اگر می‌خواهی مالت زیاد شود! موسى بن القاسم قال : حدثني النخعي أبو الحسين قال : حدثني عبيد بن الحرث عن حماد المنقري قال : قال لي أبو عبد الله عليه‌السلام : ان اردت ان يكثر مالك فأكثر الوقوف على الصفا. (تهذيب الأحكام، ج۵، ص۱۴۷) از امام صادق _علیه السلام_ روایت شده است که فرمود: اگر می‌خواهی مالت زیاد شود، ایستادن بر کوه صفا را طول بده. ✍ در روایات دعاها و ذکرهای زیبایی برای خواندن بر کوه صفا توصیه شده است و علاوه بر آن می‌توان هر دعای دلخواهی را خواند. هم‌چنین روایت شده است که پیامبر صلی الله علیه و آله سوره بقره را بر کوه صفا می‌خواندند (نک: وسائل الشیعة، ج۹، ص۵۱۷_۵۲۱). @AlAthar

رعایت حال دیگران در شلوغی حج عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ وَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَحْيَى عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع‌ ... وَ إِيَّاكَ وَ الْوَجِيفَ‌ الَّذِي يَصْنَعُهُ النَّاسُ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص قَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ الْحَجَّ لَيْسَ بِوَجِيفِ الْخَيْلِ وَ لَا إِيضَاعِ الْإِبِلِ‌ وَ لَكِنِ اتَّقُوا اللَّهَ وَ سِيرُوا سَيْراً جَمِيلًا لَا تُوَطِّئُوا ضَعِيفاً وَ لَا تُوَطِّئُوا مُسْلِماً وَ تَوَأَّدُوا وَ اقْتَصِدُوا فِي السَّيْرِ... قَالَ مُعَاوِيَةُ وَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقُولُ: «اللَّهُمَّ أَعْتِقْنِي مِنَ النَّارِ» وَ كَرَّرَهَا حَتَّى أَفَاضَ فَقُلْتُ أَ لَا تُفِيضُ فَقَدْ أَفَاضَ النَّاسُ فَقَالَ إِنِّي أَخَافُ الزِّحَامَ وَ أَخَافُ أَنْ أَشْرَكَ فِي عَنَتِ‌ إِنْسَانٍ‌ . (الكافي، ج‌۴، ص۴۶۷) معاویة بن عمار از امام صادق (ع) روایت کرد است که فرمود: ... [هنگام روانه شدن از عرفات] بپرهیز از این که مانند مردم تند برانی؛ زیرا رسول خدا (ص) فرمود: ای مردم حج به تاختن اسب و با شتاب راندن شتر نیست؛ بلکه از خدا بترسید و به نیکی [و آرامش] حرکت کنید، مبادا ناتوانی را لگدمال کنید و مسلمانی را زیر بگیرید. آرامش داشته باشید و با اعتدال حرکت کنید.... معاویة بن عمار گفت: شنیدم امام صادق (ع) می‌گفت: خدایا مرا از آتش دوزخ آزاد کن و این دعا را پیوسته تکرار کرد تا مردم از عرفات روانه شدند. عرض کردم: آیا شما حرکت نمی‌کنید؟ مردم رفتند. حضرت فرمود: من از شلوغی و فشار جمعیت بیم دارم و می‌ترسم در آزار انسانی شریک شوم! عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِيسَى عَنْ هَارُونَ بْنِ خَارِجَةَ قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقُولُ فِي آخِرِ كَلَامِهِ حِينَ أَفَاضَ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أَظْلِمَ أَوْ أُظْلَمَ أَوْ أَقْطَعَ رَحِماً أَوْ أُوذِيَ جَاراً.» (الكافي، ج‌۴، ص۴۶۷) هارون بن خارجة گفت: شنیدم که امام صادق (ع) در پایان سخنش هنگامی که از عرفات روانه می‌شد می‌گفت: خداوندا من به تو پناه می‌برم از این که ظلم کنم یا به من ظلم شود یا پیوند خویشی را ببرم یا همسایه‌ای را بیازارم. @AlAthar

کوتاه نکردن مو از اول ذی القعدة أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَنْ سَعِيدٍ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: لَا يَأْخُذُ الرَّجُلُ إِذَا رَأَى هِلَالَ ذِي الْقَعْدَةِ وَ أَرَادَ الْخُرُوجَ مِنْ رَأْسِهِ وَ لَا مِنْ لِحْيَتِهِ. (الكافي، ج۴، ص۳۱۸) از امام صادق (ع) روایت شده است که فرمود: مرد هنگامی که هلال ذی القعده را می‌بیند و می‌خواهد [برای حج] خارج شود، موی سر و ریشش را کوتاه نکند. ✍ مستحب است کسی که قصد سفر حج دارد از ابتدای ذی القعده موی سر و ریش خود را کوتاه نکند. (امروز ۲۹ شوال است. فردا یا پس فردا اول ذی القعده است.) @AlAthar

خدا راضی نیست که در مالم ضرر کنم! عدة مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ رَجُلٍ يُسَمَّى سَوَادَةَ قَالَ: كُنَّا جَمَاعَةً بِمِنًى فَعَزَّتِ الْأَضَاحِيُّ فَنَظَرْنَا فَإِذَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع وَاقِفٌ عَلَى قَطِيعٍ يُسَاوِمُ بِغَنَمٍ وَ يُمَاكِسُهُمْ مِكَاساً شَدِيداً فَوَقَفْنَا نَنْتَظِرُ فَلَمَّا فَرَغَ أَقْبَلَ عَلَيْنَا فَقَالَ أَظُنُّكُمْ قَدْ تَعَجَّبْتُمْ مِنْ مِكَاسِي فَقُلْنَا نَعَمْ فَقَالَ إِنَّ الْمَغْبُونَ‌ لَا مَحْمُودٌ وَ لَا مَأْجُور... (الكافي، ج‌4، ص496) از سوادة روایت شده است که گفت: به همراه گروهی در منی بودیم. قربانی کمیاب و گران شده بود. دیدیم ابوعبدالله (امام صادق علیه السلام) بر سر گله‌ای ایستاده و برای گوسفندی نرخ تعیین می‌کند و بسیار چانه می‌زند. منتظر ایستادیم. هنگامی که خریدش تمام شد به ما رو کرد و فرمود: گمان می‌کنم از چانه زدن من تعجّب کرده‌اید؟! گفتیم: آری. فرمود: إنّ المغبون لا محمود و لا مأجور. (کسی که بر سرش کلاه برود نه سزاوار ستایش است و نه سزاوار پاداش.) عدة من أصحابنا عن سهل بن زياد عن علي بن أسباط عن علي بن أبي عبد الله عن الحسين بن يزيد قال: سمعت أبا عبد الله ع يقول و قد قال له أبو حنيفة عجب الناس منك أمس و أنت بعرفة تماكس ببدنك أشد مكاسا يكون قال فقال له أبو عبد الله ع و ما لله من الرضا أن أغبن‌ في‌ مالي‌ قال فقال أبو حنيفة لا و الله ما لله في هذا من الرضا قليل و لا كثير و ما نجيئك بشي‌ء إلا جئتنا بما لا مخرج لنا منه. (الكافي، ج‌4، ص546) روایت شده است که ابوحنیفة به امام صادق (ع) گفت: دیروز، در عرفه مردم از کار تو تعجب کرده بودند که بر سر نرخ شتر قربانی تا جایی که می‌شد چانه می‌زدی. امام فرمود: در این که بر سرم کلاه برود و در مالم ضرر کنم چه رضای خدایی است؟! ابوحنیفة گفت: نه به خدا سوگند در این هیچ رضای خدایی نیست؛ نه کم و نه زیاد! و ما هیچ اشکالی به تو نمی‌کنیم مگر آن که پاسخی می‌دهی که راه فرار نداریم. @AlAthar

نگاه خداوند عَنْهُ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: مَنْ مَرَّ بِالْمَأْزِمَيْنِ‌ وَ لَيْسَ فِي قَلْبِهِ كِبْرٌ نَظَرَ اللَّهُ إِلَيْهِ قُلْتُ مَا الْكِبْرُ قَالَ يَغْمِصُ النَّاسَ وَ یسفه الْحَقَّ..‌. (المحاسن، ج‌1، ص66) از امام صادق (ع) روایت شده است که فرمود: هر کس از تنگه مأزمین (میان عرفات و مشعر) بگذرد و در دلش کِبر نباشد، خداوند به او نظر می‌کند. راوی گفت: پرسیدم: کبر چیست؟ فرمود: این که مردم را خوار بشمارد و حق را نشناسد [و بر اهل حق طعن بزند]. @AlAthar

طواف و‌ زیارت به نیابت از همه مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَشْعَثِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ إِبْرَاهِيمَ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: رَجَعْتُ مِنْ مَكَّةَ فَلَقِيتُ أَبَا الْحَسَنِ مُوسَى ع‌ فِي الْمَسْجِدِ وَ هُوَ قَاعِدٌ فِيمَا بَيْنَ الْقَبْرِ وَ الْمِنْبَرِ فَقُلْتُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ إِنِّي إِذَا خَرَجْتُ إِلَى مَكَّةَ رُبَّمَا قَالَ لِيَ الرَّجُلُ طُفْ عَنِّي أُسْبُوعاً وَ صَلِّ رَكْعَتَيْنِ فَأَشْتَغِلُ عَنْ ذَلِكَ فَإِذَا رَجَعْتُ لَمْ أَدْرِ مَا أَقُولُ لَهُ قَالَ إِذَا أَتَيْتَ مَكَّةَ فَقَضَيْتَ نُسُكَكَ فَطُفْ أُسْبُوعاً وَ صَلِّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قُلِ: اللَّهُمَّ إِنَّ هَذَا الطَّوَافَ وَ هَاتَيْنِ الرَّكْعَتَيْنِ عَنْ أَبِي وَ أُمِّي وَ عَنْ زَوْجَتِي وَ عَنْ وُلْدِي وَ عَنْ حَامَّتِي وَ عَنْ جَمِيعِ أَهْلِ بَلَدِي حُرِّهِمْ وَ عَبْدِهِمْ وَ أَبْيَضِهِمْ‌ وَ أَسْوَدِهِمْ فَلَا تَشَاءُ أَنْ قُلْتَ لِلرَّجُلِ إِنِّي قَدْ طُفْتُ عَنْكَ وَ صَلَّيْتُ عَنْكَ رَكْعَتَيْنِ إِلَّا كُنْتَ صَادِقاً فَإِذَا أَتَيْتَ قَبْرَ النَّبِيِّ ص فَقَضَيْتَ مَا يَجِبُ عَلَيْكَ فَصَلِّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قِفْ عِنْدَ رَأْسِ النَّبِيِّ ص ثُمَّ قُلْ: السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مِنْ أَبِي وَ أُمِّي وَ زَوْجَتِي وَ وُلْدِي وَ جَمِيعِ حَامَّتِي وَ مِنْ جَمِيعِ أَهْلِ بَلَدِي حُرِّهِمْ وَ عَبْدِهِمْ وَ أَبْيَضِهِمْ وَ أَسْوَدِهِمْ فَلَا تَشَاءُ أَنْ تَقُولَ لِلرَّجُلِ إِنِّي أَقْرَأْتُ رَسُولَ اللَّهِ ص عَنْكَ السَّلَامَ إِلَّا كُنْتَ صَادِقاً. (الكافي، ج۴، ص۳۱۶) ابراهیم حضرمی می‌گوید: از مکه بازگشتم و امام ابو الحسن موسی کاظم (ع) را در مسجد النبی (ص) دیدم در حالی که بین قبر پیامبر (ص) و منبر او نشسته بود. عرض کردم: ای پسر رسول خدا (ص) من هر گاه به سوی مکه می‌روم چه بسا شخصی به من می‌گوید: از طرف من هفت بار طواف کن و دو رکعت نماز بخوان ولی من فرصت نمی‌کنم. وقتی برمی‌گردم نمی‌دانم به او چه بگویم؟! حضرت فرمود: هر گاه به مکه آمدی و اعمالت را انجام دادی هفت بار طواف کن و دو رکعت نماز بخوان و بگو: خدایا این طواف و این دو رکعت از طرف پدرم و مادرم و همسرم و فرزندانم و خویشاوندانم و همه همشهری‌هایم چه آزاد و چه برده، چه سپید و چه سیاه است. پس به هر کس که بگویی از طرف تو طواف کردم و دو رکعت نماز خواندم راست گفته‌ای! پس وقتی به زیارت قبر پیامبر (ص) آمدی و وظایف خود را به جا آوردی دو‌ رکعت نماز بخوان سپس بالای سر پیامبر (ص) بایست و بگو: سلام بر تو ای نبی خدا از جانب پدرم و مادرم و همسرم و فرزندانم و همه خویشان و همه همشهری‌هایم چه آزاد و چه بنده، چه سپید و چه سیاه. پس به هر کس بگویی از طرف تو به پیامبر خدا (ص) سلام دادم، راست گفته‌ای! @AlAthar

چند طواف مستحب به جا بیاوریم؟ عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: يُسْتَحَبُّ أَنْ تَطُوفَ ثَلَاثَمِائَةٍ وَ سِتِّينَ‌ أُسْبُوعاً عَدَدَ أَيَّامِ السَّنَةِ فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَثَلَاثَمِائَةٍ وَ سِتِّينَ شَوْطاً فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَمَا قَدَرْتَ عَلَيْهِ مِنَ الطَّوَافِ. (الكافي، ج‌۴، ص۴۲۹) از امام صادق (ع) روایت شده است که فرمود: مستحب است به تعداد روزهای سال سیصد و شصت طواف [هر طواف هفت دور] به جا آوری و اگر نتوانستی سیصد و شصت شوط (= دور) و اگر نتوانستی هر مقدار که توانستی. ✍هر طواف مستحبی هفت شوط و دو رکعت نماز دارد. @AlAthar

اعلام آمادگی برای یاری امام عصر (عج) عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ أُذَيْنَةَ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ: إِنَّمَا أُمِرَ النَّاسُ أَنْ يَأْتُوا هَذِهِ الْأَحْجَارَ فَيَطُوفُوا بِهَا ثُمَّ يَأْتُونَا فَيُخْبِرُونَا بِوَلَايَتِهِمْ وَ يَعْرِضُوا عَلَيْنَا نَصْرَهُمْ. (الكافي، ج‌4، ص549) از امام باقر (ع) روایت شده است که فرمود: مردم تنها فرمان داده شده‌اند که به سوی این سنگ‌ها [یعنی کعبه] بیایند و دور آن طواف کنند، سپس نزد ما آمده و به ما ولایتشان را اعلام کنند و یاری خود را بر ما عرضه دارند. @AlAthar

دعای هنگام احرام معاویه بن عمار از امام صادق (ع) روایت کرد که فرمود: ... هنگامی که نمازت تمام شد، حمد و ثنای خدا بگو و بر پیامبر (ص) صلوات بفرست و بگو «اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ أَنْ تَجْعَلَنِي مِمَّنِ اسْتَجَابَ لَكَ وَ آمَنَ بِوَعْدِكَ وَ اتَّبَعَ أَمْرَكَ فَإِنِّي عَبْدُكَ وَ فِي قَبْضَتِكَ لَا أُوقَى إِلَّا مَا وَقَيْتَ وَ لَا آخُذُ إِلَّا مَا أَعْطَيْتَ وَ قَدْ ذَكَرْتَ الْحَجَّ فَأَسْأَلُكَ أَنْ تَعْزِمَ لِي عَلَيْهِ عَلَى كِتَابِكَ وَ سُنَّةِ نَبِيِّكَ وَ تُقَوِّيَنِي عَلَى مَا ضَعُفْتُ عَنْهُ وَ تَسَلَّمَ مِنِّي مَنَاسِكِي فِي يُسْرٍ مِنْكَ وَ عَافِيَةٍ وَ اجْعَلْنِي مِنْ وَفْدِكَ الَّذِينَ رَضِيتَ وَ ارْتَضَيْتَ وَ سَمَّيْتَ وَ كَتَبْتَ اللَّهُمَّ فَتَمِّمْ لِي حَجِّي وَ عُمْرَتِي اللَّهُمَّ إِنِّي أُرِيدُ التَّمَتُّعَ‌ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِ‌ عَلَى كِتَابِكَ وَ سُنَّةِ نَبِيِّكَ ص فَإِنْ عَرَضَ لِي شَيْ‌ءٌ يَحْبِسُنِي فَحُلَّنِي حَيْثُ حَبَسْتَنِي لِقَدَرِكَ الَّذِي قَدَّرْتَ عَلَيَ‌ اللَّهُمَّ إِنْ لَمْ تَكُنْ حَجَّةً فَعُمْرَةً أَحْرَمَ لَكَ شَعْرِي وَ بَشَرِي وَ لَحْمِي وَ دَمِي وَ عِظَامِي وَ مُخِّي وَ عَصَبِي مِنَ النِّسَاءِ وَ الثِّيَابِ وَ الطِّيبِ أَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَكَ وَ الدَّارَ الْآخِرَةَ.» 📚 الكافي، ج۴، ص۳۳۱_۳۳۲ ✍ این دعا پس از نماز و قبل از تلبیه خوانده می‌شود. @AlAthar

سه نگاه آسمانی علِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِيسَى عَنْ حَرِيزٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: النَّظَرُ إِلَى‌ الْكَعْبَةِ عِبَادَةٌ وَ النَّظَرُ إِلَى الْوَالِدَيْنِ عِبَادَةٌ وَ النَّظَرُ إِلَى الْإِمَامِ عِبَادَةٌ وَ قَالَ مَنْ نَظَرَ إِلَى الْكَعْبَةِ كُتِبَتْ لَهُ حَسَنَةٌ وَ مُحِيَتْ عَنْهُ عَشْرُ سَيِّئَاتٍ (الكافی، ج۴، ص۲۴۰). امام صادق (ع) فرمود: نگاه کردن به کعبه عبادت است؛ نگاه کردن به پدر و مادر عبادت است و نگاه کردن به امام نیز عبادت است. و فرمود: هر کس به کعبه نگاه کند برای او یک نیکی می‌نویسند و از او ده زشتی پاک می‌کنند. @AlAthar

نگاه با معرفت محمد بن يحيى عن أحمد بن محمد عن ابن أبي عمير عن علي بن عبد العزيز عن أبي عبد الله ع قال: من نظر إلى الكعبة بمعرفة فعرف من حقنا و حرمتنا مثل الذي عرف من حقها و حرمتها غفر الله له ذنوبه و كفاه همّ الدنيا و الآخرة. (الکافی، ج۴، ص۲۴۰) از امام صادق ع روایت است که فرمود: هر کس به کعبه با معرفت نگاه کند، پس حق و حرمت ما [اهل بیت] را بشناسد همان‌گونه که حق و حرمت کعبه را می‌شناسد، خداوند گناهانش را می‌آمرزد و اندوه دنیا و آخرت را از او برطرف می‌کند. @AlAthar

دعای حرکت به سوی عرفات عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ وَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِیلَ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ وَ صَفْوَانَ بْنِ یَحْیَی عَنْ مُعَاوِیَةَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ _علیه السلام_ قَالَ: إِذَا غَدَوْتَ إِلَی عَرَفَةَ فَقُلْ وَ أَنْتَ مُتَوَجِّهٌ إِلَیْهَا: «اللَّهُمَّ إِلَیْکَ صَمَدْتُ وَ إِیَّاکَ اعْتَمَدْتُ وَ وَجْهَکَ أَرَدْتُ فَأَسْأَلُکَ أَنْ تُبَارِکَ لِی فِی رِحْلَتِی وَ أَنْ تَقْضِیَ لِی حَاجَتِی وَ أَنْ تَجْعَلَنِی الْیَوْمَ مِمَّنْ تُبَاهِی بِهِ مَنْ هُوَ أَفْضَلُ مِنِّی» ثُمَّ تُلَبِّ وَ أَنْتَ غَادٍ إِلَی عَرَفَاتٍ... 📚الکافی، ج۴، ص۴۶۱ @AlAthar