و یُسبّح الرعد بحمده؛ رعد و آذرخش، همراه با حمد و ستایش خداوند، تسبیح او میگوید..(رعد/13)

🌿🌿🌿🌿🌿

آنکه جنبه کثرت و این‌سوئی بر او غلبه دارد، سخن از «اعتماد به نفس» می‌گوید و توکل و اعتماد به ربّ، نقش کمتری در زندگی او دارد.

آنکه جنبه وحدت و آن‌سوئی بر او غلبه دارد، سخن از «توکل و اعتماد به ربّ» می‌گوید، و اعتماد به نفس را نفی و تخطئه می‌کند.

آنکه جنبه وحدت و کثرت، هر دو در او جمع است، هم اعتماد به نفس دارد و هم توکل، و بین این دو منافاتی نمی‌یابد.

🌿🌿🌿🌿🌿

علامه طباطبایی: وقتی در حال خلسه بودم، حضرت صادق علیه السلام را دیدم. ایشان به بنده فرمودند: «چون در حال ذکر، خواب غلبه کرد، انگشت ابهام(شست) را مالش بده، خواب از چشمتان می‌رود.» این عمل را بنده انجام می‌دادم و خواب از چشمم زدوده می‌شد. (ثمرات حیات، ج ۱، ص ۲۷۳) @Arefane

ابن عربی، عالَم دنیا را شامل زمین و افلاک و سماوات سبع می‌داند. او فلک هشتم را فلک کواکب دانسته و فلک نُهُم را فلک اطلس.

طبق ظاهر عبارات او، او فلک هشتم و نهم را نیز مادی می‌داند گرچه آن را عالَم دنیا به حساب نمی‌آورد؛ و می‌گوید بهشت، در فلک هشتم قرار دارد، بنابراین طبق ظاهر کلام او، بهشت نیز مادی است.

فرق فلک هشتم که بهشت در آن قرار دارد با افلاک پایین‌تر آنست که جنس آن بسیار لطیف‌تر از عالَم دنیاست. مثلا جسم انسان‌ها در آن پیر نمی‌شود. همچنین در عالَم دنیا، مواد زائد بدن از راه‌های مختلفی مثل فضولات و عرق و... از انسان خارج می‌شود، ولی در فلک هشتم (بهشت)، مواد زائد فقط از طریق عرق بسیار خوشبو خارج می‌شود که گویا روایتی هم در این زمینه موجود است.

اگر ظاهر کلام ابن عربی درباره مادی بودن بهشت را ملاک قرار دهیم، قرابت زیادی با مبنای متکلمین که قائل به معاد جسمانی هستند، پیدا می‌کند. مگر اینکه منظور از او از لطیف بودن عالم بهشت، همان عالم مثال باشد.

اطلاعات بیشتر در این زمینه را می‌توانید از کتاب «عقلة المستوفز» و «فتوحات» تالیف محیی الدین ابن عربی دنبال کنید.