📍پشت پرده تنش آمریکا و ونزوئلا: اسم رمز «مواد مخدر» و «دموکراسی»
تنش اخیر میان ایالات متحده و ونزوئلا در نوامبر ۲۰۲۵ — شامل استقرار گسترده نیروهای دریایی، حملات محدود در کارائیب و فشار علنی برای تغییر رفتار یا تغییر رژیم — از سوی واشنگتن با دو برچسب «مبارزه با قاچاق مواد مخدر» و «حمایت از دموکراسی» توضیح داده میشود. با این حال، الگوی رفتاری آمریکا در آمریکای لاتین طی دو قرن گذشته نشان میدهد که این مداخلات اغلب در چارچوبی وسیعتری، شامل منافع انرژی، موازنهسازی ژئوپلیتیکی و مهار جریانهای سیاسی ناسازگار با نظم اقتصادی مورد نظر آمریکا قابل فهم است.
۱. تداوم ساختاریِ دکترین مونرو (۱۸۲۳) تا امروز
دکترین مونرو (۱۸۲۳) اساساً چارچوبی برای محدودکردن نفوذ قدرتهای خارجی در نیمکره غربی بود. در عمل، این چارچوب به مجموعهای از مداخلات مستقیم و غیرمستقیم تبدیل شد که هدف آنها حفظ برتری اقتصادی و امنیتی آمریکا بود. نمونههای برجسته عبارتاند از:
• گواتمالا ۱۹۵۴: مداخله برای جلوگیری از اصلاحات ارضی متعارض با منافع شرکتهای آمریکایی.
• جمهوری دومینیکن ۱۹۶۵: جلوگیری از شکلگیری دولتی همسو با کوبا.
• شیلی ۱۹۷۳: حمایت از کودتای پینوشه علیه دولت چپگرای آلنده.
• گرانادا (۱۹۸۳)، پاناما (۱۹۸۹)، هائیتی (۱۹۹۴ و ۲۰۰۴): اقداماتی برای حفظ نظم منطقهای سازگار با منافع امنیتی و اقتصادی واشنگتن.
در این چارچوب، ونزوئلا نیز بهعنوان کشوری دارای ذخایر عظیم انرژی، از این منطق مستثنی نبوده است.
۲. ونزوئلا: انرژی، ایدئولوژی و رقابتهای ژئواستراتژیک
• ۱۹۹۸–۲۰۱۳: ریاستجمهوری هوگو چاوز و سیاست «سوسیالیسم قرن ۲۱» به ملیسازی نفت و محدودسازی فعالیت شرکتهای آمریکایی انجامید؛ موضوعی که پیامدهای اقتصادی قابل توجهی برای آنها داشت.
• کودتای ۲۰۰۲: شواهد متعدد از حمایت واشنگتن از مخالفان چاوز منتشر شد؛ این رویداد در ادامهی رقابت ایدئولوژیک دوران پس از جنگ سرد قابل تحلیل است.
• ۲۰۱۳ به بعد: دولت مادورو با تحریمهای فزاینده آمریکا مواجه شد که هدف آنها فشار اقتصادی و سیاسی گسترده بود.
• ۲۰۱۹: بهرسمیت شناختن خوان گوایدو بهعنوان «رئیسجمهور موقت» رویکردی کمسابقه بود که حتی میان برخی متحدان اروپایی نیز اجماع نداشت.
• ۲۰۲۵: عملیات «نیزه جنوبی» در چارچوب سیاست مهار دولتهای نزدیک به چین و روسیه و برخورد با شبکههای غیرقانونی در کارائیب تفسیر میشود.
۳. تحلیل تنش بر اساس منطق منافع
نقش آمریکا در منطقهی آمریکای لاتین، به وضوح با دوگانگی رفتاری همراه بوده است. برای مثال:
• مسیر اصلی قاچاق مواد مخدر به آمریکا همچنان از مکزیک میگذرد، اما روابط اقتصادی دوجانبه مانع برخورد سختافزارانه مشابه میشود.
• برخی دولتهای اقتدارگرا — مانند عربستان سعودی در خاورمیانه — با وجود انتقادات حقوق بشری، به دلیل همسویی در سیاستهای مربوط به انرژی و امنیت، از حمایت واشنگتن برخوردارند.
• در طول جنگ سرد، دولتهایی با سوابق ضعیف حقوق بشری (مانند پینوشه در شیلی) تا زمانی که در چارچوب ژئوپلیتیک مطلوب آمریکا عمل میکردند، حمایت دریافت میکردند.
این نمونهها نشان میدهد که سیاست خارجی آمریکا عمدتاً بر اساس ماتریس منافع امنیتی–اقتصادی تعریف میشود، نه یکسانسازی اصولی در حوزه دموکراسی یا حقوق بشر.
دخالتهای آمریکا در آمریکای لاتین، دارای یک الگوی تکرارشونده با محرکهای قابل اندازهگیری است. در تحولات امروز کارائیب نیز همان عناصر کلاسیک دیده میشود:
• منابع انرژی بینظیر ونزوئلا
• همکاری استراتژیک با چین و روسیه
• مقاومت در برابر مدلهای اقتصادی مورد ترجیح ایالات متحده
این عوامل، صرفنظر از نوع حکومت، همواره آمریکا را به سمت سیاستهای مداخلهگرانه سوق دادهاند. بنابراین، تحولات نوامبر ۲۰۲۵ بیش از آنکه نشانه تغییر باشد، ادامه منطقیِ یک الگوی دیرپا در نظم امنیتی نیمکره غربی است.
#تحلیل
#آمریکا
#ونزوئلا
@Barlabeietarikh
ما در زمان عملیات غافلگیر نشدیم، در شیوهی عملیات غافلگیر شدیم. من شب حمله با آقای قاآنی مشهد مراسم بودیم. آن شب آقای پزشکیان را در تبریز پیدا کردم، آقای اژهای هم در منزل بودند.
۲ مهر ۱۴۰۴
#محمدباقر_قالیباف
@Barlabeietarikh
باهنر به جای بهشتی، به عنوان دبیرکل حزب انتخاب شدند. مهندس [میرحسین] موسوی آمد و جریان مفقود شدن [محمدرضا] کلاهی و احتمال عامل انفجار [۷ تیر] بودنش را مطرح کرد. به عنوان بستنی خریدن قبل از انفجار فرار کرده است.
۸ تیر ۱۳۶۰
#هاشمی_رفسنجانی
@Barlabeietarikh
قبل از اینکه بانوان ایران، کشف حجاب کنند من در اروپا با خانواده خودم کشف حجاب کردم و هیچ کس با کشف حجاب مخالف نبود. ولی من مخالف بودم. چون معتقد بودم که کشف حجاب باید به واسطهی اولسیون و بواسطه تکامل اهل مملکت باشد نه بواسطهی کسی که یک قدرتی پیدا کرده و یک زوری پیدا کرده که من این جور میخواهم و باید این جور بشود. من این را معتقد نیستم به هیچ وجه و مخالف هم بودم.
گفتاری از محمد مصدق به نقل از کتاب مصدق و مسائل حقوق و سیاست، ایرج افشار
#محمد_مصدق
@Barlabeietarikh
4.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
خاطرات هویدا در تلویزیون شاهنشاهی از زمان اشغال ایران توسط متفقین در زمان رضاشاه
#پهلوی
@Barlabeietarikh
ما باید صفوف ایرانیها را به خوبی، روشن و تمیز از هم جدا کنیم. کسانی که به قانون اساسی، نظام شاهنشاهی و انقلاب ششم بهمن عقیده دارند و کسانی که ندارند؛ کسی که مومن و معتقد به این سه اصلی که من گفتم نباشد دو راه برای او وجود دارد: یا یک فردی است متعلق به یک تشکیلات غیرقانونی، که جایش در زندان ایران است و یا اگر بخواهد فردا با کمال میل بدون [اخذ] عوارضی گذرنامه را به دستش میدهیم تا به هر کجا که دلش میخواهد برود.
اسفند ۱۳۵۳
#محمدرضا_پهلوی
#پهلوی
@Barlabeietarikh
کنیزی آمده گفت ببری (گربه ناصرالدین شاه) پیدا شده است. از بخاری امیناقدس پایین آمده است. بسیار خوشحال شدم. بعد ببری را آوردند. بعد خوابیدم.
ذیحجه ۱۲۹۱
#ناصرالدین_شاه
#قاجار
@Barlabeietarikh
4.3M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
فیلمی از بازدید هرمان گورینگ (فرمانده نیروی هوایی آلمان نازی) از ویرانههای برلین در اثر بمباران متفقین، ۱۹۴۴
«اگر حتی یک هواپیمای دشمن بتواند به برلین برسد، آن وقت میتوانید مرا هرمان مایر صدا کنید!»
این وعدهای بود که هرمان گورینگ در اوایل جنگ داده بود.
اما از سال ۱۹۴۳ به بعد، برلین بیوقفه بمباران شد و مردم شهر، برای تمسخر وعده توخالی او و ناتوانی لوفتوافه (نیروی هوایی آلمان نازی)، او را «هرمان مایر» صدا میزدند؛ اسمی که در آلمانی مثل یک نام کاملاً معمولی و بیاهمیت است.
#جنگ_جهانی_دوم
@Barlabeietarikh
رضاشاه در حسابهای شخصی خود در بانکها مبلغ ۶۸۰ میلیون ریال موجودی داشته است.
مشرف نفیسی؛ وزیر دارایی
جلسهٔ ۱۶ مهر ۱۳۲۰ مجلس
#مشرف_نفیسی
۶۸ میلیون تومان را پهلوی از سوادکوه که نیاورد. از محل استفاده همین املاک [غصبی] بوده است. یکی از همسران او در خیابان استخر ملکی را به قیمت متری ۳ تومان از پیرزنی گرفته در حالی که ارزش آن متری ۸۰ تومان بوده است.
مذاکرات مجلس دوازدهم
مهر ۱۳۲۰
#علی_دشتی
#رضاشاه
#پهلوی
@Barlabeietarikh
1.3M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
با اینکه نام چرچیل برای بسیاری از ایرانیها یادآور دورانهای تلخ و سیاستهای شوم است، اما اگر او را از دریچهی نگاه مردم بریتانیا ببینیم، روایتِ کاملاً متفاوتی پیش رو داریم؛ روایتی از مقاومت، رهبری و مردی که در سختترین لحظات تاریخ کشورش ایستاد.
وینستون چرچیل (۱۹۶۵–۱۸۷۴) یکی از بزرگترین دولتمردان تاریخ مدرن و مردی بود که بریتانیا را در تاریکترین سالهای جنگ جهانی دوم هدایت کرد. با صدای محکم، سخنوری بیهمتا و ارادهای شکستناپذیر، به نماد مقاومت در برابر هیتلر و یکی از چهرههای اصلی آزادی در دنیای غرب تبدیل شد.
چرچیل در خانوادهای اشرافی در بریتانیا به دنیا آمد؛ خانوادهای که زندگیاش را با رفاه آغاز کرد، اما او هرگز به راحتی قانع نشد. پیش از ورود به سیاست، سرباز، خبرنگار و نویسنده بود. در میدانهای نبرد هند، سودان و آفریقای جنوبی خدمت کرد و حتی در جریان این نبردها، مدتی اسیر شد و در نهایت، شهرتش را بهعنوان مردی شجاع و بلندپرواز ساخت.
در سال ۱۹۰۰ وارد پارلمان شد و در طول مسیر سیاسیاش در احزاب و سمتهای مختلفی حضور یافت؛ از جمله مقام «لُرد اول دریاداری»، مسئول نیروی دریایی بریتانیا. با این حال، سالهای نخست فعالیتش با اشتباهات و انتقادهای سنگینی همراه بود؛ بهویژه پس از فاجعه نظامی گالیپولی در جنگ جهانی اول.
اما آزمون واقعی او دههها بعد فرا رسید. در سال ۱۹۴۰، زمانی که اروپا در آتش بود و هیتلر بیوقفه پیشروی میکرد، چرچیل به نخستوزیری رسید.
(ادامه👇)
@Barlabeietarikh
بر لبهی تاریخ
با اینکه نام چرچیل برای بسیاری از ایرانیها یادآور دورانهای تلخ و سیاستهای شوم است، اما اگر او را
در دورهای که بسیاری در بریتانیا خواهان سازش با آلمان نازی بودند، او سرسختانه ایستاد و نپذیرفت. سخنرانی تاریخیاش در پارلمان جهان را تکان داد:
«ما هرگز تسلیم نخواهیم شد. در ساحلها، در مزرعهها و در خیابانها خواهیم جنگید. هرگز خود را تسلیم نخواهیم کرد.»
تحت رهبری او، بریتانیا در برابر بمبارانهای سنگین ایستادگی کرد، روحیهٔ مردم را حفظ نمود و به آخرین سدّ مقاومت اروپا در برابر نازیسم تبدیل شد. چرچیل همچنین نقشی کلیدی در اتحاد با روزولت و استالین داشت؛ اتحادی که سرانجام به پیروزی متفقین در سال ۱۹۴۵ منجر شد.
پس از جنگ، انتخابات را از دست داد، اما در سال ۱۹۵۱ دوباره به قدرت بازگشت؛ این بار بهعنوان چهرهای افسانهای. او در سال ۱۹۵۳، بهخاطر مجموعه کتابها و سخنرانیهایش که نهتنها جنگ، بلکه نگاه او به تاریخ را ثبت کردهاند، برنده جایزه نوبل ادبیات شد.
چرچیل تا سالهای پایانی عمر نیز فعال و هوشیار ماند و سرانجام در سال ۱۹۶۵ درگذشت و به عنوان یک قهرمان ملی به خاک سپرده شد.
#چرچیل
#جنگ_جهانی_دوم
@Barlabeietarikh
بر لبهی تاریخ
سخنرانی چرچیل در پارلمان بریتانیا، وقتی فرانسه سقوط کرده بود و بریتانیا تنها مانده بود! ژوئن ۱۹۴۰؛
👆سخنرانی معروف وینستون چرچیل در مجلس بریتانیا و اعلام تصمیم قطعی برای جنگ با آلمان نازی و رد هرگونه مذاکره با هیتلر (در حالی که پاریس توسط ارتش آلمان اشغال شده بود و آلمان در حال آمادهسازی برای حمله به خاک اصلی بریتانیا بود)
@Barlabeietarikh