تنگه هرمز چهقدر میتواند درآمد تولید کند؟
محاسبه مجله آمریکایی فارین افیرز: سالانه ۸۰ میلیارد دلار.
نحوه محاسبه:
"۵ دلار به ازای هر بشکه نفت، ۲۰ سنت به ازای هر هزار فوت مکعب گاز، ۲۵ دلار به ازای هر تن گوگرد، و ۳۰ دلار به ازای هر تن اوره"
نویسنده طرح معاون اسبق وزارت خارجه آمریکا است، که مـعتقد است مدیریت پول توسط سازمان ملل انجام شود و کشورهای عربی خلیج فارس هم سهیم شوند. نکته مهم مقاله البته همان ظرفیت درآمد سالانه ۸۰ میلیارد دلار در #تنگه_هرمز است:
https://www.foreignaffairs.com/iran/price-peace-iran
پیش از این خبرگزاری رویترز درآمد ایران از تنگه هرمز را سالانه ۱۱۰ میلیارد دلار محاسبه کرده بود:
https://www.reuters.com/commentary/breakingviews/trump-may-have-given-iran-500-bln-money-spinner-2026-04-01/
درآمد سالانه ایران از فروش نفت حدود ۴۰ میلیارد دلار است.
@IzadiFoad
سه نکته مقاله مهم استاد حقوق بینالملل دانشگاه نروژ:
ذیل قوانین بینالملل:
۱-ایران میتواند کشتیهای تجاری اسکورت شده توسط آمریکا را هدف قرار دهد.
۲-ایران میتواند کل خط ساحلی کشورهای عربی خلیج فارس را محاصره کند.
۳-ایران میتواند ناوبری در تنگه بینالمللی هرمز را به طور کامل ببندد.
جملات مرتبط در مقاله که در مجله اروپایی حقوق بینالملل چاپ شده:
۱-"اگر کشتیهای جنگی ایالات متحده یا اسرائیل شروع به اسکورت کشتیهای تجاری در منطقه خلیج فارس کنند، طبق قانون ۶۰(d) از دستورالعمل سن رمو، کشتیهای اسکورت شده میتوانند به عنوان کشتیهای تجاری دشمن و اهداف نظامی در نظر گرفته شوند."
۲-"آیا ایران از نظر قانونی حق اعمال محاصره دریایی در تنگه هرمز را دارد؟ این امر عمدتاً به این بستگی دارد که آیا کل سواحل خلیج فارس (به جز ایران) بخشی از حضور نظامی یک کشور دشمن، یعنی ایالات متحده، هستند یا خیر. از یک سو، حملات ایران کشورهای عربی در خلیج فارس را هدف قرار داده است که این امر را میتوان با حضور پایگاههای نظامی ایالات متحده در هر یک از این کشورهای عربی توضیح داد. اگر ایالات متحده خطوط ساحلی کشورهای عربی در خلیج فارس را کنترل کند، ایران میتواند کل خط ساحلی کشورهای عربی خلیج فارس را محاصره کند. معیار کلیدی محاصره، اثربخشی است (ماده ۹۵ دستورالعمل سن رمو)، که در اصل دلالت بر این دارد که هیچ کشتی یا هواپیمایی نمیتواند اجازه نقض محاصره توسط ایران را داشته باشد."
۳-"همانطور که هاینتشل فون هاینگ (در صفحات ۲۶۷، ۲۷۰) اشاره میکند، فضای هوایی بالای یک تنگه بینالمللی میتواند برای پرواز هواپیماهای بیطرف و متخاصم بسته شود. او (در صفحه ۲۶۵) و همچنین کامینوس و کوگلیاتی-بانتز (در صفحه ۳۰) نیز معتقدند که کشور ساحلی تنگه در صورت «مواجه بودن با شدیدترین شرایط»، میتواند اجازه داشته باشد که ناوبری را در یک تنگه بینالمللی به طور کامل ببندد. مسلماً، به نظر میرسد این وضعیتی است که ایران در حال حاضر با آن مواجه است."
نویسنده مقاله: دکتر الکساندر لات، استاد مرکز حقوق دریاها در دانشگاه نروژ؛ دانشیار حقوق بینالملل و حقوق دریاها در دانشگاه تارتو، استونی. نویسنده کتابهای «تهدیدات ترکیبی و حقوق دریاها: استفاده از زور و محدودیتهای تبعیضآمیز ناوبری در تنگهها» (انتشارات بریل، ۲۰۲۲) و «تنگههای استونی: استثنائات رژیم تنگه عبور بیضرر یا ترانزیتی» (انتشارات بریل، ۲۰۱۸) و همچنین ویراستار و نویسنده مشترک مجموعه «حقوق امنیت دریایی در جنگ ترکیبی» (انتشارات بریل، ۲۰۲۴).
https://www.ejiltalk.org/the-legality-of-irans-closure-of-the-strait-of-hormuz/
IzadiFoad
هفت نکته درباره ادامه راه:
۱-لطفا در دادن امتیاز عجله نکنید. هزینهای که آمریکا تاکنون پرداخته برای او قابل تحمل بوده. این یعنی تکرار چرخه جنگ، آتشبس، مذاکره و جنگ. طراحی آمریکا و اسرائیل علیه ایران چهار ساله است، نه یک یا دوساله. طرف مقابل به اهداف کوتاهمدت خود رسیده ولی به اهداف بلندمدت نه. یعنی کار او تمام نشده.
۲-فشار اقتصادی جنگ در آمریکا و قیمت بالای نفت و بنزین باید حداقل دو ماه دیگر ادامه پیدا کند. این یعنی بسته بودن تنگه هرمز برای حداقل دو ماه دیگر.
۳-لطفا اهمیت درآمدی تنگه هرمز را در کنار اهمیت ژئوپلیتیک آن جدی بگیرید. مراکز بینالمللی درآمد ایران از تنگه هرمز را حداقل سالانه ۸۰ میلیارد دلار برآورد کردهاند. ۸۰ میلیارد دلار دوبرابر فروش سالانه نفت ایران است ولی در معادلات جهانی پول زیادی نیست. هزینه بسته بودن تنگه هرمز برای اقتصاد دنیا تاکنون حدود ۱۰۰۰ میلیارد دلار بوده است. یعنی دنیا متوجه است که هزینه پرداخت حق مردم ایران بسیار کمتر از هزینه بلندمدت وضعیت فعلی است.
۴-لطفا تجربیات گذشته را فراموش نکنید. تا زمانی که آمریکا آمریکا است تحریمهای آمریکا علیه ایران ادامه دارد و بهطور جدی یا بلندمدت برداشته نخواهد شد. برداشتن تحریمهای ایران در حوزه اختیارات قوه مجریه آمریکا نیست و نیاز به رأی کنگره دارد.
۵-لطفا اورانیوم غنیشده را از دست ندهید. اگر اورانیوم غنیشده از کشور خارج یا رقیق شود، ترامپ ایران را تهدید به استفاده از بمب اتم خواهد کرد.
۶-لطفا اختلافات داخلی آمریکا را جدی بگیرید. ادامه جنگ با ایران در کنگره آمریکا دیگر رای ندارد، اگر معلوم شود درگیریها ادامهدار و پرهزینه است.
۷-نیاز است مردمی که تحت فشار اقتصادی هستند نسبت به سیاستهای کشور توجیه باشند. توجیه نبودن مردم یعنی کاهش انسجام ملی.
@IzadiFoad
آیا تحریم ایران به سبک گذشته ممکن است؟
بعد از مرگ هنری کسینجر، نویسنده مقاله زیر در آمریکا مشهور به هنری کسینجر معاصر است. نکات مهم مقاله اخیر رابرت کیگن در مجله آتلانتیک:
۱- ایران نه تنها قادر خواهد بود برای عبور از تنگه هرمز عوارض مطالبه کند، بلکه میتواند عبور را محدود کند. اگر کشوری به شیوهای رفتار کند که حاکمان ایران دوست نداشته باشند، آنها میتوانند صرفاً با کند کردن یا حتی تهدید به کند کردن جریان کشتیهای باری آن کشور، آن کشور را مجازات کنند.
۲- اهرم تنگه هرمز به رهبران تهران اجازه میدهد تا کشورها را مجبور به لغو تحریمها و عادیسازی روابط کنند، در غیر این صورت در تنگه هرمز با مجازات مواجه خواهند شد.
۳- وضع جدید در تنگه هرمز همچنین باعث تغییر قابل توجهی در قدرت و نفوذ نسبی، چه در سطح منطقهای و چه در سطح جهانی، خواهد شد. در منطقه، ایالات متحده نشان داده که یک ببر کاغذی است و کشورهای خلیج فارس و سایر کشورهای عربی چارهای غیر از پذیرش قدرت ایران ندارند. اقتصادهای کشورهای عربی خلیج فارس زیر چتر هژمونی آمریکا ساخته شدهاند. اگر این قدرت - و آزادی دریانوردی همراه با آن - را از آنها بگیرید، کشورهای خلیج فارس ناگزیر به تهران التماس خواهند کرد.
۴- بقیه کشورهایی که به انرژی خلیج فارس وابسته هستند نیز باید روابط خود با ایران را اصلاح کنند. و واقعا چه انتخاب دیگری خواهند داشت؟ اگر ایالات متحده با نیروی دریایی قدرتمند خود نتواند یا نخواهد تنگه هرمز را باز کند، هیچ ائتلافی از نیروها با کسری از توانایی آمریکا نیز قادر به انجام این کار نخواهد بود.
۵- ابتکار انگلیس و فرانسه برای نظارت بر تنگه هرمز پس از آتشبس هم کمی شبیه شوخی است. امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، به روشنی اعلام کرده است که این «ائتلاف» فقط در شرایط صلحآمیز در تنگه فعالیت خواهد کرد: یعنی این ائتلاف کشتیها را اسکورت خواهد کرد، اما تنها در صورتی که به اسکورت نیاز نداشته باشند.
۶- با کنترل تنگه هرمز، ایران به عنوان بازیگر کلیدی منطقه و یکی از بازیگران کلیدی در جهان ظهور خواهد کرد. نقش چین و روسیه، به عنوان متحدان ایران، تقویت خواهد شد و نقش ایالات متحده به طور قابل توجهی کاهش یافته است.
۷- در صورت حمله مجدد آمریکا، تنها چند حمله موفقیتآمیز ایران میتواند زیرساختهای نفت و گاز منطقه را برای سالها، اگر نگوییم دههها، فلج کند و جهان و ایالات متحده را درگیر یک بحران اقتصادی طولانیمدت کند.
۸- ایران کنترل تنگه هرمز را در دست خواهد داشت. این فرض رایج که به هر طریقی، تنگه پس از پایان بحران بازگشایی خواهد شد، بیاساس است. ایران هیچ علاقهای به بازگشت به وضعیت سابق ندارد. عدهای از شکاف بین تندروها و میانهروها در تهران صحبت میکنند، اما حتی میانهروها نیز درک میکنند که ایران نمیتواند تنگه را رها کند، حتی اگر فکر کنند میتوانند توافق خوبی با ترامپ داشته باشند. آنها میدانند ترامپ فرد قابل اعتمادی نیست.
۹- آنها همچنین میدانند که اسرائیلیها ممکن است دوباره حمله کنند، زیرا اسرائیلیها هرگز وقتی منافعشان در معرض تهدید قرار میگیرد، خود را محدود نمیکنند.
۱۰- البته اسرائیل خود را منزویتر از همیشه خواهد یافت، زیرا ایران ثروتمندتر میشود، مسلحتر میشود و گزینههای خود را برای هستهای شدن در آینده حفظ میکند. اسرائیل حتی ممکن است خود را ناتوان از تعقیب نیروهای نیابتی ایران بیابد: در جهانی که ایران بر تأمین انرژی بسیاری از کشورها نفوذ دارد، اسرائیل میتواند با فشار بینالمللی عظیمی برای تحریک نکردن تهران در لبنان، غزه یا هر جای دیگر مواجه شود.
۱۱- در روزهای اخیر، بنا به گزارشها، ترامپ از جامعه اطلاعاتی ایالات متحده خواسته است تا پیامدهای اعلام پیروزی و کنارهگیری از جنگ را ارزیابی کنند. نمیتوان او را سرزنش کرد. امید به فروپاشی رژیم، به ویژه هنگامی که رژیم از ضربات مکرر نظامی و اقتصادی جان سالم به در برده است، چندان راهبردی نیست. ترامپ زمان زیادی برای صبر کردن ندارد، زیرا قیمت نفت به ۱۵۰ یا حتی ۲۰۰ دلار در هر بشکه افزایش خواهد یافت، تورم افزایش مییابد و کمبود جهانی غذا و سایر کالاها آغاز میشود. او به یک راهحل سریعتر نیاز دارد. کسانی که از ترامپ میخواهند که «کار را تمام کند» به هزینههای آن توجه نمیکنند.
https://www.theatlantic.com/international/2026/05/iran-war-trump-losing/687094/
نتیجه برای ایران:
۱- تنگه هرمز حداقل تا دو ماه دیگر باید بسته بماند.
۲- بعد از بازگشایی محدود، عوارض جدی فراموش نشود، حداقل ۱۰ درصد ارزش بار کشتی.
۳- مسیرهای جایگزین تنگه هرمز باید اولویت هدف موشکهای ایران باشند.
@IzadiFoad
پیچ تاریخی تمدنی
مصاحبه استراتژيست برجسته آمریکایی با شبکه پیبیاس:
مجری: فقط برای اینکه به مخاطبان یادآوری کنیم که با چه کسی گفتگو میکنیم، میخواهم اشاره کنم که شما یکی از بنیانگذاران یک اندیشکده نو محافظهکار بودید و سالها برای دخالت نظامی آمریکا در عراق تلاش کردید. پس با دخالت نظامی آمریکا در خارج از کشور مخالف نیستید. شما اخیرا گفتهاید: «این درگیری با ایران، آمریکای غیرقابل اتکا و ناتوان از به پایان رساندن آنچه شروع کرده را نمایان کرده است. بنابراین، شکست برای ایالات متحده نه تنها ممکن، بلکه محتمل است.» چرا اینقدر مطمئن هستید که شکست رخ خواهد داد؟
رابرت کیگن: خب، من واقعاً گزینههایی که دونالد ترامپ برای باز کردن تنگه هرمز دارد را نمیبینم. و اگر ایران این درگیری را همانطور که الان هست به پایان برساند — یعنی کنترل تنگه هرمز — واقعاً وضعیت در خلیج فارس را کاملاً تغییر میدهد. الان ایران در صندلی راننده قرار دارد. کنترل تنگه هرمز به ایران اهرم قدرت عظیمی میدهد، نه تنها در برابر ایالات متحده، بلکه در برابر بقیه جهان.
اگر ایران بتواند عوارض بگیرد، اگر ایران تعیین کند چه کسی وارد و خارج از تنگه میشود و چه زمانی، این قدرت بسیار عظیمی است. و من گزینهای که ترامپ برای حل این مشکل داشته باشد را نمیبینم. چون آمریکا ۳۷ روز ایران را خیلی مؤثر بمباران کرد. رهبری آنها را از بین برد و با این حال، ایران هیچ امتیازی نداده و هیچ کاری برای باز کردن تنگه انجام نداده است.
بنابراین، گزینه باقی مانده یک تهاجم تمامعیار زمینی به ایران است، اگر واقعاً بخواهید رژیم را بردارید و تنگه را باز کنید. فکر نمیکنم دونالد ترامپ یا مردم آمریکا بخواهند این کار را انجام دهند.
ایران میتواند از فواصل مختلف به کشتیهای در حال عبور شلیک کند. و آمریکا نمیتواند با آنچه دارد، از هر کشتی در حال عبور از تنگه محافظت کند.
همانطور فکر میکنم این جنگ پتانسیل پایان یافتن به شکلی بسیار فاجعهبار برای اسرائیل را دارد، دقیقاً به این دلیل که اهرم قدرت و نفوذ در منطقه از ایالات متحده و اسرائیل به سمت ایران و حامیانش در حال جابهجایی است.
اگر منصفانه به وضعیت فعلی نگاه کنیم، کشوری که بیشتر از شروع دوباره جنگ میترسد، ایالات متحده است، نه ایران. البته، غیرممکن نیست که ترامپ دوباره دستور اقدام نظامی بدهد. اما فکر نمیکنم ایرانیها باور کنند الف) که او واقعاً این کار را خواهد کرد، یا ب) که اگر انجام دهد، مؤثر خواهد بود.
در خلیج فارس، ایالات متحده قبلاً هژمون این منطقه بود و بسیاری از کشورها به برتری آمریکا در منطقه و تواناییاش در ایجاد صلح وابسته بودند. ایالات متحده حالا نه تنها نشان داده که نمیتواند این کار را انجام دهد، بلکه حتی نمیتوان به قضاوتهای استراتژیک او اعتماد کرد. بنابراین فکر میکنم حتی کشورهای خلیج فارس که به آمریکا وابسته بودند، باید به جای دیگری نگاه کنند.
نتیجه برای ایران:
۱- تنگه هرمز حداقل تا دو ماه دیگر باید بسته بماند.
۲- بعد از بازگشایی محدود، عوارض جدی فراموش نشود، حداقل ۱۰ درصد ارزش بار کشتی.
۳- مسیرهای جایگزین تنگه هرمز باید اولویت هدف موشکهای ایران باشند.
@IzadiFoad
کارشناس قدیمی امور ایران در اندیشکده بروکینگز و مشاور سابق وزارت خارجه آمریکا در مصاحبه با شبکه ۴ انگلیس:
مجری: نکته مهم این است که آنها موفق شدهاند تنگه هرمز را به یک باجه عوارض تبدیل کنند که میتواند برای آنها، میانگین ۲ میلیون دلار برای هر تانکر درآمد داشته باشد. با عبور میانگین ۱۵۰ تانکر در روز، خودتان حساب کنید درآمد آنها چقدر خواهد بود (سالانه ۱۱۰ میلیارد دلار)، این پول زیادی است. این فوقالعاده خواهد بود، نه؟
سوزان ملونی: بله، خواهد بود. و من فکر میکنم این چیزی است که ایرانیها میتوانند به آن دست یابند. این کار شدنی است. ایالات متحده میتواند از طریق نظامی کنترل تنگه هرمز را دوباره به دست گیرد، اما این یک عملیات واقعاً پیچیده است. انجام آن زمان زیادی میبرد. ایرانیها غرامت اقتصادی مطالبه کردهاند. ایالات متحده قرار نیست به جمهوری اسلامی ایران غرامت بپردازد، اما سیستمی که در آن ایران بتواند از کنترل تنگه هرمز سود ببرد، ممکن است قابل تحملترین پایان برای همه طرفین باشد.
----------
خب الحمدلله این بخش به خیر گذشت.
کار سختتر: متقاعد کردن جریان غربگرا در بین اصولگراها و اصلاحطلبان که واقعا میشود با درآمد #تنگه_هرمز، حداقل به اندازه خسارتهای ایران، حق مردم را گرفت.
@IzadiFoad
حق وتو ایران
سناتور اسلاتکین: به نظر من ایرانیها جغرافیای استراتژیک دارند. آنها این توانایی را دارند که قدرت خود را بر روی زیرساختهای نفتی در عربستان سعودی یا کویت یا هر جایی که میخواهند اعمال کنند و به اقتصاد جهانی و ایالات متحده آسیب بیشتری وارد کنند. آیا شما معتقدید که در حالی که از نظر نظامی ممکن است بتوانیم تنگه هرمز را از نظر فیزیکی باز کنیم، آنها همچنان توانایی تأثیرگذاری بر زیرساختهای منطقه را حفظ میکنند و بنابراین در حال حاضر نوعی حق وتو بر اقتصاد جهانی دارند؟
چارلز کوپر، فرمانده نیروهای آمریکایی در منطقه: سناتور، من از منظر نظامی ایران را به عنوان کشوری توصیف میکنم که دارای تواناییهای باقیمانده در حوزههای مختلف است. درباره حق وتو، واقعاً خوب است به سیاستگذاران درباره این توصیف رجوع شود.
سناتور: اما، ببخشید، آیا آنها میتوانند به زیرساختهای نفتی در سراسر خلیج فارس حمله کنند؟
کوپر: آنها توانایی بسیار متوسطی، اگر نگوییم کم، برای ادامه حملات دارند. و البته ما بر این اساس برای چنین احتمالی آماده شدهایم.
سناتور: باشه، اما اگر میتوانستیم، اگر قدرت باز کردن نظامی تنگه را داشتیم و تهدید آنها واقعا متوسط یا کوچک است، پس چرا تنگه را باز نمیکنیم؟
کوپر: سناتور، واقعاً در این مورد خاص باید به سیاستگذاران رجوع شود.
سناتور: بله، منظورم این است که به نظر من ممکن است قدرتشان کاهش یافته باشد، اما اگر ارتش ایالات متحده در حال حاضر تنگه را به صورت فیزیکی باز نمیکند، به این دلیل است که ایرانیها توانایی حملات به کشورهای خلیج فارس را دارند، زیرساختهای نفتی آنها را هدف قرار میدهند و قیمت نفت را در سراسر جهان حتی بالاتر میبرند.
---------
نتیجه برای ایران:
۱- تنگه هرمز حداقل تا دو ماه دیگر باید بسته بماند.
۲- بعد از بازگشایی محدود، عوارض جدی فراموش نشود، حداقل ۱۰ درصد ارزش بار کشتی.
۳- مسیرهای جایگزین تنگه هرمز باید اولویت هدف موشکهای ایران باشند.
@IzadiFoad