❇️ یک تشبیه عجیب
☀️امیرالمومنین علی علیه السلام میفرماید:
✨الْعَیْنُ وِکَاءُ السَّهِ.✨
🖌چشم، نگهدارنده نشیمنگاه است.
🔻قال الرضیّ:
و هذه من الاستِعارات العجیبه، کأنّه یشبّه السّه بالوعاءِ، و العینَ بالوِکاء، فإذا أُطلِق الوِکاءُ لم ینضَبطِ الوِعاءُ و هذا القولُ فی الأشهَرِ الأظهَرِ من کلام النبیِ صلی الله علیه و آله و قد رواه قومٌ لأمیر المؤمنین علیه السلام و ذکر ذلک المبرّد فی کتاب «المقتضب» فی باب «اللفظ بالحروف». و قد تکلّمنا علی هذه الاستِعاره فی کتابنا الموسوم: «بمَجازاتِ الآثار النبویّه»).
🔻مرحوم سید رضی در توضیح این گفتار میگوید:
«این کلام امام علیه السلام از تشبیهات عجیب است. امام علیه السلام نشیمنگاه را به مَشک تشبیه کرده و چشم را به بندی که بر دهانه مشک میبندند که هر گاه بند را رها کنند مَشک نمی تواند آنچه در آن است نگهداری کند، مشهور است که این سخن نخست از پیامبر صلی الله علیه و آله شنیده شده ولی جمعی آن را از امیرمؤمنان علیه السلام نقل کرده اند، این را مبرد در کتاب المقتضب در باب اللفظ بالحروف آورده و ما در کتاب مجازات آثار النبویه درباره این استعاره و تشبیه سخن گفته ایم».
🔰 نهجالبلاغه، حکمت ۴۶۶.
✍ توضیح
🔻امام علیه السلام در این جمله کوتاه و پرمعنا اشاره به نکته ای میکند که متن آن در واقع یک مسأله فقهی است و پیام آن یک مسأله اجتماعی و سیاسی و اخلاقی.
می فرماید:
🖌چشم، نگهدارنده نشیمنگاه است؛ (الْعَیْنُ وِکَاءُ السَّه).
👈اشاره به این که هنگامی که انسان به خواب میرود بسیار میشود که وضوی او بر اثر خروج ریح باطل گردد.
✅ «وِکاء» به معنای نخی است که دهانه مشک را با آن میبندند و «السَّه» به معنای نشیمنگاه است. هنگامی که این نخ محکم باشد چیزی از مشک خارج نمی شود ولی زمانی که آن نخ باز یا شل شود آنچه در مشک است بیرون میریزد و این تعبیر به گفته مرحوم سید رضی از کنایات و تشبیهات عجیب است و منظور امام علیه السلام این است که انسان تا خواب نرفته میتواند خود را حفظ کند تا وضوی او باطل نشود اما زمانی که به خواب رفت اعضای او سست میشود و نمی تواند خود را حفظ کند و ای بسا چیزی از او خارج شود و وضو باطل گردد و در واقع فلسفه بطلان وضو به سبب خواب، ممکن است همین باشد.
✅ در احادیث اهل سنت جمله ای در ذیل این حکمت از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نقل شده که این معنا را روشن تر میسازد. در کتاب مغنی ابن قدامه از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله چنین نقل شده است که فرمود:
💎 العَینُ وِکاءُ السَّهِ فَمَن نامَ فلیتَوضّأ. (۱)
👈این گفتار پرمعنی پیام مهمی در زمینه مسائل اجتماعی و اخلاقی و سیاسی دارد و به ما میگوید. اگر چشمانتان بسته باشد خطاهای زیادی از شما سر می زند.
کسی که چشم بسته بر سر سفره غذا بنشیند نمی تواند خوب و بد و آنچه را برای او نافع یا زیان بار است تشخیص دهد.
کسی که چشم بسته در مسائل سیاسی وارد میشود ممکن است سرنوشت جامعه ای را به خطر بیفکند.
کسی که چشم بسته دوست انتخاب میکند ای بسا دوستانی را برگزیند که بلای جان او شوند.
خلاصه هرکس چشم بسته به راهی برود آینده مبهم و یا خطرناکی دارد. چشم در واقع طنابی است که بر دهانه زشتیها و بدیها و ناهنجاریها گره میزند.
✅ نویسنده معروف مصری، محمّد عبده در شرح نهج البلاغه خود در شرح این کلام میگوید:
این سخن در واقع مثالی است برای فایده چشم در حفظ انسان از آنچه از پشت سرش (ناآگاهانه) ممکن است به او برسد و این که فایده چشم تنها این نیست که صاحبش را از آنچه دربرابر اوست حفظ کند بلکه باید از آنچه پشت سر اوست نیز آگاه گردد و وی را حفظ کند و این در واقع ارشادی است به وجوب بینا بودن در مواردی که غفلت زاست.
و در پایان میگوید:
آنچه سزاوار سخنی است که از پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله یا از امیرمؤمنان علیه السلام در این زمینه نقل شده، همین است. (۲)
👈البته این سخن نباید بدان معنا باشد که مفهوم اصلی کلام امام علیه السلام یا کلام رسول اللّه صلی الله علیه و آله در مورد مبطلات وضو نادیده گرفته شود در واقع، کلام، یک مفهوم مطابقی دارد و یک سلسله معانی التزامی.
📚پیام امیرالمومنین علیه السلام، ج ۱۵.
۱) مغنی ابن قدامه، ج ۱، ص ۱۶۵.
۲) شرح نهج البلاغة عبده، ص ۵۷۸.
✳️ کانال #معراج
✳️ @Merajnor
هدایت شده از 💫 معراج
💠 مناجات شعبانیه (۱۳)
✅ بزرگی عقابت، ثواب برجستهات
💎 إِلَهِی إِنْ دَعَانِی إِلَى النَّارِ عَظِیمُ عِقَابِکَ فَقَدْ دَعَانِی إِلَى الْجَنَّةِ جَزِیلُ ثَوَابِکَ.
🔸خدایا اگر بزرگی مجازاتت مرا به سوی آتش فرا خوانده هرآینه ثواب برجستهات مرا به سوی بهشت خوانده است.
✅ درخواست از خدا، ناله و زاری، رغبت
💎 إِلَهِی فَلَکَ أَسْأَلُ وَ إِلَیْکَ أَبْتَهِلُ وَ أَرْغَبُ.
🔸خدایا از تو درخواست میکنم و به پیشگاهت زاری نموده و رغبت میورزم.
✅ درخواست درود فرستادن بر پیامبر و خاندانش علیهمالسلام
💎 وَ أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ.
🔸و از تو میخواهم که بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی.
✅ قرار دادن دائم الذکر
💎 وَ أَنْ تَجْعَلَنِی مِمَّنْ یُدِیمُ ذِکْرَکَ.
🔸و مرا از کسانی قرار دهی که ذکرت را همواره بر زبان دارند.
✅ قرار ندادن در بین پیمانشکنان
💎 وَ لا یَنْقُضُ عَهْدَکَ.
🔸و پیمانت را نمیشکنند.
✅ قرار ندادن از غافلین شکرت
💎 وَ لا یَغْفُلُ عَنْ شُکْرِکَ.
🔸و از سپاست غافل نمیشوند.
✅ قرار ندادن از سبک شمارندگان فرمانت
💎 وَ لا یَسْتَخِفُّ بِأَمْرِکَ.
🔸و فرمانت را سبک
نمی شمارند.
📚 مفاتیح الجنان.
✳️ کانال #معراج
✳️ @Merajnor
هدایت شده از 💫 معراج
💠 مناجات شعبانیه (۱۴)
✅ خدایا مرا به نور عزتت برسان
💎 إِلَهِی وَ أَلْحِقْنِی بِنُورِ عِزِّکَ الْأَبْهَجِ فَأَکُونَ لَکَ عَارِفا وَ عَنْ سِوَاکَ مُنْحَرِفا وَ مِنْکَ خَائِفا مُرَاقِبا یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ وَ صَلَّى اللهُ عَلَى مُحَمَّدٍ رَسُولِهِ وَ آلِهِ الطَّاهِرِینَ وَ سَلَّمَ تَسْلِیما کَثِیرا.
🔸خدایا مرا به نور عزّت بسیار زیبایت برسان تا عارف به وجودت گردم و از غیر تو روی گردان شوم و از تو هراسان و برحذر باشم ای دارای بزرگی و بزرگواری و درود خدا و سلام بسیار او بر محمد فرستاده اش و برخاندان پاکش باد.
📚 مفاتیح الجنان.
✳️ کانال #معراج
✳️ @Merajnor
هدایت شده از 💫 معراج
✅ نماز جمعه سبب آمرزش گناهان
🌸 رسول الله صلى الله عليه و آله میفرماید:
✨ مَن أتَى الجُمُعَةَ إيمانا واحتِسابا استَأنَفَ العَمَلَ.✨
🖌 هر كه از روى ايمان و به حساب خدا در نماز جمعه شركت كند، اعمالش را از نو آغازيده است.
✍ (خداوند به پاداش آن گناهان گذشته اش را بيامرزد و نامه عمل جديدى برايش باز كند).
📚 منتخب میزان الحکمه، باب نماز جمعه؛ كتاب من لا يحضره الفقيه، 1/427/1260.
✳️ کانال #معراج
✳️ @Merajnor
هدایت شده از 💫 معراج
🌱 صلوات روز جمعه یادت نره
☀️امام صادق علیهالسلام:
❄️إنَّ مِنَ السُّنَّةِ أن تُصَلِّيَ عَلى مُحَمَّدٍ و عَلى أهلِ بَيتِهِ في كُلِّ يَومِ جُمُعَةٍ ألفَ مَرَّةٍ، و في سائِرِ الأَيّامِ مائَةَ مَرَّةٍ.
🌼 یکی از سنتها این است که جمعهها هزار بار و سایر روزها صدبار بر محمد و اهلبیتش (علیهمالسلام) صلوات بفرستی.
🕋 اللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد وَعَجِّل فَرَجَهُم
📚 الكافي، ج ۳، ص ۴۱۶.
✳️ کانال #معراج
✳️ @Merajnor