اشرافیت بدون لقب: بازتولید امتیاز در جمهوری اسلامی
یکی از مهمترین پیامدهای اجتماعی انقلاب اسلامی، شکستن بخشی از انحصار نخبگان و گشودن مسیرهای تازه برای تحرک اجتماعی بود. گروههایی که پیش از انقلاب دسترسی محدودی به دانشگاه، مدیریت دولتی و مناصب سیاسی داشتند، فرصت بیشتری برای صعود اجتماعی پیدا کردند. از این منظر، انقلاب نوعی گردش گسترده نخبگان و بازتوزیع فرصتهای اجتماعی ایجاد کرد.
این تحول البته هزینههایی نیز داشت. خروج یا کنار گذاشتهشدن بخشی از مدیران، کارشناسان و نیروهای حرفهای پیشین و اولویتیافتن معیارهای سیاسی و انقلابی در برخی مقاطع، به حافظه نهادی و حرفهایگرایی دیوانسالاری آسیب زد. با این حال، مسئله مهمتر در دهههای بعد پدیدار شد: خطر تبدیل «گردش نخبگان» به «بازتولید نخبگان».
اشرافیت جدید الزاماً با زمین، لقب و تبار اشرافی شکل نمیگیرد. اشرافیت جدید میتواند درون جمهوری و حتی با زبان عدالتخواهانه ساخته شود. مشخصه آن، انحصاریشدن تدریجی مسیرهای دسترسی به فرصتهای ممتاز است.
یکی از مهمترین این مسیرها، دانشگاههای خاص و مسیرهای آموزشی ممتاز است. هنگامی که ورود به برخی مدارس، دانشگاهها، رشتهها، دورهها یا فرصتهای آموزشی با سرمایه اقتصادی، شبکههای خانوادگی، سهمیههای خاص یا دسترسی به اطلاعات و امکانات ویژه پیوند بخورد، آموزش عالی که باید ابزار تحرک اجتماعی باشد، خود میتواند به ابزار بازتولید طبقه ممتاز تبدیل شود. خانوادهای که یک بار به قدرت و منابع دسترسی پیدا کرده است، میتواند این مزیت را به آموزش بهتر فرزندان تبدیل کند و از طریق مدرک و شبکه دانشگاهی، موقعیت آنان را در نسل بعد تثبیت کند.
سهمیهها و امتیازات نهادی نیز از همین منظر باید بررسی شوند. بسیاری از سهمیهها ممکن است در ابتدا با هدف جبران نابرابری، قدردانی از فداکاری یا تحقق عدالت اجتماعی ایجاد شده باشند. اما اگر امتیازهای استثنایی دائمی، موروثی یا گسترده شوند، ممکن است بهتدریج یک نظام چندلایه شهروندی ایجاد کنند که در آن دسترسی افراد به دانشگاه، استخدام و فرصتهای عمومی نه فقط بر مبنای توانایی و رقابت، بلکه بر اساس تعلق به گروههای برخوردار از امتیاز تعیین شود. تفاوت اساسی میان «تبعیض مثبت موقت» و «امتیاز موروثی» دقیقاً در همین نقطه است.
سازوکار سوم، شرکتهای دولتی، شبهدولتی و بنگاههای وابسته به نهادهای قدرتمند است. این حوزهها میتوانند محل تبدیل سرمایه سیاسی به سرمایه اقتصادی باشند. انتصاب در هیئتمدیرهها، مدیریت شرکتها، دسترسی به قراردادها، اطلاعات، اعتبارات، مجوزها و فرصتهای سرمایهگذاری، اگر مبتنی بر شبکههای بسته باشد، طبقهای را ایجاد میکند که ثروتش مستقیماً از مالکیت خصوصی کلاسیک ناشی نمیشود، بلکه از موقعیت آن در پیرامون دولت و قدرت سیاسی حاصل میشود. در ادبیات جامعهشناسی سیاسی میتوان این گروه را نوعی «بورژوازی سیاسی» یا «طبقه رانتی متصل به دولت» دانست.
سازوکار چهارم و شاید از نظر جامعهشناسی نخبگان جالبتر، ازدواجهای سیاسی و خانوادگی میان شبکههای قدرت است. ازدواج در اینجا صرفاً یک رابطه خصوصی نیست. هنگامی که خانوادههای سیاسی، اقتصادی، نظامی و اداری از طریق ازدواج به یکدیگر متصل میشوند، شبکههای جداگانه قدرت به شبکهای خانوادگی تبدیل میشوند. سرمایه سیاسی یک خانواده با سرمایه اقتصادی یا اداری خانواده دیگر ترکیب میشود. چنین ازدواجهایی میتوانند اعتماد، دسترسی، اطلاعات و حمایت متقابل را درون یک حلقه محدود تثبیت کنند.
در نتیجه ممکن است بهتدریج نوعی خانوادهسالاری شبکهای شکل گیرد: فرزند یک مقام در دانشگاهی ممتاز تحصیل میکند، از شبکه خانوادگی برای ورود به یک شرکت بزرگ یا نهاد دولتی بهره میبرد، با خانوادهای دیگر از نخبگان سیاسی یا اقتصادی پیوند برقرار میکند و سپس خود وارد مدیریت، سیاست یا اقتصاد میشود. در این وضعیت دیگر با موارد منفرد رانت روبهرو نیستیم، بلکه با یک سازوکار ساختاری بازتولید نخبگان مواجهیم.
این یک پارادوکس تاریخی بسیار مهم است. انقلاب اسلامی یکی از منابع مشروعیت خود را از مبارزه با اشرافیت، امتیازات طبقاتی و بستهبودن ساختار قدرت میگرفت. اما اگر دانشگاههای ممتاز، سهمیههای موروثی، شرکتهای دولتی و شبهدولتی، شبکههای انتصابی و پیوندهای خانوادگی به مجاری اصلی پیشرفت تبدیل شوند، ممکن است همان جامعه پس از چند نسل با نوع دیگری از اشرافیت روبهرو شود: نه اشرافیت زمیندار قدیم، بلکه اشرافیت سیاسی، رانتی و خانوادگی جدید.
✍حسین قتیب
🔹علي پورخیری:
راز پایداری و سرافرازی ایران در جنگ تحمیلی ۸ ساله در یک چیز خلاصه میشد: دولت / حکومت مسئول در قبال مردم، متعهد در قبال وعدهها و مومن به اصول و آرمانها که مقوم همبستگی ملی در قبال مرارتها و مقابله با شرارتها بود. همان چیزی که ابنخلدون به آن #عصبیت میگوید.
هرچه از آن عصر طلایی فاصله گرفتیم و #اشرافیت، جایگزینش شد، نه فقط جمهوری اسلامی که جامعه و کشور ایران رو به تنزل نهاد.
3M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔹تریتا پارسی:
این حادثه در آمستردام رخ داد. تنها کاری که او کرد این بود که در یک تجمع طرفداران اسرائیل گفت «فلسطین را آزاد کنید».
در عرض چند ثانیه دستگیر شد.
من صدها ویدیو از به هم خوردن اعتراضات طرفداران فلسطین توسط فعالان طرفدار اسرائیل دیدهام.
حتی یک بار هم ندیدهام که آنها صرفاً به خاطر سر دادن یک شعار دستگیر شوند.
چه چیزی در این دو کلمه، «فلسطین آزاد»، وجود دارد که اینهمه را در غرب میترساند؟ انعکاس صدای همدستی و شراکت در جرم؟
https://fxtwitter.com/tparsi/status/2100986894943232148
🔻پیوند به این فرسته درX:
https://x.com/FGhoddoussi/status/2101119346609131719
🔻طبق گزارشها، احتمالا یکی از مقامات ارشد پاکستانی در روزهای آینده به تهران سفر میکند تا پیام یا بسته پیشنهادی جدیدی از سوی واشنگتن را منتقل کند. پیشنهادی که به مواضع اخیر ترامپ و نیاز او به دستیابی به یک توافق در آستانه انتخابات مرتبط است.
به نظر میرسد این پیشنهاد برای یک پنجره زمانی محدود، حدود ۴۰ تا ۵۰ روز، طراحی شده و واشنگتن درصدد یک توافق فوری و در عین حال جامع است؛ توافقی که از همان ابتدا، علاوه بر وضعیت تنگه هرمز، پرونده هستهای را نیز دربرگیرد(برخلاف اسلامآباد).
در واقع، ترامپ به دنبال توافقی سریع و چندمحوری است که علاوه بر کارکرد امنیتی، برای او در آستانه انتخابات کارکرد سیاسی و انتخاباتی نیز داشته باشد. پاسخ ایران به چنین بستهای به احتمال زیاد منفی است.
🔹وحید اشتری:
۱. مهمترین بند توافق، پذیرش ترتیبات ایرانی در اداره تنگه بود.
۲. آمریکا از روز اول اراده کرد این بند را نقض کند و مثل نقض سایر بندها عادی سازی کند.(نظیر آزاد نکردن داراییها یا عدم آتش بس در سایر جبههها)
۳. منطقا ایران باید در دفاع از دستآوردهایش در تفاهمنامه خودش را جدی نشان میداد و در دوران گذار روی حقوقاش ایستادگی میکرد تا بلکه بتواند در توافق نهایی حقاش را تثبیت کند.
۴. باز کردن کریدور جنوبی در تنگه، نقض اساسی توافق توسط آمریکا بود.
۵. بعد از چند روز هشدار، اقدام به موقع و زدن شناورها و بی تفاوت نماندن نسبت به نقض حقوق ایران در تفاهمنامه ولو به قیمت بهم خوردن توافق توسط مجموعه تصمیم گیران کشور به شدت قابل دفاع بود.
۶. روایت برعکس قصه که ایران را مسئول بهم خوردن توافق معرفی کرد ساخته اکانتهای اسرائیلی و سلطنت طلب و رسانههای آمریکایی است.
۷. این موج سازی رسانهای و انداختن مسئولیت گردن یک عده خودسر برای اختلاف افکنی در کشور است و با هدف ساخته شده است.
۸. رسانههای حامی دولت و طرفداران آقای قالیباف و سایر ایران دوستان، که درگیر دعواهای سیاسی با رقبا هستند خوبست نادانسته روی این روایت پافشاری نکنند و بی اطلاع به دشمنان ایران سواری مفت ندهند.
https://fxtwitter.com/vahidashtarii/status/2100988444512342384?s=52
6.2M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔹سمیه جلیلی:
ضعف بزرگ اصلاحطلبان نفهمیدن الزامات سیاست خارجی و ضعف بزرگ طیف مقابل، عدم درک الزامات همدلی با مردم در سیاست داخلی است.
که اگر این بود شاید از دهه ۸۰ ایران سرنوشت دیگری داشت و این همه جانهای عزیز را هزینه نمیدادیم.
https://fxtwitter.com/jalilyonline/status/2101182489733566911?s=52
هدایت شده از خبرگزاری دانشجو
🔴سیانان: خطای هوش مصنوعی ارتش آمریکا نزدیک بود جنگ با چین را آغاز کند
شبکه خبری سیانان:
🔸یک گزارش اطلاعاتی نادرست که با کمک هوش مصنوعی تهیه شده بود، در جریان جنگ آمریکا علیه ایران، ارتش این کشور را تا آستانه یک عملیات علیه یک کشتی چینی در خاورمیانه پیش برد و خطر درگیری نظامی میان واشنگتن و پکن را افزایش داد.
🔸این گزارش که در بهار امسال در میان واحدهای نظامی آمریکا توزیع شده بود، مدعی بود یک کشتی چینی در حال انتقال قطعات مرتبط با برنامه تسلیحات هستهای است. بر اساس اظهارات چهار منبع مطلع، ارتش آمریکا برای رهگیری کشتی آماده میشد و نیروهای مسلح برای ورود به آن و همچنین هواپیماهای نظامی در حال آمادهسازی بودند.
🔸با این حال، اندکی پیش از اجرای عملیات، مقامهای آمریکایی با بررسی دقیقتر دریافتند که یک تحلیلگر فرماندهی عملیات ویژه، گزارش را با کمک هوش مصنوعی تهیه کرده و یک چتبات، محموله کشتی را به اشتباه شناسایی کرده است. یکی از منابع این گزارش را «کاملاً نادرست» توصیف کرد و گفت این حادثه «نزدیک بود جنگی را آغاز کند».
👈دریافت آخرین اخبار:
سایت | ایتا | بله | روبیکا | سروش پلاس
🆔 @snn_ir
هدایت شده از علی عبدی/ دیده بان تحرکات کریا
🔹 سفارت آمریکا در «اسلامآباد» بازاریابی عاصم منیر برای خانواده ترامپ را تأیید کرد
🔵 سفارت آمریکا در اسلامآباد در توئیتی نوشت که #ناتالی_بیکر، کاردار این کشور و نمایندگان شرکت دفاعی آمریکایی «پاوروس» در تاریخ ۱۶ سپتامبر(چهارشنبه هفته گذشته) در راولپندی با فیلد مارشال عاصم منیر دیدار کردند تا درباره راههای همکاری در زمینه خرید و تولید تجهیزات دفاعی گفتگو کنند.
🔵 شرکت آمریکایی «پاوروس» پیشتر اعلام کرده بود که یک یادداشت تفاهم با ارتش پاکستان امضا کرده و همزمان یک سفارش اولیه از وزارت دفاع پاکستان برای خرید سامانههای هوایی بدون سرنشین(پهپاد) و خدمات پشتیبانی دریافت کرده است.
🔵 نکته قابل توجه در این معامله، ارتباط شرکت پاوروس با خانواده رئیسجمهور آمریکا است؛ پاوروس در حال ادغام با شرکت سهامی عام «اورئوس گرینوی هولدینگز» (Aureus Greenway Holdings) است که دونالد ترامپ جونیور و اریک ترامپ، پسران دونالد ترامپ، از طریق صندوق سرمایهگذاری «امریکن ونچرز» در آن سهام دارند.
#عاصم_منیر
#ترامپ
#اسلامآباد
#واشنگتن
☑️ @HiwadTimes
هدایت شده از علی عبدی/ دیده بان تحرکات کریا
648.4K حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎥 ببینیم و به تعبیر امام خمینی ره بغض و کینه انقلابی از این تروریست های جنایتکار را در دلمان زنده نگاه داریم تا وقتش
🔹نتانیاهو:
نصرالله کجاست؟ بعد از من تکرار کنید: حذف شد!
جمعیت: حذف شد!
🔻نتانیاهو:سنوار کجاست؟
جمعیت: حذف شد!
🔻نتانیاهو:هنیه کجاست؟
جمعیت:حذف شد!
🔻نتانیاهو:با ( آیت الله) خامنهای چه کار کردیم؟
جمعیت:حذف شد.
🔻نتانیاهو: هنوز مأموریت ما به پایان نرسیده است و کارهای زیادی داریم.
هدایت شده از خبرگزاری تسنیم
23.7M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
آتشسوزی در تأسیسات نفتی آرامکو عربستان
🔹 خبرگزاری فرانسه از وقوع آتشسوزی در یک مخزن سوخت متعلق به آرامکو در نزدیکی فرودگاه ریاض خبر داد.
@TasnimNews
هدایت شده از به وقت ایران
10.9M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔺اگر همانطور که برخی آقایان میگویند در این مقطع برای ترامپ یک دستاورد ایجاد کنیم تا در انتخابات دست برتر را داشته باشد، چه فاجعهای برایمان رخ خواهد داد؟!
👤مهدی خراتیان؛ مدیر اندیشکده احیای سیاست
🔰برنامه 235 |22 شهریورماه 1405
🔹برنامه به وقت ایران - شبکه خبر
🔸 هرشب حوالی ساعت 19:10
🔻🔻🔻
کانال رسمی برنامه به وقت ایران شبکه خبر
@bevaqteiran
محسن رضایی به الجزیره گفت:
به نفع واشنگتن است که شرایط ما را برای پایان جنگ بپذیرد و تهدیدات ترامپ به هیچ نتیجهای نخواهد رسید. ما برای یک جنگ سرنوشتساز آمادهایم.
ما نقاط ضعف ارتش آمریکا را میدانیم و بیش از هر زمان دیگری برای مقابله با حملات هوایی آن آمادهایم.
ما به این نتیجه رسیدهایم که پس از خروج واشنگتن از یادداشت تفاهم، استراتژی خود را در قبال واشنگتن تغییر دهیم.
ما اخیراً یک موشک ضد کشتی را در نزدیکی یک ناو هواپیمابر آمریکایی آزمایش کردیم
ما در دفاع از خود جدی هستیم و در صورت حمله، پایگاههای آمریکایی و منافع واشنگتن در منطقه را با قدرت بیشتری هدف قرار خواهیم داد.
رایزنی ها با میانجیگران قطری و پاکستانی ادامه دارد و ما شرایط خود را برای مذاکره به آنها اطلاع داده ایم.
ما با میانجی قطری که شرایط ما را با هدف توقف جنگ به واشنگتن منتقل کرد، در تماس هستیم و منتظر پاسخ رئیس جمهور ترامپ هستیم.