eitaa logo
معماری قدرت، نظم و امنیت ایران
534 دنبال‌کننده
3.1هزار عکس
1.7هزار ویدیو
20 فایل
فضایی برای اندیشیدن درباره‌ی«تحولات سیاسی». میکوشیم در جزئیات گم نشویم و با تحلیل انتزاعی و کلانِ روند تحولات جهانی و کنار هم چیدنِ قطعات پازل، به تصویری کلان برسیم. ارتباط با بنده:🇮🇷Eitaa.com/ahs_tafreshi کانال دیگر: @feqholsiasat #گفتمانسازی
مشاهده در ایتا
دانلود
​🇺🇸 بازدهی اوراق ۱۰ ساله آمریکا: بالاترین سطح در ۲۴ سال گذشته 🇺🇸 بازدهی اوراق ۲۰ ساله آمریکا: بالاترین سطح در ۲۴ سال گذشته 🇺🇸 بازدهی اوراق ۳۰ ساله آمریکا: بالاترین سطح در ۲۴ سال گذشته 🇯🇵 بازدهی اوراق ۱۰ ساله ژاپن: بالاترین سطح در ۳۰ سال گذشته 🇯🇵 بازدهی اوراق ۲۰ ساله ژاپن: بالاترین سطح در ۳۱ سال گذشته 🇯🇵 بازدهی اوراق ۳۰ ساله ژاپن: بالاترین سطح در تمام دوران (رکورد تاریخی) ​چقدر طول می‌کشد تا اقتصاد جهانی شروع به از هم فروپاشیدن کند؟ https://fxtwitter.com/macropaperr/status/2107188409957810488 🔻هدف ایران به جهت تغییر رفتار آمریکا و منصرف شدن آمریکا از ادامه جنگ بلید ایجاد وحشت در بازار اوراق قرضه و کنترل کردن نرخ بهره اوراق قرضه از دست آمریکا، با تحت فشار قرار داددن بازار انرژی باشد. ✍قدوسی
هدایت شده از ParsinTV | پارسین تی‌وی
10.2M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎥 اظهارات شنیدنی علی افشاری، تحلیلگر سیاسی اپوزیسیون: توافق شرافتمندانه با آمریکای استعمارگر و بیمار روانی به نام ترامپ معنایی ندارد! 🔺ترامپ به دلیل خطرات مرگبار اقتصادی، دیگر توانایی حمله نظامی ندارد! 🔺ترامپ هم‌اکنون دست برتر را ندارد؛ خطرات مرگبار اقتصادی ناشی از جنگ جدید با ایران و احتمال استیضاح، ترامپ را در تنگنا قرار داده ‌است. ✨پارسینTV را به اشتراک بگذارید📲 🆔 @parsintv
هدایت شده از ParsinTV | پارسین تی‌وی
6.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎥 افسر سابق گارد پهلوی: نبوغ موشکی ایران رویای «اسرائیل بزرگ» را به بن‌بست کشاند! فرامرز دادرس: 🔺قدرت هوایی اسرائیل از ابتدای تاسیس برتری مطلق داشت تا زمانی که ایران به فناوری ساخت موشک‌های نقطه‌زن و پهپادهای دوربرد دست یافت. 🔺با ورود موشک‌ها و پهپادهای ایرانی، افسانه بازدارندگی نیروی هوایی اسرائیل فرو ریخت و رویای «اسرائیل بزرگ» به بن‌بست رسید. 🔺می‌گویند این کشور را امام زمان یا امام حسین (ع) نگه داشته است؛ بالاخره یک چیزی هست که باعث شده ایران هنوز سر جایش بماند و تا الان حفظ شود! ✨پارسینTV را به اشتراک بگذارید📲 🆔 @parsintv
🔰 محور عبری/عربی/غربی دنبال ایجاد شکاف بین جامعه اباضی/مذهبی با سلطنت هستند. البته این قدم اول در ارعاب سلطنت عمان است. ماجرای فشار و حتی تهدید به ترور مفتی اعظم عمان شخصیت ارجمند جناب شیخ احمد الخلیلی در رسانه‌های معاند بعد از ماجرای خلبان عمانی فلای دوبی در چنین فضایی قابل تحلیل است. هدف ایجاد فشار روی جامعه مذهبی عمان توسط دولت عمان است که جرقه‌ای برای فتنه‌ها بعدی باشد. زمینه سازی فتنه مذهبی دو سه سالی است که شروع شده و اوج خواهد گرفت. نهادهای امنیتی و دیپلماتیک ما باید این موارد را برای نهاد‌های ذی‌ربط در عمان تبیین و تشریح و تحلیل کنند‌. ✍جواد میرگلوی بیات
🔵 قسمت ۱۱: ترامپ نمی‌تواند با بلوف زدن ایران را وادار به تسلیم کند ▪️ جان میرشایمر - رئالیسم تهاجمی 🔻 ۵ اکتبر ۲۰۲۶ 🔸 توضیحات: به نظر می‌رسد کاملاً واضح است که دولت ترامپ و متحدانش شبانه‌روز در تلاشند تا این تصور نادرست را ایجاد کنند که ایالات متحده در مسیر شکست دادن ایران قرار دارد و بنابراین تهران باید هرچه زودتر تسلیم خواسته‌های آمریکا شود. طبق این ادعا، اگر ایران تسلیم نشود، نه تنها مجازات‌های اقتصادی وارد شده به سطح خردکننده‌ای خواهد رسید، بلکه پرزیدنت ترامپ دست به یک حمله نظامی ویرانگر خواهد زد که حتی ممکن است شامل اعزام نیروهای زمینی آمریکا به داخل ایران باشد. من در این قسمت استدلال خواهم کرد که این موضوع عمدتاً یک کمپین تبلیغاتی (پروپاگاندا) است—و بعید است به نتیجه برسد، چرا که ایران، و نه دولت ترامپ، زمام امور را در دست دارد. https://youtu.be/M8ulVILrcy0?si=xVQyuB8AXnxOwLAH
🟢پاسخ به یک انحراف ✍️مهدی خراتیان ییرو مصاحبه اخیر بنده با برنامه به وقت ایران، جریانی دو گانه سوز که یک پایش در برخی دستگاههای حساس و پای دیگرش در محافل اصلاح طلبی است، چند مقاله «سفارشی» را علیه بنده تولید کرده، که لازم میدانم نه فقط به آنها، بلکه به کارفرمایان آنان نیز پاسخ دهم. سایت جماران در مقاله‌ای به قلم فردی با نام مستعار «محمد خیابانی»، مطلبی را تحت عنوان «نقدی بر اصحاب «ما گفته‌ بودیم»» نشر داده است که در آن نویسنده با ضمن قلب ماهیت چند بعدی سیاسی-امنیتی وقایع پس از ۷ اکتبر به «امر نظامی»، با تقطیعی ناشیانه و مضحک از سخنان اینجانب و کپی برداری از اکانتهای برانداز توییتری که اینروزها بسیار میکوشند ولو با زور تحریف از بنده غلط تحلیلی بگیرند، تلاش کرده چند «تحلیل نادرست» از بنده را بازنشر دهد و به زعم خود اعتبار تحلیلهای دیگر بنده، خصوصا تحلیلهای مطروحه در برنامه به وقت ایران را زیر سوال ببرد؛ حال آنکه مثل همان اکانتهای معلوم الحال بیشتر در کوس رسوایی نادانی خویش دمیده است. دستاویز قرار دادن قضیه نخ نمای «محافظین کوبایی» و «فلوریدا» یکی از آن موارد است، که اخیرا در گزارش مفصل وزارت خارجه آمریکا (در جولای ۲۰۲۶) به آن پرداخته شده و در آن نه تنها ضد اطلاعات کوبا به عنوان قویترین سرویس اطلاعاتی متخاصم معرفی شده و به نفوذهای چندین دهه‌ای کوبا در سازمان سیا، پنتاگون و وزارت خارجه و شورای امنیت ملی پرداخته شده است، بلکه به شبکه گسترده جاسوسان کوبا در فلوریدا و توان اطلاعاتی و عملیاتی آنها نیز اذعان شده است. حال بماند که نویسنده مثل همان اکانتهای معلوم الحال فرق «جنگ» و «عملیات ویژه» در ونزوئلا را نمیداند و احتمالا مثل آنها نتوانسته فرق توصیف (توان اطلاعاتی کوبا به عنوان نگرانی آمریکا، که روبیو بارها به آن اشاره کرده است) و پیش بینی دقیق بنده (اینکه ترامپ مجبور است برای مدیریت تبعات جنگ در ونزوئلا با «دکترین صلح از طریق اعمال قدرت» در راس قدرت در ونزوئلا شکاف ایجاد کرده، با «کنشی حداقلی» کار را تمام کند) را تشخیص دهد. اینکه فردی با افرادی نتوانند مفاهیم تخصصی را از کلمات استخراج و درک کنند و حتی از فهم ابتدائیات زبان فارسی عاجز باشند برای بنده تازگی ندارد. مضحک‌تر از مورد فوق زمانی است که نویسنده مذکور میخواهد نظرات بنده را در مورد ۷ اکتبر و توان حزب الله برای مقابله با اسرائیل بی اعتبار کند. اینکه حزب الله توان حمله گسترده به حیفا و تل آویو را داشت تا جایی که آنها را غیر قابل سکونت کند، اساسا سخن بنده نیست، بلکه سخن شخص نتانیاهو است که گالانت در مصاحبه تاریخی و مفصل خود با یدیعوت آحارونوت به آن پرداخته است. بر اساس این گزارش، گالانت زمانی که در ۱۱ اکتبر ۲۰۲۳ از نتانیاهو میخواهد که اجازه حمله گسترده به لبنان را صادر کند، با این پاسخ نتانیاهو مواجه میشود که: «اگر ما حمله کنیم حزب الله تمام این ساختمانها را نابود خواهد کرد.» و به شهادت گالانت، نتانیاهو این سخن را در حالی میگفت که با انگشت به ساختمانهای شهر تل آویو اشاره میکرد. اینکه حزب الله نتوانست این توان ویرانگر بالقوه را بالفعل کند و به تدریج در مدار ضعف قرار گرفت، خروجی هنرنمایی همان جریانی است که نویسنده مقاله کذایی جماران به آن متعلق است. به شهادت مقاله دیگری از ynet، نتانیاهو و گالانت پیش از ۷ اکتبر نقشه حمله گسترده به ایران و حزب الله را می‌کشیدند و اساسا قرار بر این بود که تمامی اقدامات تحریک آمیز حماس نادیده گرفته شود و حتی طرح ترور شاباک برای حذف محمد الضیف و یحیی سنوار به تعویق انداخته شود تا زمینه برای حمله گسترده به ایران و لبنان هموار شود. اما متاسفانه جریانی مشکوک در داخل ایران تلاش وافری کرد تا با طرح نظریه «تله جنک» و «جاسوسی یحیی سنوار» این حقایق روشن را انکار کرده، از واقعه ۷ اکتبر به جای یک فرصت بی بدیل، یک تهدید و یک «اقدام خودسرانه» بسازد تا توجیه گر انفعال ها و ندانم کاریهایی شود که امنیت ملی ایران را پس از طوفان الاقصی بر باد داد و زمینه ترور سید حسن نصرالله و رهبر شهید را فراهم ساخت. اینکه قائد شهید بارها و بارها برای حفظ آبروی دولت و سایر نهادهای مهم کشور، شخصا از آبروی خود مایه گذاشت، هیچ ارتباطی به تحلیلهای نادرست و بی ربط جریان منحرف یادشده ندارد؛ و اگر فضا اقتضا کند بیش از این به انحرافات و خطاهای تحلیلی فاحش آنها خواهم پرداخت. در مورد نفت، نویسنده تلاش خود را برای اثبات بیسوادی خویش تکمیل کرده است: «اگر بین ۶ تا ۸ میلیون عبور نفت در تنگه هرمز با اختلال مواجه شود، قیمت نفت به ۱۴۰ تا ۱۶۰ دلار می‌رسد.» این فرد اساسا نمیداند که این گزاره که همواره مورد استناد بنده بوده است، مربوط به گزارش بانک جهانی در اکتبر ۲۰۲۳ است(!)، در شرایطی که پایه قیمت ۹۰ دلار و ذخایر جهانی در حدود ۷۸۰۰ میلیون بشکه قرار داشت.
این استناد از آن جهت انجام میشد که نشان دهیم شوک عرضه میتواند به سناریوهای جهش قیمتی قابل توجه منجر شود. حال بماند که قیمت نفت Dated برنت در جنگ ایران در جنگ چهل روزه به ۱۴۴ دلار و در ماه سپتامبر به ۱۳۸ دلار رسید. مغالطات این فرد در روزنامه خراسان نیز با عنوان دیگری تحت عنوان «جز «ما از اول گفته بودیم» حرفی ندارند»، بازتاب یافته است و جای تعجب است که روزنامه خراسان به چه علت با نشر چنین مهملات بی‌مایه‌ایی اعتبار خود را زیر سوال برده است. این فرد و سایر افراد سفارشی نویس مسلما ارزش پاسخی بیش از آنچه که در فوق نگاشتم را ندارند. اکنون لازم است با کارفرمایان این قلم به دستان سخن بگویم: به راستی گناه ما چیست؟ اینکه پیش از وقایع مهم چند سال اخیر، از ترور نصرالله گرفته تا جنگ ۱۲ روزه، وقایع ۱۸ و ۱۹ دی و جنگ ۴۰ روزه، هشدار میدادیم که کاهش تنش بیجا فقط جنگ را نزدیک میکند، تقصیر ماست؟ اگر گفتیم که نظریاتی چون «دام نتانیاهو» نادرست و وعده «سرمایه‌گذاری ۱۰۰۰ میلیارد دلاری» سراب است، مقصریم؟ اینکه گفتیم سیگنال کاهش تنش و نادیده گرفتن وزن نفت در کنترل رفتار ترامپ، مجال به جنگ طلبان در کاخ سفید است، تقصیر ماست؟ اینکه گفته میشد اگر تنگه هرمز بسته شود اول از همه به ضرر چین است و بعدا معلوم شد بیشتر به ضرر آمریکاست، تقصیر ماست؟ اینکه در سال سرنوشت ساز ۲۰۲۳ و تنها چند ماه پس از بحران بانکی، در شرایطی که سعودی پا بر خرخره بازار نفت گذاشته بود تا از بایدن امتیاز بگیرد و بازدهی اوراق قرضه بیشترین میزان در دودهه اخیر بود، وزن تاثیرگذار نفت در کنترل رفتار آمریکا فهم نشد، و همین امر منطقه را برای سیاستهای تهاجمی اسرائیل فراخ کرد، تقصیر ماست؟ ینکه ۱۰ روز پیش از جنگ ۱۲ روزه جزییات حمله پهپادی به مناطق حساس کشور را توضیح دادیم اما به آن توجه نشد، یا از «کودتای تراستیها» گفتیم و وقایع دیماه را به عنوان زمینه‌ساز جنگ پیش بینی کردیم و همانزمان متهم به تندروی شدیم و بعدا رهبر شهید با تکرار تعبیر «کودتا»، نظرات ما را تایید کرد، تقصیر ماست؟ اینکه اکنون مشخص شده برخی از تراستیها به پهلوی کمک کرده‌اند تقصیر ماست؟ اینکه میگوییم از اشتباهات گذشته باید درس گرفت، و آنرا تکرار نکرد، جرم است؟ اینکه می‌گوییم تنگه را باید محکم گرفت و مانع دودوزه بازی امارات شد گناه است؟ چند بار با تحلیلهای نادرست کشور به مرز جنگ و ترور فرستاده شد، کافی نیست؟ مسلما جریانی منحرف، علاقه بسیاری دارد که نیروهای مسلح خصوصا سپاه پاسداران را در برابر امثال بنده قرار داده و خود را خیرخواه ملک و ملت و حامی نیروهای مسلح جلوه دهد، که زمان به تدریح ماهیت نادرست آنها را برملا و آنان را در برابر افکار عمومی رسوا خواهد کرد. بنده و همفکرانم سالهاست در عرصه عموم ظاهریم و تمام پیش‌بینی‌ها و تحلیلهای ما جهت ارزیابی عمومی و قضاوت تاریخ در دسترس همگان است و چیزی برای پنهان کردن نداریم. عیار مطالب و تحلیلهای ما مشخص است و افتخار ما این است که ضمن دفاع از کیان نظام جمهوری اسلامی و تمامیت ارضی ایران، و علقه فراوان به مدافعان راستین این آب و خاک، از بیان کاستیها ابایی نداشته‌ایم و استقلال فکری خود را به مسلخ سیاسی کاری نبرده‌ایم. لذا اکنون نیز به دور از هرگونه ملاحظه سیاسی و دلسوزانه و من باب اتمام حجت هشدار میدهیم که کاهش تنش بیجا در تنگه هرمز و ارسال افراطی سیگنال مذاکره، ریسک حمله به ایران و ترور رهبری نظام را بالا خواهد برد. هر کشتی نفتی که از تنگه هرمز عبور میکند، به مثابه هزاران بمب است که توسط اسرائیل و لابی آن در آمریکا برای کشتار مردم ایران انباشته میشود. مومن از یک سوراخ دوبار گزیده نمی‌شود. والسلام من اتبع الهدی https://fxtwitter.com/MehdiKharratya/status/2107208780580815303?s=20
در تاریخ ۶ اکتبر ۲۰۲۶، زیاد داوود، اقتصاددان بلومبرگ، اشاره کرد که اگرچه خاورمیانه در حال احداث مسیرهای جایگزین نفت برای دور زدن تنگه هرمز است، اما این مسیرهای جدید همچنان به طرز خطرناکی به ایران نزدیک هستند و همین امر اثربخشی استراتژیک آن‌ها را محدود می‌کند. خلاصه هوش مصنوعی کوکون (Cocoon AI Summary) https://fxtwitter.com/ZiadMDaoud/status/2107396741507260863 🔻پیوند به مقاله بلومبرگ: https://api.fxtwitter.com/2/hit?url=https%3A%2F%2Fwww.bloomberg.com%2Fnews%2Farticles%2F2026-10-06%2Fmideast-oil-chiefs-warn-world-needs-to-share-iran-war-costs
فایل نشست رونمایی از کتاب جدید فوکویاما با عنوان «در قلمرو آخرین انسان» را که اخیراً در مدرسۀ اقتصاد و علوم سیاسی لندن برگزار شده است می‌توانید در اینجا بشنوید (فایل). کتاب دربارۀ مسیر تحول زندگی، مواضع، و چرخش فکری او طی پنج دههٔ اخیر است. فوکویاما در این کتاب توضیح داده که چگونه تحت تأثیر تحولات سیاسی و اقتصادی از نظریۀ «پایان تاریخ» عبور کرده و دیگر آیندۀ لیبرال‌دموکراسی را تضمین‌شده نمی‌داند. او که زمانی از ایدئولوگ‌های جریان راست آمریکا شناخته می‌شد، امروزه خود را یک سوسیال‌دموکرات می‌داند و بر ضرورت بازتوزیع ثروت و تقویت اتحادیه‌های کارگری تأکید می‌کند. او می‌گوید دو باور عمیق داشته که هر دو در تحولات این سال‌ها مخدوش شده‌اند: باور به اینکه مداخلۀ نظامی آمریکا می‌تواند به گسترش دموکراسی کمک کند، و باور به بازار آزاد حداکثری؛ نتایج حملۀ نظامی آمریکا به عراق باور اول، و بحران مالی ۲۰۰۸ باور دوم را گسسته است. او روی کار آمدن ترامپ در آمریکا را نشانه‌ای از وضعیت شکنندۀ دموکراسی در بازار آزاد می‌داند و تأکید می‌کند که جوامع باید نهادهای معتبری برای کنترل بازار و حفظ ظرفیت‌های نهادی دموکراسی داشته باشند.
🔰در شرایطی که امارات میزبان نتانیاهو می‌شود و بر ضد انصارالله فعال شده و عملا با انواع همکاری با غرب بر علیه منافع ما فعالیت می‌کند، چرا بعد از اخراج سفیر قبلی و عدم اقدام متقابل آن هم در این شرایط حساس باید سفیر جدید در ابوظبی تعیین شود؟ تجربه سفارت ما در عربستان تکرار خواهد شد! و ترمزی برای بسیاری از تصمیمات در ابوظبی خواهد شد! آقای دهقانی پوده سفیر جدید ایران در ابوظبی هستند.
راسل هاردی، مدیرعامل ویتول (Vitol)، و امین ناصر، مدیرعامل آرامکو، هر دو هشدار داده‌اند که در صورت تداوم اختلالات در عرضه نفت خاورمیانه، قیمت نفت ممکن است به ۲۰۰ دلار در هر بشکه برسد. هاردی با اشاره به اینکه اخیراً روزانه ۱۴ میلیون بشکه نفت از این منطقه خارج شده است (۱۲ میلیون بشکه نفت خام و ۲ میلیون بشکه فرآورده‌های نفتی)، تأکید کرد که ذخایر کشورهای غربی «به‌طرز ترسناکی کاهش یافته» و ذخایر جهانی از ماه مارس تاکنون ۴۰۰ میلیون بشکه افت داشته است. ثبات قیمت‌های فعلی نفت برنت (حدود ۱۰ دلار) به همین جریان ۱۴ میلیون بشکه‌ای وابسته است؛ در صورت قطعی این جریان، قیمت‌ها به‌دلیل فقدان ذخایر جایگزین و پشتیبان ممکن است ظرف چند روز جهش ناگهانی پیدا کنند. خطرات اصلی همچنان متوجه تنگه پرمناقشه هرمز و حملات به مسیر دریای سرخ است، در حالی که لوله انتقال شرق به غرب آرامکو به‌عنوان یک مسیر پشتیبان حیاتی عمل می‌کند. خلاصه هوش مصنوعی کوکون (Cocoon AI Summary) https://fxtwitter.com/jackprandelli/status/2107418689939112295
دولت رانتی، واسطه‌های تحریم و بحران اقتدار مالی در ایران برای فهم بخشی از بحران اقتصادی و ارزی ایران، باید از یک ویژگی ساختاری اقتصاد سیاسی ایران آغاز کرد: ایران همچنان یک دولت رانتی است. مفهوم دولت رانتی، که اتفاقاً در ادبیات اقتصاد سیاسی نخستین بار به شکل نظام‌مند با مطالعه ایران مطرح شد، به دولتی اشاره دارد که بخش مهمی از منابع مالی خود را نه از مالیات بر فعالیت اقتصادی شهروندان و بنگاه‌ها، بلکه از رانت‌های خارجی، به‌ویژه فروش منابع طبیعی، به دست می‌آورد. در مورد ایران، نفت و گاز تاریخی‌ترین و مهم‌ترین شکل این رانت بوده‌اند. تفاوت این نوع دولت با یک دولت مالیاتی فقط در منبع درآمد نیست. در یک دولت مالیاتی، حکومت برای تأمین هزینه‌های خود ناچار است به اقتصادی نیاز داشته باشد که تولید کند، بنگاه‌هایی که سودآور باشند، شهروندانی که درآمد داشته باشند و در نهایت مالیات بپردازند. بنابراین میان دولت، جامعه و اقتصاد نوعی رابطه متقابل شکل می‌گیرد. اما دولت رانتی می‌تواند بخش بزرگی از درآمد خود را مستقل از این رابطه و مستقیماً از فروش نفت، گاز یا دیگر منابع طبیعی در بازار جهانی به دست آورد. به همین دلیل در دولت رانتی مسئله اصلی فقط «تولید ثروت» نیست، بلکه کنترل مسیر ورود ثروت به دولت است. دولت منبع را در اختیار دارد، آن را می‌فروشد، درآمد ارزی را دریافت می‌کند و سپس تصمیم می‌گیرد این درآمد چگونه در اقتصاد توزیع شود. همین موقعیت به دولت قدرت اقتصادی فوق‌العاده‌ای می‌دهد. اما تحریم‌ها در ایران یک تحول مهم در همین سازوکار ایجاد کردند. تحریم نتوانست اقتصاد رانتی ایران را از میان ببرد. نفت همچنان باید فروخته می‌شد، ارز همچنان باید وارد کشور می‌شد و بخش بزرگی از بودجه و تراز ارزی کشور همچنان به درآمدهای حاصل از صادرات منابع وابسته باقی ماند. آنچه تغییر کرد شیوه دستیابی دولت به رانت بود. وقتی فروش رسمی نفت، انتقال بانکی و دریافت مستقیم درآمد دشوار شد، دولت ناچار شد بخشی از فرایند فروش، انتقال پول، تبدیل ارز و بازگرداندن درآمد را به شبکه‌ای از شرکت‌ها، صرافی‌ها، واسطه‌ها و اشخاص مورد اعتماد واگذار کند. اسناد مربوط به شبکه‌های مالی ایران در دوره تحریم نیز نشان می‌دهد که فروش نفت و محصولات پتروشیمی و انتقال درآمد آنها در عمل به شبکه پیچیده‌ای از شرکت‌های واسطه، صرافی‌ها و شرکت‌های ثبت‌شده در کشورهای مختلف وابسته شده است. در اینجا یک تغییر بسیار مهم در اقتصاد سیاسی ایران اتفاق افتاد: دولت رانتی، بخشی از انحصار خود بر دریافت رانت را با واسطه‌ها شریک شد. در ابتدا این افراد و شبکه‌ها صرفاً «عامل» دولت بودند. مأموریت آنها روشن بود: نفت یا کالای صادراتی را بفروشند، محدودیت‌های ناشی از تحریم را مدیریت کنند و درآمد را به دولت بازگردانند. اما هرچه تحریم طولانی‌تر شد، این رابطه تغییر کرد. واسطه‌ای که امروز تنها یک مأمور فروش است، فردا اطلاعات شبکه خریداران را در اختیار دارد. حساب‌های خارجی را می‌شناسد. مسیرهای انتقال پول را کنترل می‌کند. درباره تخفیف‌ها، زمان وصول، هزینه حمل، تبدیل ارز و محل نگهداری منابع اطلاعاتی دارد که حتی ممکن است دستگاه دولتی به همان میزان در اختیار نداشته باشد. بنابراین وابستگی به تدریج معکوس می‌شود. در آغاز، واسطه به دولت نیاز دارد تا به نفت و منابع دسترسی پیدا کند. اما بعد از مدتی، دولت نیز برای تبدیل نفت به پول و پول به ارز قابل استفاده به همان واسطه وابسته می‌شود. این همان لحظه‌ای است که یک کارگزار اقتصادی می‌تواند به یک بازیگر سیاسی و اقتصادی مستقل تبدیل شود. به بیان دیگر، تحریم در ایران فقط هزینه تجارت خارجی را افزایش نداده است. تحریم بخشی از رانت دولتی را خصوصی و واسطه‌ای کرده است. کسانی پدید آمده‌اند که مالک رسمی نفت نیستند، اما به دلیل کنترل بخشی از زنجیره فروش و وصول پول، عملاً به بخشی از ساختار رانت دسترسی پیدا کرده‌اند. می‌توان این وضعیت را نوعی «رانت‌داری واسطه‌ای» نامید. دولت منبع اصلی رانت را در اختیار دارد، اما دیگر الزاماً کنترل کامل بر تمام زنجیره تبدیل آن منبع به درآمد قابل استفاده را ندارد. اینجاست که مسئله عدم بازگشت ارز اهمیت پیدا می‌کند. در ۱۰ دی ۱۴۰۴ غلامرضا تاجگردون، رئیس کمیسیون تلفیق مجلس، اعلام کرد که در هشت ماه نخست سال حدود ۲۱ میلیارد دلار نفت فروخته شده اما تنها حدود ۱۳ میلیارد دلار آن وصول شده است. یعنی میان ارزش نفت فروخته‌شده و پولی که عملاً در اختیار کشور قرار گرفته، حدود هشت میلیارد دلار فاصله وجود داشته است. حتی از ۱۳ میلیارد دلار وصول‌شده نیز به گفته او حدود ۱.۲ میلیارد دلار مربوط به سال قبل بوده است.