معماری قدرت، نظم و امنیت ایران
🟣مفهوم امنیت «جدید»: مفهومسازی و پرسشهایی برای بحث
🔸آیا مفهوم امنیتی که به طور غیررسمی پس از ۷ اکتبر شکل گرفت، نشاندهنده تغییری بنیادین در هویت دولت است؟
✍️تامیر هایمن
🔻۱۲ اکتبر ۲۰۲۶
▪️INSS
مفهوم امنیت ملی اسرائیل در نقطهعطفی قرار دارد که نیازمند شفافسازی است. از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، آشکار شده است که سیاست امنیتی اسرائیل در عمل،نه توسط دکترین امنیتی نانوشتهای که طی دههها شکل گرفته بود، بلکه توسط یک مفهوم امنیتی جدید هدایت میشود.(مفهوم قبلی، با وجود کاستیهایش، به اسرائیل کمک کرد تا به یک قدرت منطقهای شکوفا تبدیل شود. اگر به درستی اجرا میشد، شاید میتوانست از فاجعه بزرگ ۷ اکتبر جلوگیری کند، اما تعیین این امر بر عهده یک کمیته تحقیق دولتی است.)این مفهوم جدید به طور رسمی تدوین نشده یا به عموم ارائه نشته است و در تشکیلات دفاعی نیز به شکلی الزامآور تعریف نشده است. با این حال، در عمل، اصول آن تصمیمگیریها را شکل داده و رویکرد اسرائیل به امنیت را دیکته میکند.
تفکیک سه مفهوم سلسلهمراتبی حائز اهمیت است: «هویت ملی»، «مفهوم امنیتی» و «س سیاست امنیتی». یک مفهوم امنیتی اقتدار خود را از هویت ملی دولت، قانون اساسی آن (در صورت وجود) و میراث بنیادیاش میگیرد. این یک چارچوب مفهومی نسبتاً پایدار است که قرار نیست با تغییر هر دولت تغییر کند. سیاست امنیت ملی تابع مفهوم امنیتی است و اجرای عملی آن را، مطابق با ایدئولوژی و ملاحظات سیاسی یک دولت خاص، تشکیل میدهد. بر اساس این سلسلهمراتب، تغییری عمیق در مفهوم امنیتی (لایه میانی)بسیار حیاتی است: این امر نشاندهنده تغییری عمیقتر در هویت ملی دولت در بالا، و هدایتکننده سیاست امنیتی عملی در پایین است. بنابراین چنین تحولی مستلزم بررسی انتقادی و عمیق است.
این مقاله مبنایی برای بحث عمومی و حرفهای فراهم میکند. هدف آن بررسی مفهوم امنیتی صرفاً از جنبههای نظامی و امنیتی نیست، بلکه کشف یک تغییر بالقوه اساسیتر است: تغییری در هویت ملی اسرائیل. این مقاله به دنبال برانگیختن تفکر و پرداختن به این پرسش است که پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ چه کسی هستیم. برای این منظور، اصول زیربنایی سیاست امنیتی جدید را عیان کرده و پرسشهایی را مطرح میکند که برای تحریک بحثهای مفهومی و دانشگاهی درباره اهمیت تحول عمیقی که این اصول بازتاب میدهند، در نظر گرفته شدهاند.
🔷اصول مفهوم «جدید» در حال ظهور
اصول زیر را میتوان از سیاست امنیتی که اکنون در حال اجراست استنتاج کرد (آنها نمایانگر یک تفسیر ذهنی و نظری هستند):
🔹۱. اولویت هویت یهودی بر دموکراسی: هویت یهودی دولت بر سیستم حکمرانی دموکراتیک آن تقدم دارد. این اولویت برای تضمین بقای مستمر اسرائیل به عنوان یک دولت یهودی در نظر گرفته شده است، حتی به قیمت فرسایش ارزشهای دموکراتیک آن. هویت یهودی دولت بر پایههای قومی، مذهبی و ملی استوار است و از طریق الهام گرفتن از روح و سنت یهودی حفظ میشود. این اصل دیکته میکند که باید اولویت هویت یهودی بر سایر هویتهای ملی (مانند عرب-اسلامی یا مسیحی)حفظ شود.
🔹۲. صلح به عنوان ابزاری نه یک هدف نهایی: فرض زیربنایی این است که هرگونه توافق با بازیگران عرب موقت و فریبنده است. بنابراین، تلاش برای صلح، تکرار اشتباه «کونسپتزیا» (چهارچوب مفهومی غالب که به عنوان علت اصلی فاجعه ۷ اکتبر شناخته میشود)خواهد بود. یک توافق صلح معنادار در خاورمیانه دستنیافتنی است، زیرا توافقات صلح صرفاً ترتیباتی فنی و موقتی هستند که نیازمند ارزیابی مجدد مداوم میباشند. بر اساس این دیدگاه، صلح یک ارزش ذاتی که امنیت تولید کند نیست، بلکه ابزاری برای دستیابی به سایر اهداف سیاستی است. از نظر سیاسی،«صلح» مفهومی سادهلوحانه تلقی میشود که نماینده «اردوگاه صلح» جناح چپ است که در تضاد یا مخالفت مستقیم با «امنیت» قرار دارد که نماینده «اردوگاه امنیتی» جناح راست است.
🔹۳. رد وجود مستقل کشورهای عربی: پیشفرض زیربنایی این است که بیشتر کشورهای عربی دولت-ملتهای اصیل نیستند، بلکه مجموعهای از قبایل و گروههای قومی فاقد تاریخ مشترک و چشمانداز ملی بنیادین هستند. در نتیجه، تضعیف ثبات آنها به عنوان یک روند طبیعی تلقی میشود؛ روندی که اسرائیل میتواند آن را بسیار مؤثرتر از مقابله با دولتملتهای قدرتمند مدیریت کند، و حتی روندی است که باید تشویقش کند.
🔹۴.جنگ به عنوان یک وضعیت بنیادین: جنگ برای امنیت ملی ضروری است و نمیتواند با وضعیت صلح جایگزین شود؛ وضعیتی که همانطور که ذکر شد، صرفاً ابزاری است نه یک هدف نهایی... «سکوت کثافت است»[۱] و بنابراین تلاش برای آن، نشانه ضعف است. بر اساس این دیدگاه، تلقی جنگ به عنوان یک شر ضروری که باید از آن اجتناب کرد، در کنار دههها تلاش برای دستیابی به توافقات و صلح، در بنیاد اشتباهی قرار دارند که به ۷ اکتبر منجر شد.
معماری قدرت، نظم و امنیت ایران
جنگ ضروری است و جنگ پیشگیرانه ترجیح داده میشود زیرا دستاوردی چشمگیر را از همان ابتدا تضمین میکند. شدت آن ممکن است با شرایط تغییر کند، اما حضور مداوم آن داراییای برای امنیت ملی است.
🔹۵.اتکای به نفس و قطع وابستگی به ایالات متحده: امنیت ملی اسرائیل صرفاً بر تواناییهای خودش استوار است و نیازی به پشتیبانی یک قدرت بزرگ خاص ندارد. رابطه با ایالات متحده، هرچند مهم، صرفاً توسط منافع هدایت میشود. علاوه بر این، پایبندی بیش از حد به محدودیتهای تحمیلشده بر اسرائیل توسط دولت ایالات متحده خطرناک است: ایالات متحده یک «قدرت رو به زوال» است و با توجه به تحولات اجتماعی و سیاسی جاری خود، در هر صورت به زودی اسرائیل را رها خواهد کرد. وابستگی بیش از حد به ایالات متحده، اسرائیل را در معرض نفوذ یک سیستم ارزشی مترقی آمریکایی قرار میدهد که با ماهیت یهودی اسرائیل سازگار نیست. بنابراین، قطع روابط با ایالات متحده نه تنها اجتنابناپذیر است، بلکه برای استقلال اسرائیل و تابآوری هویت ملی یهودی آن امری حیاتی است.
🔹۶.اولویت مطلق ابتکار عمل و تهاجم بر دفاع: حملات پیشگیرانه و غافلگیرانه به عنوان تنها راه دستیابی به پیروزی دیده میشوند و به تهاجم نسبت به دفاع ارجحیت میدهند. اگر اسرائیل نتواند در برابر یک حمله غافلگیرانه مقاومت کند یا هشدار قبلی قابل اعتمادی را تضمین کند، تنها نتیجهگیری این است که باید سیاست پیشگیرانهای از حملات و جنگهای پیشگیرانه را دنبال کند.
🔹۷.دفاع رو به جلو(Forward Defense): در مواردی که یک حمله متقابل پیشگیرانه امکانپذیر نیست، یا برای آمادهسازی یک تهاجم به زمان نیاز است، ایجاد مناطق دفاعی رو به جلو در هر کجا که امکانپذیر باشد حیاتی میشود. این مناطق دفاع در عمق را در برابر ارتشهای تروریستی فراهم میکنند؛ ارتشهایی که کشورهای میزبان خود را بیثبات کرده و آنها را نسبت به اسرائیل ضعیف میکنند. این فضاها اسرائیل را قادر میسازند تا جنگ را در اسرع وقت به خاک دشمن منتقل کند. هیچ تناقضی بین دفاع رو به جلو و ابتکار تهاجمی وجود ندارد، زیرا این به طور مؤثری یک حمله به تعویق افتاده است که در آن دفاع رو به جلو به عنوان یک جزء ساختاری از تهاجم عمل میکند.
🔹۸.درونیسازی واقعیت درگیری اسرائیل و فلسطین به عنوان یک درگیری دائمی اسرائیلی-عربی: طبق این مفهوم، وجود یک جنبش ملی فلسطینی یک روایت ساختگی غربی است که ریشه در احساس گناه پس از استعمار دارد. مبارزه فلسطینیان علیه اسرائیل و ظهور دورهای آن، تلاش عربی دیگری برای جنگ و نابودی دولت اسرائیل است. در عمل، عمق درگیری با فلسطینیها و عدم به رسمیت شناختن اسرائیل به عنوان یک دولت یهودی توسط آنها، مبنای این دیدگاه را تشکیل میدهد که هیچ راه حلی امکانپذیر نیست. این امر به مخالفت اصولی با هرگونه جدایی سیاسی، جغرافیایی یا امنیتی بین اسرائیل و یک نهاد فلسطینی، و با تأسیس یک دولت فلسطینی منجر میشود. بر اساس این دیدگاه، امنیت با گسترش شهرکنشینی در سرتاسر قلمرو دولت، هم در داخل و هم فراتر از «خط سبز» (که ساختگی تلقی میشود)حاصل خواهد شد. به ساکنان عرب سرزمین اسرائیل که تصمیم میگیرند در دولت یهودی باقی بمانند، حقوق اقامت و خودگردانی محلی اعطا خواهد شد.
🔹۹.شهرکسازی و غیرنظامیان به عنوان جزء مرکزی امنیت: این نشاندهنده بازگشت به اصول امنیتی دوران «یشو» (دوران پیش از تشکیل کشور، زمانی که امنیت از طریق شهرکسازی در زمینهای خریداریشده قانونی به دست میآمد، و نیروهای دفاعی غیرمتمرکز بودند و به دفاع محلی توسط غیرنظامیان سازمانیافته در تشکلهای شبهنظامی داوطلبانه متکی بودند) است. در اصطلاح معاصر، امنیت به عنوان مسئولیت انحصاری نیروهای امنیتی تلقی نمیشود؛ بلکه غیرنظامیان بخشی از شبکه دفاعی هستند. دفاع با ایجاد جوامع و پاسگاهها در تمام مناطق اصطکاک با جمعیت عرب، در یهودا و سامره، و در مناطق امنیتی در سوریه، لبنان و نوار غزه ایجاد میشود. این استقرار مستلزم آن است که ارتش اسرائیل اصول حمله پیشگیرانه و دفاع رو به جلو را در عمل اجرا کند و بیشتر به بیثبات کردن کشورهای عربی «مصنوعی» کمک کند.
🔻به جهت ادامه مطالعه ترجمه فارسی متن کامل نوشته لطفا بر دکمه Instant View و یا لینک زیر فشار دهید.
https://telegra.ph/The-New-National-Security-Concept-10-13
🔻درباره نویسنده:
سرتیپ ذخیره تامیر هایمن مدیر اجرایی انستیتو مطالعات امنیت ملی (INSS) است. پیش از پیوستن به این انستیتو، سرتیپ ذخیره هایمن از سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱ رئیس اداره اطلاعات ارتش اسرائیل (آمان) بود. او طی ۳۴ سال خدمت در ارتش اسرائیل، طیف وسیعی از پستهای فرماندهی را در نیروهای زمینی بر عهده داشته است که از جمله آنها میتوان به تجربه رزمی عملیاتی در منطقه امنیتی لبنان و عرصه فلسطین اشاره کرد.
معماری قدرت، نظم و امنیت ایران
🔻پیوند به اصل مقاله:
https://www.inss.org.il/publication/new-concept/
🔹مهدی جامی:
دنبال کنندگان جدی مسائل اسرائیل و خاورمیانه و همکاران روزنامه نگار این مقاله را از دست ندهید.
تبیین مبانی اساسی سیاست واقعی و عملا موجود اسرائیل و دفاع نظری از آن است.
از همان اول تا آخر: اولویت هویت یهودی بر دموکراسی؛ صلح ابزار است نه هدف نهایی؛ جنگ برای امنیت ملی ضروری است و نمیتواند با وضعیت صلح جایگزین شود؛ ایالات متحده یک «قدرت رو به زوال» است و با توجه به تحولات اجتماعی و سیاسی جاری خود، در هر صورت به زودی اسرائیل را رها خواهد کرد.
وابستگی بیش از حد به ایالات متحده، اسرائیل را در معرض نفوذ یک سیستم ارزشی آمریکایی قرار میدهد که با ماهیت یهودی اسرائیل سازگار نیست؛ اولویت مطلق ابتکار عمل و تهاجم بر دفاع؛ در مواردی که یک حمله متقابل پیشگیرانه امکانپذیر نیست، یا برای آمادهسازی یک تهاجم به زمان نیاز است، ایجاد مناطق دفاعی رو به جلو در هر کجا که امکانپذیر باشد حیاتی میشود؛ درونیسازی واقعیت درگیری اسرائیل و فلسطین به عنوان یک درگیری دائمی اسرائیلی-عربی: طبق این مفهوم، وجود یک جنبش ملی فلسطینی یک روایت ساختگی غربی است که ریشه در احساس گناه پس از استعمار دارد. ...
https://fxtwitter.com/MehdiJami/status/2110119557281259659
معماری قدرت، نظم و امنیت ایران
چرا پدافند عربستان در برابر حملات یمن آسیبپذیر است؟
🔵مشکل پدافند هوایی عربستان صرفاً به توان تسلیحاتی یا میزان هزینههای نظامی این کشور مربوط نیست؛ بلکه تاکتیکهای در حال تحول انصارالله، فرسایش ذخایر موشکهای رهگیر، گستردگی اهداف و دشواری شناسایی و انهدام سکوهای پرتاب متحرک، توان دفاعی ریاض را با چالش مواجه کرده است.
🔵به گفته منابع آگاه که با فایننشالتایمز گفتوگو کردهاند، انصارالله با استفاده از پهپادهای دوربرد، محدوده پوشش سامانههای پدافندی عربستان را شناسایی کرده و سپس با موشکهای کروز که در ارتفاع پایین پرواز میکنند و دارای قابلیت تغییر مسیر، احتمال عبور از این سامانهها را افزایش داده است.
🔵راهبرد انصارالله، فرسوده کردن و پراکندهسازی پدافند عربستان است. بر اساس ارزیابی کارشناسان، حملات مکرر به یک هدف مهم میتواند ریاض را به انتقال سامانههای دفاعی به آن منطقه وادار کند؛ در نتیجه، تأسیسات دیگری که پوشش دفاعی خود را از دست دادهاند، در برابر حملات بعدی آسیبپذیرتر میشوند.
🔵کارشناسان تأکید میکنند که حملات انصارالله صرفاً با هدف اصابت به اهداف مشخص انجام نمیشود، بلکه پراکندگی جغرافیایی حملات، عربستان را مجبور میکند سامانههای محدود خود را میان فرودگاهها، تأسیسات نفتی، شهرها و پایگاههای نظامی توزیع کند. به گفته آنان، حتی پیشرفتهترین سامانههای پدافندی نیز نمیتوانند تمام موشکها و پهپادهای مهاجم را رهگیری کنند.
🔵عربستان با تهدید همزمان از دو جبهه مواجه است: ایران از شرق و انصارالله از جنوب. این وضعیت، همراه با وسعت جغرافیایی کشور و پراکندگی زیرساختهای حیاتی، موجب تقسیم توان دفاعی و کاهش تراکم پوشش پدافندی در هر منطقه میشود.
🔵یکی از محدودیتهای مهم ریاض، کاهش ذخایر موشکهای رهگیر است. کشورهای خلیج فارس از فوریه تاکنون شمار زیادی از موشکهای پاتریوت و تاد را برای مقابله با حملات ایران مصرف کردهاند؛ مسئلهای که فشار شدیدی بر ذخایر منطقهای وارد کرده است.
🔵با وجود برخورداری عربستان از سامانههای پاتریوت و تاد، رادارها، تجهیزات جنگ الکترونیک، پهپادهای رهگیر و سامانههای مقابله با پهپاد، حملات همچنان از لایههای مختلف دفاعی عبور کردهاند. کارشناسان معتقدند این ناکامیها بیش از آنکه ناشی از فقدان دانش نظامی فرماندهان سعودی باشد، به تغییر تاکتیکهای مهاجمان و مشکلات هماهنگی میان سامانههای دفاعی مربوط است.
🔵انصارالله طی سالها درگیری با عربستان، آمریکا و اسرائیل، شناخت بیشتری از نقاط قوت و ضعف رادارها و سامانههای رهگیری غربی به دست آورده است. همچنین، تجربههای ایران و متحدانش در حملات موشکی به پایگاهها و تأسیسات حیاتی منطقه، به تحول تاکتیکهای تهاجمی کمک کرده است.
🔵هدف قرار دادن سکوهای پرتاب، در کنار رهگیری موشکها، یکی از راهکارهای پیشنهادی کارشناسان است. استفاده از اطلاعات دقیق و جنگندههای افـ۱۵ عربستان برای انهدام این سکوها میتواند بخشی از فشار را کاهش دهد؛ با این حال، شناسایی و نابودی سکوهای متحرک حتی برای آمریکا و اسرائیل نیز دشوار بوده است.
🔵شبکه گسترده غارها و تونلهای طبیعی و مصنوعی در مناطق کوهستانی شمال یمن، شناسایی سکوهای پرتاب و انبارهای تسلیحاتی انصارالله را دشوارتر میکند. این گروه با وجود سالها حملات هوایی عربستان و بمبارانهای گسترده آمریکا و اسرائیل، توانسته است قابلیتهای تهاجمی خود را حفظ کند؛ مسئلهای که محدودیت اتکای صرف به حملات هوایی را نشان میدهد.
🔵طبق دادههای مؤسسه بینالمللی پژوهشهای صلح استکهلم، عربستان سال گذشته حدود ۶.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به هزینههای نظامی اختصاص داد؛ رقمی که در سال ۲۰۱۵ و همزمان با آغاز مداخله نظامی این کشور در یمن، حدود ۱۳ درصد بود. با وجود صرف صدها میلیارد دلار در حوزه نظامی، ریاض همچنان نتوانسته است مانع تکرار حملات به زیرساختهای حیاتی خود شود.
🔵عملکرد پدافند عربستان در ابتدای جنگ با ایران و هنگام مقابله با موشکهای ایرانی بهتر ارزیابی میشد؛ اما پایان آتشبس با انصارالله، تغییر تاکتیکهای حمله و کاهش ذخایر موشکهای رهگیر، شرایط دفاعی این کشور را پیچیدهتر کرده است.
🔵به گفته «جان آلترمن» کارشناس آمریکایی، واشنگتن معمولاً از بازیگران ضعیفتر در برابر دشمنان قدرتمندتر حمایت میکند اما مقابله با انصارالله را اساساً مسئولیت خود عربستان میداند. این رویکرد نشان میدهد ریاض نمیتواند در همه شرایط روی مداخله مستقیم آمریکا برای تأمین امنیت خود حساب کند.
هدایت شده از مطالعات یمن
🔰 بیانیه نیروهای مسلح یمن
👤 سرتیپ یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن در بیانیهای اعلام کردند:
در پاسخ به تجاوز وحشیانه عربستان به صنعا، و استانهای آزاد و در چارچوب عملیات بازدارنده علیه متجاوز سعودی که در دوره تشدید تنش، با انجام ۲۲۸۱ حمله هوایی و موشکی، کشور و ملت ما را هدف قرار داد و دهها جنایت مرتکب شد؛
و در اجرای تعهد نیروهای مسلح مبنی بر عملیکردن هشدارهای خود به دشمن جنایتکار سعودی؛
♦️نیروهای مسلح یمن عملیاتی نظامی و ویژه اجرا کردند که:
_ شرکت آرامکو در ظهران، واقع در منطقه شرقی عربستان
_ فرودگاه بینالمللی ملک خالد
_ پالایشگاه آرامکو در ریاض را هدف قرار دادند.
این عملیات با استفاده از شمار زیادی موشک بالستیک و کروز و پهپاد انجام شد و به لطف خدا، اصابتها دقیق بود و به تخریب و وقوع آتشسوزی در مکانهای هدف منجر شد.
نیروهای مسلح یمن تأکید میکنند که عملیات علیه عمق خاک عربستان طی روزهای آینده ادامه خواهد یافت و فرودگاههای دشمن سعودی و تأسیسات نفتی آن را هدف قرار خواهد داد؛ عملیاتی که پیامدهای سنگینی برای این کشور خواهد داشت.
نیروهای مسلح یمن بدینوسیله به تمامی شرکتهای کشتیرانی و هوانوردی بینالمللی، شهروندان و کارکنان این فرودگاهها و شرکتها هشدار میدهند که از این مراکز فاصله بگیرند و فوراً آنها را تخلیه کنند؛ زیرا این مکانها به اهداف مشروع نیروهای مسلح ما تبدیل شدهاند.
🔸 کانال مطالعات یمن
@yemenstudies_ir
معماری قدرت، نظم و امنیت ایران
❌آل سعود از سال ۲۰۱۹ به اسم گردشگری و محیط زیست رویدادی را با عنوان «موسم الریاض» به اجرا میگذارد و به مدت ۷۰ روز، آنچه که از دوران جاهلیت عرب در شبهجزیره حجاز قفل بود را انجام میدهند. دوره هفتم این فستیوال از ۲۷ مهر آغاز میشود. آقایانِ دولتِ ایران، لطفاً، والاغیرتاً، انصافاً، التماساً، وجداناً، شرافتاً در مراسم افتتاحیه شرکت نکنید.
⚠️ با این وضعیتی که یمن سر عربستان در آورده احتمالا برنامه به تعویق میافتد اما به هر صورت حداقل آن است که ما در این مراسم مشارکت نداشته باشیم و احیانا کیک افتتاحیه را نَبُرّیم! آقای علیاکبر صالحی خصوصاً شما و دوستانتان به اسم سازمان ایران شناسی پا نشوید بروید ریاض در صف رقص شمشیر قرارتان بدهند! بعد بگویید در معذور بودیم و مجبورمان کردند!
✍اللهکرم مشتاقی
🔰 وزیر خارجه عمان آب پاکی رو روی دست کسانی ریخت که فکر میکردند با مذاکره با عمان و نشست صلاله میتوانند مساله تنگه هرمز را حل کنند.
وزیر خارجه عمان: توافق درباره تنگه هرمز به نتیجه مذاکرات ایران و آمریکا بستگی دارد
شبکه الحدث به نقل از وزیر امور خارجه عمان گزارش داد که نهایی شدن توافق با ایران درباره تنگه هرمز، به نتایج مذاکرات میان تهران و واشنگتن وابسته است./جماران
🔹مجید شاکری:
من به تلاش ارزشمند و موثر براى توقف مسير غيرقانونى در جنوب خليج فارس از طريق شليك به كشتى ها احترام مى گذارم، اما اين روش مطلقا به اندازه توقف ابتدا و انتهاى اين مسير مفيد نيست. اين حقيقت عقلى را نمى توان كتمان كرد.
https://fxtwitter.com/Majidshakeri8/status/2110287215280402658