⭕️دیپلماسی با پشتوانه قدرت: چگونگی تأثیر قدرت میدان بر سیاست خارجی
#میدان و #اقتدار_میدانی تعیینکننده است. #قدرت_میدانی یعنی قدرت قابل نقد، که در دسترس و قابل خرج است. در صورت #بازدارندگی، #موازنه را به نفع ما برمیگرداند. اساساً مقاومت یمن از مهمترین کارتهای بازی ما در مذاکرات بود. این کارت بهعنوان اهرم فشار ما به آمریکا برای کسب امتیازات بیشتر عمل میکرد.
معتقدان به دوگانهی میدان و دیپلماسی، با الفبای سیاست بیگانهاند. دیپلماسی بدون پشتوانه #قدرت_نظامی و سرمایههای «میدان رزم»، بیاعتبار و فاقد نفوذ کلام است. میدان دیپلماسی و سیاست خارجی، میدانِ نقدکردن و بهرهبرداری از #سرمایهی_میدان_رزم است. گزارهی «با قدرت مذاکره کنید» یک اصل اساسی در دنیای سیاست و میدان دیپلماسی است. دیپلماسی به پشتوانهی #قدرت_هوشمند که ترکیبی استراتژیک از قدرت سخت و نرم است، توفیق مییابد.
#مبنای_نظری #میدان #دیپلماسی #قدرت #قدرت_سخت #بازدارندگی_شبکهای #قدرت_هوشمند
🆔@dolat_qavi
⭕️تحلیل اتحادهای استراتژیک در غرب آسیا: کریدورها و نظم نوین جهانی
📖صفحهی اول
🔻تحلیل نقشههای سیاسی اسرائیل: از محور نعمت تا محور لعنت
🔸ابتدا به سخنرانی نتانیاهو در مجمع عمومی سازمان ملل متحد اشاره میکنم که دو #نقشه را در دست گرفت و برای حاضران نشان داد. روی یکی از نقشهها نوشته شده بود: blessing، یعنی محور نعمت و برکت. در این نقشه، کشورهای حوزهی عادیسازیِ کریدور آیمِک وجود داشتند. یعنی کشورهایی که با اسرائیل رابطه دارند یا اسرائیل را به رسمیت شناختهاند.
بر روی این نقشه، میان هند و یونان (اروپا) خطی با عبور از خاورمیانه، اسرائیل و کشورهای دارای ارتباط با اسرائیل کشیده شده است. اشاره نتانیاهو این بود که مسیر ترانزیت شرق و غرب جهان با عبور از کشورهای مرتبط با اسرائیل عملی خواهد شد.
🔸نتانیاهو با نشان دادن این نقشه گفت با حذف حماس درغزه، مسیر ترانزیت و انتقال کالا میان آسیا و اروپا با عبور کشورهای همسو در خاورمیانه عملیاتی میشود.
🔸نقشه دیگر، عنوان curse، نفرین یا لعنت را داشت. اشاره به محور نکبت و لعنت شده بود که شامل کشورهای ایران، عراق، #سوریه، لبنان و حوثیهای یمن بود. نتانیاهو خطاب به حاضران گفت اگر حماس در غزه بماند و پیروز شود، محور ایران باقی میماند. او گفت : ما در برابر دو گزینه هستیم. نعمت آشتی میان یهودیان و کشورهای عربی یا لعنت دشمنی و تجاوز ایران. وی افزود: تجاوز ایران به همه کشورهای خارومیانه و دیگر کشورها در جهان غربی خواهد رسید.
🔻ایران، بازیگر اَبنرمال: تحلیل وضعیت ایران و چالشهای سیاست خارجی
🔸نتانیاهو، #ایران را به عنوان کشوری اَبنُرمال (abnormal) معرفی کرد. ایران، بازیگر اَبنرمال است، یعنی بازیگر #کانترهژمونیک یا فراتر، #ضد_نظم است. وضعیت یا رفتار ایران از حالت طبیعی یا متعارف - که پذیرش نظم آمریکایی است- خارج است.
🔸ما بازیگر #کانترهژمونیک میشویم تا حق تاریخی خود را در این منطقه پس بگیریم؛ به این معنا ما آنُرمال میشویم. هم در نظر غربیها، و هم در میان سایر دولت-ملتهای جهان. ما دچار تنهایی میشویم. #تنهایی_استراتژیک دولت-ملت ایران در مقابل قدرتهای بزرگ. این وضعیت غیرطبیعی است.
🔸اما «اَبنُرمالبودن ایران»، به نظر من معنای دیگری نیز دارد. این معنا که وضعیت یا رفتار ایران از حالت طبیعی یا متعارف خارج است، به دلیل فقدان یا ضعف #قدرت درک، تحلیل و مدیریتِ صحیح، کامل و عمیقِ واقعیتها و پیچیدگیهای شرایط. این وضعیت است که به ایجاد ناهماهنگیها، بحرانهای امنیتی، سیاسی و... منجر شود. ریشه را باید در مشکلات فکری، علمی (کارشناسی)، سیاسی و میدانی جستوجو کرد.
🔻مشکلات موجود در مبانی، استراتژیها و سیاستگذاری: از نگاه به قدرت تا بیبرنامگی
🔸اساساً اَبنرمالبودن ما بیش از اینکه ناشی از مخالفت ما با #نظم_آمریکایی در منطقه باشد، ناشی از عدم پایبندی ما به اقتضائات چیزهایی است که میخواهیم. نمیخواهیم نگاهمان را به #قدرت، #توسعه و آن #گرنداستراتژی که ادعای آن را داریم درست کنیم؛ مانند کسی که بگوید قصد انجام کار خیلی بزرگی را دارد اما هیچ #طرح_بلندمدتی نداشته باشد، یا رفتار شیزوفرنیک داشته باشد و بگوید میخواهد با شرق کار کند ولی هیچ #طرح_راهبردی با شرق نداشته باشد.
🔻اهمیت کریدورها و ائتلافهای استراتژیک در ایجاد نظم جدید
🔸#کریدور یکی از مسائلی است که ما باید به آن توجه کنیم. وقتی میگوییم #نظم_بینالملل، #نظم_منطقهای و ترور شهید سیدحسن نصرالله با اسم نظم نوین، یکی از نمودهای #نظم، #ائتلافها و #کریدورها هستند؛ ائتلافی که بین ایالات متحده، اسرائیل، امارات و هند برقرار شد، امتداد پیدا کرد و به کریدور آیمِک (IMEC) تبدیل شد که در سپتامبر سال 2023، تقریباً یک الی دو ماه قبل از طوفان الاقصی اعلام شد.
🆔@dolat_qavi
📖صفحه دوم
⭕️کریدور و چالشهای ژئوپلیتیکی: تحلیل و نگرشها
🔻کریدور و پیوستهای ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیک آن: تحلیل ابعاد و تأثیرات
در ابتدا #تحلیلها و برداشتهای متفاوتی از مفهوم #کریدور وجود داشت. گروهی از #کارشناسان معتقد بودند که هیچ اتفاق مهمی در حال وقوع نیست و این تنها یک اقدام ظاهری از سوی بایدن برای اهداف انتخاباتی است؛ صرفاً بر روی کاغذ، خطی از بندر بمبئی با عبور از بیابانهای سعودی به حیفا کشیده میشود و از آنجا به اروپا میرود. در مقابل، گروهی دیگر از #کارشناسان بر این باور بودند که در دنیای کنونی، هیچ گسستی میان #ژئوپلیتیک و #ژئواکونومیک وجود ندارد. هر حرکت #ژئوپلیتیک، حتماً یک پیوست ژئواکونومیک دارد و بالعکس هر تغییر ژئواکونومیک، یک #پیوست_ژئوپلیتیک دارد. آنگاه بر اساس اینمبنا، میگفتند این کریدور، به ظاهرْ یک کار #ژئواکونومیک است، در حالی که بار و اقتضائات #ژئوپُلیتیک نیز دارد که تهدیدات بزرگی را برای جبههی مقاومت و فلسطین به همراه خواهد داشت.
🔻تهدیدات ناشی از عادیسازی روابط و آثار آن بر جبهه مقاومت
کریدور نهتنها یک پروژهی ژئواکونومیک ساده بلکه ابعاد ژئوپلیتیکی گستردهای دارد.
اقتضائات ژئوپلیتیکی، ابرمعاملهی عادیسازی بود که از تبعات آن، تهدیدی بزرگ علیه جبههی مقاومت و فلسطین بود. حماس متوجه این #تهدید بزرگ شده بود و با اقدام بههنگام خود، به گفتهی بایدن، بِلینکِن و... تمام برنامههای آمریکاییها در منطقه را خراب و بقاء فلسطین را تضمین کرد. بیانات آقای خلیل الحَیه در سالگرد طوفانالاقصی نیز شاهدی بر این ادعا است. بنا به اعتراف آمریکاییها، بنا بود ذیل ابرمعاملهی عادیسازی، اسرائیل، امتیازات ارضی هم دریافت کند که تحکیم و #تثبیت_نظم موجود که اکنون در کرانهی باختری وجود دارد را سبب میشد.
🔻کریدور: فراتر از جادهها، اتحاد استراتژیک و چندبعدی برای معماری امنیتی-سیاسی منطقه
کریدور، تنها پروژهی عمرانی و ساخت یک جاده ترانزیت نیست. بلکه یک مفهوم بسیار وسیعتر است. کریدور، یک #اتحاد، بههمپیوستن و همکاری بر اساس #برنامهی_توسعهی_مشترک در مسائل سیاسی، اقتصادی، تجاری، صنعتی، فرهنگی، توریستی، آموزشی، علمی، فناوری، امنیتی، اطلاعاتی، نظامی و... است. اقداماتی مانند ساخت جاده، بندر، پارکهای فناوری، دانشگاه و تبادل دانشجو.
🔻نقش نهادهای فرابخشی در مدیریت کریدور: چالشها و فرصتها
متأسفانه فهم تقلیلگرایانهی ما از کریدور سبب شده است، مأموریت کریدور در کشور ما بر عهدهی وزارت راه باشد. در حالی که یک موضوع فرابخشی است در صلاحیت سازمان برنامه و بودجه یا بنا به نظر برخی اساتید، در صلاحیت یک نهاد فرابخشی مثل #شورای_عالی_امنیت_ملی است که مسئولیت تحلیل وضعیت و پیشبینی تهدیدات را دارد. این دو نهاد در کشور ما، از نظر بنیههای فکری، قادر به مدیریت و تحلیل دقیق وضعیت منطقهای و جهانی، قدرت خلق فرصتهای راهبردی و #قدرت_پیشبینی_تهدیدها نیستند.
🔻هشدارهای کارشناسان: درک دیرهنگام تهدیدات ژئوپلیتیکی
با وجود هشدارهای بعضی از #کارشناسان نسبت به پیآمدهای گسترده و متعدد #کریدور و ابرمعاملهی #عادیسازی از جمله وقوع یک زلزلهی ژئوپلیتیک در منطقه، در واقع #نظم_و_معماری جدید که هزاران مشکل را برای ما به بار خواهد آورد، اما متأسفانه #سیستم نسبت به مفهوم #کریدور، حساسیت کافی ندارد و معمولاً پس از وقوع تهدیدات، واکنش نشان میدهد. زمانی متوجه موضوع میشود که پس از شهادت آقای حسن نصرالله، رهبری در یک سخنرانی به این موضوع اشاره میکنند که قرار است اسرائیل، دروازهی تکنولوژی منطقه بشود. آنگاه همه میگویند: «کریدور خیلی مهم است». در میدان، ثانیهها در بقا و #میدان_امنیت تعیینکنندهاند. از سپتامبر سال 2023 تا سپتامبر سال 2024، یک سال فاصله وجود دارد که در این زمان، ده حکومت ممکن است عوض شود.
#امنیت #بقا #نظم #تهدیدها #قدرت #بازدارندگی #جنگ
🆔@dolat_qavi
📖صفحهی سوم
⭕️چالشهای فلسفی و ساختاری در سیاستگذاری بینالمللی
🔻مشکل علمی: فلسفه سیاسی و تعریف قدرت
اولین گام در این فرآیند و حل مشکل، تعریف دقیق قدرت در فلسفهی سیاسی است. اساساً پرسشهای اساسی از جمله «چگونه باید ارتباط خود ما با محیط، جهان و منطقه را تعریف کنیم؟» مطرح میشود. آیا سیاست تنها ساختن است یا کنش؟ مثلاً ترکیه در آسیای میانه لولهکشی، مدرسهسازی، هتلسازی، مسجدسازی میکند. آدم تربیت میکند. تشکیلات درست میکند. سپس جهانِ ترک درست میکند، سپس روی این زیرسازیها، کریدور «ترانس-کاسپین» تعریف میکند. نگاه رقیب به کریدور، خیلی موسّع و از جنس ساختن و در مقیاس تمدنی است. اما نگاه ما این است که «کریدور، یک جاده است و برای ساخت آن نیاز به قیر است!» این یعنی ما در ریشههای #اندیشهی_سیاسی خود، دچار اختلال هستیم. نگاهمان به #قدرت یک نگاه بسیار پوزیتیویستی، عینیتگرا و ظاهری است. در #فلسفهی_قدرت، در سنت هابزی، قدرتْ متمرکز است مانند پادشاهی مقتدر. در مقابل، در نگاه ماکیاولی، قدرتْ نه متمرکز، بلکه خیلی پخش، فراگیر و همهجایی میشود. فوکو نیز در راستای ماکیاولی، میگوید: «#گفتمان از همه عبور میکند و به همه وارد میشود.» #کریدور چنین چیزی است. از آنجا که از جنس #نظم است، همه از آن تأثیر میپذیرند. همهچیز به آن آلوده میشود و از همه عبور میکند.
🔻درک و تحلیل نظم: پیشنیازهای ساخت کریدور
برای ساخت #کریدور یا #مقابله با یک طرح کریدوری، ابتدا باید، #نظم را درک و تحلیل کرد. دوم، برای آن، #طراحی بلندمدت داشت. سوم، باید زیرسازیهای بعضاً ده الی پانزدهساله انجام داد. نه این که ناگهان، در کریدور زنگزور تازه متوجه شویم که رقیب، ژئوپلیتیک منطقه را تغییر داده است. ژئوپلیتیک منطقه تغییر کرد، فقط مقداری از آن مانده و ما تازه میخواهیم مقابله میکنیم. اینها برمیگردد به اینکه نگاه ما به #قدرت و #سیاست غلط است. #سیاست را به معنی #ساختن باید تصور کرد.
🔻مشکل ساختاری: فقدان نهاد «حاکمیت راهبردی» در جمهوری اسلامی
اساساً #حاکمیت_راهبردی در رژیم سیاسی جمهوری اسلامی، فاقد متولی است. حاکمیت راهبردی یعنی پرداختن به کارها و روندهای بلندمدت و تلاش برای مدیریت و کنترل آنها. متولی روندهای بلندمدت در این کشور کیست و سرپرستی آن، بر عهدهی کدام #نهاد است؟ شورای عالی امنیت ملی یا سازمان برنامه و بودجه است؟ آیا مسئولی برای طراحی برنامهی بلندمدت در افغانستان داریم؟ یک برنامهی بلندمدت در آسیای میانه داریم؟ اساساً در #نظام_محاسبات ما، #طراحی_بلندمدت جایگاهی دارد؟ داخلی هم -که اصلاً ورود نمیکنم- دچار همین آشفتگی و بینظمی است. اگر چه نهادهای مختلف در طراحی و اجرای برنامههای راهبردی تأثیرگذار هستند، اما نبود یک هستهی مرکزی و متولی جامع، چالشهای زیادی را ایجاد کرده است. گویا کسی حوصلهی فکرکردن به #طرحهای_بلندمدت را ندارد یا اگر هم کسی فکر کند، دیگری حالِ اعمال آنها را ندارد. در شرایطی که مسائل روزمره غالب میشوند، با #روزمرگی، #آیندهنگری و طراحی سیاستهای بلندمدت به راحتی نادیده گرفته میشود. این عدم توجه به مسائل راهبردی در بلندمدت مشکلات جدی ایجاد میکند.
#دستگاه_محاسباتی #امنیت_بینالمللی #آنارشی #دیپلماسی #سیاست_خارجی #نهادسازی
🆔@dolat_qavi
📖صفحهی چهارم (جمعبندی)
⭕️نظم جدید و تهدیدات امنیتی در غرب آسیا: تحلیل کریدور داوود و چالشهای میدانی آن
🔸بر خلاف بسیاری از #اندیشکدهها که در فضای اندیشهای و نظری حرکت میکنند، #مطالعات_میدانی باید بهطور جدی مورد توجه قرار گیرد. این امر بر اساس پیشفرضی است که گاهی اوقات، #نظر بهصورت پسینی، #میدان را صورتبندی میکند و تحول نظری بهواسطهی گشایش و تحول میدانی به وقوع میپیوندد. نمونه بارز این موضوع، انقلاب اسلامی است که بیش از آنکه بهعنوان یک نظریه و الگو مطرح شود، در عمل و واقعیت (میدان) اتفاق افتاد و سپس به بازنگری و پردازشهای نظری رسید.
🔸در این یادداشتها، تلاش شده است تا نشان داده شود که #نزاعهای کارشناسی بین #تصمیمسازان تنها یک اختلاف نظری، علمی و شخصی نیست. بلکه تحلیلها و تجویزهای کارشناسی دارای تبعات میدانی حساس و تعیینکنندهای در #موازنهی_قوا هستند.
🔸قدرت امروزه به شکل متمرکز نیست که صرفاً از بالا به پایین اعمال شود، بلکه به شکلی #توزیعشده و #همهجایی است. اگرچه مسألهی کریدور در ظاهر اقتصادی و توسعهای به نظر میآید، اما در اصل، از جنس #قدرت است که #معماری و #نظم امنیتی-سیاسی منطقه را شکل میدهد.
🔸از سوی دیگر، اگر تنها به طرحهای امنیتی، نظامی و سیاسی توجه کنیم و از طرحهای توسعهایِ جدی غفلت ورزیم، در نهایت شکستهای میدانی مشابه آنچه در سوریه اتفاق افتاد، دوباره تکرار خواهد شد.
🔸در حال حاضر، پروندهی اسرائیل که در اتحاد با سوریه و اقلیم کردستان عراق، تحت عنوان #کریدور_داوود در جریان بود، همچنان زنده است و متأسفانه در حال پیشرفت است.
🔸اساساً بزرگترین چالش اسرائیل، کریدور اتصال زمینی ایران به اسرائیل از طریق اتحاد با عراق، حزبالله لبنان و سوریه بود که از دو مسیر لبنان و سوریه عبور میکرد. اسرائیل این بازی را تغییر داده است و در میدان عمل میگوید: تا پیش از این، ایران #برتری_زمینی نسبت به من داشت، اما اکنون با کریدور داوود، قصد دارم برتری زمینی نسبت به ایران پیدا کنم.
🔸در حال حاضر در اذهان عمومی اینطور شکل گرفته است که ایران بیشتر به درد مبارزه و جنگ میخورد تا توسعه. برای برطرفکردن این ضعف، کریدور و مقتضیات آن، از جمله زیرسازیها، باید بهطور جدی مورد توجه قرار گیرد. بههمزدن کریدور و ساخت کریدور جدید نیاز به زمان ده تا پانزده ساله دارد. این فرآیند نیازمند طرح و الگوی پیشرفت، سندنویسی، کارشناسی اقتصادی و عمرانی است.
🔗پینوشت: تجربهزیستهی ما در جنگ دوازده روزهی ایران و اسرائیل در سال 1404 نشان داد که امنیت اقتصادی نیازمند امنیت سیاسی و نظامی است. قدرت نظامی ایران، با هجوم ویرانگر بر اسرائیل، مسیر کریدوری آیمک را که ختم به اسرائیل میشد ناامن و هیچ کرد. لذا پیش از کریدور، قدرت جنگ نظامی و نیروی نظامی مهم است. امنیت، بازدارندگی، بقا مهم است. تا امنیت سیاسی و نظامی نباشد، طرحهای توسعه و کریدور هیچ میشود.
#نظم_چندبعدی #نظم_پیچیده #الگوها_و_طرحهای_درهمتنیده_و_پیوسته
🆔@dolat_qavi
📝سلسلهیادداشتهایی با عنوان «تحلیل اتحادهای استراتژیک در غرب آسیا: کریدورها و نظم نوین جهانی»
در این یادداشتها، تلاش بر این است تا حدی نشان داده شود که نزاعهای #کارشناسی بین #تصمیمسازان، تنها یک اختلاف نظری، علمی و شخصی نیست. بلکه تحلیلها و تجویزهای کارشناسی، #بار_میدانیِ حساس و تعیینکنندهای در #موازنهی_قوا دارد.
🔸امید است با گفتمانشدن اینگونه تحلیلها، #نظام_محاسباتیِ #تصمیمسازان و #تصمیمگیران نظام، تصحیح، تکمیل و بهینه گردد. همچنین نظام حساسیتها و نظام اولویتهای آنان در تراز نزاع قدرتهای بزرگ و دوران گذار در نظم جهانی بازسازی گردد.
📖صفحهی اول؛ تحلیل اتحادهای استراتژیک در غرب آسیا: کریدورها و نظم نوین جهانی»
📖صفحهی دوم؛ کریدور و چالشهای ژئوپلیتیکی: تحلیل و نگرشها
📖صفحهی سوم؛ چالشهای فلسفی و ساختاری در سیاستگذاری بینالمللی
📖صفحهی چهارم (جمعبندی)؛ نظم جدید و تهدیدات امنیتی در غرب آسیا: تحلیل کریدور داوود و چالشهای میدانی آن
#امنیت #بقا #قدرت #قدرت_میدانی #بازدارندگی #سیاست #نظم #جنگ #میدان #جغرافیا #استراتژیک #ژئواستراتژیک #ژئوپلیتیک #استعمار #کریدورهای_قدرت #خفگی_ژئوپلیتیک
🆔@dolat_qavi