پژوهشهای تاریخ اسلام
📜مشاغل شیعیان متقدم: شغل دولتی1 🔸به گزارش طبری، تاریخنگار قرن سه و چهار، علی بن یقطین، یکی از یارا
📜مشاغل شیعیان متقدم: شغل دولتی2
🔹 به گزارش احمد بن محمد برقی، عالم رجالی قرن سوم، عبدالله بن سنان، یکی از اصحاب امام، خزانهدار حکومت عباسی بود.
📚 طبقات الرجال: ۲۲.
🔹به گزارش نجاشی، وی خزانهدار چهار خلیفه عباسی(منصور، مهدی، هادی و هارون الرشید) و راوی و مولف چند کتاب بوده است.
📚الرجال: ۲۱۴.
🔺به باور نجاشی و شیخ طوسی، عبدالله بن سنان، شیعه امامیه و ثقه بود.
📚همان و الفهرست:۱۶۶.
@chsiqs
📜قم و تثبیت علنی امامیه
🔸در ترجمه کتاب تاریخ قم، گزارش شده است که در قرن اول هجری، عربهای اشعری، اولین کسانی بودند که تشیع را در قم به صورت علنی اظهار کردند.
📚تاریخ قم: ۲۴۱.
🔹به گزارش یاقوت حموی، جغرافی نگار قرن هفتم، اولین کسی که از اعراب به شهر قم آمد، عبدالله بن سعد بود. او پسری داشت که در کوفه تربیت شده و از آنجا به قم هجرت کرد و تشیع امامیه را به آن منطقه آورد به طوری که حتی یک سنی در آنجا باقی نماند.
📚معجم البلدان: ۴، ۳۹۷-۳۹۸.
🔺با وجود گزارشهایی بر امامی بودن اهل قم، سمعانی، عالم قرن ششم، نام چند نفر از علمای اهل تسنن نظیر «أبو القاسم عبد الرحمن بن علی القمی» یا «محمد بن عبد الله القمی» را منسوب به قم گزارش کرده است.
📚الانساب:۱۰، ۴۸۷.
🔺 به نظر میرسد، گزارش سمعانی با امامی بودن غالب مردم قم در تضاد نیست، زیرا همچنانکه او بر این باور است، اهل سنت در شهر قم در اقلیت بودهاند.
@chsiqs
هدایت شده از مؤسسه علمی فرهنگی پرسمان📚
🔹 مدرسه پاییزه🔹
فاطمه بنت محمد سلام الله علیهما: درآمدی بر مطالعات فاطمی در غرب
⏱️ شروع: شنبه، یکم آذر ۱۴۰۴
📅 ۲۲ نوامبر ۲۰۲۵، طی ۴ هفته
🗓 روزهای شنبه تا چهارشنبه
⏰۱۹:۰۰ تا ۲۰:۱۵ بهوقت تهران
📝 با اعطای گواهینامه از دانشگاه تهران
📝 مهلت ثبتنام تا یکم آذر
💠 لینک ثبتنام: CHSIQS.IR
👤پشتیبان دوره:
۰۰۹۸۹۳۳۴۹۱۴۱۴۱
@PorsemanOnline
🔹 برای پیگیری امور مدرسه عضو شوید:
https://eitaa.com/porsemanmedia
🔹 صفحه معرفی مدرسه در سایت:
https://porsemanonline.com/fatima2025/
🌐 @chsiqs | @porsemanmedia
📜 عالمخیزی همدان
🔸 سمعانی، عالم قرن ششم هجری، گزارش میکند که چهل روز در همدان اقامت داشته است و به گزارش او همدان شهری در ناحیه کوهستان، بر سر راه زائران و کاروانها واقع شده و گروه زیادی از عالمان، امامان و محدثان در آنجا میزیستهاند.
📚 الأنساب:۱۳، ۴۲۴.
🔹 ابناثیر، مورخ قرن هفتم، نیز همدان را جزو مشهورترین شهر نواحی کوهستانی میداند که بسیاری از دانشمندان بدان منسوب هستند.
📚 اللباب فی تهذیب الانساب: ۳، ۳۹۱.
🔸 ابن فقیه، جغرافیدان قرن سوم، همدان را از نظر طبیعی و منابع آبی حاصلخیز دانسته و بر این باور است اگر آبهای همدان در یک مسیر گرد میآمدند، از نظر حجم، همانند دجله و فرات میشدند.
📚 البلدان: ۴۳۹.
@chsiqs
پژوهشهای تاریخ اسلام
📜 روایت زنانه از ولایت علی(ع) 🔸به گزارش ابن عساکر، عالم شافعی قرن ششم، امّ سِنان دختر خِیثَمة المِذ
📜 روایت زنانه از ولایت علی(ع)
🔸به گزارش ابن عبد ربه اندلسی، عالم قرن چهارم، دارمیه حجونیه، یکی دیگر از زنان فصیح قرون اول هجری بود.
📚عقدالفرید:۱، ۳۵۲.
🔹 ابن ابی طیفور، تاریخنگار قرن سوم، گزارش کرده است که دارمیه ملاقاتی با معاویه داشته و در پاسخ او که از دلیل محبتش به علی(ع) و دشمنیاش با معاویه پرسیده است، بر دشمنی و مخالفت با او و بر ناحق بودن معاویه در امر خلافت و ولایتپذیری خود از علی(ع) تأکید کرده است.
🏷وأبغضتك على قتالك من هو أولى بالأمر منك، وطلبك ما ليس لك وواليت عليا على حبّه المساكين، وإعطائه أهل السّبيل، وفقهه في الدين، وبذله الحقّ من نفسه، وما عقد له رسول اللّه من الولاية.
📚 بلاغات النساء: ۷۲-۷۳.
🔸به باور علامه امینی، این ملاقات بین سالهای ۵۰ تا ۵۶ بوده است.
📚الغدیر: ۱، ۲۰۸.
@chsiqs
پژوهشهای تاریخ اسلام
📜 روایت زنانه از ولایت علی(ع) 🔸به گزارش ابن عبد ربه اندلسی، عالم قرن چهارم، دارمیه حجونیه، یکی دیگر
📜روایت زنانه از ولایت علی(ع)
🔹به گزارش ابن عساکر، عالم شافعی قرن ششم، امّ البراء دختر صفوان بن هلال از زنان فصیح قرن اول هجری است.
📚 تاریخ مدینه دمشق: ۷۰، ۲۰۳.
🔸ابن بکار، عالم قرن سوم، گزارش میکند که به گواه یکی از افراد حاضر در مجلس معاویه، امّ البراء دختر صفوان بعد از شهادت امام علی(ع) شعری را به این مناسبت سرود.
🏷الشمس كاسفة لفقد إمامنا
خير الخلائف والإمام العادل
يا خير من ركب المطيّ ومن مشى
فوق التراب لمحتف أو ناعل
📚اخبار الوافدات من النساء على معاویه بن ابى سفيان: ۴۵.
🔹ابن عساکر، عنوان«خیرالخلائف» را با واژه «خير البرية» گزارش کرده است.
📚تاریخ مدینه دمشق: ۵۹، ۴۲۸.
🔸در گزارش ابن بکار آمده، معاویه در واکنش به شعر ام البراء، شعر او را آنقدر قوی دانست که حتی حسان بن ثابت، هم توان رقابت با آن را نداشته است.
🏷فقال معاوية قاتلك الله يا بنت صفوان ما كان حسان بن ثابت يحسن مثل هذا وما تركت لقائل مقالا اذكري حاجتک...
📚اخبار الوافدات من النساء على معاویه بن ابى سفيان: ۴۶.
@chsiqs
هدایت شده از پژوهشهای تاریخ اسلام
📜زنى که به دستور شهید اول، مرجع زنان شد
🔹️بنابر گزارش شیخ حر عاملی، فاطمه دختر شهید اول، که مشهور به ست المشایخ (بزرگ مشایخ) بود، زنی فقیه و دانشمند پرهیزگار بود و پدرش او را می ستود تا آنجا که به دستور وی، زنانِ (منطقه جزین و جبل عامل) در مسائل فقهی به او رجوع می کردند.
🏷أم الحسن فاطمة المدعوة بست المشايخ، بنت الشهيد محمد بن مكي العاملي الجزيني، كانت عالمة فاضلة فقيهة صالحة عابدة، سمعت من المشايخ مدحها و الثناء عليها، تروي عن أبيها و عن ابن معية شيخه إجازة و كان أبوها يثني عليها و يأمر النساء بالاقتداء بها و الرجوع إليها في أحكام الحيض و الصلاة و نحوها.
📚أمل الآمل: 1، 193.
🔺️بنابر سندی که سید حسن صدر بدان دست یافته، ست المشایخِ مذکور ارث خود از املاک پدری در منطقه جزین را به برادرانش بخشیده تا در مقابل، نسخه کتاب تهذیب الأحکام و کتاب المصباح نوشته شیخ طوسی و کتاب من لایحضره الفقیه و نسخه کتاب الذکری نوشته شهيد اول که از ماترک پدر بوده را مالک شود. صدر پس از اینکه متن سند یادشده را گزارش می کند، خواننده را به تأمل در آن دعوت می کند تا به بزرگی ست المشایخ پی ببرد و بنگرد چگونه او برای رسیدن به چند نسخه کتاب از مال دنیا چشم پوشی کرده است.
🏷أما بعد؛ فقد وهبت الست فاطمة أمّ الحسن أخويها الشيخ أبا طالب محمدا و أبا القاسم عليا سلالة السعيد الأكرم و الفقيه الأعظم... محمد بن أحمد بن حامد بن مكّي .. جميع ما يخصّها من تركة أبيها في جزّين وغيرها هبة شرعيّة ابتغاء لوجه اللّه تعالى، ورجاء لثوابه الجزيل وقد عوّضا عليها كتاب التهذيب للشيخ (رحمه اللّه) وکتاب المصباح له وكتاب من لا يحضره الفقيه وكتاب الذكرى لأبيهم (رحمه اللّه) والقرآن المعروف بهديّة علي بن المؤيد... فتأمّل فيه حتّى تعرف أن الست فاطمة ممّن تؤثر الكتب على العقار و أموال الدنيا.
📚تکملة أمل الآمل: 6، 409-410.
🔺️جالب اینکه بنابر گزارش حرعاملی، همسر شهید اول نیز از فقیهان بوده و مرجع زنان در احکام فقهی به حساب میآمده است.
@chsiqs
هدایت شده از مؤسسه علمی فرهنگی پرسمان📚
🔹 مدرسه پاییزه🔹
فاطمه بنت محمد سلام الله علیهما: درآمدی بر مطالعات فاطمی در غرب
⏱️ شروع: شنبه، یکم آذر ۱۴۰۴
📅 ۲۲ نوامبر ۲۰۲۵، طی ۴ هفته
🗓 روزهای شنبه تا چهارشنبه
⏰۱۹:۰۰ تا ۲۰:۱۵ بهوقت تهران
📝 با اعطای گواهینامه از دانشگاه تهران
📝 مهلت ثبتنام تا یکم آذر
💠 لینک ثبتنام: CHSIQS.IR
👤پشتیبان دوره:
۰۰۹۸۹۳۳۴۹۱۴۱۴۱
@PorsemanOnline
🔹 برای پیگیری امور مدرسه عضو شوید:
https://eitaa.com/porsemanmedia
🔹 صفحه معرفی مدرسه در سایت:
https://porsemanonline.com/fatima2025/
🌐 @chsiqs | @porsemanmedia
📜 حضرت فاطمه(س) در منابع
🔹 به گزارش کلینی، امام صادق(ع)، حضرت فاطمه(س) را صدیقه شهیده معرفی کردهاند.
🏷إِنَّ فَاطِمَةَ صِدِّيقَةٌ شَهِيدَةٌ.
📚 الکافی: ۱، ۴۵۸.
🔸 شیخ صدوق، بر این باور است که لقب «محدَّثه» برای حضرت زهرا(س) به این جهت آمده که فرشتگان با ایشان سخن میگفتند.
🏷إِنَّمَا سُمِّيَتْ فَاطِمَةُ (ع) مُحَدَّثَةٌ لِأَنَّ الْمَلَائِكَةَ كَانَتْ تَهْبِطُ مِنَ السَّمَاءِ تَنَادِيهَا.
📚 علل الشرایع: ۱، ۱۸۲.
🔹 بخاری، عالم قرن سوم، گزارشی از پیامبر(ص) نقل میکند که فاطمه(س) را سیده زنان بهشتی میداند.
🏷فَاطِمَةُ سَيِّدَةُ نِسَاءِ أَهْلِ الْجَنَّةِ.
📚 الجامع المسند: ۵، ۲۰.
🔸در گزارش شیخ صدوق، فاطمه(س) با عنوان سیده نساء العالمین آمده است.
🏷ابْنَتِي فاطِمَةُ سَيِّدَةُ نِسَاءِ العالَمین.
📚 کمال الدین و تمام النعمه: ۱، ۲۵۷.
🔹 ابن ابیشیبه، محدّث و فقیه قرن سوم، تصریح کرده است که لقب «سیدة نساء العالمین» برای فاطمه(س) است و پیامبر(ص) آن را بیان فرمودهاند.
📚 المصنّف: ۷، ۵۲۷.
🔸 مسلم، عالم قرن سوم، در گزارشی از پیامبر(ص) نقل به پاره تن بودن فاطمه(س) و آزار و اذیت وی اشاره میکند.
🏷. ... إنما فاطمة بضعة منّي يؤذيني ما آذاها...
📚 المسند الصحیح: ۴، ۱۹۰۳.
@chsiqs
هدایت شده از پژوهشهای تاریخ اسلام
📜دفن شبانه حضرت زهرا(س) در منابع
🔹بخاری و مسلم، که در قرن سوم زیستهاند، ضمن نقل جریان اعتراض حضرت زهرا(س) به اقدام و عملکرد ابوبکر در مورد غصب فدک و ارث رسول خدا(ص) به دفن شبانه و مخفیانه فاطمه(س)، اشاره میکنند.
📚صحیح بخاری: ۵ ،۱۸۲؛ صحیح مسلم: ۵، ۱۵۴.
🔸یکی از گزارشهای بَلاذُری، عالم نسبشناس قرن سوم، این است که پس از رسول اکرم، فاطمه دیگر خندان دیده نشد تا از دنیا رفت و شوهرش او را شبانه بدون اطلاعدادن به ابوبکر و عمر به خاک سپرد.
📚جمل فی انساب الاشراف: ۲، ۱۴۵.
🔹 یعقوبی، تاریخنگار قرن سوم، به مخفیانه بودن مراسم تشییع اشاره میکند و تنها حاضران این مراسم را ابوذر و سلمان میداند.
📚 تاریخ یعقوبی:۲، ۱۱۵.
🔸حاکم نیشابوری، محدث قرن پنجم، نیز مسئله تدفین شبانه را بیان کردهاست.
📚المستدرک فی الصحيحين: ۳، ۱۶۲.
🔹ابن عبدالبر اندلسی، تاریخنگار قرن پنجم، بر این باور است که فاطمه(س)، به علی(ع) سفارش کرده او را شبانه دفن نماید.
📚 الاستيعاب فی معرفه الأصحاب: ۴، ۳۷۹.
🔹ابن ابی الحدید معتزلی، عالم قرن هفتم، تأکید میکند که مخفیانه بودن خاکسپاری و حتی قبر مثل روز، واضح است.
📚شرح نهج البلاغه: ۱۶، ۲۸۰.
@chsiqs