eitaa logo
پژوهش‌های تاریخ اسلام
3.7هزار دنبال‌کننده
354 عکس
33 ویدیو
12 فایل
مرکز پژوهش های تاریخ اسلام لینک دعوت به کانال: @chsiqs قم، خیابان دورشهر، روبروی کوچه ۲۱ تلگرام: https://t.me/chsiqs جهت ارتباط با ادمین: @Chsi_qs نکات تاریخی که توسط ادمین در کانال گذاشته می‌شود، به معنای موافقت و تایید مرکز با مضمون آن نکات نیست.
مشاهده در ایتا
دانلود
📜 حضرت رقیه(س) در منابع 🔸 ابوالحسن علی بن ابی القاسم زید بیهقی؛ مشهور به ابن فُندق، مورخ قرن پنج و شش هجری، در کتابش به نام حضرت رقیه(س) به عنوان یکی از فرزندان امام حسین(ع) چنین اشاره می کند: 🏷 اَماالحُسینیه فهُم مِن اولادالحسین بن علی رضی الله عنهماو لَم یبق مِن اولاد اِلّا زین العابدین و فاطمه و سکینه و رقیه 📚 لباب الانساب و القاب و الاعقاب: ۱، ۲۳. 🔹سیدبن طاووس،عالم قرن هفتم، در کتاب لهوف از رقیه(س) نام می برد. 🏷 ثم قال : « يا أختاه يا أم كلثوم ، وأنت يا زينب ، وأنت يا رقية، وأنت يا فاطمة ، وأنت يا رباب، أنظرن إذا أنا قتلت فلا تشققن علي جيباً ولا تخمشن علي وجهاً ولا تقلن علي هجراً ». 📚الملهوف: ۱۴۱. 🔸عمادالدین طبری، عالم فارسی زبان قرن هفتم، جریان شهادت دختری از امام حسین(ع) را در اسارت به نقل از کتاب "حاویه فی مثالب معاویه" اثر یکی از علمای اهل سنت به نام قاسم بن محمد مأمونی، این گونه گزارش می کند: 🔹 «در ميان اسيران، دختركى بود چهار ساله. شبى از خواب بيدار شد و گفت: پدر من حسين (ع) كجاست؟ در اين ساعت او را به خواب ديدم. سخت پريشان بود، زنان و كودكان جمله در گريه افتادند و فغان از ايشان برخاست. يزيد خفته بود. از خواب بيدار شد و تفحّص كرد. خبر بردند كه حال (اوضاع)، چنين است. آن لعين، گفت كه: بروند و سر پدر او را بياورند و در كنار او نهند. ملاعين، سر را بياوردند و در كنار آن دختر چهار ساله نهادند. پرسيد: اين چيست؟ ملاعين گفتند: سر پدر تو است. آن دختر بترسيد و فرياد برآورد و رنجور شد و در آن چند روز جان به حقّ تسليم كرد.» 🔺گرچه طبری در متن از رقیه(س) نامی نمی آورد اما با توجه به قرائن و شواهد می توان دریافت که مقصود حضرت رقیه(س) است. 📚کامل بهایی: ۵۲۴. 🔸ابن جبیر ـ سیاح و جهانگرد معروف جهان اسلام در قرن هفتم، در سفرنامه‌اش از قبری در شام سخن به میان آورده می‌گوید: «در شام قبری وجود دارد که گفته می‌شود مربوط به سکینه دختر امام حسین (ع) است. شاید هم این قبر از آن سکینه دیگری از اهل بیت (ع) باشد». 🏷 وبالجبانة التي بغربي البلد من قبور أهل البيت كثير رضى الله عنهم ممنها قبران عليهما مسجد يقال إنهما من ولد الحسن والحسين رضى الله عنهما ومسجد آخر فيه قبر يقال إنه لسكينة بنت الحسين رضى الله عنهما أو لعلها سكينة أخرى من أهل البيت. 📚رحله ابن جبیر: ۱، ۲۵۳. 🔹بنابر گزارش اربلی، عالم قرن هفتم، امام حسين (ع) چهار دختر داشت. ولى هنگام شمارش آنان، سه نفر به نام‌هاى زينب، سکینه و فاطمه را نام مى‌برد و از چهارمى ذكرى به ميان نمى‌آورد.  🏷...قال كمال الدين كان له من الأولاد ذكور وأناث عشرة ستة ذكور وأربع أناث فالذكور على الأكبر وعلى الأوسط وهو زين العابدين وسياتى ذكره في بابه ان شاء الله وعلى الأصغر ومحمد وعبد الله وجعفر... وأما البنات فزينب وسكينة وفاطمة هذا قول مشهور. 📚کشف الغمه: ۲، ۲۴۸. 🔸ابن صباغ مالکی، عالم قرن نهم، در کتابش، از تولد چهار دختر برای امام حسین (علیه‌السلام) خبر داده است. 🔺 دخترانی به نام‌های زینب، سکینه و فاطمه؛ اما نامی از چهارمین دختر امام حسین (ع) نمی‌برد. از این‌رو برخی نویسندگان برآن‌اند که شاید این دختر چهارم، همان رقیه بنت الحسین (ع) باشد که در شام رحلت کرده است. 🏷 كان للحسين عليه السلام من الأولاد ذكورا وإناثا عشرة ، ستة ذكور وأربع إناث . فالذكور : عليّ الأكبر ، وعليّ الأوسط وهو زين العابدين ، وعليّ الأصغر ، ومحمّد ، وعبد اللّه ، وجعفر ... . وأمّا البنات : فزينب ، وسكينة ، وفاطمة ، هذا هو القول المشهور . 📚فصول المهمه فی معرفه الائمه: ۲، ۸۵۱. 🔹در گزارشی از علامه مجلسی، هنگامى كه چشم حضرت زینب (س) در کوفه به سر نازنين برادر كه بر روى نيزه بود افتاد، فرمود: اى برادرم! با اين فاطمه‌ كوچک سخن بگو، زيرا نزديک است دلش از شدّت اندوه آب شود.»  🏷 فالتفتت زينب فرأت رأس أخيها فنطحت جبينها بمقدم المحمل حتى رأينا الدم يخرج من تحت قناعها وأومأت إليه بخرقة [ بحرقة ] وجعلت تقول: يا هلالا لما استتم كمالا غاله خسفه فأبدا غروبا ما توهمت يا شقيق فؤادي كان هذا مقدرا مكتوبا يا أخي فاطم الصغيرة كلمها فقد كاد قلبها أن يذوبا... 📚بحارالانوار: ۴۵، ۱۱۵. @chsiqs
📜 التزام امام حسین(ع) بر عهد برادرش با معاویه 🔸بنابر گزارش شیخ مفید، پس از اینکه امام حسن(ع) از دنیا رفت شیعیان عراق به جنبش درآمده و برای امام حسین(ع) نامه نوشتند که: ما معاویه را خلع و با شما بیعت می‌کنیم. 🔺 امام از پذیرش خودداری نمود و به آنان یادآور شد که میان ما و معاویه عهد و پیمانی است که شکستن آن جایز نیست تا زمانش به پایان رسد و چون معاویه بمیرد در این کار اندیشه خواهم کرد. 🏷 لما مات الحسن(ع) تحرکت الشیعه بالعراق، و کتبوا الی الحسین(ع) فی خلع معاویه و البیعه له، فامتنع علیهم، و ذکر اِنَّ بینی و بین معاویه عهداً و عقداً لا یجوز له نقضه، حتّی تمضی المدّه، فَاِذا مات معاویه نظر فی ذلک. 📚الارشاد:۲، ۲۹_۳۰. @chsiqs
📜ضمانت امام حسن مجتبی برای استجابت دعا 🔹مرحوم کلینی، به نقل از عبدالله بن جعفر، از امام حسن مجتبى(ع) روایتی گزارش می‌کند که در پاسخ پرسش وی فرمودند: اگر كسى در دلش هوايى جز خشنودى خدا خطور نكند، ایشان ضمانت استجابت دعایش را خواهند کرد. 🏷لَقِيَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ ع- عَبْدَ اللَّهِ بْنَ جَعْفَرٍ فَقَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ كَيْفَ يَكُونُ الْمُؤْمِنُ مُؤْمِناً وَ هُوَ يَسْخَطُ قِسْمَهُ‌ وَ يُحَقِّرُ مَنْزِلَتَهُ وَ الْحَاكِمُ عَلَيْهِ اللَّهُ وَ أَنَا الضَّامِنُ لِمَنْ لَمْ يَهْجُسْ فِي قَلْبِهِ إِلَّا الرِّضَا أَنْ يَدْعُوَ اللَّهَ فَيُسْتَجَابَ لَهُ. 📚الکافى: ۲، ۶۲. https://t.me/chsiqs @chsiqs
📜بقیع 🔹بنا بر گزارش ابن سعد، تاریخ‌نگار قرن سوم، اسعد بن زراره خزرجی نخستین مسلمان از انصار در بقیع الغرقد دفن شده است. 📚الطبقات الکبیر: ۳، ۴۵۹. 🔹سمهودی، عالم قرن دهم، گزارش می‌کند که هر قبیله‌ای مکانی برای دفن اموات خود در بقیع، معین می‌کرده است. 📚خلاصة الوفا باخبار دارالمصطفی: ‌۲، ۳۵۵. 🔹به گزارش ابن سعد، اطراف بقیع منازلی وجود داشته و یکی از مشهورترین خانه‌های بقیع [در صدر اسلام]، خانه عقیل بن ابی‌طالب بوده است. 📚الطبقات الکبیر: ۴، ۳۳. 🔸بنا بر گزارش ابن شبه، عالم قرن سوم، عباس بن عبدالمطلب،‌ عموی پیامبر در خانه عقیل دفن شده است. 📚تاریخ المدینه: ۱، ۱۲۷ـ۱۲۸. 🔹ابن نجار، عالم قرن هفتم، گزارش می‌کند افزون بر قبر عباس بن عبدالمطلب، دفن امام حسن(ع)، امام سجاد(ع) و صادقین(ع)در آن‌جا انجام شد. 🔺وی از قبور بزرگان زیادی در بقیع یاد می‌کند که نام اکثر آن‌ها ثبت نشده اما پس از درج نام ۹ تن از جمله عباس بن عبدالمطلب و ائمه بقیع، از دو قبر گزارش می‌کند که قبه مرتفع و قدیمی در ابتدای بقیع دارند و دو در آن هر روز برای زیارت باز می‌شود. همچنین از قبه قبر فاطمه بنت اسد و قبه قبر عثمان در بقیع یاد کرده است. 📚 الدّرّة الثّمينة في أخبار المدينة: ۱۶۷-۱۶۶. @chsiqs
📜 تاریخ شهادت امام حسن‌مجتبی(ع) در منابع 1⃣ آخر ماه صفر سال ۴۹ هجری در سن ۴۷ سالگی.  🏷 هو الحسن بن علي بن أبي طالب بن عبد المطلب بن هاشم بن عبد مناف ، الامام الزكي سيد شباب اهل الجنة ، ولد بالمدينة في شهر رمضان سنة اثنتين من الهجرة وقبض بالمدينة مسموما في صفر سنة تسع واربعين من الهجرة. 📚تهذیب الاحکام: ۶، ۳۹. 2⃣هفتم ماه صفر، یا تنها سال ۴۹ یا سال ۵۰ در ۴۷ سالگی یا ۴۸ سالگی.  🏷فِي (صفر) سَابِعِهِ تُوُفِّيَ  الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ ع وَ وُلِدَ الْكَاظِمُ ع‌. 📚المصباح: ۵۱۰. 🏷 هو الحسن بن علي بن أبي طالب بن عبد المطلب بن هاشم بن عبد مناف ، الامام الزكي سيد شباب اهل الجنة ، ولد بالمدينة في شهر رمضان سنة اثنتين من الهجرة وقبض بالمدينة مسموما في صفر سنة تسع واربعين من الهجرة. 📚 تهذیب الاحکام: ۶، ۳۹. 🏷 الإمام الزكيّ أبو محمَّد الحسن بن عليّ عليهما السَّلام سيّد شباب أهل الجنّة، ولد بالمدينة يوم الثلاثاء منتصف شهر رمضان سنة اثنتين من الهجرة، سنة تسع و أربعين أو سنة خمسين من الهجرة، عن سبع أو ثمان و أربعين سنة. وقال المفيد : سنة ثلاث وقبض بها مسموما يوم الخميس سابع صفر سنة تسع وأربعين أو سنة خمسين من الهجرة ، عن سبع وأربعين أو ثمان. 📚الدروس‌الشرعیه فی ثقه‌الامامیه: ۲، ۷. 🔸شیخ حسین بن عبدالصمد عاملی، از علمای شیعی قرن دهم، پدر شیخ بهایی در کتابش به هفت صفر اشاره نموده است. 🏷 وأما الحسن ابنه فهو الامام الزكي أبو محمد سيد شباب أهل الجنة ، ولد بالمدينة يوم الثلاثاء منتصف شهر رمضان سنة اثنتين من الهجرة ، وقال المفيد سنة ثلاث ، واصطفاه ربه إليه مسموماً في المدينة أيضاً يوم الخميس سابع شهر صفر سنة سبع أو ثمان وأربعين وقيل سنة خمسين من الهجرة عن سبع وأربعين سنة. 📚وصول الاخیار الی اصول الاخبار: ۴۱_۴۲. 3⃣ بیست و هشتم ماه صفر، یا تنها سال ۵۰ یا ۴۹ هجری در ۴۷ یا ۴۸ سالگی.  🏷 فبقي ع مريضاً أربعين يوماً ، ومضى ع لسبيله في صفر سنة خمسين من الهجرة وله يومئذ ثمان وأربعون سنة ، فكانت خلافته عشر سنين ، وتولّى أخوه ووصيّه الحسين ع غسله وتكفينه ودفنه عند جدته فاطمة بنت أسد بن هاشم ٍ بن عبد منافٍ رحمة الله عليها بالبقيعِ. 📚الارشاد: ۲، ۱۵. 🏷 وخرج الحسن عليه السلام إلى المدينة وأقام بها عشر سنين ومضى إلى رحمة الله تعالى لليلتين بقيتا من صفر سنة خمسين من الهجرة وله سبع وأربعون سنة وأشهر مسموما سمته زوجته جعدة بنت الأشعث بن قيس ... 📚کشف الغمة: ۲، ۱۳۸. 🏷 وَ قَالَ عُلَيَّةَ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ قَالَ: تُوُفِّيَ الْحَسَنُ وَهُوَابْنُ سَبْعٍ وَأَرْبَعِينَ، وَكَذَا قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ وَهُوَ أَصَحُّ.وَ الْمَشْهُورُ أنَّه مَاتَ سَنَةَ تِسْعٍ وَأَرْبَعِينَ كَمَا ذَكَرْنَا، وقال آخرون: مَاتَ سَنَةَ خَمْسِينَ وَقِيلَ سَنَةَ إِحْدَى وَخَمْسِينَ أَوْ ثَمَانٍ وَخَمْسِينَ.سَنَةُ خَمْسِينَ مِنَ الْهِجْرَةِ. 📚البدایة و النهایة: ۸، ۴۸. 🏷 و خرج الحسن عليه السلام إلى المدينة و أقام بها عشر سنين، و مضى إلى رحمة اللّه تعالى لليلتين بقيتا من صفر سنة خمسين من الهجرة و له سبع و أربعون سنة و أشهر مسموما، سمّته‌زوجته جعدة بنت الأشعث بن قيس. 📚اعلام الوری باعلام الهدی: ۴۰۳. 4⃣ شهادت آن حضرت در ماه ربیع الاول سال ۴۹ یا ۵۰ هجرت در سن ۴۷ سالگی بوده است. 🏷 وانصرف «الحسن» إلى «المدينة» ، فمات بها.ويقال إن امرأته «جعدة بنت الأشعث بن قيس» سمّته.وكانت وفاته في شهر ربيع الأوّل سنة تسع وأربعين، وهو يومئذ ابن سبع وأربعين سنة، وصلّى عليه «سعيد بن العاص» ، وهو أمير المدينة. 📚المعارف: ۱، ۲۱۲. 🏷 ومات الحسن بن علي رضي الله عنهما بالمدينة واختلف في وقت وفاته، فقيل: مات سنة تسع وأربعين. وقيل: بل مات في ربيع الأول من سنة خمسين بعد ما مضى من إمارة معاوية عشر سنين. وقيل: بل مات سنة إحدى وخمسين، ودفن ببقيع الغرقد ( مقبرة أهل المدينة). 📚الاستیعاب فی معرفة الاصحاب: ۱، ۳۸۹. 🔺مشهورترین اقوال در این‌باره از نظر تاریخ شهادت، همان قول دوم و سوم بوده و ضعیف‌ترین آن‌ها نیز قول چهارم است. @chsiqs
📜فضیلت و ویژگی‌ِامام‌حسن(ع) در برخی‌منابع 🔸به گزارش یعقوبی، تاریخ‌نگار قرن سوم، امام حسن(ع) به «جواد» و «کریم» معروف بودند و شبیه‌ترین فرد به رسول خدا(ص) از لحاظ ظاهری و رفتاری. 🏷و كان الحسن بن علي جوادا كريما و أشبه برسول الله خلقا و خلقا. 📚تاریخ‌یعقوبی: ۲، ۲۲۶. 🔹ابن سعد، تاریخ‌نگار قرن سوم، در گزارشی آورده است که راوی، حسن بن علی را دیده که موهای خود را با رنگ سیاه خضاب می‌کرده است. 🏷 رأيت الحسن بن علي يخضب بالسواد. 🔺وی، در گزارش دیگری نقل می‌کند، بر روی انگشتر حسن و حسین، ذکر الله نوشته شده بود. 🏷كان في خاتم الحسن و الحسين ذكر الله‌. 📚 الطبقات الکبیر: ۱۰، ۳۱۴. https://t.me/chsiqs @chsiqs
📜اخلاق حسن 🔹شیخ صدوق، روایتی از امام حسن(ع) گزارش کرده که فرموده‌اند، زيباترين زيبايى‌ها داشتن اخلاق حسن و زيباست. 🏷حَدَّثَنَا أَبُو الْحَسَنِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْحَسَنِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْحَسَنِ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ الْحَسَنِ‌ إِنْ أَحْسَنَ الْحَسَنِ الْخُلُقُ الْحَسَنُ. 📚 الخصال: ۱، ۲۹. https://t.me/chsiqs @chsiqs
📜فضلیت زیارت امام‌حسین(ع) در شب جمعه 🔸بنا بر گزارش ابن قولویه قمی، روایتی از امام صادق(ع) نقل شده که خطاب به صفوان جمّال فرموده‌اند: "خداوند در هر شب جمعه با فرشتگان و پیامبران و جانشینان پیامبران_در حالی که محمد(ص) با فضلیت‌ترین پیامبران و ما با فضیلت‌ترین جانشینان هستیم_ به قبر امام حسین(ع) هبوط و او را زیارت می‌کنند. 🔺سپس امام به صفوان، توصیه می‌کنند که ای صفوان! ملازم این باش که برایت زیارت قبر امام حسین(ع) را می‌نویسند و آن تفضیلی است.[ یعنی زیارت مزار امام این فضلیت را دارد که در آن ثواب زیارت پروردگار نیز نهفته است.] 🏷 عَن صفوان الجمال" قَالَ لِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع: لَمَّا أَتَى الْحِیرَهَ هَلْ لَکَ فِی قَبْرِ الْحُسَیْنِ (ع) قُلْتُ وَ تَزُورُهُ جُعِلْتُ فِدَاکَ قَالَ وَ کَیْفَ لَا أَزُورُهُ وَ اللَّهُ یَزُورُهُ فِی کُلِّ لَیْلَهِ جُمُعَهٍ یَهْبِطُ مَعَ الْمَلَائِکَهِ إِلَیْهِ وَ الْأَنْبِیَاءُ وَ الْأَوْصِیَاءُ وَ مُحَمَّدٌ أَفْضَلُ الْأَنْبِیَاءِ وَ نَحْنُ أَفْضَلُ الْأَوْصِیَاءِ- فَقَالَ صَفْوَانُ جُعِلْتُ فِدَاکَ فَتَزُورُهُ فِی کُلِّ جُمُعَهٍ حَتَّى تُدْرِکَ زِیَارَهَ الرَّبِّ قَالَ نَعَمْ یَا صَفْوَانُ الْزَمْ ذَلِکَ یُکْتَبْ لَکَ زِیَارَهُ قَبْرِ الْحُسَیْنِ ع وَ ذَلِکَ تَفْضِیلٌ وَ ذَلِکَ تَفْضِیل‌. 📚کامل الزیارات: ۳۶۹. @chsiqs
 📜عمار، حقیقت صفین 🔸ابن عبدالبرّ، محدث و مورخ قرن پنجم، روایتی از پیامبر(ص) گزارش می‌کند که فرموده‌اند: بهشت مشتاق علی، عمار، سلمان و بلال است. 🏷اشتاقت الجنة إِلَى علي، وعمارٍ، وسلمان، وبلالٍ رَضِيَ اللَّهُ عنهم. 📚الاستیعاب فی معرفة الاصحاب: ۳، ۱۱۳۸. 🔹بنا بر گزارش ابن سعد، تاریخ نگار قرن سوم، پیامبر(ص)، در گفتگویی با یکی از صحابه فرموده‌اند عمار را گروهی ستمگر و باغی خواهند کشت و قاتل او در آتش دوزخ است. 🏷قالت سمعت النبي يقول تقتل عمار الفئة الباغية قال عوف ولا أحسبه إلا قال وقاتله في النار 🔺وی، چندین روایت از صحابی با این مضمون گزارش کرده است. 📚الطبقات الکبیر:۳، ۲۵۳ ـ۲۵۲. 🔺ابن عبدالبرّ، این حدیث را متواتر و از صحیح‌ترین احادیث دانسته است. 🏷وتواترت الآثار عن النبي أنه قَالَ: تقتل عَمَّار الفئة الباغية. وهذا من إخباره بالغيب وأعلام نبوته، وَهُوَ من أصح الأحاديث. 📚الاستیعاب فی معرفة الاصحاب: ۳، ۱۱۴۰. 🔸به گزارش طبری، تاریخ‌نگار قرن سه و چهار هجری، در روایتی از ابن عمر، عمار در جنگ صفین در  ماه صفر سال ۳۷ ه.ق به شهادت رسیده است. 🏷...الذى اجمع عليه في عمار انه قتل مع على بن ابى طالب(ع)بصفين في صفر سنه سبع و ثلاثين و هو ابن ثلاث و تسعين، و دفن هنالك بصفين. 📚تاریخ‌الامم و الملوک: ۱۱، ۵۱۱. 🔺اما ابن عبدالبرّ، شهادت عمار در جنگ صفین را ربیع الثانی سال ۳۷ق گزارش کرده است و امیرالمومنین(ع) او را دفن نموده‌اند. 🏷وكانت صفين فِي ربيع الآخر سنة سبع وثلاثين، ودفنه على. 📚الاستیعاب فی معرفة الاصحاب: ۳، ۱۱۴۰. @chsiqs
هدایت شده از نشر دیرینه
🔰آغاز فعالیت نشر دیرینه 🔹انتشارات دیرینه، با هدف انتشار و عرضه آثار ارزشمند در حوزه تاریخ، فرهنگ و مطالعات اسلامی فعالیت خود را آغاز کرده است. 🔸در این کانال، تازه‌های نشر دیرینه و کتاب‌های منتشرشده را معرفی خواهیم کرد و امکان تهیه و سفارش آثار را برای علاقه‌مندان فراهم می‌کنیم. 🔹نخستین گام نشر دیرینه، انتشار کتابی درباره یکی از چهره‌های برجسته ایرانی در تاریخ اسلام است؛ کتابی با قلم استاد محترم حجت الاسلام و المسلمین دکتر رسول جعفریان: 📖 سلمان فارسی از ایران تا تشیع 🆕 نخستین اثر منتشرشده توسط نشر دیرینه 🔸با ما همراه باشید👇👇 https://eitaa.com/dirineh_publish