⭕️ آیا آمریکایی‌ها کلیساها را به قصد «بی‌دین شدن» ترک می‌کنند؟
باور کنید یا نه، دین رو به افول نیست. یکی از پرتکرارترین خطوط خبری رسانه‌ها درباره وضعیت دینداری در سال‌های اخیر، روایت «افول مسیحیت» و «رشد بی‌دین‌ها» )افرادی موسوم به Nones؛ کسانی که به دین خاصی ابراز تعلق نمی‌کنند( بوده است. این روایت غالب القا می‌کند که مسیحیت آمریکایی در یک سقوط آزاد قرار دارد
🔗 ادامه مطلب:
syaaq.com/39288
🏷 #آتئیسم #دین_در_ایالات_متحده #دین_در_دنیای_مدرن #مسیحیت_آمریکا
@dolatedin
⚫️⚫️⚫️⚫️⚫️⚫️
بسم الله الرحمن الرحیم
"الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ طَيِّبِينَ ۙيَقُولُونَ سَلَامٌ عَلَيْكُمُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ"
روح مطهر فقیه اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) ومرجع عالیقدر جهان تشیّع، آیت الله العظمی شبیری زنجانی (قدس الله سره الشریف) به لقاء الله پیوست.
عمر بابرکت و زندگی پرافتخار آن مرجع عالیقدر، مشحون از ژرف اندیشی و مجاهدت علمی مستمر و تلاش مخلصانه در حفظ و اعتلای فقاهت اصیل و نشر معارف اسلام و پاسداشت از کیان تشیّع و خیرخواهی و دلسوزی برای مردم بود.
ضمن عرض تسلیت این ضایعه جانگداز به پیشگاه مقدس صاحب الأمر حضرت بقية الله الاعظم، عجل الله تعالی فرجه الشریف،و حوزه های مبارکه علمیه و مردم شریف ایران و علاقه‌مندان مرجعیت در همه نقاط جهان، به اطلاع می‌رساند مراسم تشییع و تدفین پیکر مطهر ایشان، متعاقبا اعلام خواهد گردید.
دفتر آیت الله العظمی شبیری زنجانی (قدس الله سره الشریف)
@shobeiryzanjani
⭕️ تشدید فشار قضایی بر شیعیان بحرین؛ از حبس ابد و جریمه ۱۰۰ هزار دیناری تا محاکمه علمای شیعه
🔸 در ادامه موج بازداشت‌ها و محاکمه‌های مرتبط با شهروندان و روحانیون شیعه در بحرین، طی هفته‌های اخیر احکام سنگینی صادر شده که بار دیگر پرونده حقوق و آزادی‌های مذهبی شیعیان این کشور را به موضوعی خبرساز تبدیل کرده است.
🔸 در یکی از پرونده‌ها، علی عبدالله صالح العباسی به حبس ابد و پرداخت ۱۰۰ هزار دینار بحرینی محکوم شده است. گزارش‌های حقوق بشری همچنین از صدور احکام ۱۰، ۱۳ و ۱۵ سال حبس برای چند شهروند دیگر خبر داده‌اند.
🔸 در پرونده‌ای دیگر، دادگاه بحرین در ۱۶ سپتامبر خطیب حسینی، شیخ جاسم الحداد، را به یک سال حبس محکوم کرد. او پیش‌تر در ماه اوت بازداشت شده بود.
🔸 پرونده علمای شیعه نیز همچنان در جریان است. منتدى البحرين لحقوق الإنسان می‌گوید سومین جلسه محاکمه گروهی از علمای شیعه در ۱۹ اوت بیش از ۱۳ ساعت طول کشید و در جریان آن، برخی شهود از طریق ارتباط تصویری شهادت دادند. این نهاد همچنین مدعی شده که درباره نحوه آماده‌سازی برخی شهود پیش از جلسه، گزارش‌هایی دریافت کرده است؛ این ادعا از سوی منابع مستقل به‌طور کامل تأیید نشده است.
🔸 در مقابل، مقام‌های قضایی بحرین در پرونده‌های امنیتی، اتهاماتی مانند عضویت در گروه‌های تروریستی، دریافت و انتقال پول و انجام اقدامات خشونت‌آمیز و تخریبی را مطرح کرده‌اند و برخی احکام سنگین را بر همین اساس صادر کرده‌اند.
🔸 مجموعه این پرونده‌ها در حالی دنبال می‌شود که سازمان‌های حقوق بشری از افزایش فشار بر روحانیون، خطیبان و فعالان مذهبی شیعه در بحرین در سال ۲۰۲۶ خبر داده‌اند. دیده‌بان حقوق بشر نیز از بازداشت‌های گسترده در بحرین در سال جاری انتقاد کرده است.
@dolatedin
⭕️ محدودیت آزادی مذهبی اقلیت مسلمان یونان؛ پرونده مفتی‌های تراکیه غربی به سازمان ملل رسید
🔸 فدراسیون ترک‌های تراکیه غربی در اروپا (ABTTF) با ارائه بیانیه‌ای کتبی به شورای حقوق بشر سازمان ملل، از مداخله دولت یونان در امور مذهبی اقلیت ترک مسلمان تراکیه غربی اعتراض کرد.
🔹 این فدراسیون می‌گوید دولت یونان با انتصاب مفتی‌ها، کنترل بر دفاتر مفتی و نظارت بر نهادهای مذهبی مسلمانان، حق این اقلیت برای اداره مستقل امور دینی خود را محدود کرده است.
🔹 محور اصلی اختلاف، نحوه تعیین مفتی‌های مسلمانان تراکیه غربی است. ABTTF و بخشی از جامعه مسلمان منطقه معتقدند مفتی باید توسط خود مسلمانان انتخاب شود، اما دولت یونان برای این سمت‌ها سازوکار انتصاب دولتی را اعمال می‌کند.
🔸 ریشه این اختلاف به توافق‌های بین‌المللی پس از جنگ‌های بالکان و به‌ویژه معاهده لوزان در سال ۱۹۲۳ بازمی‌گردد. در این چارچوب، مسلمانان تراکیه غربی به‌عنوان یک اقلیت مذهبی در یونان به رسمیت شناخته شدند و برای آنان حقوق مربوط به امور مذهبی و مؤسسات دینی در نظر گرفته شد.
🔹 معاهده لوزان صراحتاً نمی‌گوید مفتی باید با رأی مسلمانان انتخاب شود. طرف ترک و نهادهای مدافع اقلیت، از مفاد مربوط به اداره امور مذهبی اقلیت، حق انتخاب رهبران دینی را نتیجه می‌گیرند؛ در مقابل، یونان تأکید می‌کند که چنین حقی به‌صراحت در معاهده تضمین نشده است.
🔹 مسئله فقط مذهبی هم نیست. مفتی در ساختار تاریخی تراکیه غربی علاوه بر جایگاه دینی، در برخی مسائل مربوط به ازدواج، طلاق، ارث و احوال شخصیه مسلمانان نیز صلاحیت قضایی داشته است. به همین دلیل دولت یونان می‌گوید تعیین و نظارت بر مفتی‌ها نمی‌تواند کاملاً از نظام دولتی جدا باشد.
🔹 در مقابل، منتقدان می‌گویند دولت یونان با تبدیل مفتی به مقامی منصوب از سوی دولت، استقلال رهبری مذهبی جامعه مسلمان را محدود کرده است. در نتیجه طی سال‌های گذشته در برخی مناطق، میان مفتی منصوب دولت و مفتی منتخب بخشی از جامعه مسلمان اختلاف به وجود آمده است.
🔸 این مناقشه اکنون با اعتراض این اتحادیه در شورای حقوق بشر سازمان ملل وارد مرحله بین‌المللی دیگری شده است؛ پرونده‌ای که در آن آزادی مذهبی یک اقلیت مسلمان، حق انتخاب رهبران دینی و حدود مداخله دولت در امور مذهبی همزمان مطرح است.
@dolatedin
⭕️ واکنش نجف به درگذشت آیت الله شبیری زنجانی؛ از پیام آیت الله سیستانی تا تعطیلی دروس حوزه
🔸 آیت‌الله سید علی سیستانی، مرجع عالی شیعیان در نجف، در پی درگذشت آیت‌الله سید موسی شبیری زنجانی پیام تسلیت صادر کرد و رحلت او را «مصیبتی دردناک و ضایعه‌ای عظیم» دانست.
🔸 سید عمار حکیم، رئیس جریان حکمت ملی عراق نیز درگذشت این مرجع تقلید را تسلیت گفت و از جایگاه علمی و حوزوی شبیری زنجانی تجلیل کرد.
🔸 در واکنشی دیگر، حوزه علمیه نجف دروس علمی روزانه خود را به مناسبت درگذشت شبیری زنجانی تعطیل کرد. بر اساس گزارش رسانه‌های عراقی، دروس حوزوی محمدرضا سیستانی، هادی آل‌راضی و باقر ایروانی نیز در پی این درگذشت تعطیل شده است.
ایت الله شبیری زنجانی از مراجع برجسته شیعه در قم بود، اما سابقه تحصیل در حوزه علمیه نجف را نیز داشت.
@dolatedin
⭕️ همایش زنان دیانت ترکیه در هتل پنج‌ستاره؛ تجمل‌گرایی این نهاد دوباره زیر تیغ انتقاد رفت
🔸 برگزاری یک همایش دینی برای حدود ۲۰۰ زن فعال در بنیادها و اتحادیه‌های وابسته به دیانت ترکیه در یک هتل پنج‌ستاره و ترمال در قزل‌جام‌حمام، بار دیگر بحث قدیمی درباره هزینه‌ها، سفرها و سبک پرهزینه مدیریت سازمان دیانت را در رسانه‌های سکولار و منتقد دولت ترکیه داغ کرده است.
🔸 روزنامه سوزجو گزارش داده است که «همایش زنان بنیادها و اتحادیه‌های خارج از کشور» با هماهنگی اداره روابط خارجی دیانت، در هتل پنج‌ستاره Eliz برگزار شده و در کنار نشست‌های دینی، برای مهمانان خارجی برنامه گردش در آنکارا و برنامه‌های تفریحی نیز تدارک دیده شده است.
🔸 طبق گزارش سوزجو، در این برنامه علاوه بر حدود ۲۰۰ زن، مدیران کل، رؤسای ادارات و کارشناسان دیانت نیز حضور داشتند. این روزنامه همچنین روی امکانات لوکس هتل از جمله استخرهای ترمال، اسپا، حمام، سونا، ماساژ و اتاق‌های درمانی و هزینه اقامت آن تمرکز کرده است؛ قیمت اعلام‌شده هتل از حدود ۵ هزار تا ۲۰ هزار لیر برای هر نفر در هر شب است.
🔸 این انتقادها به یک موضوع تکرارشونده در رسانه‌های سکولار و احزاب مخالف دولت ترکیه تبدیل شده است: چرا نهادی که در خطبه‌های خود دائماً بر پرهیز از اسراف و تجمل تأکید می‌کند، برای جلسات مدیریتی و آموزشی خود به هتل‌های پنج‌ستاره و مراکز دارای امکانات لوکس روی می‌آورد؟ سوزجو در گزارش‌های قبلی نیز همین تضاد میان توصیه‌های دیانت درباره پرهیز از اسراف و برگزاری نشست‌های این نهاد در هتل‌های مجلل را برجسته کرده است.
🔹 پاسخ دیانت چه بود؟
دیانت ترکیه در بیانیه‌ای که ۲۰ سپتامبر منتشر کرد، گزارش سوزجو درباره کارگاه زنان را «حاوی مطالب خلاف واقع» دانست و گفت هدف برنامه، ایجاد زمینه مشورت میان زنان داوطلب فعال در بنیادها و اتحادیه‌های دینی خارج از کشور، افزایش ظرفیت آنان و تقویت هماهنگی میان نهادها بوده است.
🔹 مهم‌ترین بخش پاسخ دیانت درباره پول بود: این نهاد اعلام کرد که هیچ‌یک از هزینه‌های اقامت، پذیرایی و برگزاری این کارگاه از بودجه دولتی پرداخت نشده است و هزینه برنامه به‌طور کامل از «امکانات محلی خود شرکت‌کنندگان» تأمین شده است. دیانت همچنین لحن گزارش سوزجو را مغرضانه و فراتر از اصول حرفه‌ای روزنامه‌نگاری دانست.
🔸 جنجال فعلی ادامه یک مناقشه قدیمی میان دیانت و رسانه‌ها و جریان‌های سکولار ترکیه بر سر بودجه، هزینه سفرها، هتل‌های گران‌قیمت و نحوه
هزینه‌کرد منابع مرتبط با این سازمان است؛ با این تفاوت که در پرونده اخیر، دیانت صراحتاً می‌گوید بودجه دولتی برای این برنامه مصرف نشده است.
@dolatedin
⭕️دین در جهان امروز فقط مسئله‌ای اعتقادی نیست؛
با سیاست، قدرت، دولت، جامعه و تحولات بین‌المللی درهم‌تنیده است.
🔶 از تحولات اسلام و جریان‌های مذهبی در یمن، سوریه، ترکیه، عربستان و جهان اسلام
🔷 تا بررسی صهیونیسم دینی، حریدی‌ها، شهرک‌نشینان مذهبی
🔸 از تحولات کلیساهای ارتدوکس و کاتولیک تا مسیحیت انجیلی و ملی‌گرایی مسیحی در آمریکا
🔷 از اسلام‌هراسی و وضعیت مسلمانان و اقلیت‌های دینی تا نقش نهادهای رسمی دینی در سیاست کشورهای مختلف
🔶 و رصد پدیده‌های نوظهوری مانند هوش مصنوعی و مرجعیت دینی، سکولاریسم و تغییرات اجتماعی دین
دولت دین تلاش می‌کند پشتِ خبرها، روندهای دینی و مذهبی مؤثر بر تحولات جهان را شناسایی و تحلیل کند؛
📲 @dolatedin
کانال تحلیلی میز نهادهای اندیشکده مرصاد
♨دیپلماسی مذهبی در اسکاتلند؛ ابعاد و اهمیت دیدار پاتریارک جهانی ارتدوکس با پادشاه چارلز
🔹پاتریارک بارتولومیو، رهبر معنوی مسیحیان ارتدوکس جهان، در دیداری خارج از پروتکل‌های مرسوم اداری، با پادشاه چارلز سوم در اقامتگاه تابستانی و شخصی وی (قلعه بالمورال اسکاتلند) دیدار و گفتگو کرد.
🔹 پادشاه چارلز به طور رسمی «مدافع ایمان» و عالی‌ترین مقام کلیسای انگلیکن (انگلستان) است. دیدار نزدیک او با پاتریارک بارتولومیو، پیام روشنی از تقویت همگرایی و گفتمان اکومنیستی (وحدت رویه میان کلیساهای مسیحی) در سطح جهانی مخابره می‌کند.
🔹چارلز سوم شخصا پیوندها و علایق عمیق و شناخته‌شده‌ای با مسیحیت ارتدوکس دارد ،پدر او، شاهزاده فیلیپ، اصالتاً یونانی و ارتدوکس بود و انتخاب قلعه بالمورال برای این دیدار و بدرقه شخصی پاتریارک، بیش از آنکه یک تشریفات دولتی باشد، نشان‌دهنده احترام ویژه و وزنِ بالای کلیسای ارتدوکس در نگاهِ شخصِ اول بریتانیاست.
🔹این دیدار نشان میدهد که در دوران پادشاهی چارلز، دیپلماسی مذهبی و ارتباطاتِ فرا-ملیِ کلیسای انگلیکن با جهانِ ارتدوکس، با پویایی و صمیمیت بیشتری نسبت به گذشته دنبال خواهد شد.
@dolatedin
⭕️ یورش صدها شهرک‌نشین به مسجدالاقصی همزمان با یوم‌کیپور؛ بن‌گویر هم وارد صحن مسجد شد
🔸 همزمان با برگزاری آیین‌های یوم‌کیپور، موج جدیدی از یورش شهرک‌نشینان اسرائیلی به محوطه مسجدالاقصی در قدس اشغالی شکل گرفت. بر اساس گزارش استانداری قدس، تا ساعت ۱۰ صبح یکشنبه حدود ۵۷۰ شهرک‌نشین وارد صحن‌های مسجد شده و برخی از آنها آیین‌های تلمودی و سجده‌های مذهبی انجام دادند. صدها شهرک‌نشین دیگر نیز در اطراف باب‌المغاربه برای ورود به مسجد تجمع کرده بودند.
🔷 ورود بن‌گویر به صحن الاقصی: ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، نیز در همان روز تحت حفاظت شدید نیروهای پلیس وارد محوطه مسجدالاقصی شد و در بخش شرقی مسجد آیین‌های تلمودی برگزار کرد. وزارت اوقاف فلسطین این اقدام را نقض آشکار حرمت مسجد و تلاشی برای تغییر وضعیت تاریخی و حقوقی حاکم بر آن دانست.
🔸 نتانیاهو در تونل‌های زیر مسجدالاقصی: همزمان با این تحولات، بنیامین نتانیاهو در آستانه یوم‌کیپور از تونل‌های زیر شهر قدیم قدس و مجاور مسجدالاقصی بازدید کرد و سپس در مراسم «سلیحوت» در دیوار غربی حاضر شد. او در ویدئویی از داخل تونل‌ها گفت: «ما اینجا بسیار نزدیک به قدس‌الاقداس هستیم... ما اینجا هستیم و همیشه اینجا خواهیم ماند.»
🔷 واکنش فلسطینی‌ها: سازمان آزادی‌بخش فلسطین اعلام کرد همزمانی یورش‌های گسترده به الاقصی با حضور نتانیاهو در مراسم مذهبی دیوار غربی، نشان‌دهنده درهم‌تنیدگی اقدامات رسمی سیاسی با فعالیت‌های مذهبی در قدس است و آن را تلاشی برای ایجاد «واقعیت‌های جدید» در شهر و اماکن مقدس دانست.
🔸 واکنش اردن و قطر: اردن یورش بن‌گویر و شهرک‌نشینان را نقض آشکار وضعیت تاریخی و حقوقی مسجدالاقصی و اقدامی تحریک‌آمیز خواند. قطر نیز این اقدام را نقض حقوق بین‌الملل و اقدامی تحریک‌آمیز علیه احساسات میلیون‌ها مسلمان دانست و درباره پیامدهای ادامه این اقدامات هشدار داد.
♨️ یورش حدود ۵۷۰ شهرک‌نشین، برگزاری آیین‌های تلمودی در صحن‌های الاقصی، ورود مستقیم بن‌گویر و حضور نتانیاهو در تونل‌های زیر قدس، مجموعه‌ای از تحولات همزمان با یوم‌کیپور بود که بار دیگر مسئله تغییر وضعیت موجود در مسجدالاقصی و پیوند میان جریان‌های سیاسی و مذهبی اسرائیل در قدس را به موضوعی داغ تبدیل کرد.
@dolatedin
⭕️ فشارهای تازه بر مسلمانان اروپا؛ از محدودیت حجاب تا افزایش حملات به مساجد
🔷 ایتالیا؛ ممنوعیت نقاب و برقع در مدارس: جورجیا ملونی اعلام کرده دولت ایتالیا در حال آماده‌سازی طرحی برای ممنوعیت برقع و نقاب در مدارس است. این طرح همچنین محدودیت تعداد دانش‌آموزان خارجی در هر کلاس و الزام والدین برخی دانش‌آموزان مهاجر به یادگیری زبان ایتالیایی را دنبال می‌کند. این ممنوعیت شامل حجاب معمولی نمی‌شود و برای اجرایی‌شدن نیازمند تصویب پارلمان است.
🔸 اتریش؛ حجاب دختران زیر ۱۴ سال در دادگاه: ممنوعیت حجاب اسلامی برای دختران زیر ۱۴ سال که از اول سپتامبر در مدارس اتریش اجرا شده، با شکایت چند دانش‌آموز ۹ تا ۱۲ ساله و والدینشان مواجه شده است. دادگاه قانون اساسی اتریش اعلام کرده در نیمه نخست سال ۲۰۲۷ درباره قانونی‌بودن این ممنوعیت تصمیم خواهد گرفت. تاکنون حدود ۸۰ مورد عدم رعایت قانون گزارش شده و در صورت تداوم تخلف، جریمه والدین می‌تواند به ۸۰۰ یورو برسد.
🔷 هلند؛ افزایش تهدید علیه مساجد: در هلند، نهادهای مسلمانان یک مرکز ملی ثبت حملات و تهدیدها علیه مساجد و مؤسسات اسلامی راه‌اندازی کرده‌اند. این اقدام در پی نگرانی درباره مواردی مانند خرابکاری، تهدید و اقدامات تبعیض‌آمیز علیه مراکز اسلامی صورت گرفته و هدف آن ثبت منظم حوادثی است که به گفته نهادهای مربوط، بخشی از آنها به پلیس گزارش نمی‌شوند.
🔸 بریتانیا؛ مساجد در برابر موج اسلام‌هراسی درهای خود را باز کردند: بیش از ۱۰۰ مسجد در سراسر بریتانیا در قالب طرح «Visit My Mosque» میزبان غیرمسلمانان شده‌اند تا از طریق گفت‌وگو و برنامه‌های اجتماعی با افزایش نگرانی‌ها درباره اسلام‌هراسی و حملات علیه اماکن اسلامی مقابله کنند. گزارش‌ها از وقوع حوادثی مانند توهین و خرابکاری علیه مساجد حکایت دارد.
@dolatedin
⭕️ اعتراض یک خواننده به پرستش اجباری الهه هندوها؛ دادگاه عالی هند: محتوای مذهبی سرود ضدسکولاریسم نیست،
🔸 ماجرا از اعتراض «تی.ام. کریشنا»، خواننده سرشناس هندی، شروع شد. او به دیوان عالی هند شکایت کرده که الزام شهروندان به خواندن بخش‌های مذهبی «ونده ماتارام» با اصل سکولاریسم و آزادی مذهبی سازگار نیست؛ به‌ویژه اینکه دولت نسخه کامل شش‌بندی این سرود را برای برخی مراسم رسمی تعیین کرده است.
🔷دولت هند در اصلاح قانون «توهین به افتخارات ملی» حمایت کیفری از «ونده ماتارام» سرور میهنی مذهبی هندوها را هم وارد قانون کرده است. بر اساس قانون اصلاح‌شده، جلوگیری عمدی از اجرای سرود یا ایجاد اخلال در مراسم اجرای آن می‌تواند تا سه سال حبس، جریمه یا هر دو مجازات داشته باشد. کریشنا می‌گوید وقتی این سرود حاوی مضامین مذهبی است، نباید شهروندی که به دلایل دینی از خواندن آن خودداری می‌کند با مجازات کیفری روبه‌رو شود.
🔸 چهار بند پایانی «ونده ماتارام» به مضامین و نمادهای هندو و الهه‌هایی مانند دورگا، لاکشمی و ساراسواتی اشاره دارند. کریشنا استدلال کرده که اجبار به خواندن این بخش‌ها می‌تواند برای پیروان ادیان غیرهندو به معنای مشارکت اجباری در یک بیان مذهبی تلقی شود.
🔷 دیوان عالی فعلاً نگفته که وجود این مضامین مذهبی در یک نماد ملی، به‌خودی‌خود با سکولاریسم هند در تضاد است و تصریح کرد که انتخاب «سرود ملی/میهنی» و محتوای نمادهای ملی در اختیار دولت منتخب است و دادگاه قرار نیست درباره اصل جایگاه «ونده ماتارام» تصمیم بگیرد. اما دادگاه در مقابل، مجازات کیفری فردی را که به دلایل مذهبی یا وجدانی از خواندن آن خودداری می‌کند قابل بررسی دانست.
@dolatedin
⭕️ اظهارات مفتی سوریه درباره گذشته فکری الشرع؛ حمله گسترده محافل سلفی به الرفاعی
🔷 اظهارات اسامه الرفاعی، مفتی اعظم سوریه، درباره گذشته فکری احمد الشرع و هیئت تحریر الشام با موجی از حملات و انتقادهای محافل سلفی سوریه مواجه شد. حساب‌ها و چهره‌های سلفی، الرفاعی را به تعمیم دادن اتهامات مربوط به جریان‌های تکفیری به سلفی‌ها متهم کردند. عبدالله المحیسنی، مبلغ سلفی سعودی ساکن سوریه، نیز در واکنش به این سخنان گفت نباید رفتار داعش و گروه‌های تکفیری را به کل جریان سلفی نسبت داد.
🔶این واکنش‌ها پس از انتشار ویدئویی از دیدار الرفاعی با یک هیئت اندونزیایی شکل گرفت؛ جایی که مفتی سوریه درباره مسیر فکری الشرع و هیئت تحریر الشام گفت این جریان در دوره‌ای تحت تأثیر افکار وهابیت و گرایش‌های تندرو و تکفیری قرار داشته و برخی اعضای آن به سمت تکفیر گرایش پیدا کرده بودند.
🔸 منتقدان الرفاعی معتقدند سخنان او در توصیف وهابیت و سلفی‌گری به‌گونه‌ای مطرح شده که می‌تواند به تعمیم اتهام افراط‌گرایی و تکفیر به جریان سلفی تعبیر شود؛ در مقابل، مدافعان او تأکید دارند که سخنان الرفاعی مشخصاً درباره مسیر فکری هیئت تحریر الشام و تحولات این جریان بوده است.
🔷 پس از بالا گرفتن واکنش‌ها، الرفاعی در بیانیه‌ای جدید تأکید کرد که سلفی‌گری بخشی از بافت دینی و علمی سوریه است و اختلافات اعتقادی میان سلفی‌ها، اشاعره و صوفیه نباید به شکاف اجتماعی و نهادی در سوریه تبدیل شود.
🔸 این جنجال بار دیگر اختلافات قدیمی میان سلفی‌ها، اشاعره و صوفیان را در فضای دینی سوریه برجسته کرده است؛ اختلافاتی که عمدتاً بر سر عقیده، روش دینی، بدعت و مسئله تکفیر شکل گرفته است.
🔷 الرفاعی در حال حاضر مفتی اعظم سوریه و رئیس شورای عالی افتا است؛ شورایی که شخصیت‌هایی با گرایش‌های مختلف اعتقادی را در خود جای داده است.
🔸 از سوی دیگر، پس از به قدرت رسیدن هیئت تحریر الشام در دمشق، ساختار رسمی دینی سوریه به‌طور کامل دستخوش تغییر نشد و چهره‌های صوفی همچنان در جایگاه‌های مهم مذهبی حضور دارند. همزمان، برخی مشایخ سلفی نیز نسبت به مناسکی مانند جشن میلاد پیامبر که مورد توجه صوفیان است، موضع انتقادی گرفته‌اند.
@dolatedin