حرف روز 🔰سرمایه‌ای به نام مردم ✍ عبدالحسین آزاد     دویست شب از حضور و حماسه مردم در خیابان‌ها گذشت. در شرایطی که جنگ و فشارهای اقتصادی و روانی می‌توانست جامعه را به سمت خستگی و انفعال سوق دهد، استمرار حضور پر شور مردم در شهرهای مختلف، به یکی از نشانه‌های مهم پیوند میان جامعه، امنیت ملی و دفاع از ایران اسلامی تبدیل شده است. مشاهدات درباره این حضور نیز بر استمرار آن و نقش مردم در پشتیبانی از کشور تأکید دارند.   در روزهای نخست، این پرسش مطرح بود که آیا موج اولیه حضور مردم پس از فروکش کردن فضای جنگ ادامه خواهد یافت یا به تدریج کاهش پیدا می‌کند. گذشت ۲۰۰ شب، اما نشان می‌دهد که این حضور برای مردم به یک رفتار مقطعی محدود نمانده است. خانواده‌ها، جوانان، سالمندان و گروه‌هایی با گرایش‌های اجتماعی و سیاسی متفاوت، در مقاطع مختلف در این اجتماعات حاضر شده‌اند؛ مسئله‌ای که اهمیت آن را از یک تجمع روزمره فراتر می‌برد.   اهمیت این حضور در درجه نخست به یک واقعیت ساده بازمی‌گردد که قدرت ملی فقط در تجهیزات نظامی و توان دفاعی خلاصه نمی‌شود. در واقع سرمایه اجتماعی و میزان همراهی جامعه با کشور در شرایط بحران نیز بخشی از قدرت یک دولت و حاکمیت محسوب می‌شود.   از همین منظر، ۲۰۰ شب حضور را می‌توان امتداد همان تجربه تاریخی دانست که در مقاطع مختلف، مردم ایران در شرایط فشار خارجی از خود نشان داده‌اند. تفاوت امروز در طولانی شدن این روند و استمرار آن در شرایط دشوار است. البته حفظ این سرمایه اجتماعی نیازمند توجه جدی به مطالبات مردم و مدیریت دقیق مسائل اقتصادی و اجتماعی است؛ زیرا استمرار همراهی عمومی بیش از آنکه با شعار تضمین شود، به اعتماد، کارآمدی و احساس دیده‌شدن جامعه وابسته است.   شاید مهم‌ترین پیام این ۲۰۰ شب آن باشد که در محاسبه قدرت جمهوری اسلامی ایران، جامعه را نمی‌توان از معادله کنار گذاشت. توان دفاعی، دیپلماسی و ظرفیت‌های اقتصادی زمانی اثرگذاری بیشتری پیدا می‌کنند که پشتوانه‌ای اجتماعی در کنار آنها وجود داشته باشد. از این منظر، ۲۰۰ شب حضور مردم را باید روایتی از یک سرمایه ملی دانست؛ سرمایه‌ای که حفظ و تقویت آن، برای آینده ایران اسلامی اهمیت بیشتری از خودِ شمارش شب‌ها دارد. @e_beman

گزارش روز 🔰امنیت وارداتی دوام ندارد ✍ بهرام بختیاری       در معادلات امنیتی غرب آسیا، یک واقعیت بارها خود را نشان داده است و آن اینکه پیمان‌های امنیتی و قراردادهای تسلیحاتی زمانی ارزش عملی پیدا می‌کنند که پشتوانه‌ای از توان و اراده داخلی وجود داشته باشد. ماجرای تماس‌های محمد بن سلمان با دونالد ترامپ و درخواست کمک مستقیم نظامی آمریکا در برابر تحولات میدانی یمن، نمونه‌ای قابل تأمل از همین مسئله است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده رسانه های غربی و به ویژه آمریکایی، ولیعهد عربستان در پی تشدید تحولات در اطراف باب‌المندب، خواستار اقدام مستقیم آمریکا علیه مواضع انصارالله شده، اما واشنگتن با این درخواست موافقت نکرده و ترجیح داده سطح حمایت خود را به ارائه اطلاعات و داده‌های هدف‌گیری محدود کند.   عربستان طی سال‌های گذشته یکی از مهم‌ترین مشتریان تسلیحات آمریکایی بوده و همکاری‌های گسترده‌ای با واشنگتن در حوزه امنیتی داشته است. با این حال، هنگامی که پای تصمیمی پرهزینه و مستقیم به میان می‌آید، آمریکا ابتدا منافع و محاسبات راهبردی خود را در نظر می‌گیرد. این رویکرد نشان می‌دهد که اتکا به یک قدرت خارجی، حتی اگر با قراردادهای متعدد و همکاری‌های امنیتی همراه باشد، نمی‌تواند جایگزین ظرفیت مستقل دفاعی یک کشور شود.   در چنین شرایطی، تجربه ایران اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. جمهوری اسلامی ایران طی دهه‌های گذشته مسیر توسعه توان دفاعی بومی را دنبال کرده و در حوزه‌هایی همچون موشک‌های بالستیک و کروز، پهپادها، پدافند هوایی و زیرساخت‌های دفاعی به ظرفیت‌های داخلی قابل توجهی دست یافته است. این روند حاصل سرمایه‌گذاری بلندمدت، توسعه دانش فنی و تربیت نیروی انسانی متخصص بوده و باعث شده محاسبات امنیتی کشور صرفاً به تصمیم دیگران وابسته نباشد.   درس مهم این تجربه، اهمیت «قدرت درون‌زا» در شکل‌دهی به بازدارندگی است. همکاری‌های خارجی می‌توانند بخشی از معادلات امنیتی کشورها را تشکیل دهند، اما در لحظه بحران، آنچه امکان واکنش و مدیریت تهدید را فراهم می‌کند، ظرفیت واقعی موجود در داخل کشور است. در این میان، نیروی انسانی متخصص، فناوری بومی، ساختارهای دفاعی و مهم‌تر از همه اراده ملی، اجزای به‌هم‌پیوسته یک منظومه بازدارنده هستند.   جنگ های اخیر در منطقه نیز نشان می‌دهد که کشورهای مختلف نمی‌توانند امنیت خود را برای همیشه به اراده قدرت‌های بزرگ گره بزنند. سیاست خارجی آمریکا تابع مجموعه‌ای از محاسبات سیاسی، نظامی و اقتصادی است و ممکن است در شرایط مختلف تغییر کند. بنابراین، آنچه برای یک کشور پایدارتر می‌ماند، ظرفیت‌هایی است که خود آن کشور ساخته و توان حفظ و توسعه آن را دارد.   از این منظر، تجربه ایران یک پیام روشن دارد: قدرت دفاعی زمانی به پشتوانه واقعی امنیت تبدیل می‌شود که بر دانش، فناوری، نیروی انسانی و توان داخلی استوار باشد. پیمان‌ها می‌توانند مکمل قدرت ملی باشند، اما جایگزین آن نمی‌شوند. در منطقه‌ای که معادلات امنیتی با سرعت تغییر می‌کند، امنیت پایدار بیش از هر چیز به توانایی یک کشور برای ایستادن بر پای خود وابسته است.     @e_beman

تحریم‌های آمریکا مسیر خروج از دلار را هموار کرد 🔹تحریم‌های جدید آمریکا علیه بانک روسی VTB در حالی اعمال شده که این بانک سال‌هاست در فهرست تحریم‌های واشنگتن قرار دارد؛ اقدامی که به‌نوشتهٔ وال‌استریت ژورنال، اثر فوری آن مشخص نیست. 🔹وزارت خزانه‌داری آمریکا مدعی است VTB در انتقال میلیاردها دلار از دارایی‌های مسدودشدهٔ ایران و ایجاد سامانهٔ تسویه با ارزهای ملی، از جمله ریال و روبل، نقش داشته است. 🔹به‌نظر می‌رسد هدف این تحریم‌ها تنها VTB نیست، بلکه واشنگتن تلاش دارد بانک‌ها و مؤسسات دیگر را از مشارکت در شبکه‌های مالی خارج از نظام دلاری بازدارد. 🔹با این حال، همزمان روسیه، چین و دیگر اعضای بریکس و سازمان همکاری شانگهای درحال توسعهٔ پرداخت‌ها و تسویه‌های فرامرزی با ارزهای ملی هستند. 🔹در نشست اخیر بریکس نیز بر افزایش استفاده از ارزهای ملی و اتصال سامانه‌های پرداخت تأکید شد؛ شی جین‌پینگ هم خواستار اصلاح معماری مالی بین‌المللی شد. 🔹پوتین نیز اعلام کرده سهم پرداخت‌های روسیه با ارزهای ملی در مبادلات با اعضای سازمان همکاری شانگهای از ۹۸ درصد عبور کرده است. 🔹توسعهٔ این سازوکارها نشان می‌دهد افزایش فشارهای مالی آمریکا می‌تواند انگیزهٔ کشورها برای ایجاد مسیرهای پرداخت مستقل از شبکهٔ دلاری را بیشتر کند. @e_beman