🔴#تاثیرتعامل_راهبردی
#تحلیل
🔹 علی باقری مذاکره کننده ارشد جمهوری اسلامی روز پنجشنبه عنوان کرد که مذاکرات چند روز اخیر (دور هشتم) مثبت بوده است. همچنین اولیانوف نماینده روسیه در توئیتی اعلام کرده: از اوایل سال آینده توافق حاصل میشود، من از صمیم قلب آرزو می کنم همه شرکت کنندگان در گفتگوهای وین و همه حامیان توافق هستهای در سراسر جهان شاهد بازیابی کامل برجام در اوایل سال آینده باشند. در این خصوص توجه به چند نکته حائز اهمیت است.
🔹در کنار داشتن دست برتر و همزمان ابتکار عمل ایران در دور هفتم و هشتم مذاکرات هستهای با ۱+۴، از جمله عامل مؤثری که به عنوان پیشبرنده گفتگوها محسوب میشود، حمایت دو بازیگر فعال دارای نقش موثر (روسیه و چین) از مواضع اصولی تیم مذاکره کننده جمهوری اسلامی قبل و حین مذاکره میباشد. روسیه و چین علیرغم ادوار گذشته مذاکرات، که همواره نگاه محتاطانهای به مسئله و مناقشه هستهای ایران با غرب داشتند، در این دور با رویکردی همسو و نقشی حمایتی و همزمان فعال نسبت به مواضع اصولی جمهوری اسلامی وارد مذاکرات شدهاند. این تغییر محسوس قطعاً اتفاقی نیست و محصول یک برآورد، محاسبه ذهنی و ادراک جدید نسبت به ایران میباشد.
🔸 یقیناً بخشی از این رویکرد نتیجه تغییر بنیادین در سیاست خارجی جمهوری اسلامی و نگاه راهبردی به شرق به ویژه نسبت به چین و روسیه بوده که در دولت سیزدهم شکل عملیاتی به خود گرفته است. مقامات روسیه و چین اکنون به این جمعبندی رسیدهاند که میتوانند روی ایران به عنوان یک شریک راهبردی و البته قابل اتکا حساب باز کنند.
🔹 نحوه مواجهه مقامات کنونی جمهوری اسلامی نسبت به برجام، قرائتی از چسبندگی و گرهزدگی سیاست داخلی و خارجی خود به آن را ندارد؛سیاست ورزی دولت گذشته که متمرکز بر برجام بود و در این خصوص مذبذبانه با شرق برخورد میشد، اکنون دچار دگرگونی شده و دیگر پیام متعارضی از ناحیه ایران در مواجهه با شرق و بازیگران مهم آن داده نمیشود. بخش مهم ماجرا این است که اگر در ذهن مقامات روسیه و چین در گذشته این تلقی شکل گرفته بود که جمهوری اسلامی صرفاً میخواهد با نگاه تاکتیکی از ظرفیت آنان برای ایجاد موازنه و فشار بر طرفهای مدعی خود در موضوع هستهای استفاده کند، اکنون این محاسبه ذهنی تغییر کرده و این شائبه با جدیت ایران نسبت به تعامل با شرق بویژه چین و روسیه، بر طرف شده است.
🔸نکته مهم دیگر این است که ایجاد همگرایی و تعاملات در شرق نسبت به موضوعات مختلف میتواند ابزار و روشی برای مهار غرب و بویژه آمریکا در نظام بینالملل باشد. در حال حاضر روسیه و چین بدشان نمیآید از طریق ایجاد همگرایی نسبت به برجام و همکاری با جمهوری اسلامی، طرف غربی و آمریکا را در موضوع ضعف قرار دهند.
🔚شراکت راهبردی در عرصه نظام بینالملل امری رایج و از عوامل پیشبرنده و از الزامات تأمین منافع ملی بازیگران فعال در این حوزه است. جمهوری اسلامی در گذشته از این ظرفیت به خوبی برای تأمین منافع خود در نظام بینالملل و حل و فصل چالشهایی نظیر موضوع هستهای استفاده نکرده است. اکنون فرصت خوبی بدست آمده تا در کنار حضور فعال، مقتدرانه و منطقی در نظام بینالملل از طریق ظرفیت تعامل و شراکت راهبردی بلندمدت با چین و روسیه و از طریق جایگاه بینالمللی آنها به حل چالشهای خود به ویژه در حوزه هستهای مبادرت شود.