🔰در بررسی اسناد ساواک درباره علی شریعتی عنوان شد؛ علی شریعتی را چگونه باید خواند؟ 🔸یک سندپژوه گفت: در آثار شریعتی تعارض وجود دارد که گاهی بحث سنت و مدرنیسم را مطرح می‌کند اما درباره سنت توضیحی جامع نمی‌تواند بیان کند. درباره خرافه نیز می‌گوید اما گاهی به خطا می‌افتد. 🔸برای شناخت شریعتی باید زمانه شریعتی را شناخت. باید ببینیم وضعیت اجتماعی ما در آن دوران چگونه بوده است. شریعتی باید به عنوان یک جامعه‌شناس مطالعه و بررسی بشود چون نه فیلسوف، نه حکیم، نه عارف و نه مورخ بود. به عنوان یک مسلمان اعتقادات قوی داشت، اما در قضاوت درباره او را باید در تخصص خود او بررسی کنیم. 🔸بخشی از آموزه‌های او برآمده از مکتب پدر و برخی هم مطالعات پراکنده در مسائل اسلامی بود. شریعتی در حال شدن بود کما اینکه اگر در دهه هفتاد باقی می‌ماند، پخته‌تر می‌شد. ibna.ir/x6F22 @ibna_fficial

🔰نگاهی به فرهنگ شفاهی یک قوم؛ «چل‌سرو»؛ گنجینه یلدایی لرستان 🔸 فال «چل‌سرو» با هزاران تک‌بیت گردآوری‌شده، نشان‌دهنده عمق پیوند مردم لرستان با شعر و فرهنگ شفاهی است؛ آیینی که در کنار موسیقی و قصه‌های نیاکان، تاریکی بلندترین شب سال را به روشنایی پیوند می‌زند. 🔸پیشینه این مراسم به روزگاران بسیار دور بازمی‌گردد؛ مردم لرستان در شهرها و روستاها گرد هم می‌آیند تا بلندترین شب سال را با قصه‌گویی، موسیقی، و آیین‌های نمادین به صبح برسانند. 🔸مردمان این دیار با آداب ویژه، دید و بازدید، یلدا را به نمادی از همدلی و استمرار میراث معنوی خود بدل کرده‌اند؛ میراثی که همچنان در میان نسل‌های مختلف زنده و پرشکوه باقی مانده است. 🔸درفرهنگ لرستان، شعر و آواز جایگاهی ویژه دارد. نمونه بارز آن فال «چِل‌سرو» «چهل سرود» است که در شب یلدا بیشترین تأثیر را بر فضای آیینی می‌گذارد. 🔸موسیقی محلی نیز بخش جدایی‌ناپذیر یلدا در لرستان است، در آغاز «اول قهاره» [یلدا]، نغمه‌هایی با سبک شاهنامه‌خوانی و نظامی‌خوانی اجرا می‌شد و آوازهای لری همچون علی‌سونه و عزیزبگی فضای شب را پر می‌کردند. این موسیقی‌ها نه تنها جنبه هنری داشتند، بلکه نوعی بازآفرینی تاریخ و اسطوره در قالب صدا و نغمه بودند. ibna.ir/x6DWB @ibna_official

🔰از هوش مصنوعی تا بازگرداندن رودخانه‌ها؛ ۱۰ کتاب علمی برتر سال ۲۰۲۵ 🔸سال ۲۰۲۵، علاقه‌مندان به علم با کتاب‌هایی مواجه شدند که به بررسی نقش علم در مسائل مهم اجتماعی پرداختند؛ از هوش مصنوعی و بیماری‌های عفونی تا بازتوانی رودخانه‌ها و پیامدهای جنگ بر کودکان . 🔸از به روایت‌های افرادی که در برنامه‌های ترک اعتیاد شرکت کرده‌اند تایک مطالعه طولانی‌مدت زندگی کودکانی که مجبور به جنگیدن در جنگ داخلی سیرا لئون شدند. 🔸نگاهی به بازسازی نظریه حیات هوشمند در اذهان عمومی و تأثیر آن بر نجوم تا پرداختن به اینکه چگونه نابرابری‌های اجتماعی موجب ادامه شیوع سل می‌شوند؟ ibna.ir/x6DDS @ibna_official

🔰استقبال ایتالیایی‌ها از اشعار فروغ فرخزاد 🔸فائزه مردانی استاد زبان فارسی دانشگاه بولونیا که گزیده شعری از اشعار فروغ فرخزاد را به ایتالیایی ترجمه و منتشر کرده است می‌گوید این مجموعه با استقبال ایتالیایی‌ها مواجه شد و مدت کمی پس از انتشار در بازار کتاب نایاب شد. ibna.ir/x6F2b @ibna_official

🔰پاسخ به پُست اخیر مهدی تدینی درباب ضعف اندیشه در ادبیات و هنر؛ فکر عجول، هنر و ادبیات را تاب نمی‌آورد 🔸برای مهدی تدینی همیشه به‌خاطر پروژۀ فاشیسم‌پژوهی و ترجمه‌هایش در این حوزه احترام قائل بوده‌ام و هستم، و فرصتی را که او با اظهارنظر اشتباه و عجولانه‌اش درباره ادبیات و هنر به‌عنوان جای مخفی‌کردن ضعف اندیشه فراهم کرده است، مغتنم می‌شمارم برای طرح بحثی که از قضا بی‌ربط با فاشیسم‌پژوهی‌های تدینی هم نیست؛ گرچه حکمِ کلی تدینی درباب هنر و ادبیات، خود در تناقض با رویکرد درست و نقادانه او در فاشیسم‌پژوهی‌هایش می‌نماید. 🔸حکم قطعی صادرکردن درباب هرچیز، هم شرط رسیدن به «قدرت» و «جایگاه» - قدرت و جایگاه از هر نوع - است و هم ابزاری برای حفظ آن. هرچه طرفداران بیشتری پیدا می‌کنی، انتظار و عطش، از جانب همان طرفداران، برای شنیدن و خواندن حرفی تازه از تو بیشتر می‌شود. همین‌که مدتی سکوت کنی فراموش می‌شوی و چه‌بسا طرفدارانت پر بکشند و سرِ شاخه‌ای دیگر بنشینند. مدام باید به هوادارانت خوراک برسانی که نپرند. و هواداران، حکم قطعی می‌خواهند؛ جمله‌ای قصار که بتوانند زیرش خط بکشند، عَلَمی که بتوانند زیرش سینه بزنند، مغزی که بتوانند فکر کردن را به آن برون‌سپاری کنند و خودشان فقط مصرف‌کنندۀ افکاری باشند که از آن «مغزِ دیگر» تراوش می‌کند. ibna.ir/x6F2K @ibna_official

🔰چاپ، دیجیتال و صوتی محرک آینده صنعت نشر بازار جهانی کتاب در مسیر رشد تا ۲۱۳ میلیارد دلار 🔸در عصری که گوشی‌های هوشمند، سرگرمی‌های پخش آنلاین و محتوای کوتاه‌رسانه‌ای غالب هستند، کتاب‌ها—چه چاپی، دیجیتال یا صوتی—همچنان یکی از قدرتمندترین ابزارهای انتقال دانش و داستان‌گویی بشر باقی می‌مانند. 🔸کتاب‌های دیجیتال و صوتی به دلیل راحتی، قابل حمل بودن و قیمت مناسب، محبوبیت بیشتری پیدا کرده‌اند. شیوع کووید -۱۹ سرعت استفاده از کتاب‌های آنلاین را افزایش داد و پلتفرم‌های خودنشر و اشتراک‌گذاری محتوا، دسترسی جهانی به کتاب‌ها را آسان‌تر کرده‌اند. 🔸کتاب‌ها با وجود هر موجی از تحولات فناوری—از رادیو و تلویزیون تا اینترنت و شبکه‌های اجتماعی—همچنان به رشد خود ادامه داده‌اند. انتظار می‌رود ترکیب قوی چاپ، دیجیتال و صوتی، بازار جهانی کتاب را تا سال ۲۰۳۳ به ۲۱۳ میلیارد دلار برساند و تجربه خواندن و دسترسی به دانش را بیش از پیش گسترده و متنوع کند ibna.ir/x6DGt @ibna_official

🔰چرا هیچ عکسی از پینجن در دسترس نیست؟ نویسنده‌ای که غیبت را به سبک تبدیل کرد 🔸توماس پینچن، نویسنده افسانه‌ای ادبیات آمریکا، نه‌فقط به خاطر رمان‌های پیچیده و اسطوره‌سازش، بلکه به دلیل غیبت تقریباً کاملش از فضای عمومی به چهره‌ای معماگونه تبدیل شده است. 🔸ناشناسی برای او نه یک ژست، نه یک «افسانه‌سازی» آگاهانه، بلکه شیوه‌ای برای رهایی است. رهایی از تبدیل شدن به کالا، رهایی از توقعات بیرونی، رهایی از تصویری که بیرون از متن می‌تواند بر اثر سایه بیندازد. شاید یکی از دلایل نیافتن عکس تازه‌ای از پینچن، همین است: او می‌خواهد با جهان حرف بزند، اما تنها از طریق رمان. ibna.ir/x6DGj @ibna_official

🔰ادبیات ژاپن در ۲۰۲۵: سالی پر از آثار عجیب و شگفت‌انگیز در ترجمه انگلیسی 🔸سال ۲۰۲۵، ادبیات ژاپن در عرصه بین‌المللی پررنگ ظاهر شد و ترجمه‌های انگلیسی آن، از داستان‌های آرام و دلنشین گرفته تا رمان‌های جنایی و ترسناک، توجه خوانندگان را جلب کردند. 🔸سال ۲۰۲۵ را می‌توان نقطه عطفی در دیده شدن «عجیب و غریب» در ادبیات ژاپن دانست. از دل آثار کلاسیک تا داستان‌های نوظهور، جهانیان با ژانرهای متنوعی از خیال، ترس و طنز مواجه شدند که مرز میان واقعیت و خیال را می‌شکند. محبوبیت دوباره اسامه دازای، بیش از همه، نشان می‌دهد که دغدغه‌های انسانی، تنهایی و بحران هویت، حتی هفت دهه پس از نگارش، هنوز در دل خوانندگان صدا دارد. 🔸به طور کلی، سال ۲۰۲۵ نه فقط سال ترجمه و انتشار، بلکه سالی بود که «غریب و عجیب» تبدیل به رمز موفقیت ادبیات ژاپن در عرصه جهانی شد و نشان داد که خلاقیت، حتی در قالب داستان‌های کوتاه و روایت‌های عجیب، همیشه مخاطب جهانی دارد ibna.ir/x6DXT @ibna_official

🔰یادداشت؛ دعوت به کتاب خوانی؛ دفاع از اندیشه، نه دعوت به عقب‌ماندگی 🔸دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی نوشت:کتابخوانی نه‌تنها نشانه عقب‌ماندگی نیست، بلکه شرط توسعه علمی، مسیر شکل‌گیری شهروندی مسئول، ابزار گفت‌وگوی بین‌فرهنگی و پایه دموکراسی معرفتی است. 🔸کتاب، حامل تمدن و حافظ حافظه جمعی است. تاریخ نشان می‌دهد پیشرفت هیچ جامعه‌ای بدون انتقال دانش مکتوب ممکن نبوده است. کتاب نخستین رسانه‌ای است که اجازه داد فکر فراتر از مرزها و نسل‌ها منتقل شود. اگر از سنت سخن می‌گوییم، باید بدانیم سنت به معنای پایداری در حکمت تاریخی است، نه جمود فکری. اتفاقاً کتابخوانی راهی است برای عبور از جمود و ورود به حوزه اندیشه انسانی. 🔸مطالعه کتاب، تمرین اندیشیدن است از منظر علوم شناختی، مطالعه کتاب اثراتی چون افزایش تمرکز، تقویت حافظه، تحلیل مفهومی، و افزایش توانمندی در حل مسئله دارد. این عمق درک در مصرف شتاب‌زده اطلاعات شکل نمی‌گیرد.در جهانی که اطلاعات سیال، سریع و گاه سطحی است، دعوت به مطالعه عمیق به معنای دفاع از استقلال اندیشه است. ibna.ir/x6DZL @ibna_official

🔰در گفت‌وگو با مهدی محبتی بررسی شد؛ فال حافظ در شب چله؛ سنتی که تاریکی را به امید پیوند می‌زند 🔸فال حافظ یکی از سنت‌های فرهنگی ایران است که در شب چله جایگاهی ویژه پیدا کرده است. مهدی محبتی، استاد دانشگاه زنجان و پژوهشگر ادبیات فارسی، معتقد است این آیین نه تنها سرگرمی نیست، بلکه پلی است میان فرهنگ گذشته و تجربه شخصی هر فرد از زندگی، امید و معنا. 🔸محبتی فال‌پذیری شعر حافظ را حاصل مجموعه‌ای از عوامل می‌داند. او در توضیح این مسئله می‌گوید: «خب درباره این‌که چه مؤلفه‌هایی در حافظ هست که با آن فال می‌گیرند، از چندین مؤلفه می‌توان نام برد.» 🔸به باور او، یکی از مهم‌ترین این مؤلفه‌ها، نگاه انسانی حافظ است؛ شاعری که خود را بالاتر از مخاطب نمی‌نشاند و از موضع زهد و داوری سخن نمی‌گوید. محبتی برای توضیح این ویژگی به بیتی از حافظ استناد می‌کند: «شاه شوریده‌سران خوان منِ بی‌سامان را / زان‌که در بی‌خردی از همه عالم بیشم». ibna.ir/x6F2q @ibna_official

🔰محقق‌داماد در مراسم رونمایی کتاب در مجمع فلاسفه ایران؛ غزالی از شک به اطمینان رسید 🔸سید مصطفی محقق‌داماد گفت: «تا قبل از غزالی، اخلاق در ادبیات اسلامی همان بود که از یونان به ما رسیده بود. غزالی کوشید نظام اخلاقی اسلام را بر پایه قرآن و سنت بنا کند». 🔸علی‌اکبر صالحی:«غزالی در تبیین اندیشه‌هایش، بین سوژگی و ابژگی توازن منصفانه ایجاد کرد». صالحی، غزالی را شخصیتی دانست که: «کوشید دین را از عادت به عمق حقیقت برساند، لذا هم به ظاهر دین اهمیت می‌داد و هم به محتوای آن». ibna.ir/x6F3w @ibna_official

🔰نگاهی به ریشه‌ها و مظاهر شب چله(یلدا)‌ در تاریخ و فرهنگ ایران؛ شب رهایی مهر از سیاهی‌های اهریمنی 🔸بنا بر باور پیشینیان، در پایان این دراز شب، که اهریمنی و گجسته‌اش می‌دانستند و می‌دانند، تاریکی شکست می‌خورد، روشنایی پیروز و خورشید زاده می‌شود و روزها رو به بلندی می‌نهد. زایش خورشید و آغاز دی را، آیین‌ها و فرهنگ‌های بسیاری از سرزمین‌های کهن آغاز سال قرار دادند، به شگون روزی که خورشید از چنگ شب‌های اهریمنی رهایی می‌یافت و روزی سپند برای مهرپرستان بود. 🔸استاد دهخدا در لغت نامه درباره چله‌های زمستان و تابستان این گونه می‌نویسد: «چله بزرگ (زمستان و تابستان) چهل روز از موسم زمستان که آغاز آن برابر با نخستین روز دی ماه (هفتم دی ماه جلالی) و پایانش دهم بهمن ماه (شانزدهم بهمن ماه جلالی) است. چهل روز از موسم تابستان که آغاز آن برابر است با نخستین روز تیرماه (پنجم تیر ماه جلالی) و آخر آن دهم مرداد ماه (شانزدهم مرداد ماه جلالی) است. چله زمستان همان چله بزرگ است و گاه در تداول عامه، کنایه از سرمای سخت باشد. 🔸در کتاب «آیین‌ها و جشن‌های کهن در ایران امروز» اثر سترگ زنده‌یاد محمود روح‌الامینی می‌خوانیم: «بنا بر باور پیشینیان، در پایان این دراز شب، که اهریمنی و گجسته‌اش می‌دانستند و می‌دانند، تاریکی شکست می‌خورد، روشنایی پیروز و خورشید زاده می‌شود و روزها رو به بلندی می‌نهد. زایش خورشید و آغاز دی را، آیین‌ها و فرهنگ‌های بسیاری از سرزمین‌های کهن آغاز سال قرار دادند، به شگون روزی که خورشید از چنگ شب‌های اهریمنی رهایی می‌یافت و روزی سپند برای مهرپرستان بود.» ibna.ir/x6F36 @ibna_official