🔰نگاهی به کارکرد اسطوره در اندیشه بهرام بیضایی؛ اسطوره در جهان بیضایی، زبانی برای تفکر است 🔸به گمان بیضایی عصر اساطیر هرگز نمی گذرد و انسان در طول تاریخ اسطوره ها را مناسب تحول نیازهایش به شکل تازه‌تری در آورده است. و این نگرش، ابزاری می خواهد چون سینما و تئاتر، که نمود آنها را در زندگی انسان امروز نشان دهد. 🔸کار مهم بیضایی کشف مفاهیم کهن و معانی امروز است. اسطوره در جهان بهرام بیضایی ابزاری برای مواجهه با آن است. او با بازخوانی و گاه فروپاشی اسطوره‌ها، مخاطب را از ستایشِ بی‌چون‌وچرا به شناختِ مسئولانه می‌رساند. بیضایی اسطوره را از مقام روایت مقدس پایین می‌آورد و آن را به عرصه انتخاب، آگاهی و کنش انسانی می‌کشاند. از همین روست که آثار او، با وجود ریشه داشتن در کهن‌ترین لایه‌های فرهنگ ایرانی، همچنان معاصرند و با انسان امروز سخن می‌گویند. اسطوره در نگاه بیضایی زنده است، چون انسان هنوز همان پرسش‌ها، همان ترس‌ها و همان امیدها را با خود حمل می‌کند و تا زمانی که این پرسش‌ها باقی است، هنر بیضایی نیز به زیستن ادامه خواهد داد ibna.ir/x6FcQ @ibna_official

🔰روایتی از یکی از مهم‌ترین دوستی‌های ادبی قرن: چگونه «سالار مگس‌ها» متولد شد؟ 🔸نامه‌های ردوبدل‌شده میان ویلیام گلدینگ و سردبیرش در انتشارات فابر، نه‌فقط پشت‌صحنه تولد سالار مگس‌ها را روشن می‌کنند، بلکه نشان می‌دهند چگونه یک نویسنده مضطرب و یک ویراستار دقیق، در کنار هم شاهکاری ماندگار ساختند. 🔸مکاتبات اولیه این دو به‌شدت رسمی بود؛ دو سال طول کشید تا «مونتیث عزیز» و «گلدینگ عزیز» جای خود را به «چارلز عزیز» و «بیل عزیز» بدهند. اما اشتراکات طبقاتی و دانشگاهی هر دو دانش‌آموخته ادبیات انگلیسی از آکسفورد و پرورش‌یافته مدارس گرامر شهرستانی به‌تدریج گفت‌وگو را صمیمی‌تر کرد. گلدینگ، که می‌دانست نخستین رمانش به لطف مداخله مونتیث نجات یافته، همواره فروتنانه می‌نوشت: «طبق معمول، تصمیم با توست و من ادعای خاصی بر مالکیت کتاب ندارم.» ibna.ir/x6F3x @ibna_official

🔰بازیگر پیشکسوت سینما در گفت‌وگو با ایبنا بیان کرد؛ مجید مظفری: بهرام بیضایی در شرق طلوع و در غرب غروب کرد 🔸مجید مظفری گفت: انسان‌هایی که اثری از خودشان باقی می‌گذارند، هیچ وقت نمی‌میرند. بیضایی به صورت فیزیکی میان ما نیست ولی افکار، عملکرد و نگاهش نسبت به تاریخ، ادبیات و فرهنگ این کشور همیشه در ذهن ما زنده است برای همین روز تولد تولدش فوت می‌کند. 🔸بهرام بیضایی بزرگ‌ترین نویسنده هنرمند ایران بود. در تجربه همکاری‌هایی که با او داشتم از او بسیار آموختم؛ از او، نوشته‌هایش، اخلاق و رفتارش نسبت به آدم‌ها و دغدغه فکری او نسبت فرهنگ، ادبیات و تاریخ ممکلت بسیار آموختم. بهرام بیضایی در شرق طلوع و در غرب غروب کرد. ibna.ir/x6FcY @ibna_official

🔰از بیضایی بسیار آموختم 🔸رضا فیاضی در گفت‌وگو با ایبنا از تجربه همکاری با بهرام بیضایی سخن گفت. ibna.ir/x6FcH @ibna_official

🔰وقتی ادبیات فرانسه به حیوانات می‌رسد؛ «گونکور حیوانات» برنده‌های ۲۰۲۵ را معرفی کرد 🔸در اوج فصل شلوغ جوایز ادبی فرانسه، جایزه «۳۰ میلیون دوست» ــ که به «گونکور حیوانات» شهرت دارد ــ بار دیگر به نویسندگانی رسید که رابطه انسان و حیوان را به زبان ادبیات روایت کرده‌اند؛ جایزه‌ای که امسال یک سگ درمانگر و رمانی درباره گرگ‌ها را در کانون توجه قرار داد. 🔸جایزه «۳۰ میلیون دوست» ریشه در برنامه‌ای تلویزیونی دارد که از دهه ۱۹۷۰ با هدف تغییر نگاه جامعه به حیوانات شکل گرفت و بعدها نقشی مهم در تغییر جایگاه حقوقی حیوانات در فرانسه ایفا کرد؛ به‌طوری که آنها دیگر صرفاً «مالکیت» محسوب نمی‌شوند، بلکه «موجودات دارای احساس» به رسمیت شناخته شده‌اند. ibna.ir/x6F4N @ibna_official

🔰در مسیر دانایی/ گلستان؛ روایتی از بچه‌های روستاهای محرومی که کتاب غیردرسی‌ نخوانده بودند/ کتابخانه سیاری که شوق خواندن آفرید 🔸 در برخی از روستاهای محروم گمیشان، دانش‌آموزانی وجود داشتند که سال‌ها هیچ کتاب غیردرسی نخوانده بودند اما کتابخانه سیار، شوق مطالعه و خواندن کتاب را در بچه‌ها به وجود آورد. 🔸کتابخانه سیار تنها یک خودرو نیست؛ بله پلی است میان جهان‌های کوچک و بزرگ، میان رویاهای کودکانه و امکاناتی که می‌تواند آینده‌ای روشن‌تر برای آنان رقم بزند. 🔸موسی شیخ، مربی کتابخانه سیار روستایی :منابع مالی محدود و ناچیز، ضرورت وجود و داشتن خودروهای مناسب با توجه به شرایط روستاها خصوصاً در مناطق صعب العبور، کمبود نیرو انسانی کافی در کنار اقلام کمک آموزشی و سرگرمی و … بخشی از مسائلی است که ما مربیان کتاب‌خانه های سیار با آن روبه رو هستیم. 🔸چالش‌های فرهنگی و اجتماعی هم بخشی از مشکلات مربیان سیار است؛ زیرا از آنجایی که خیلی از مناطق روستایی سرانه مطالعه کتاب پایینی دارند، پذیرش این قبیل برنامه‌ها در آن مناطق به خصوص درذهن والدین دشوار است و به نظرم باید فرهنگ سازی گسترده‌ای صورت بگیرد. ibna.ir/x6DFy @ibna_official

🔰اصلاحات اجرایی نمایشگاه‌ بین‌المللی کتاب؛ ضرورت یا انتخاب؟ -۱ بازتعریف نقش دولت در نمایشگاه کتاب: راهبر، نه مجری 🔸کارشناسان معتقدند، برای ارتقای کیفیت و پایداری نمایشگاه کتاب تهران، لازم است نقش دولت بازتعریف شود؛ دولت باید به جای مدیریت مستقیم، به نظارت راهبردی و تسهیلگری تمرکز کند. 🔸واقعیت این است که بدون اصلاحات بنیادین، نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران نمی‌تواند پاسخگوی جامعه‌ای باشد که سرعت تغییرات فرهنگی و تکنولوژیک آن بیش از هر زمان دیگری افزایش یافته است،  آینده نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در گرو اجرای همین اصلاحات است؛ اصلاحاتی که نه‌تنها کیفیت برگزاری نمایشگاه را ارتقا می‌دهد، بلکه اعتبار فرهنگی کشور را نیز در سطح بین‌المللی تقویت خواهد کرد. 🔸سال‌هاست درباره واگذاری امور فرهنگی به بخش خصوصی سخن گفته می‌شود، اما آنچه در عمل، به‌ویژه در مدیریت نمایشگاه بین‌المللی کتاب، شاهد آن هستیم فاصله‌ای معنادار با این ادعا دارد. نمایشگاه کتاب تهران که می‌تواند ویترین حرفه‌ای صنعت نشر کشور باشد، همچنان با نگاه دستوری و دولتی اداره می‌شود. 🔸بدون بازاریابی حرفه‌ای، تبلیغات مؤثر و ایجاد حساسیت اجتماعی نسبت به کتاب، نمی‌توان انتظار بهبود شرایط را داشت. تا زمانی که دولت به‌طور واقعی از مدیریت اجرایی نمایشگاه کتاب کنار نرود و اختیار را به بخش خصوصی نسپارد، آیین‌نامه‌ها هر سال سخت‌تر و قطورتر می‌شوند و مسائل اصلی نمایشگاه کتاب، نه‌تنها حل نخواهد شد، بلکه پیچیده‌تر نیز خواهد شد. ibna.ir/x6Fdj @ibna_official

🔰گفت‌وگو با نرگس باقری در نودویکمین سالروز تولد فروغ فرخزاد؛ باید به فروغ نگاهی فراتر از اسطوره داشت 🔸نرگس باقری شاعر و پژوهشگر گفت: مهم‌ترین سوءبرداشت از فروغ فرخزاد،تقلیل شعر او به بیوگرافی و اشاره به زندگی خصوصی و برداشت‌های سطحی و توجه بیش از حد به مسائل فرامتنی به جای پرداختن به نظام زیبایی‌شناسی شعر او است. باید به فروغ نگاهی فراتر از اسطوره داشت و همواره با نگاه‌های تازه به خوانش شعر او پرداخت . 🔸هسته‌ی مرکزی شعر او بیان بی‌واسطه‌ی تجربه‌ی زیسته‌ی یک زن است که آرام‌آرام چند لایه و فلسفی‌تر می‌شود. در تولدی دیگر «من» شاعر از حصار رابطه‌ی خاص خارج می‌شود و به یک «من» شهودگرا تبدیل می‌شود که مسائل اجتماعی و هستی‌شناختی را درونی‌تر و شاعرانه‌تر بیان می‌کند. این ظهور توانایی‌هایی‌ست که در همان صداقت اولیه نهفته بوده‌است. 🔸شعر فروغ گسست کامل از سنت نیست؛ بازخوانی خلاق در فرم و سبکی تازه است. زن در غزل‌های کلاسیک ابژه‌ی زیبایی‌شناختی است؛ فروغ هم از عشق و معشوق می‌گوید اما از جایگاه فاعل و کنشگر؛ همچنین نگاه فروغ نگاه انسان مدرن به هستی‌ست. ibna.ir/x6Fdp @ibna_official

🔰گفت‌وگو با رحمن قهرمان‌پور در سال‌مرگ ساموئل هانتینگتون؛ استراتژیست همیشه لیبرال 🔸سخت‌ترین کار مدرنیزاسیون، مدیریت تغییرات است 🔸به‌گفته قهرمان‌پور: « هانتینگتون و نسل هانتینگتون، پارسونز و دیگر نظریه‌پردازان مدرنیست فرض‌شان این بود که چهره غالب سیاست در جهان، لیبرال خواهد بود و ارزش‌های عصر روشنگری با تکیه بر عقلانیت، جهان‌گستر خواهند شد ... فرض هانتینگتون و هم‌فکران او این بود که چون لیبرالیسم با ذات، خودمختاری، استقلال و فردگرایی انسان سازگار است، جهان‌گیر خواهد شد. ». 🔸متأسفانه هانتینگتون خیلی به جهان اسلام بدبین بود و در کتاب «موج سوم دموکراسی» که به فارسی هم ترجمه شده، گفته آخرین منطقه‌ای که دموکراتیک می‌شود خاورمیانه است، یعنی بر این باور بود که خاورمیانه حتی بعد از آفریقا دموکراتیک می‌شود. هانتینگتون نوعی نگاه ذات‌انگارانه به اسلام و فرهنگ اسلامی داشت، و خیلی متأثر از نگاه شرق‌شناسانه برنارد لوئیس بود، یعنی به اسلام به‌مثابه یک پدیده ذاتی و نه اجتماعی در حال تغییر نگاه می‌کرد و معتقد بود که در ذات اسلام نوعی تعارض با دموکراسی نهفته است. 🔸هانتینگتون، مورد انقلاب ایران را ذیل نظریه‌های مدرنیزاسیون بحث می‌کند، همچنان‌که در کتاب «سامان سیاسی در جوامع دستخوش دگرگونی» یا همان نظریه‌های توسعه. آنجا بحث هانتینگتون این بود که جوامع برای گذار از سنت به مدرنیته، با مجموعه بحران‌هایی دست به گریبان هستند، همچون بحران هویت، بحران نهادها، بحران کارآمدی و نظایر آن. نگاه هانتینگتون به انقلاب ایران این بود که مدرنیزاسیون زمان پهلوی منجر به انقلاب شد. ibna.ir/x6FcB @ibna_official

🔰در گفت‌وگو با «ایبنا» بیان شد؛ حبیب دهقان‌نسب: بیضایی استادی بود که دیگر جایگزین ندارد 🔸دهقان‌نسب به مرور خاطراتش از بهرام بیضایی و حضور در کلاس‌های او در دانشکده هنرهای زیبا پرداخت. 🔸با توجه به نمایشنامه‌ها، فیلمنامه‌ها و پژوهش‌هایی که بهرام بیضایی انجام داده است، او حق بزرگی به گردن این تئاتر و سینمای ایران دارد. انتخاب قصه‌ها، موضوعات و دغدغه‌های اجتماعی و تاریخی آثار او نشان‌دهنده تعهد عمیقش به ایران و مردم این سرزمین است. 🔸در نمایشنامه‌ها و فیلم‌های او، همواره ایران، مردم و تاریخ این سرزمین محور اصلی بودند و این نشان می‌دهد که دغدغه اصلی‌اش کشور و مردمش بود. ibna.ir/x6Fdv @ibna_official

🔰یادی از جواد صفی‌نژاد در یادداشتی از جلال‌الدین رفیع‌فر؛ پیشکسوت پیشکسوتان 🔸صفی‌نژاد از پایه‌گذاران جامعه‌شناسی بومی ایران است 🔸جلال‌الدین رفیع‌فر، استاد مردم‌شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران در این یادداشت نوشت: بدون شک او را می‌توان به عنوان یکی از پایه‌گذاران جامعه‌شناسی بومی ایران در نظر گرفت. استاد صفی‌نژاد قبل از اینکه یک معلم یا یک پژوهشگر بی‌بدیل باشد یک انسان شریف به معنی واقعی کلمه بود. 🔸در کارش جدی و دقیق بود و به همین دلیل توانست تنوری «بُنه» را که یک شیوه سنتی در کشاورزی ایران بود، کشف کند و همین نظریه باعث شد تا جایزه کتاب سال را از آن خود کند و به یک محقق بین‌المللی تبدیل شود.به همین دلیل در سال ۱۳۷۰ در بخش ایران‌شناسی دانشگاه مونیخ برای تدریس به مدت یک سال دعوت شد و برخی از نوشته‌هایش هم به چندین زبان نیز ترجمه شد. استاد صفی‌نژاد سهم بزرگی در مطالعه و ثبت «پرونده قنات ایرانی» در کنفرانس میراث جهانی یونسکو در سال ۱۳۹۵ داشت. 🔸صفی‌نژاد جامعه ایران را بدون اینکه به نظریه‌های غربی استناد کند و از آنها به عنوان پایه بحث استفاده کند به خوبی می‌فهمید و تحلیل می‌کرد. بدون شک او را می‌توان به عنوان یکی از پایه‌گذاران جامعه‌شناسی بومی ایران در نظر گرفت. استاد صفی‌نژاد قبل از اینکه یک معلم یا یک پژوهشگر بی‌بدیل باشد یک انسان شریف به معنی واقعی کلمه بود. شرافت و انسانیت از وجناتش می‌بارید. ibna.ir/x6Fd2 @ibna_official

🔰احمد مسجدجامعی مطرح کرد؛ نقش موثر کامران فانی در نظام طبقه‌بندی علوم و کتابداری ایران/ فانی نمونه‌ای روشن از آزادگی و رواداری بود 🔸 احمد مسجدجامعی، نقش کامران فانی در نظام طبقه‌بندی علوم و کتابداری ایران را یکی از مهم‌ترین میراث‌های او دانست. 🔸فانی نیز از همان جنس شخصیت‌هایی بود که نه‌تنها در چند حوزه علمی صاحب‌نظر بود، بلکه دل در گرو اعتلای فرهنگ ایران داشت. 🔸 فانی در کنار دانش گسترده‌اش، صاحب رأی و صاحب نظر بود و همین ویژگی، او را به چهره‌ای اثرگذار بدل می‌کرد. 🔸کامران فانی با مشارکت در ساخت سرعنوان‌های موضوعی، گویی با شعبده‌ای ظریف، خواندن را برای خود ابدی کرد. 🔸تأثیر فانی در حوزه‌های مختلف کتابداری، از ترجمه و استانداردسازی گرفته تا ترویج زبان تخصصی نقشی انکارناپذیر است. ibna.ir/x6Fd @ibna_official