🔰اسطوره‌شناسی بیضایی در گفت‌وگو با ابوالقاسم اسماعیل‌پورمطلق؛ بهرام بیضایی؛ اسطوره‌شکنِ اسطوره‌آفرین 🔸ابوالقاسم اسماعیل‌پور مطلق گفت: نگاه بهرام بیضایی به اساطیر ایران با آنچه ما از اساطیر ایرانی داریم متفاوت نیست، بلکه او فقط اسطوره‌شکنی و اسطوره‌آفرینی می‌کند تا مثلاً آرش را به قرن بیستم بیاورد و بازگوکنندۀ آرش مدرن باشد که در اصل محتوا با او یکی است اما در شکل بیان دگرگون شده است. 🔸آشنایی و تسلط بیضایی بر فرهنگ و اساطیر باستانی ایران باعث شد که بر آثار هنری او نیز اثر بگذارد. او از اسطوره‌های ایرانی در نمایشنامه‌هایش بهره برد و در واقع اسطوره‌آفرینی کرد و اساطیر باستانی ایران را به شکلی مدرن نشان داد. دیدگاه او در عرصۀ هنر به گمان من بیشتر رویکردی اسطوره‌شناسانه بود. او مکاتب اسطوره‌شناسی را خوب می‌شناخت و می‌دانست که به نحو احسن در آثارش از مضامین اساطیری مثل آرش کمانگیر، ضحاک و فریدون و کاوه خوب استفاده کند، ولی نه به شکل کلاسیک و تقلیدی، بلکه به شکل مدرن، هم اسطوره‌سازی می‌کرد و هم اسطوره‌شکنی داشت. 🔸نگاه بهرام بیضایی به اساطیر ایران با آنچه ما از اساطیر ایرانی داریم متفاوت نیست، بلکه او فقط اسطوره‌شکنی و اسطوره‌آفرینی می‌کند تا مثلاً آرش را به قرن بیستم بیاورد و بازگوکنندۀ آرش مدرن باشد که در اصل محتوا با او یکی است اما در شکل بیان دگرگون شده است. او مثل جیمز جویس نیک می‌داند که اولیس قهرمان باستانی یونان باستان را به قرن بیستم بیاورد و از او اسطورۀ قرن بیستمی بسازد. ibna.ir/x6Ffd @ibna_official

🔰در جمع اصحاب رسانه؛ نامزدها و داوران بخش‌های مختلف جایزه جلال معرفی شدند/ نقد ادبی در این دوره نامزد ندارد 🔸دقایقی پیش (نهم دی ماه) در نشست خبری هجدهمین دوره جایزه ادبی جلال آل احمد اسامی نامزدهای نهایی و داوران این دوره جایزه اعلام شد. 🔸 صبح امروز (نهم دی) در نشست خبری هجدهمین دوره جایزه ادبی جلال آل احمد که با میزبانی سرای کتاب و با حضور ابراهیم حیدری، مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد، اسامی نامزدها و داوران بخش‌های مختلف اعلام شد. ibna.ir/x6Ffv @ibna_official

🔰وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در «ایرانمرد» شهید حاج قاسم سلیمانی تبلور معنای «ایران‌مردی» در عصر معاصر است 🔸رونمایی از «باران گرفته است» و «سرباز نامه» 🔸وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در «ایرانمرد»نخستین ویژگی «ایرانمردی» را «پاسداری از ایران» دانست و گفت:سردار سلیمانی بی‌تردید یکی از قله‌های رفیع ایران‌مردی در روزگار معاصر بود. 🔸«ایران مردانی» چون شهید حاج قاسم سلیمانی نیز در روزگار ما چنین بودند؛ چه در دوران دفاع مقدس، چه در تأمین امنیت مرزهای شرقی کشور و چه در دوران فرماندهی نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. امروز بیش از هر زمان دیگری روشن است که امنیت ایران، مدیون مجاهدت‌های بزرگ‌مردانی چون حاج قاسم سلیمانی است. 🔸در جای‌جای روایت رستم در شاهنامه، توکل، نیایش و پیوند او با خداوند دیده می‌شود. رستم پیش از نبردها به درگاه خدا نیایش می‌کند و همه توان خود را وابسته به مبدأ اعلی می‌داند. این همان ویژگی‌ای است که رهبر معظم انقلاب نیز درباره شهید سلیمانی بر آن تأکید کرده‌اند و فرموده‌اند: «شهید سلیمانی اهل معنویت و اخلاق بود.» ibna.ir/x6FfP @ibna_official

🔰مدیرعامل خانه کتاب در نشست خبری جایزه جلال آل احمد: جایزه جلال آل احمد تلنگری برای شناسایی چالش‌ها در حوزه ادبیات است 🔸ابراهیم حیدری، مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران در نشست خبری هجدهمین دوره جایزه جلال آل احمد با اشاره به اینکه این دوره از جایزه جلال در حوزه نقد ادبی نامزدی نداشته است، گفت: این جایزه ادبی فرصتی برای شناسایی نقاط قوت و ضعف است و خانه کتاب و ادبیات ایران با فعالیت‌های پایگاه نقد و مکاتبه با دانشگاه‌ها و نویسندگان کمک می‌کند که این بحران برطرف شود. 🔸غلامرضا طریقی، معاون شعر و ادبیات داستانی خانه کتاب و ادبیات ایران : مهمترین رویکرد ما در این دوره این بود که به ادبیات به معنای واقعی ادبیات توجه کنیم بدون سویه‌های سیاسی و اجتماعی و فکر کردیم چه کسی این شأن را دارد که بدون توجه به گروه‌های مختلف، به معنای واقعی ادبیات این مطالبات را پیگیری کند و به همین دلیل از قیصری برای همکاری دعوت کردیم. ibna.ir/x6Fg6 @ibna_official

🔰جامعه شناسی ایرانی در گفتگو با محمد زینالی اُناری: توسعه در ایران به فعالیتی پلاستیکی و بی‌روح تبدیل شد 🔸جامعه‌شناسی در جامعه ایرانی بیش‌تر یک پیش‌آمد است، شبیه خود مدرنیته 🔸محمد زینالی معتقد است: ما توسعه را در ایران به‌شدت تقلیل داده‌ایم. توسعه بیش‌تر به توسعه کالبدی، عمرانی و اقتصادی فهم شده است. جاده، سد، برج، شهرک بسازیم و بفروشیم به دولت و مردم. اما توسعه اجتماعی، یعنی انسانی‌تر شدن روابط، شکل نگرفته است. بنابراین توسعه در ایران که از دهه ۱۳۲۰ زیرجلد استقرار حکومت می‌رود، به فعالیتی پلاستیکی و بی‌روح تبدیل شد. 🔸به نظر می‌رسد که جامعه‌شناسی در جامعه ایرانی بیش‌تر یک پیش‌آمد است، یک حادثه؛ شبیه خودِ حادثه مدرنیته ایرانی و حتی شبیه خودِ حادثه ایرانیَّت. ما وقتی می‌گوییم ایران یک کشور است، باید از خودمان بپرسیم چرا ایران یک کشور است و چرا می‌گوییم در ایران یک ملّت وجود دارد. آیا اصلاً می‌توانیم بگوییم «ایرانی» به‌عنوان یک سوژه‌ی تاریخی وجود دارد یا نه. این پرسش به نظر من بسیار مهم است و باید روی آن مکث کرد. 🔸وقتی ملت و شهروند که صورت تحلیلی آن در جامعه‌شناسی جامعه و انسان است، شکل نگرفته باشد، جامعه‌شناسی هم نمی‌تواند به‌عنوان دانشی که بر تحلیل جامعه استوار است، جایگاه واقعی خود را پیدا کند. در نتیجه جامعه‌شناسی هم بدون جامعه، معلق می‌ماند و به سطح آموزش و تدریس تقلیل پیدا می‌کند. ibna.ir/x6F24 @ibna_official

🔰مروری بر رمان «رد شدن از خیابان فیل‌ها» نوشته مرضیه فعله‌گری؛ تابستانی با بوی سیر و سبزی گندیده 🔸خواندن رمان «رد شدن از خیابان فیل‌ها» برای نوجوانان مفید است، چون آن‌ها با این کتاب معنای واقعی بمباران شیمیایی و تاول‌های جانی و روانی آن را درک می‌کنند. این رمان به آن‌ها یاد می‌دهد تاریخ فقط در کتاب‌ها نیست، بلکه در بوی تند سیری‌ست که ناگهان تمام آرزوهای سه نوجوان را در میان دود و گازهای سمی محو می‌کند. 🔸مرضیه فعله‌گری در رمان «رد شدن از خیابان فیل‌ها» دست مارامی‌گیردو به سردشتِ تیرماه سال ۱۳۶۶ می‌برد.درست به قلب آن جنایت؛ جایی که ترلان وآسوو بهمن بارویاهایی ازجنس تئاتر و آواز و عکاسی ناگهان خود را در میان این جنایت می‌بینند. 🔸اینکه نویسنده یک زن است تاثیرمستقیمی بر نگاه جزئی‌نگر داستان داشته.البته زنانه‌بودن به این معنی نیست که از تلخی جنگ و جنایت کم شده، بلکه به این معناست که انسانیت وعواطف دراولویت قرار گرفته‌اند.اوبه جای تمرکز بر جنبه‌های نظامی جنگ، بر ریزه‌کاری‌های فروپاشی یک رویا تمرکز می‌کند، که این لطافت دربیان باعث می‌شود زشتی جنگ وجنایت عریان‌تر وگزنده‌تربه چشم آید. ibna.ir/x6FdL @ibna_officual

🔰کتاب «ایران: میان جنگ و صلح» رونمایی شد؛ نخستین روایت یک نویسنده غیرایرانی از جنگ ۱۲ روزه ایران 🔸یک پژوهشگر جنگ گفت: به قطعیت می‌توان گفت «ایران: میان جنگ و صلح»، اولین اثری است که روایت یک نویسنده غیرایرانی را از حضور در ایران در مقطع جنگ ۱۲ روزه ارائه می‌دهد. 🔸به قطعیت می‌توان گفت که این کتاب، اولین اثری است که روایت یک نویسنده غیرایرانی را از حضور در ایران در مقطع جنگ ۱۲ روزه ارائه می‌دهد و تجربه‌ها و مشاهدات عینی خود را از آن دوره بیان کرده است. همین اثر به‌مثابه یک تذکر تاریخی برای ماست، درباره ایران و پاکستان و حمایتی که پاکستان از ایران کرد و چقدر این همراهی و همبستگی برای زیست جمهوری اسلامی مهم بوده است. 🔸در مورد جنگ ۱۲ روزه، آغاز آن و روزهای اولیه حمله به زیبایی روایت شده است. او اوضاع جنگی و زندگی روزمره مردم را به گونه‌ای شرح داده که خواننده با فضای آن دوران همراه می‌شود. همچنین روایت‌های شب یلدا و آیین‌های آن، و تجربه نوروز در پاکستان، با جزئیات و طنز دلنشین بیان شده است ibna.ir/x6FfK @ibna_official

🔰در جمع خبرنگاران؛ وزیر فرهنگ به حواشی مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی و اظهارات شهرام ناظری واکنش نشان داد 🔸وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در حاشیه اجرای ارکستر سمفونی ایرانمرد، به برخی تحلیل‌ها درباره تاثیر مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی بر اختیارات وزارت فرهنگ و اظهارات شهرام ناظری درباره مولانا، واکنش نشان داد. 🔸بخشی از این مصوبه، نیازمند دستورالعملی بود که این دستورالعمل ادامه آن مصوبه است؛ البته من بارها در دولت دوازدهم و اکنون هم عرض کردم که برداشت من مبنائا این است که این توافق‌نامه، توافق‌نامه درستی نبوده است، چون حوزه صوت و تصویر، حوزه‌ای نیست که بتوان به اصطلاح کیک آن را بُرش زد؛ چراکه یکپارچه است. 🔸استاد ناظری همواره جزو هنرمندان اثرگذار موسیقی ایران بوده و هستند. صحبت ایشان درباره تلاش‌های جهانی برای بزرگداشت مولانا را باید با همین نگاه تحلیل کرد. ibna.ir/x6Fg4 @ibna_official

🔰بازار کتاب در ۲۰۲۵؛ رشد آرام، چرخش دیجیتال و بازگشت ژانرهای عامه‌پسند 🔸سال ۲۰۲۵ برای صنعت نشر سالی میان تداوم و تغییر بود؛ بازاری که با وجود فشارهای اقتصادی و تغییر عادت‌های مطالعه، همچنان رشد ملایمی را تجربه کرد. 🔸در ۲۰۲۵، داستان بر غیرداستان پیشی گرفت. فانتزی، علمی‌تخیلی و به‌ویژه ترکیب رمانتیک-فانتزی (رومانتسی) با کمک شبکه‌هایی مانند تیک‌تاک و بوک‌تاک، موج تازه‌ای از مخاطبان جوان را به بازار کشاند. 🔸در مقابل، بخشی از بازار غیرداستانی با افت مواجه شد؛ خوانندگان کمتر به آثار تحلیلی سنگین و بیشتر به کتاب‌های سرگرم‌کننده یا الهام‌بخش روی آوردند. ibna.ir/x6Ffk @ibna_official

🔰آسیب‌شناسی نشر بومی - ۲۰ مشکلات نشر در آذربایجان شرقی/ از ممیزی‌های سلیقه‌ای تا کمبود تجهیزات و لجستیک! 🔸 در حالی‌که کهن‌شهر تبریز خاستگاه صنعت چاپ در ایران به شمار می‌آید اما مشکلات اداری و حوزه نشر، فعالان این حوزه را با مشکلات بسیاری روبه‌رو کرده است. 🔸نگاه بسته و اعمال سلیقه را مهمترین مشکل ناشران با شورای کتاب است. حساسیت‌های بی‌مورد و اعمال سلیقه در این حوزه به حدی است که کتاب‌های رد شده در استان در شهرهای قم و تهران مجوز نشر می‌گیرند! 🔸 در بسیاری موارد نویسندگان و ناشران ترجیح می‌دهند به جای درگیری.های بی‌مورد، آثار خود را در شهرهای یاد شده منتشر کنند. 🔸با توجه به کیفیت چاپ و امکانات بالای توزیع کتاب، نویسندگان و ناشران به تهران و قم تمایل بیشتری دارند.هزینه چاپ در تهران و قم نسبت به تبریز پایین‌تر بوده و چاپ و صحافی کتاب برای نویسنده به صرفه‌تر است. ibna.ir/x6D56 @ibna_official

🔰در جلسه تحلیل نمایشنامه «فرشته تاریخ» بیان شد؛ محمد رضایی‌راد: شب آخر زندگی والتر بنیامین حفره‌ای پنهان در تاریخ است 🔸محمد رضایی‌راد، نویسنده و نمایشنامه‌نویس درباره «فرشته تاریخ» گفت: بسیاری از نمایشنامه‌های من رویکرد تاریخی دارد. سعی من است است که بتوانم حفره‌های پنهان در تاریخ را عیان کنم و روی آنها تمرکز کنم. مثلاً اینکه والتر بنیامین شب آخر عمرش را چگونه می‌گذراند به نظرم حفره‌ای در تاریخ است. 🔸تاریخ نگاری با نگارش اثر ادبی بر اساس تاریخ متفاوت است. آثار علی حاتمی کلاس درسی برای دانشجویان ادبیات است که چطور می‌شود تاریخ را بازخوانی کند. 🔸فرشته تاریخ» یک اثر حماسی است اما حماسی به این معنا که کلمه حماسی معمولاً رهزن معناست. ترجیح می‌دهم بگویم «فرشته تاریخ» یک اثر روایی است و نه حماسی. حماسی معنای اعمال باشکوه را به ذهن متبادر می کند در حالی که ریشه واژه حماسی (اپیک) اصلاً به معنای روایت کردن و نقل کردن است. این تئاتر روایی است ولی من به برشت علاقه‌مندم اما نه کارهایش. او در آخرین کارهایش دیگر تئاتر روایی نمی‌نوشت و می‌گفت: «تئاتر دیالکتیکی». ibna.ir/x6FfF @ibna_official

🔰نگاهی به داستان‌های کارمن، کلمبا و لوکیس، از پروسپر مریمه؛ از رمانتیسم سیاه تا واقع‌گرایی عریان 🔸مریمه برخلاف معاصرانش که به اطناب و توصیفاتِ کش‌دار علاقه داشتند، به ایجاز شهرت داشت. او معتقد بود نویسنده نباید احساسات خود را به خواننده تحمیل کند، بلکه باید با گزارشی دقیق و گاه سرد، فاجعه را پیش چشم او بگذارد تا خودِ واقعیت، تکان‌دهنده باشد. او یک «باستان‌شناس» بود، نه فقط در دنیای اشیاء، بلکه در دنیای غرایز بشری؛ او به دنبال کشفِ بقایای توحش و بدویت در قلبِ تمدنِ پاریسی بود. 🔸منتقدان برجسته‌ای چون سنت‌بوو، مریمه را به دلیل «وضوحِ کلاسیک» و «فقدانِ خودنمایی در نویسندگی» تحسین می‌کردند. او نویسنده‌ای است که برای کلماتش خسیسی می‌کند؛ هر واژه در جای درست خود نشسته است و هیچ صفتِ اضافه‌ای در متن دیده نمی‌شود. این همان چیزی است که به آثار او ماندگاری بخشیده است؛ چراکه او به جای بازی با احساساتِ زودگذر، بر روی غرایزِ ابدیِ بشری دست گذاشته است. ibna.ir/x6FfL @ibna_official