🔰بازار کتاب در ۲۰۲۵؛ رشد آرام، چرخش دیجیتال و بازگشت ژانرهای عامه‌پسند 🔸سال ۲۰۲۵ برای صنعت نشر سالی میان تداوم و تغییر بود؛ بازاری که با وجود فشارهای اقتصادی و تغییر عادت‌های مطالعه، همچنان رشد ملایمی را تجربه کرد. 🔸در ۲۰۲۵، داستان بر غیرداستان پیشی گرفت. فانتزی، علمی‌تخیلی و به‌ویژه ترکیب رمانتیک-فانتزی (رومانتسی) با کمک شبکه‌هایی مانند تیک‌تاک و بوک‌تاک، موج تازه‌ای از مخاطبان جوان را به بازار کشاند. 🔸در مقابل، بخشی از بازار غیرداستانی با افت مواجه شد؛ خوانندگان کمتر به آثار تحلیلی سنگین و بیشتر به کتاب‌های سرگرم‌کننده یا الهام‌بخش روی آوردند. ibna.ir/x6Ffk @ibna_official

🔰آسیب‌شناسی نشر بومی - ۲۰ مشکلات نشر در آذربایجان شرقی/ از ممیزی‌های سلیقه‌ای تا کمبود تجهیزات و لجستیک! 🔸 در حالی‌که کهن‌شهر تبریز خاستگاه صنعت چاپ در ایران به شمار می‌آید اما مشکلات اداری و حوزه نشر، فعالان این حوزه را با مشکلات بسیاری روبه‌رو کرده است. 🔸نگاه بسته و اعمال سلیقه را مهمترین مشکل ناشران با شورای کتاب است. حساسیت‌های بی‌مورد و اعمال سلیقه در این حوزه به حدی است که کتاب‌های رد شده در استان در شهرهای قم و تهران مجوز نشر می‌گیرند! 🔸 در بسیاری موارد نویسندگان و ناشران ترجیح می‌دهند به جای درگیری.های بی‌مورد، آثار خود را در شهرهای یاد شده منتشر کنند. 🔸با توجه به کیفیت چاپ و امکانات بالای توزیع کتاب، نویسندگان و ناشران به تهران و قم تمایل بیشتری دارند.هزینه چاپ در تهران و قم نسبت به تبریز پایین‌تر بوده و چاپ و صحافی کتاب برای نویسنده به صرفه‌تر است. ibna.ir/x6D56 @ibna_official

🔰در جلسه تحلیل نمایشنامه «فرشته تاریخ» بیان شد؛ محمد رضایی‌راد: شب آخر زندگی والتر بنیامین حفره‌ای پنهان در تاریخ است 🔸محمد رضایی‌راد، نویسنده و نمایشنامه‌نویس درباره «فرشته تاریخ» گفت: بسیاری از نمایشنامه‌های من رویکرد تاریخی دارد. سعی من است است که بتوانم حفره‌های پنهان در تاریخ را عیان کنم و روی آنها تمرکز کنم. مثلاً اینکه والتر بنیامین شب آخر عمرش را چگونه می‌گذراند به نظرم حفره‌ای در تاریخ است. 🔸تاریخ نگاری با نگارش اثر ادبی بر اساس تاریخ متفاوت است. آثار علی حاتمی کلاس درسی برای دانشجویان ادبیات است که چطور می‌شود تاریخ را بازخوانی کند. 🔸فرشته تاریخ» یک اثر حماسی است اما حماسی به این معنا که کلمه حماسی معمولاً رهزن معناست. ترجیح می‌دهم بگویم «فرشته تاریخ» یک اثر روایی است و نه حماسی. حماسی معنای اعمال باشکوه را به ذهن متبادر می کند در حالی که ریشه واژه حماسی (اپیک) اصلاً به معنای روایت کردن و نقل کردن است. این تئاتر روایی است ولی من به برشت علاقه‌مندم اما نه کارهایش. او در آخرین کارهایش دیگر تئاتر روایی نمی‌نوشت و می‌گفت: «تئاتر دیالکتیکی». ibna.ir/x6FfF @ibna_official

🔰نگاهی به داستان‌های کارمن، کلمبا و لوکیس، از پروسپر مریمه؛ از رمانتیسم سیاه تا واقع‌گرایی عریان 🔸مریمه برخلاف معاصرانش که به اطناب و توصیفاتِ کش‌دار علاقه داشتند، به ایجاز شهرت داشت. او معتقد بود نویسنده نباید احساسات خود را به خواننده تحمیل کند، بلکه باید با گزارشی دقیق و گاه سرد، فاجعه را پیش چشم او بگذارد تا خودِ واقعیت، تکان‌دهنده باشد. او یک «باستان‌شناس» بود، نه فقط در دنیای اشیاء، بلکه در دنیای غرایز بشری؛ او به دنبال کشفِ بقایای توحش و بدویت در قلبِ تمدنِ پاریسی بود. 🔸منتقدان برجسته‌ای چون سنت‌بوو، مریمه را به دلیل «وضوحِ کلاسیک» و «فقدانِ خودنمایی در نویسندگی» تحسین می‌کردند. او نویسنده‌ای است که برای کلماتش خسیسی می‌کند؛ هر واژه در جای درست خود نشسته است و هیچ صفتِ اضافه‌ای در متن دیده نمی‌شود. این همان چیزی است که به آثار او ماندگاری بخشیده است؛ چراکه او به جای بازی با احساساتِ زودگذر، بر روی غرایزِ ابدیِ بشری دست گذاشته است. ibna.ir/x6FfL @ibna_official

🔰اصلاحات اجرایی نمایشگاه‌ بین‌المللی کتاب؛ ضرورت یا انتخاب؟ ۲ واگذاری به صنف؛ کلید اصلاحات پایدار نمایشگاه کتاب 🔸کارشناسان معتقدند واگذاری مدیریت اجرایی به صنف، می‌تواند مسیر اصلاحات پایدار، کاهش هزینه‌ها و افزایش کیفیت تجربه ناشران و مخاطبان را هموار کند. 🔸نمایشگاه کتاب تهران، چندوجهی است که به‌طور همزمان فرهنگی، اقتصادی و تخصصی عمل می‌کند. نسخه مجازی، در صورتی که به درستی توسعه یابد، می‌تواند کارکردهای فرهنگی و تخصصی را تقویت کرده و تجربه نمایشگاه را گسترش دهد، بدون آنکه جریان اقتصادی نشر را مختل کند. حذف یا تغییر کارکردهای نمایشگاه، بدون توجه به این توازن، می‌تواند آسیب جدی به صنعت نشر وارد کند. 🔸به نظر می‌رسد راه‌حل اساسی، نه در کاهش زمان نمایشگاه، بلکه در اصلاح نقش دولت و تقویت نقش صنف و بخش خصوصی نهفته است. دولت می‌تواند بر حوزه‌هایی متمرکز شود که شفاف، قابل دفاع و کم‌ریسک از نظر نظارتی هستند. تجربه ثابت کرده است که بخش خصوصی به بلوغ و توانمندی لازم برای حفظ کیفیت و حتی افزایش بهره‌وری رسیده است. واسپاری اجرا به تشکل‌ها، صرفه‌جویی قابل‌توجهی برای دولت به همراه دارد. اما نکته مهم این است که این صرفه‌جویی نباید پنهان یا صرف امور نامشخص شود. این منابع باید شفاف و هدفمند به حلقه نهایی مصرف کتاب اختصاص یابد؛ بهترین و منطقی‌ترین گزینه، کتابخانه‌های عمومی هستند. ibna.ir/x6DLy @ibna_official

🔰تحلیلی بر فرایند ملی‌سازی ایران از نگاه افشین مرعشی؛ تولد دولت‌ملت در ایران 🔸روایتی از دگرگونی هویت ایرانی در آستانه مدرنیته 🔸افشین مرعشی در «ملی‌سازی ایران» روایتی جذاب، مستند، و عمیق از تولد دولت‌ملت در ایران ارائه می‌دهد. او با پیگیری ردپای این فرایند از اواخر قاجار تا پایان دوره رضاشاه، نشان می‌دهد که چگونه نمایش‌های عمومی، بازخوانی تاریخ باستان، آموزش ملی، و آیین‌های یادبود، در کنار نوسازی نهادهای دولتی، «ایران» را به عنوان یک کل یکپارچه (هم در ذهن شهروندان و هم در ساختار حکومت) خلق کردند. 🔸هیچ ابزاری برای ملی‌سازی به اندازه آموزش عمومی کارآمد نبود. مرعشی در فصل سوم کتاب به بررسی نقش نظام آموزشی در دوره رضاشاه می‌پردازد. او نشان می‌دهد که چگونه دولت پهلوی، با الگوبرداری از مدل‌های اروپایی (به‌ویژه فرانسه)، کوشید از طریق مدارس ملی، دانش‌سراها، و دانشگاه تهران، «شهروندان» جدیدی پرورش دهد که وفاداری‌شان متوجه ملت‌ایران باشد، نه قوم، منطقه، یا مذهب خاص. 🔸خوانش مرعشی از ملی‌سازی ایران، تنها یک مطالعه تاریخی نیست؛ بلکه کلیدی برای فهم بسیاری از مسائل امروز ایران است. تنش‌های هویتی بین ملی‌گرایی باستان‌مدار و اسلامگرایی، مناقشه بر سر زبان فارسی در برابر زبان‌های محلی، بحث‌های مربوط به آموزش تاریخ در مدارس، و حتی آیین‌های دولتی مانند روز ملی خلیج فارس همه ریشه در فرایندی دارند که مرعشی به دقت ترسیم کرده است. ibna.ir/x6Fgv @ibna_official

🔰گفت‌وگوباهویک میناسیان به مناسبت آغاز سال ۲۰۲۶ میلادی؛ دولاب؛ نخستین محله ارمنی‌نشین تهران 🔸«اعتمادالسلطنه» درکتاب «مرآت‌البلدان» چه نوشته است؟ 🔸هویک میناسیان گفت:دولاب؛ نخستین محله ارمنی‌نشین تهران است.برپایه اسنادتاریخی برای نخستین‌بار پای ارمنیان به تهران ومحله دولاب باز شد.«اعتمادالسلطنه»درکتاب «مرآت‌البلدان» نوشته است که در سال ۱۱۳۷ هجری شمسی،به دستور کریم‌خان زند، ۱۰خانواده سنگ‌تراش ارمنی از جلفای اصفهان به تهران منتقل شدندودرمحله دولاب سکونت یافتند. 🔸ارمنیان نخستین ملت جهان به شمار می‌روندکه در سال ۳۰۱میلادی،مسیحیت رابه‌عنوان دین رسمی کشور خود پذیرفتند.این رویدادبه‌دست گریگور روشنگر،که اصالتی ایرانی داشت،وبا حمایت تیرداد، پادشاه وقت ارمنستان ازسلسله اشکانیان ارمنستان،تحقق یافت. 🔸به استناد نوشته‌های پژوهشگران وکتاب‌های تاریخی، قوم ارمنیان در ساخت شهر سلطانیه مشارکت داشته وجزو اولین ساکنان آن بوده‌اند.در زمان حکومت ایلخانان مغول،باروابط حسنه‌ای که بین دوملت وجودداشت،عده زیادی ازارمنیان به ایران روی آوردندودرشهرهای مراغه، تبریز، ارومیه و به خصوص درشهرسلطانیه ساکن شدند. ibna.ir/x6Fg9 @ibna_official

🔰روان‌شناسی مطالعه کتاب چرا برخی ابتدا پایان کتاب را می‌خوانند؟ 🔸مطالعات روان‌شناسی دانشگاه کالیفرنیا نشان می‌دهد افرادی که ابتدا پایان کتاب را می‌خوانند، معمولاً نیاز بالایی به پیش‌بینی و کنترل دارند و این سبک مطالعه با کاهش اضطراب و افزایش لذت شناختی همراه است، به‌طوری که امکان تمرکز بیشتر روی زبان و ساختار داستان برای آن‌ها فراهم می‌شود. 🔸این تحقیقات همچنین نشان داد که حتی با دانستن پایان داستان، دیگر عناصر غافل‌گیرکننده و پیچش‌های روایت برای خواننده جذابیت خود را حفظ می‌کنند. پیش‌بینی‌پذیری پایان داستان به خواننده اجازه می‌دهد انرژی ذهنی خود را روی ساختار داستان و عمق عاطفی آن صرف کند و از لذت بیشتری در تجربه مطالعه برخوردار شود. ibna.ir/x6FgW @ibna_official

🔰بدلی که خود را گم کرد؛ روایت تلخ میخائیل رمضان 🔸9 دی سالروز مرگ صدام حسین، رئیس‌جمهور سابق عراق است که پس از اشغال توسط آمریکایی‌ها اعدام شد. پس از اعدام صدام برخی خاطرات منتشر شد از جمله خاطرات بدل صدام «شبیه صدام» است که به برخی اتفاقات دوره صدام اشاره شده است. 🔸خاطرات رمضان به‌طور ویژه بر زندگی او در دوران بدل‌بودنش تمرکز دارد. او از حضور در دیدارهای رسمی با شخصیت‌های سیاسی بین‌المللی مانند حسنی مبارک و یاسر عرفات سخن می‌گوید، دیدارهایی که در آن‌ها هیچ‌یک متوجه نشدند که با صدام واقعی روبه‌رو نیستند. رمضان شرح می‌دهد که چگونه مجبور بود در این ملاقات‌ها رفتار، حرکات و حتی لهجه صدام را تقلید کند تا کسی شک نکند. تجربه‌هایی که او در این نقش به دست آورد، تصویری کامل از سازوکارهای قدرت و دیکتاتوری در عراق ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که چگونه افراد عادی می‌توانند تحت فشارهای سیاسی و روانی به ابزارهای حکومت تبدیل شوند. ibna.ir/x6Fhc @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ بازار ملزومات کتاب همچنان در تب و تاب 🔸نگاهی به بازار ملزومات تولید کتاب نشان می‌دهد که مواد اولیه با تغییرات ۵۰ تا ۶۰ تومانی در بازار عرضه شده و فعالان چاپ و نشر در تب و تاب تامین و خرید کاغذ و مقوا و سایر کالاها هستند. 🔸فعالان این بازار از افزایش هزینه‌ها و محدودیت در تأمین مواد اولیه خبر می‌دهند؛ موضوعی که به گفته آن‌ها، بیش از همه ناشران، چاپخانه‌ها و واحدهای بسته‌بندی را زیر فشار قرار داده است. می‌توان گفت که مشکلات مربوط به واردات و تخصیص ارز از عوامل اصلی این نوسان عنوان می‌شود و همزمان، افزایش تقاضا در برخی بخش‌ها نیز به تشدید التهاب بازار دامن زده است. 🔸کارشناسان صنف هشدار می‌دهند با تداوم این شرایط، قیمت تمام‌شده محصولات فرهنگی و کالاهای بسته‌بندی‌شده افزایش خواهد یافت و به همین دلیل خواستار ورود جدی‌تر نهادهای مسئول برای تنظیم بازار و ایجاد ثبات قیمتی در این حوزه شده‌اند. ibna.ir/x6Fhx @ibna_official

🔰گفت‌وگو با میلاد نوری، پیرامون عبدالجواد فلاطوری و کتابش؛ اندیشه اسلامی به‌طور بنیادین با فلسفه یونانی متفاوت است 🔸«دگرگونی بنیادی فلسفه یونان در برخورد با شیوۀ اندیشه اسلامی» 🔸میلاد نوری گفت: این کتاب با دقت و ظرافت نشان می‌دهد که متفکران مسلمان نه فلسفه یونانی را به‌طور مطلق پذیرفتند و نه به‌طور کامل رد کردند، بلکه آن را در افق اندیشۀ قرآنی بازخوانی کردند. نکته‌ای که برای من جالب بوده است، تحلیل فلاطوری از مفاهیمی مانند فیض و علت فاعلی است؛ او نشان می‌دهد که فیض در فلسفه اسلامی دیگر جریان درون‌بود مبدأ در معلول نیست، بلکه به شکل جود و اراده الهی فهم می‌شود. 🔸بحث زمان یکی از کانونی‌ترین بخش‌های کتاب است. فلاطوری با دقت نشان می‌دهد که «خُرُنُس» یونانی یک زمان سامان‌بخش است: تدریجی، پیوسته، دارای پیشی‌وپسی، و شرط امکان حرکت، علیت و شناخت. در مقابل، زمان قرآنی نه چنین ویژگی‌هایی دارد و نه چنین کارکردی. مفهوم محوری قرآن «وقت» است، که فلاطوری آن را به‌مثابه یک «در کجا» یا ظرف تحقق تفسیر می‌کند. 🔸از منظر فلاطوری، اندیشۀ قرآنی درباره واقعیت و علم، تفاوتی بنیادین با فلسفه یونانی دارد. در قرآن، موجودات و جهانِ مشهود نه در ارتباط با زمان سامان‌بخش و فرآیند تدریجی، بلکه به صورت مکان‌گونه و مستقیم از فعل خداوند پدید می‌آیند. 🔸این کتاب نشان می‌دهد که گفت‌وگوی سنت‌ها فقط انتقال مفاهیم نیست، بلکه برخورد شاکله‌های اندیشه است. برای پژوهش در فلسفه اسلامی، این اثر یادآور این نکته است که بدون توجه به افق قرآنی، فهم متفکران مسلمان ناقص می‌ماند. ibna.ir/x6Fhh @ibna_official

🔰مروری بر رمان «یادداشت‌های شیطان» اثر لیانید آندری‌یِف؛ وقتی آدمی شیطان را درس می‌دهد 🔸لیانید آندری‌یف در «یادداشت‌های شیطان» نشان می‌دهد که چگونه شر در دنیای انسان، اداری، سازمان‌یافته و قانونی شده است و در چارچوب فرم‌ها، قراردادها و روال‌ها، بی‌هزینه و بدون عذاب وجدان پیش می‌رود. شیطان هنوز در حال و هوای وسوسه‌های سنتی‌ست، ولی انسان مدرن شر را به نسخه‌ای مؤثرتر ارتقا داده و همین عقب‌ماندگی شیطان، طنز تلخ رمان را می‌سازد. 🔸رمان مجموعه‌ای از یادداشت‌های روزانه است؛ این قالب دو مزیت مهم دارد: اول اینکه ما به‌طور مستقیم وارد ذهن راوی (شیطان) شده و با تردیدها، کابوس‌ها، لحظه‌های شهودی، و خودگویی‌های شیطان شریک می‌شویم. دوم اینکه فرایند تدریجی شکست و زوال او را از درون حس می‌کنیم. 🔸یادداشت‌های شیطان رمانی است تلخ و عمیق که در مرز میان ادبیات، فلسفه، و روانکاوی حرکت می‌کند. اگرچه ممکن است به‌دلیل ساختار پراکنده و جهان‌بینی بدبینانه‌اش برای برخی مخاطبان دشوار باشد، اما بدون شک یکی از تأثیرگذارترین آثار در نقد تمدن و اخلاق بشر مدرن به‌شمار می‌رود. ibna.ir/x6Fht @ibma_official