🔰در گفت‌وگو با یکی از داوران جایزه ادبی جلال آل‌احمد، بررسی شد؛ چرا نقد ادبی هیچ نامزدی در جایزه جلال ندارد؟ 🔸مریم حسینی، داور بخش نقد ادبی جایزه جلال آل‌احمد با اشاره به بررسی آثار در این بخش گفت: با وجود کتاب‌های خوب، هیچ‌کدام واجد همه معیارهای لازم برای اطلاق عنوان «نقد ادبی» و پیشبرد اهداف جایزه جلال نبودند و به همین دلیل اثری به عنوان نامزد معرفی نشد. 🔸در میان آثار ارسالی، ناشران مطرح چندانی حضور نداشتند. گاهی نویسنده تلاش کرده بود، اما کتاب ازنظر نشروچاپ بسیارضعیف بود، به‌ویژه در کتاب‌های دانشگاهی که از نظر کیفیت نشر مشکلات جدی دارند.شکل وکیفیت انتشار کتاب درارزیابی آن وامتیازی که کسب می‌کند،تأثیرگذار است. 🔸نقد ادبی درایران سال‌هاست دروضعیتی معلق به‌سر می‌برد؛نه آن‌قدر پررونق که بتوان ازشکوفایی سخن گفت و نه آن‌قدر خاموش که بتوان مرگش را اعلام کرد.تعداد کتاب‌های منتشرشده دراین حوزه اندک است وازمیان همین تعداد محدود نیز، سهم قابل‌توجهی به کتاب‌هایی اختصاص دارد که بیشتر به تحقیق دانشگاهی، گزارش نظریه‌ها یا بازنویسی پایان‌نامه‌ها شباهت دارندتا نقدادبی به معنای دقیق کلمه. ibna.ir/x6Fj5 @ibna_official

🔰درباره کتاب «ذهن‌های پراکنده» اثر گبور مته؛ ذهن‌هایی که از مسیر دیگری رشد کرده‌اند 🔸پشت هر ذهن به‌ظاهر آشفته، داستانی از سازگاری، مقاومت و تلاش برای بقا نهفته است 🔸گبور مته، پزشک و نویسنده کانادایی، در کتاب «ذهن‌های پراکنده (خاستگاه‌ها و التیام ای‌دی‌اچ‌دی)» با نگاهی انتقادی به روایت‌های رایج پزشکی، اختلال کم‌توجهی ـ بیش‌فعالی را نه نقصی ژنتیکی و ثابت، بلکه تأخیری رشدی و قابل‌فهم در بستر تجربه‌های عاطفی اولیه و فشارهای زندگی مدرن می‌داند. 🔸گبور مته در این کتاب، ای‌دی‌اچ‌دی را نه صرفاً به‌عنوان یک تشخیص پزشکی، بلکه به‌مثابه پدیده‌ای انسانی، رشدی و اجتماعی بررسی می‌کند. او با تکیه بر تجربه بالینی چندین‌ساله، پژوهش‌های عصب‌شناختی و همچنین زندگی شخصی خود چرا که خود نیز در بزرگسالی با تشخیص ای‌دی‌اچ‌دی مواجه شده تلاش می‌کند تصویری چندلایه از این اختلال ارائه دهد. همین ترکیب تجربه زیسته و دانش علمی، «ذهن‌های پراکنده» را از بسیاری از کتاب‌های رایج در این حوزه متمایز می‌کند. 🔸یکی از نکات مهم کتاب، تأکید بر این است که ای‌دی‌اچ‌دی تنها مجموعه‌ای از کاستی‌ها نیست. مته به ویژگی‌هایی اشاره می‌کند که در بسیاری از افراد مبتلا دیده می‌شود: خلاقیت، انرژی ذهنی بالا، حساسیت عاطفی، شهود قوی و توانایی دیدن ارتباط‌هایی که از چشم دیگران پنهان می‌ماند. ibna.ir/x6Fgr @ibna_official

🔰هزار و یک شب؛ پیوند ادبیات و قدرت زنانه در متنی کهن 🔸نقطه عطف جهانی‌شدن هزار و یک شب، ترجمه آنتوان گالان در قرن هجدهم میلادی است؛ ترجمه‌ای که اگرچه وفاداری کامل به نسخه‌های شرقی نداشت، اما نقش تعیین‌کننده‌ای در ورود این اثر به ادبیات و هنر غرب ایفا کرد. 🔸پژوهش‌های تاریخی نشان می‌دهد که هسته اولیه این روایت‌ها به مجموعه‌ای با عنوان «هزار افسان» بازمی‌گردد؛ کتابی که در دوره ساسانی و به زبان پهلوی گردآوری شده بود. 🔸در محافل دانشگاهی نیز هزار و یک شب سال‌هاست که موضوع پژوهش‌های ادبی و روان کاوانه است. بسیاری از نظریه پردازان، شهرزاد را یکی از نخستین نمونه‌های زنِ روایتگر در تاریخ ادبیات می‌دانند؛ زنی که با زبان، تخیل و هوش عاطفی، خشونت ساختاری را مهار می‌کند و قدرت مردانه را به چالش می‌کشد. از این منظر، هزار و یک شب متنی است که می‌توان آن را پیش درآمدی بر خوانش‌های فمینیستی دانست؛ روایتی که در آن، قصه‌گویی نه ابزار سرگرمی، بلکه استراتژی بقا و مقاومت است. ibna.ir/x6Fj6 @ibna_official

🔰به مناسبت ۱۲ دی‌ماه، روز رشت؛ رشت؛ آغاز تاریخ نوین گیلان 🔸در کتاب‌های معتبر تاریخی و سفرنامه‌ها؛ نام رشت، فرهنگ، تاریخ این منطقه و مردمان آن آورده شده و این منابع، داده‌هایی قابل اتکاء برای محققان و نویسندگانی‌ست که در دوره زمانی کنونی به پژوهش در این‌باره اقدام می‌کنند و باید بی‌طرفانه و بدون تعصب، از این منابع برای تحقیق خود بهره بگیرند. 🔸برآمدن شهر رشت به عنوان شهر اصلی و مسلط و احرازِ یک هویت شهری در راس شبکه شهری گیلان، اهمیت اداری و اقتصادی بیش از پیش برای این شهر رقم زد. قرار گرفتن در موقعیت شهر مسلط به این معنی است که شهر با نهادهای اداری، اقتصادی و اجتماعی نوین که در آن سامان داده می‌شود، از طرق گوناگون به توسعه روند سرمایه‌داری در شهر کمک می‌کند و تسریع در روند انباشت سرمایه به معنی توسعه در اشکال مدرن شهری و منطقه‌ای بود و این تحول برای نخستین‌بار در شهر رشت تحقق یافت. ibna.ir/x6FhY @ibna_official

🔰در بررسی کتاب «همسفر آتش و برف» مطرح شد؛ آیا مستند هم ادبیات است؟ مناظره میان دو نویسنده بر سر مرزهای رمان مستند 🔸در نشست «دشواره‌های هم‌زیستی مستند و داستان»، بهزاد دانشگر بر اهمیت ادبیت و خلق احساس در رمان مستند تأکید کرد و آن را فراتر از خیال یا واقعیت دانست، در حالی که محمدقائم‌خانی هشدار داد نباید این گونه را صرفاً به خاطرات پس از جنگ محدود کرد و بر لزوم رعایت پیوند علّی حوادث و سندیت متن تأکید کرد. 🔸واقعیت این است که برای بخشی از مخاطبان، مستند بودن یک مسئله اساسی است. مخاطب معتقد است اگر قصد خواندن داستان داشت، به سراغ داستان می‌رفت و اگر به دنبال فیلم داستانی بود، سینمای داستانی در دسترس است. اما زمانی که مخاطب به اثر مستند مراجعه می‌کند، انتظار مواجهه با واقعیت و سند را دارد و در چنین شرایطی نمی‌توان اثری را با ظاهر مستند ارائه کرد و سپس مدعی شد که مستند نیست. 🔸متأسفانه در فضای ادبی ایران، سال‌ها بر «خیالی بودن» به‌عنوان معیار اصلی ادبیت تأکید شده است؛ به‌گونه‌ای که اگر متنی بر پایه تخیل نوشته می‌شد، آن را داستان و رمان و در نتیجه ادبیات به حساب می‌آوردند، اما اگر متن مستند بود، با نوعی لجاجت فکری، آن را بیرون از دایره ادبیات قرار می‌دادند. این نگاه در حالی شکل گرفت که در عرصه جهانی، نویسندگان ناداستان و روایت‌های مستند نیز موفق به دریافت معتبرترین جوایز ادبی، از جمله نوبل، شده‌اند. ibna.ir/x6Fjd @ibna_offcial

🔰وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی: توانایی جمع بین سنت‌گرایی و روشنفکری، ویژگی استاد مهدوی‌راد است 🔸 وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به ویژگی‌های استاد محمدعلی مهدوی‌راد گفت: توانایی جمع بین سنت‌گرایی و روشنفکری از ویژگی‌های این پژوهشگر و استاد دانشگاه است. 🔸صالحی گفت: استاد مهدوی‌راد نه تنها در علوم قرآن و حدیث، بلکه در معارف قرآنی و حدیثی نیز آثار و کلاس‌های متعددی داشته‌اند و در سه سطح نظری، هدایتی و تمدنی توانسته‌اند آموزه‌های دینی را با نیازهای جامعه پیوند دهند. 🔸استاد مهدوی‌راد پژوهشگری برجسته، استاد دلسوز و خطیبی مؤثر هستند. شاگردان ایشان از یادگیری علمی و اخلاقی ایشان خاطرات فراوانی دارند و این سه وجه با هم، جامعیت شخصیت ایشان را شکل داده است. 🔸در این آیین از ۲ کتاب تازه مهدوی‌راد در حوزه قرآن و حدیث رونمایی شد: «ارج‌نامه استاد مهدوی‌راد» و «دیدار با مفسران» که با استقبال پژوهشگران و طلاب همراه شد. این آثار جدید، بخشی از تلاش‌های علمی استاد برای توسعه مطالعات قرآنی و حدیثی در کشور محسوب می‌شود. ibna.ir/x6FhS @ibna_official

🔰یادداشت علیرضا قائمی‌نیا در آستانه ۱۳ رجب، ولادت امام علی(ع)؛ «نهج‌البلاغه» نهج‌البصیرة را آموزش می‌دهد 🔸علیرضا قائمی‌نیا نوشت: نهج‌البلاغه نه فقط کتاب بلاغت یا اخلاق یا سیاست، بلکه متنی است که «چگونه دیدن» (نهج‌البصیرة) را آموزش می‌دهد. 🔸بی‌تردید، کلام حضرت بلیغ بوده و بلاغتش هماوردی نداشته است. اما بلاغت تنها یکی از چهره‌های مهم کلام حضرت بوده است. توصیفاتی که حضرت از توحید دارد بی‌نظیر است. 🔸اگر نهج‌البلاغه را در افق تحلیل شناختی بخوانیم، روشن می‌شود که این متن صرفاً مجموعه‌ای از خطبه‌ها و مواعظ نیست، بلکه دستگاهی برای معماریِ توحیدیِ ذهن مخاطب در نسبت با همهٔ ساحت‌های تجربهٔ انسانی است. ibna.ir/x6Fjr @ibna_official

🔰بازتاب نگاه به‌نشر به زندگی حضرت علی(ع)؛ رویکرد تازه در بازخوانی سیره علوی؛ کتاب‌هایی برای نسل امروز 🔸انتشار مجموعه‌ای از کتاب‌های موضوع‌محور درباره امام علی(ع) برای گروه‌های سنی مختلف نشان می‌دهد رویکرد تازه‌ای در بازخوانی سیره علوی در حال شکل‌گیری است؛ رویکردی که به‌جای روایت صرف تاریخی، تلاش دارد اندیشه، سبک زندگی و کارآمدی اجتماعی آموزه‌های علوی را برای مخاطب امروز تبیین کند. 🔸بخش قابل‌توجهی از آثار منتشر شده درباره امام علی (ع) در این مجموعه، به‌جای تمرکز صرف بر زندگینامه، به سراغ موضوعات بنیادینی رفته‌اند که می‌توانند پاسخ‌گوی پرسش‌های انسان معاصر باشند. کتاب‌هایی که امام علی (ع) را نه فقط به‌عنوان شخصیتی تاریخی، بلکه به‌مثابه الگویی زنده برای زیست فردی و اجتماعی معرفی می‌کنند. 🔸تمرکز بر کتاب‌های موضوعی درباره امام علی (ع) بیانگر تغییری معنادار در تولید محتوای دینی است؛ تغییری که امام علی (ع) را نه فقط به‌عنوان الگوی فضیلت، بلکه به‌عنوان منبع اندیشه و راه‌حل برای زیست معاصر معرفی می‌کند. ibna.ir/x6Fjt @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «وارث پیامبر(ص)» به‌مناسبت میلاد امام علی (ع)؛ پیام‌آور صلح‌طلبی و رواداری 🔸عباس در این کتاب نشان می‌دهد که چگونه پس از محمد (ص)، علی (ع) ردای معنوی اسلام را برای رهبری جنبشی که پیامبر راهبرش بود بر تن کرد. درحالی‌که تعالیم علی (ع) درباره حکمت و عدالت و رهایی از نفس را مسلمانان شیعه و سنی گرامی می‌دارند، اما اندیشه‌های تکثرگرایانه او زیر طرح‌های فرقه‌گرایانه و سیاست‌ورزی‌های افراطی مدفون شده است. 🔸پیام محوری کتاب، همان‌گونه که در فصل‌های پایانی آشکار می‌شود آن است که به‌باور عباس، بازگشت به میراث اخلاقی و معنوی علی (ع) می‌تواند پاسخی جدی به بحران‌های امروز جهان اسلام باشد. از منظر مولف، افراط‌گرایی، خشونت فرقه‌ای و سیاست‌زدگی دین، نتیجه فراموشی همان اصولی است که علی (ع) برایشان جان داد. 🔸اثر عباس از منظر روش‌شناختی، کتابی میان‌رشته‌ای است که مولف در آن، از منابع اهل سنت، شیعه، صوفیانه و پژوهش‌های مدرن غربی استفاده می‌کند و در عین‌حال، به تاریخ شفاهی و تجربه‌های زیسته مسلمانان در نقاط مختلف جهان توجه نشان می‌دهد. ibna.ir/x6FgC @ibna_official

🔰گفت‌وگو با سید محمدمهدی جعفری مترجم کتاب «علی ابن ابی‌طالب(ع)»؛ بهترین کتاب در مورد امام علی (ع) از نظر علامه امینی 🔸سید محمدمهدی جعفری، استاد تاریخ اسلام گفت: علامه امینی به آیت‌الله طالقانی گفته بود که کتاب دوره هشت جلدی «امام علی بن ابی‌طالب» بهترین کتابی است که تاکنون درباره امیرالمومنین علی بن ابی‌طالب نوشته شده است. 🔸کتاب دارای دو ویژگی برجسته است؛ ویژگی نخست تحلیلی بودن کتاب است. عبدالفتاح عبدالمقصود منابع فراوانی را درباره امیرالمومنین مطالعه کرده است اما در مجموع مطالبی را که در ذهنش بود؛ آورده است. نه اینکه بخواهد به صورت مستند، عیناً نقل کند، گاهی مطالبی نقل کرده است اما باز هم به آن مطالبی که در ذهن داشت، افزود و به صورت تحلیلی بیان کرد. ویژگی دیگر اینکه به سخن علامه امینی این کتاب بهترین کتابی است که درباره امیرالمومنین نوشته شده است، از این نظر که استاد عبدالفتاح عبدالمقصود در برخی از قسمت‌های کتاب، کارهای امیرالمومنین را به عنوان یک انسان نه به عنوان یک مسلمان یا شیعه نقد کرده است. 🔸برخی نویسندگان تاریخ اسلام را از روی حب یا از روی بغض در زمان بنی‌امیه، بنی‌عباس و قبل و بعد آنها نوشتند، برخی دیگر از روی محبت یا تعصبی که داشتند، چیزهای اغراق‌آمیزی نوشتند و برخی از روی بغض و عنادی که داشتند، مسائل خلاف واقعی را بیان کردند. ibna.ir/x6Fgj @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ آینده کتابخوانی؛ دیجیتال، صوتی و شخصی‌سازی شده 🔸رسانه‌های دیجیتال و شنیداری، آینده کتابخوانی در ایران و جهان را متحول کرده و تجربه مطالعه را از حالت سنتی به تعاملی تبدیل کرده‌اند. 🔸آمارهای تولید کتاب کاغذی در ایران نشان می‌دهد، کتاب چاپی هنوز پُرطرفدار است و رسانه‌های نوین به جای حذف آن، شیوه‌های دسترسی و مطالعه را متحول کرده‌اند. کتاب‌های الکترونیکی و کتاب‌های صوتی، نمونه‌هایی از این تحولات هستند که با سبک زندگی پُرشتاب و مشغله‌های روزمره سازگار شده‌اند. این رسانه‌ها، به‌ویژه برای نسل جوان، امکان مطالعه در هر زمان و مکان را فراهم می‌کنند و تجربه مطالعه را از حالت ایستا به تعاملی و چندبُعدی تبدیل کرده‌اند. 🔸خوانندگان دیجیتال تعداد کتاب بیشتری مطالعه می‌کنند، اما انگیزه‌های درونی کمتری برای مطالعه عمیق دارند. کسانی که هر دو نوع قالب مطالعه (چاپی و دیجیتال) را تجربه می‌کنند، بیشترین تنوع ژانری و انگیزه یادگیری را نشان می‌دهند. انتخاب نوع رسانه، مطالعه بخشی از تجربه فرهنگی خواندن است و تحت تأثیر ژانر، سبک زندگی و فضای مطالعه قرار دارد. ibna.ir/x6FjC @ibna_official

🔰نویسندۀ «اسلوب نیما و مسئلۀ نحو» در سالروز درگذشت نیما عنوان کرد؛ رویکرد نیما به زبان و نحو، دو کارکرد زیبایی‌شناختی و اجتماعی داشت 🔸راهله کمالی، نویسندۀ کتاب «اسلوب نیما و مسئلۀ نحو»، گفت: مفهوم «تلفیقات تازه» که نیما در نظریۀ شعری خود بر آن تأکید دارد، همان ابداعات نحوی اوست که نقطۀ عزیمت او در تحول شعر معاصر است. به‌طور کلی برای رویکرد نیما و شاعران مکتبش به زبان و نحو می‌توان دو کارکرد زیبایی‌شناختی و اجتماعی در نظر گرفت. نیما به همراه پیروانش پایه‌گذار جریانی از اشعار نو اجتماعی - سیاسی بودند که در برهه‌ای از تاریخ نقش مهمی در توصیف نمادین شرایط سیاسی و اجتماعی زمانه داشت. 🔸نوآوری‌های نیما در خدمت معنا بود؛ درواقع نیما در نگرشی نو معنا را اساس شعر و سازمان‌دهندۀ وزن و قافیه و دیگر اجزا و عناصر شعری می‌داند. او در حوزه‌های صورت، ساختار، زبان، معنا و جهان‌نگری، ایده‌های تازه‌ای را براساس نیاز زمان به کار می‌گیرد و طرح‌وارۀ شناختی جدیدی از شعر به مخاطب ایرانی معرفی می‌کند. 🔸نیما یوشیج به همراهی پیروان و شاگردانش مکتبی را در شعر معاصر بنیان گذاشت که یکی از شاخصه‌های آن زبان و نحو متمایزش بود. پیروان نیما تمهیدات زبانی او را گسترش دادند و بر قابلیت‌های زبان شعر برای طرح مسائل انسان امروز افزودند. درواقع جسارت نیما در زبان موجب شد تا او و شاگردانش به افق‌های جدیدی از زبان شعر دست یابند. ibna.ir/x6Fgh @ibna_official