🔰پیشنهادهایی برای دبیرخانه کتاب سال؛ حمایت‌های پسینی از آثار برگزیده کتاب سال/ شفاف‌سازی روند داوری 🔸غلامرضا عزیزی نویسنده و پژوهشگر تاریخ با اشاره به نقدهای تکرارشونده به داوری‌ها درباره جایزه کتاب سال، پیشنهاد داد؛ دبیرخانه این رویداد با برگزاری نشست‌های نقد آثار برگزیده و تدوین سیاست‌های حمایتی پس از داوری، نقش فعال‌تری در زیست فرهنگی کتاب ایفا کند. 🔸دبیرخانه می‌تواند با برگزاری جلسه‌های نقد و بررسیِ کتاب‌های برگزیده شده، همچنین پاسخگویی به نویسندگانی که مدعی دیده نشدن کتاب‌هایشان هستند، از یک‌سو برای هیئت داوران و برگزارکنندگان جایزه کتاب سال این سودمندی را به همراه داشته باشد که کار خود را ارزیابی کنند و داوران را از جوشن پولادین پاسخگو نبودن در آورند و از سوی دیگر به جامعه فرصت طرح مسئله ناقدان و شنیدن پاسخ داوران را بدهند. 🔸سیاست‌های حمایتی پسینی از انتشار آثار برگزیده می‌تواند هم به نفع مولف، هم به سود ناشر و مجموعه‌اش باشد و هم سهولت دسترسی مخاطب به اثر را فراهم آورد. ibna.ir/x6FJm @ibna_official

🔰گفت‌وگو با محمدرضا فدایی، مترجم کتاب «ملت‌سازی»؛ پروژه ناتمام ملت‌سازی 🔸محمدرضا فدایی گفت: آندره‌اس ویمر بر این باور است مطالعۀ ملّت‌سازی برای فهم جهان امروز لازم است. او اعتقاد دارد خیلی از بحران‌های معاصر -جنگ داخلی، دولت‌های ناکارآمد، دموکراسی‌های شکننده و امثالهم- صرفاً ناشی از فقر یا دیکتاتوری نیستند، بلکه نتیجۀ عدم تحقق واقعی ملّت‌سازی هستند. 🔸در مورد اهمیت ملّت‌سازی، ویمر ملّت‌سازی را هستۀ نظم سیاسی مدرن و موجب ثبات سیاسی، توسعۀ اقتصادی و جلوگیری از خشونت و جنگ داخلی می‌داند و معتقد است از زمانی که جهان وارد عصر دولت-ملّت شده، دیگر دولت نمی‌تواند فقط با زور، سنّت و … حکومت کند، بلکه برای بقاء و کارآمدی نیاز دارد مردمانش خود را بخشی از یک وجود مشترک بدانند و دولت را نمایندۀ این وجود مشترک. ملّت‌سازی از نظر ویمر یعنی فرایند تبدیل جمعیت متنوع و متشکّل از گروه‌های زبانی، مذهبی و منطقه‌ای به یک جامعۀ سیاسی که احساس تعلّق مشترک دارد. 🔸از نظر ویمر، الگوی ملّت‌سازی در کشورها یکسان نیست و بسته به شرایط تاریخی، جغرافیایی و سیاسی آن‌ها متفاوت است. او در این کتاب با بررسی تاریخی و تطبیقی می‌گوید در برخی کشورها عوامل و شرایط باعث شده دولت و ملّت بتوانند به اتحاد سیاسی برسند، در برخی دیگر نه. ibna.ir/x6FHD @ibna_official

🔰چگونه عکاسی جهان را دوباره دید؟ 🔸گذری بر کتاب «تسخیر نور»؛ عکاسی هنر است، یا صنعت؟ برخی افراد تحصیل‌کرده همه‌گیر شدن و تجاری‌سازی عکاسی را تهدیدی جدی برای جایگاه هنر والا می‌دانستند. 🔸در تسخیر نور این موضوع بررسی می شود که عکاسی در بستر تصویرگری غرب، طی چندین سده چگونه توسعه یافته است و عکاسان برای یافتن زبان تصویری این رسانه چه تلاش هایی کرده اند. همچنین بررسی می شود که نظام سرمایه داری و نیروهای بازار با استانداردسازی ابزار، کارماده ها و فرایندها چه تاثیری بر کنش های عکاسی داشته اند و نیز توقعات، گرایش ها و مطالبات عمومی چگونه بر تفسیر ما از عکسها و معنایی که از آنها برداشت می کنیم اثر گذاشته اند. 🔸 تسخیر نور آغاز راهی است برای تفکر در باب چرایی گرایش تا این حد پرشور ما به عکاسی در حکم یک رسانه، اینکه چرا و چگونه میلیاردها عکس را روزانه تهیه، نگاه و معنا می کنیم. ibna.ir/x6FK8 @ibna_official

🔰سرنوشت سرمایه‌داری در گفت‌وگو با زهرا عبدالمحمدی؛ فئودالیسم فناورانه قاتل سرمایه‌داری است 🔸به‌گفته عبدالمحمدی: «از نظر واروفاکیس، جهش سرمایه به‌سمت زیرساخت‌های دیجیتال باعث شده اولاً بازارها (به معنای کلاسیک‌شان) نقش مرکزی خود را از دست بدهند و جای آنها را پلتفرم‌ها بگیرند؛ ثانیاً در این نظم جدید، موتور اصلی ثروت‌سازی دیگر لزوماً سودِ تولیدی نیست، بلکه اشکال مختلف رانت‌ است.» 🔸این کتاب روی یک تناقض بزرگ دست می‌گذارد: جهان هر روز دیجیتال‌تر و پیشرفته‌تر می‌شود، اما هم‌زمان برای بسیاری از مردم، زندگی بی‌ثبات‌تر، ناامن‌تر و نابرابرتر شده است. واروفاکیس تلاش می‌کند ریشۀ این تناقض را توضیح دهد و من هم این را جذاب و ضروری دیدم. 🔸واروفاکیس در این کتاب از یک واژۀ خودساخته استفاده می‌کند: Technofeudalism (تکنوفئودالیسم). ما در ترجمه، برای اینکه مفهوم برای مخاطب فارسی‌زبان ملموس‌تر و روشن‌تر شود، معادل «فئودالیسم فناورانه» را برگزیدیم؛ چون دقیقاً می‌خواهد نشان بدهد مناسبات اقتصادی دوباره شبیه رابطۀ ارباب و رعیت می‌شود. 🔸واروفاکیس معتقد است اینترنت در ابتدا افقی عمومی و تا حدی پشتوانه دولتی-عمومی داشت؛ اما با خصوصی‌سازی، مسیر به سمت پلتفرم‌هایی رفت که به‌تدریج صاحب شبکه‌ها شدند. ibna.ir/x6FJZ @ibna_official

🔰محقق و پژوهشگر خراسان جنوبی در گفت‌وگو با ایبنا: «مسئله محور» بودن آثار در انتخاب کتاب سال باید مد نظر قرار گیرد 🔸 دانشیار و عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند گفت: در فرآیند انتخاب کتاب سال، باید مسئله محور بودن آثار و دغدغه‌مندی نویسندگان، بر مبنای معضلات و مسائل جهانی، ملی و منطقه‌ای مد نظر قرار گیرد. 🔸یکی از شاخص‌های مهم در داوری انتخاب کتاب سال، اعتبارسنجی مستندات این منابع است. در بسیاری از آثار منتشره به این شاخصه توجه چندانی نشده است، از این رو در نظر گرفتن این معیار امری ضروری است. ibna.ir/x6FKm @ibna_official

🔰در گفت‌وگو با ایبنا مطرح شد؛ «مبانی تفسیر اجتماعی» و اطلاعات جدیدی درباره دیدگاه‌های اجتماعی قرآن 🔸 دانشیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و نویسنده کتاب «مبانی تفسیر اجتماعی» با بیان اینکه اثر مذکور اطلاعات جدیدی درباره دیدگاه‌های اجتماعی قرآن با ذکر نمونه‌های آن در اختیار خوانندگان قرار می‌دهد، گفت: «مبانی تفسیر اجتماعی» منبعی برای قرآن‌پژوهان است. 🔸این اثر با هدف تقویت مطالعات میان رشته‌ای قرآن کریم و تبیین مبانی خاص تفسیر اجتماعی به رشته تحریر درآمده است. هر چند در ساحت تفسیر اجتماعی آثار متعددی نوشته و منتشر شده است؛ اما در حوزه مبانی تفسیر اجتماعی، اثری که به صورت ویژه، مبانی تفسیر اجتماعی را مورد بررسی و تدقیق قرار داده باشد به چشم نیامد. هدف از این اثر پر کردن این خلأ علمی و آموزشی بوده است. ibna.ir/x6FD9 @ibna_official

🔰ایبنا به‌مناسبت چهل و سومین جایزه کتاب سال گزارش می‌دهد؛ انگیزه برای نویسنده، اعتبار برای اثر؛ نگاهی به جایزه کتاب سال 🔸جایزه کتاب سال، مرجعی برای ارزیابی علمی و رصد وضعیت نشر است؛ چهار دهه تجربه‌ای که نشان می‌دهد تقدیر نمادین باید با حمایت عملی همراه باشد. 🔸آشنایی و دیده شدن محققان و نویسندگان درجه یک کشور و معرفی کتاب‌های خوب و ارزشمند در جامعه، از مهم‌ترین نتایج برگزاری کتاب سال است. آثار هرچه دقیق‌تر بررسی و ارزیابی شوند، جریان معرفی کتاب‌ها در جامعه کتابخوان موثر شکل خواهد گرفت. 🔸استمرار جایزه کتاب سال، فراتر از یک رویداد نمادین، حمایت عملی از نشر محسوب می‌شود. 🔸اثرگذاری جایزه نباید به مراسم اختتامیه محدود شود. خرید و توزیع نظام‌مند کتاب‌های برگزیده در کتابخانه‌های عمومی و دانشگاهی، حمایت از ترجمه آثار شاخص برای معرفی بین‌المللی، استفاده از ظرفیت رسانه‌ها و مشارکت فعال دانشگاه‌ها در معرفی و نقد این کتاب‌ها، اقداماتی است که می‌تواند اثرگذاری جایزه را چند برابر کند. جلب مشارکت نهادهای اقتصادی و تقویت حمایت‌های دولتی برای پایداری مالی رویداد نیز ضروری است. ibna.ir/x6FK2 @ibna_official

🔰فیلمنامه‌نویسان ایرانی در بن‌بست روایت و قصه‌گویی؛ راه نجات سینمای ایران از دل ادبیات می‌گذرد 🔸بحرانِ قصه‌گویی در سینما مشکلِ ساده‌ای نیست که بتوان به راحتی از کنارش گذاشت. اگر سینماگران نسبت به افت کیفی مخاطبان سینما گلایه دارند، دلیل این افت را نخست باید در خوشان جست‌وجو کنند. 🔸دیگر ذهن‌های خلاق در فیلمنامه‌نویسی در سینمای ایران به چشم نمی‌خورد و با مُشتی فیلم ضعیف و متوسط طرف هستیم که توان برقراری ارتباط با مخاطب امروز جامعه ایران را ندارد. 🔸در برهوتِ ایده و اندیشه، رجوع به ادبیات و قصه نویسندگان بهترین و مهم‌ترین راهکار است. وقتی فیلمنامه‌نویسان در بیان ساده‌ترین موارد دچار محافظه‌کاری افراطی می‌شوند و نمی‌توانند به شکلی درست حرف‌شان را ادا کنند، باید به سراغ داستانِ نویسندگانی بروند که خلاقیت، ایده و اصول داستان‌نویسی را بلد هستند. 🔸ادبیاتِ ایران و جهان پر از داستان‌های کوتاه و بلند زیادی است که می‌تواند سینمای ایران را از بنِ بست گیر افتاده در آن نجات دهد و جانی تازه به آن بخشد. ibna.ir/x6FKJ @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با پژوهشگر و مترجم مازندرانی؛ «هیدروژئولوژی سواحل» محصول ۲۰ سال تجربه است/ منبعی برای توسعه علم آب‌های زیرزمینی 🔸پژوهشگر و مترجم مازندرانی کتاب «هیدروژئولوژی سواحل» گفت: کتاب «هیدروژئولوژی سواحل» زاییده ۲۰ سال تجربه نویسندگان آن است و منبعی کامل برای توسعه علم آب‌های زیرزمینی به شمار می آید. 🔸هیدروژئولوژی مناطق ساحلی یک علم نوظهور است که مباحث نظری و عملی مرتبط با آب‌های زیرزمینی را درزمینه موضوعاتی مانند جریان با چگالی متغیر، نوسانات جزر و مدی، اختلاط بین آب شیرین و آب دریا، تخلیه آب‌های زیرزمینی زیردریایی، احیای زمین، تغییرات آب‌وهوا و … را شامل می‌شود. 🔸در کتاب حاضر به موضوعات جدیدی که در طی دو دهه گذشته در موضوع آب‌های زیرزمینی پدیدار شده و در سایر کتب تخصصی کمتر مورد توجه قرارگرفته‌اند، پرداخته‌شده است. ibna.ir/x6FJT @ibna_official

🔰اهمیت مطالعات پژوهشی «روش‌شناسی علوم انسانی»؛ در باب روش 🔸یکی از چالش‌های حوزۀ تفکر و اندیشه در جامعۀ علمی، نقصان یا فقدان نگاه روش‌شناختی به مسائل علمی است؛ گاهی اصولاً از زاویۀ رویکردهای روش‌شناختی به مسایل نگریسته نمی‌شود و از این رو به عوام‌فریبی علمی روی آورده و گاه، شرایط و لوازم رویکردهای روش‌شناختی در نظام‌مندی و نگاه همه‌جانبه به مسائل، لحاظ نمی‌شود و هرچند زاویۀ نگاه، روش‌شناختی است، اما با کژراهه‌های متدیکی همراه می‌شود. 🔸آشنایی محققان علوم انسانی با روش‌های کیفی و کمّی و مهم‌تر از آن، چارچوب‌های مطالعات روش‌شناختی و پیش زمینه‌ها و پارادایم‌های روشی می‌تواند یکی از هدفهای این نوع پژوهش‌ها باشد چه اینکه معمولاً در پژوهش‌های علوم انسانی، توجه درخوری به مرزبندی بین مطالعات متدیک با مطالعات متدولوژیک نمی‌شود. 🔸 طبیعتاً بحث از چیستی منطق، روش‌های تحقیق، و ریشه یابی آنها و اینکه بدینوسیله، کدام تیپ از دانش و چگونه می توان آن را ابداع کرد، از جمله دغدغه‌های چنین مطالعاتی است. ibna.ir/x6FJW @ibna_official

🔰خانه کتاب و ادبیات ایران منتشر کرد؛ کتابشناسی آثار منتخب جایزه‌های کتاب ایران ۱۴۰۳؛ از مقایسه تا تحلیل 🔸«کتابشناسی توصیفی؛ آثار منتخب جایزه‌های کتاب ایران ۱۴۰۳» به همت خانه کتاب و ادبیات ایران، با مقدمه ابراهیم حیدری منتشر شد. 🔸این کتاب دربردارنده معرفی جایزه‌ها و جشنواره‌های برگزار شده در سال ۱۴۰۳ و چکیده و مشخصه‌های کوتاه از ۶۰۲ کتاب است که رتبه برگزیده، شایسته تقدیر یا هر عنوان برتر دیگری را در این جایزه‌ها کسب کرده‌اند. 🔸بعد از تشریح آماری رویدادهای کتاب‌محور، در بخش دیگری از مقدمه به تحلیل‌ها و نمودارها پرداخته شده است. «چنان‌که نمودارهای زیر نشان می‌دهد، هم تعداد جشنواره‌ها و جایزه‌ها و هم کتاب‌های منتخب تا سال ۱۴۰۰ روند روبه‌رشدی داشته است. اما پس از آن شاهد فرازوفرود در این زمینه هستیم. ibna.ir/x6FL2 @ibna_official

🔰چهره‌هایی که اصفهان را نوشتند- ۶ ابونعیم اصفهانی؛ تاریخ‌سازِ خاموش اصفهان/ شهری که در یک کتاب زنده ماند 🔸 اصغر منتظرالقائم، عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه اصفهان می‌گوید: ابونعیم اصفهانی در «ذکر اخبار اصفهان» تنها یک مرکز حدیثی نساخته، بلکه اصفهان را به‌عنوان شهری با جغرافیا، محلات، مسجد جامع، رقابت‌های علمی و شبکه نخبگان روایت کرده است. 🔸ابونعیم یک پروژه وسیع علمی داشته که ده‌ها کتاب از او باقی مانده است. بخشی چاپ شده و بخشی نیز متأسفانه مفقود است اما در حوزه تاریخ‌سازی، به نظرم «حلیة الاولیا» یکی از مهم‌ترین پروژه‌های اوست؛ زیرا او با آن، تاریخ معنویت را در قالب یک روایت علمی و حدیثی تثبیت می‌کند. 🔸ابونعیم در حلیة الاولیا، یک نوع قداست را می‌سازد که در آن تلاش دارد عرفان را به مکتب اهل‌بیت (ع) پیوند بزند. یعنی او عرفان را صرفاً یک جریان حلقه‌ای صوفیانه نمی‌بیند؛ بلکه می‌خواهد آن را در یک چارچوب فکری و معرفتی قرار دهد. 🔸ابونعیم فیلسوف یا متکلم به معنای کلاسیک نیست. او بیشتر یک محدث و راوی است. بنابراین طبیعی است که موضوعاتی مانند تفکر فلسفی، جریان‌های کلامی گسترده، نگاه‌های تمدنی و تحلیل‌های نظری در آثار او کمتر دیده شود یا اصلاً وجود نداشته باشد. ibna.ir/x6FLb @ibna_official