🔰پیوند ناگسستنی طبیعت و ادبیات آلپ؛ جایی که انسان دوباره ساخته می‌شود 🔸در نوشته‌های پریمو لوی، کوهستان فقط چشم‌انداز نیست؛ تجربه‌ای است که پیش از فاجعه شکل می‌گیرد و امکان روایت پس از آن را فراهم می‌کند — پناهگاهی موقت در برابر جهانِ شکل‌گرفته زیر سایه بنییتو موسولینی. 🔸کوهستان به او «پیش از فاجعه» را می‌دهد. تجربه‌ای که نشان می‌دهد انسان فقط موجودی شکننده نیست. صعود، نفس کم آوردن، تحمل سرما — همه تمرین‌هایی هستند برای فهم محدودیت. و ادبیات لوی دقیقاً از همین آگاهی تغذیه می‌کند: اخلاق او اخلاقِ استقامت است، نه قهرمانی. ibna.ir/x6FRh @ibna_official

🔰واکنش به عصر فناوری و هوش مصنوعی مطرح شد ادبیات؛ حافظه پنهان جامعه 🔸سخنرانان دومین کنگره ادبیات تلگو در دانشگاه عثمانیه هند هشدار دادند با کمرنگ شدن ادبیات، جامعه انسانی حافظه احساسی و ارزش‌های فرهنگی خود را از دست می‌دهد. 🔸در این سخنان، بیش از آنکه دغدغه زبان تلگو مطرح باشد، نگرانی عمیق‌تری درباره وضعیت انسان معاصر به چشم می‌آید. جمله سرینیواس که «بدون ادبیات، انسانیت ارزش‌های خود را از دست می‌دهد» در واقع یادآور این حقیقت است که ادبیات نه حاشیه فرهنگ، بلکه حافظه پنهان آن است. 🔸در عین حال، تاکید بر پیوند زبان با هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین، پرسشی دوگانه پیش می‌کشد: آیا ادبیات می‌تواند در جهان الگوریتم‌ها دوام بیاورد؟ یا باید خود را بازتعریف کند؟ شاید پاسخ در همین کنگره نهفته باشد: ادبیات زمانی زنده می‌ماند که هم ریشه در سنت داشته باشد و هم جرئت ورود به زبان‌های تازه را پیدا کند. ibna.ir/x6FR4 @ibna_official

🔰تجدید چاپ سفرنامه‌های محمد علی اسلامی ندوشن؛ سیمرغ در سفر 🔸این سفرنامه‌ها دربردارنده سفر محمد علی اسلامی ندوشن به ۲۱ کشور و ۱۱ استان ایران است و با چاپ جدید این آثار تمام سفرنامه‌های اسلامی ندوشن به هر کجای ایران و جهان چاپ شده است و خوانندگان می‌توانند به آن دسترسی داشته باشند. 🔸اسلامی ندوشن در طول عمر خود به بیش از سی کشور دنیا سفر کرد که اغلب این سفرها به دعوت مقامات رسمی آن کشورها بوده حاصل این سفرها، بیش از ۴ کتاب سفرنامه بود که طی دهه‌ها چهل تا هفتاد منتشر شد و بعداً نیز برخی از آنها تا دهه هشتاد تجدید چاپ شدند. اما مدت زیادی بود که این کتاب‌ها در بازار نشر موجود نبودند. و خوانندگان بسیاری پیگیر این کتاب‌ها که نمونه عالی سفرنامه‌نویسی هستند بودند. از دیگر ویژگی چاپ جدید کتاب‌ها را می‌توان یک جا و منظم کردن سفرنامه‌های پراکنده اسلامی ندوشن دانست که در کتاب‌های مختلف ایشان بودند. ibna.ir/x6FSG @ibna_official

🔰ایبنا بررسی می‌کند؛ کوچ شعر کلاسیک فارسی از موسیقی سنتی به موسیقی راک و رپ 🔸از نگاهِ محافظه‌کارانه، اشعار شاعران بزرگ زبان فارسی فقط بر روی موسیقی سنتی جواب می‌داد و خواندن اشعار این شاعران در قالب موسیقی پاپ، اشتباهی بزرگ و نابخشودنی بود. اما دنیای هنر، دنیای مرزبندی و خط‌کشی‌های خشک نیست و جهان هر چه جلوتر می‌رود، ترکیب و تلفیق هنرها در یکدیگر پررنگ‌تر و تنیده‌تر می‌شود. 🔸در دنیای مدرن، خط‌کشی‌های سخت‌گیرانه در حال کمرنگ شدن است و جایش را به ورود اندیشه‌های نو داده است. تنها گذشت چند دهه کافی بود تا به کسانی که به شکلی متعصبانه به موسیقی سنتی و اشعار کلاسیک فارسی نگاه می‌کردند، ثابت کند، اشعار کلاسیک ایرانی بر روی موسیقی پاپ چه زیبا می‌نشیند. 🔸با گذشت زمان و فاصله گرفتن از تفکرات کلیشه‌ای و سنتی درباره شعر فارسی، خوانندگان زیادی در شبکه‌های اجتماعی با رفتن سراغ شعر خیام و حافظ و مولانا، قطعاتِ دلنشینی را در سبک‌ موسیقی راک خلق کردند. سنت‌شکنی نامجو و خوانده شدن شعرهای کلاسیک در سبک‌های موسیقی مختلف، راه را برای هنرمندانِ آوانگاردتر در سال‌های بعد باز کرد. بسیاری از شعرهای کلاسیک فارسی، به‌ویژه آثار مولانا، سعدی و حافظ، به خاطر انرژی زبانی و ریتم تندشان، به طرز شگفت‌انگیزی قابلیت خوانش رپ‌گونه دارند. شعر کلاسیک فارسی نه‌ تنها میراث ادبی که گنجینه‌ای ریتمیک، اعتراضی و تصویری است. از وزن کوبنده رباعیات تا زبان طعنه‌آمیز غزل، بسیاری از عناصر بنیادین رپ، از ریتم و تکرار تا اعتراض اجتماعی در آثار شاعرانی چون مولانا، حافظ، سعدی و خیام ریشه دارد. ibna.ir/x6FT7 @ibna_official

🔰گفت‌وگو با مؤلف کتاب «ریشه‌یابی یک سقوط تاریخی»؛ چرا فروپاشی صفویه هنوز مسئله امروز تاریخ ایران است؟ 🔸 کتاب «ریشه‌یابی یک سقوط تاریخی» با تمرکز بر شکاف‌های اجتماعی، نگاه رایج به فروپاشی صفویه را به چالش می‌کشد؛ مهدی موسوی خوانساری از ضرورت بازخوانی اجتماعی تاریخ ایران می‌گوید. 🔸بخش عمده‌ای از روایت‌های رایج درباره سقوط صفویه، چه در متون کلاسیک و چه در آثار عمومی معاصر، بر نوعی نگاه حادثه‌محور استوار است. گویی با مجموعه‌ای از اشتباهات فردی، ضعف یک شاه یا هجوم ناگهانی افغان‌ها مواجهیم که به‌یک‌باره یک امپراتوری را از پا درآورده است. مسئله من دقیقاً نقد همین نگاه است. 🔸سقوط اصفهان برای من بیش از آنکه یک شکست نظامی باشد، نشانه فروپاشی سرمایه اجتماعی دولت است. شهری که زمانی قلب اقتصادی، فرهنگی و اداری ایران بود، در لحظه محاصره، از درون تهی شده بود. 🔸وقتی مردم شهری حاضر نیستند برای دفاع از دولت بسیج شوند، این به معنای قطع پیوند میان جامعه و قدرت سیاسی است. این گسست، به‌مراتب خطرناک‌تر از ضعف نظامی است و دقیقاً همان چیزی است که من در کتاب دنبال کرده‌ام. ibna.ir/x6FDc @ibna_official

🔰کاربرد هوش مصنوعی و تاریخ در گفت‌وگو با عبدالرسول خیراندیش؛ چالش هوش مصنوعی در کانتکس‌های تاریخی 🔸عبدالرسول خیراندیش گفت: آنچه در اختیار هوش مصنوعی قرار می‌گیرد، در یک کانتکس تاریخی خاص به او ارائه شده و نویسنده‌ای با رویکردی مشخص آن را ساخته است. در حالی که یک رویداد، در عین اینکه یک واقعه و یک گزارش دانسته می‌شود، می‌تواند در کانتکس‌های گوناگون قرار گیرد و رویکردهای متعدد و متنوعی پیدا کند. این قابلیتی است که تا به حال انسان داشته و همچنان می‌تواند داشته باشد. آیا هوش مصنوعی هم می‌تواند چنین کند؟ 🔸اکنون با این پرسش اساسی روبه‌رو شده‌ایم که آیا هوش مصنوعی جای انسان را می‌گیرد؟ اینکه آیا جای دست انسان را می‌گیرد یا جای مغز انسان را؛ اما بحث بر سر این است که آیا جای خود انسان را نیز خواهد گرفت، یعنی عرصه‌های عاطفی، احساسی و اموری از این قبیل؟ 🔸انسان‌ها گاهی دوست دارند خاطره‌های تلخ، گذشته مزاحم و گذشته‌ای را که مانع و سد راه می‌شود و نمی‌گذارد جامعه جلو برود یا فرد وارد مرحله جدیدی از زندگی شود، کنار بگذارند. این بخش از حافظه کامپیوتر و دیجیتال که تمام گذشته را می‌خواهد نگه دارد، نمی‌خواهد فراموش کند، نمی‌خواهد ببخشد و فرصت جبران و تجدیدنظر بدهد، سال‌هاست به‌عنوان یک مزاحم به نظر آمده و شاید هم این وضعیت ادامه پیدا کند. این جنبه‌ای است که باید دید کامپیوتر و هوش مصنوعی با این مسئله چگونه برخورد خواهند کرد. ibna.ir/x6FSV @ibna_official

🔰به‌مناسبت زادروز صادق هدایت؛ هدایت به‌عنوان شخصیت داستانی؛ از جمالزاده تا مندنی‌پور 🔸بیش از ۱۲۰ سال از تولد صادق هدایت می‌گذرد و او همچنان به‌عنوان نویسنده‌ای پیشرو در ادبیات معاصر ایران مطرح است و اندیشیدین به او گویی به بخشی جدایی‌ناپذیر از کار نوشتن برای نویسنده ایرانی بدل شده است. در این گزارش به تعدادی از داستانهای ایرانی پرداخته‌ایم که هدایت در آن‌ها به عنوان شخصیت داستانی حضور دارد. 🔸میراث او را، اگر بخواهیم فقط به‌لحاظ ادبی بسنجیم، ناچاریم اعتراف کنیم که به‌استثنای «بوف کور» و چند شاهکار و اثر قابل قبول دیگر، کار ضعیف هم کم ندارد. اما در همان کارهای ضعیف هم ایده‌هایی جسورانه می‌درخشند که به آن‌ها ارزشی فراتر از ارزش ادبی می‌دهند. این دست آثار هدایت، برای یادگیری تکنیک نویسندگی به کار نمی‌آیند اما حاوی درسی اساسی‌ترند؛ اینکه برای آفرینش هنری و ادبی، باید ذهن و تخیلی یاغی، متمرد، تسلیم‌ناپذیر، مردد و شکاک داشت و رندانه در هرچه قطعی انگاشته می‌شود تردید کرد. این رمز اصلی خلاقیت را هدایت با آثار و موضع‌گیری‌ها و زیست هنری‌اش به ما می‌آموزد. 🔸هدایت گویی همچنان جلوه‌ای از تنهایی تراژیک نویسنده ایرانی و نوشتن برای سایه‌ی خود است. در ادبیات داستانی ایران، هیچ نویسنده‌ای را سراغ نداریم که به اندازه او در آثار نویسندگان دیگر حضور داشته باشد. این حضور هم فقط از جنس ارجاع به آثار هدایت و روابط بینامتنی نیست. هدایت، فراتر از آثارش، به‌عنوان شخصیت داستانی هم در داستان‌های ایرانی حضور داشته است. ibna.ir/x6FTB @ibna_official

🔰گزارش ایبنا از پنجمین روز نمایشگاه کتاب استانی؛ شور جوانی در نمایشگاه کتاب ارومیه/ عرصه‌ای برای گفت‌وگو و تبادل نظر 🔸نمایشگاه کتاب ارومیه این روزها عرصه‌ای برای تبادل نظر جوانان درباره کتاب و فضای ادبی کشور شده است. جوانان با حضور در نمایشگاه ضمن خرید کتاب، هم در نشست‌ها شرکت می‌کنند و هم با دیگر مراجعه کنندگان درباره کتاب‌ها به گفت‌وگو می نشینند. 🔸برخلاف تصور رایج که کتابخوانی را فعالیتی انفرادی و منزوی می‌داند، راهروهای نمایشگاه در ساعات اوج بازدید نوجوانان، مملو از فضای گفت‌وگو، تبادل نظر و هیجان بود. غرفه‌هایی که به ادبیات فانتزی، رمان‌های اجتماعی، کتاب‌های توسعه فردی و به‌ویژه کمیک‌ها و مانگاها اختصاص داشتند، کانون توجه این نسل بودند. 🔸پرشوری نسل نوجوان در نمایشگاه کتاب ارومیه، نویدبخش آینده‌ای روشن‌تر برای فرهنگ مطالعه در منطقه است. این شور، نه یک اتفاق گذرا، بلکه نشانه‌ای از عطش این نسل به محتوای عمیق و متصل به دنیای واقعی‌شان است؛ عطشی که با حمایت هوشمندانه مسئولان و برنامه‌ریزی دقیق ناشران، می‌تواند به یک عادت پایدار فرهنگی تبدیل شود. ibna.ir/x6FTg @ibna_official

🔰توسط انتشارات بنام؛ «وقایع اتفاقیه کتول»؛ احیای تاریخ ناگفته و فراموش‌شده یک منطقه 🔸مدیر موسسه فرهنگی میرداماد از انتشار کتاب «وقایع اتفاقیه کتول» به قلم حسین شکی، نویسنده و پژوهشگر گلستانی به اهتمام موسسه میرداماد کتاب خبر داد و گفت: کتاب با هدف شناساندن تاریخ کمتر گفته شده و گاه تاریک منطقه کتول به نسل کنونی و آیندگان منتشر شده است. 🔸نویسنده در «وقایع اتفاقیه کتول» کوشیده است با کنار هم نشاندن اخبار، گزارش‌ها و وقایع منتشر شده در مطبوعات آن دوره، تصویری روشن از تحولات اجتماعی، سیاسی و فرهنگی کتول در یکی از حساس‌ترین برهه‌های تاریخ معاصر ایران ارائه دهد. بسیاری از این رخدادها، به گفته نویسنده، یا به فراموشی سپرده شده‌اند یا هرگز به‌درستی برای نسل امروز روایت نشده‌اند. ibna.ir/x6FQy @ibna_official

🔰مدیر انتشارات دانشگاه الزهرا در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛ تولید منابع علم اطلاعات، گرفتار سیاست‌گذاری‌های اپراتوروار است 🔸مدیر انتشارات دانشگاه الزهرا، درآسیب‌شناسی جریان تولید منابع رشته علم اطلاعات، می‌گوید وقتی بخش آموزشی کشور، نداند به کدام سمت می‌خواهد حرکت کند یا نداند سکان در دست چه کسی است، کارها اپراتوروار، پیش می‌رود و نگاه عمیق وجود ندارد. 🔸متاسفانه در بخش نشر، با وجود همه تلاش‌ها، بی‌شمار آثار ترجمه به چاپ رسیده است، ادامه داد: ترجمه‌هایی که به زیست‌بوم کشور وارد نشده و صرفاً ترجمه لغوی است. همواره سعی داشتم از بسیاری از این کتاب‌ها در کلاس استفاده کنم، اما می‌بینم برای دانشجو قابل فهم نیست؛ به‌گونه‌ای که دانشجوی دهه هشتادی یا نودی متن انگلیسی را راحت‌تر از ترجمه فارسی می‌خواند. در برگردان فارسی متأسفانه مترجم، باری‌به‌هرجهت ترجمه انجام داده است و جان‌مایه فرهنگ ایرانی در متن دمیده نشده است. 🔸 با وجود اینکه می‌دانیم مسیر به کدام سمت است، تولیدات علمی فاخری برای پوشش سرفصل دروس نداشته‌ایم. البته بخش عظیمی از این مسئله به متولیان امر برمی‌گردد. وقتی بخش آموزشی کشور، یعنی وزارت علوم، نداند به کدام سمت می‌خواهد حرکت کند یا نداند سکان در دست چه کسی است، متأسفانه کارها اپراتوروار، پیش می‌رود و نگاه عمیق و افق دید وجود ندارد. ibna.ir/x6Fwt @ibna_official

🔰 بر کتاب «در ستایش عقل» نوشته مایکل پاتریک لینج؛ خرد به چه کار می‌آید؟ 🔸نویسنده دیدگاهی را که عقل‌گرایی حداکثری می‌نامد قبول ندارد و به نقد آن پرداخته اما ضدعقل هم نیست و به دفاع از دیدگاه میانه‌رویی می‌پردازد که عقل‌گرایی انتقادی می‌نامد و به نجات مولفه‌های ضروری عقلانیت می‌پردازد. او معتقد است که عقل‌گرایی انتقادی برای داشتن جامعه‌ای مداراجو، مدنی و چندفرهنگ‌گرا ضروری است. 🔸برای شکاکیت چندین آبشخور برشمرده شده: اولین آبشخور آن این باور است که هر نوع دلیل آوری تنها نوعی دلیل‌تراشی بوده یعنی عطف به‌ماسبق کردن و پایبند شدن به چیزی که احساساتمان برگزیده است. آبشخور دوم این است که نمی‌توانیم برای اعتقادمان به علم و عقل دلایل موجهی دست‌وپا کنیم. آبشخور سوم مبتنی بر این دیدگاه است که عقل صورتک باطلی بر چهره زده: یعنی ادعا می‌کند که به حقیقت عینی دسترسی دارد اما امروزه طیفی از نگرش‌های فرهنگی اساساً وجود یا دسترسی به حقیقت عینی را قبول ندارند. این دیدگاه که زیرآب حقیقت عینی را می‌زند، توسط پست‌مدرنیسم اشاعه یافته و تشجیع می‌شود. 🔸نقش علوم انسانی در یافتن واقعیت چیست؟ آیا علوم انسانی اساساً فایده‌ای هم دارد؟ تصوری وجود دارد مبنی بر اینکه نهاد دانشگاه شامل «دو فرهنگ» است: یک فرهنگ علوم طبیعی-تجربی که با آزمایش‌های دقیق و فرضیه‌پردازی محتاطانه، واقعیت عینی را کشف می‌کند و یک فرهنگ هنر و علوم انسانی که در کار بسط قوه خیال، تحلیل مفاهیم و تحول حس متفاوت‌بودگی ماست. این تقسیم‌بندی دوگانه از سی.پی اسنو(C.P Snow) منشا گرفته است. ibna.ir/x6FTn @ibna_official

🔰«کودکی در دنیای مدرن» در گفت‌وگو با اسما صارمی؛ از کیفیت زیست کودکان غافل نباشیم 🔸به‌باور صارمی: «اگر امنیت عاطفی و سلامت روان کودک جدی گرفته نشود، جامعه در سال‌های آینده با نسلی مواجه خواهد شد که از درون فرسوده است، حتی اگر در ظاهر موفق به نظر برسد.» 🔸یکی از مسائل نگران‌کننده امروز، کاهش گفت‌وگوی واقعی در خانواده‌هاست. رابطه گاه به دستور، نصیحت یا بازخواست تقلیل پیدا می‌کند و فرصت شنیدن فعال از بین می‌رود. در چنین فضایی کودک احساس دیده‌شدن و به‌رسمیت‌شناخته‌شدن نمی‌کند. پیامد این وضعیت می‌تواند انزوا، پرخاشگری یا گسست عاطفی باشد. گفت‌وگو صرفاً تبادل کلمات نیست، بلکه به‌معنای پذیرش کودک به‌عنوان سوژه‌ای صاحب احساس و تجربه است. 🔸بازی ابزار اصلی یادگیری در کودکی است، نه فعالیتی حاشیه‌ای. کودک در بازی، مهارت حل مسئله، خلاقیت، تنظیم هیجان و همکاری را تمرین می‌کند. حذف بازی به نفع آموزش فشرده ممکن است ظاهراً به پیشرفت تحصیلی کوتاه‌مدت کمک کند، اما در بلندمدت رشد اجتماعی و خلاقیت را تضعیف می‌کند. کودکی که فرصت بازی نداشته باشد، فرصت تمرین زندگی اجتماعی را از دست می‌دهد. ibna.ir/x6FQz @ibna_official