🔰بحران خاموش کتاب‌های غیرداستانی؛ چه کسی مقصر است؟ 🔸فروش کتاب‌های غیرداستانی در بریتانیا به پایین‌ترین سطح خود در هشت سال گذشته رسیده است. آمارها نشان می‌دهد مردم در مقایسه با شش سال قبل، ۱۷ میلیون نسخه کمتر کتاب‌های واقع‌محور می‌خرند. 🔸آمار موسسه NielsenIQ BookData این نگرانی را تایید می‌کند. فروش کتاب‌های غیرداستانی در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل شش درصد کاهش داشته و به ۵۵ میلیون نسخه رسیده است؛ کمترین میزان از سال ۲۰۱۷ تاکنون. در حالی که فروش رمان‌ها به‌واسطه موج‌هایی مانند «رمانتاسی» همچنان پررونق است، کتاب‌های فکری و پژوهشی با افتی مداوم روبه‌رو شده‌اند. 🔸بحران کنونی شاید نتیجه رقابت فناوری‌های جدید، تغییر ذائقه مخاطبان و محافظه‌کاری صنعت نشر باشد؛ اما همچنان این پرسش پابرجاست که آیا جامعه می‌تواند بدون کتاب‌های جدی و اندیشه‌محور، آینده‌ای روشن داشته باشد؟ ibna.ir/x6FPs @ibna_official

🔰نگاهی به سال ۲۰۲۵ و شباهت‌های عجیب واقعیت با ادبیات علمی‌تخیلی وقتی خبرها شبیه رمان‌های پادآرمان‌شهری می‌شوند 🔸از مراسم‌های اشرافی میلیاردرها تا ظهور هوش مصنوعی و سیاست‌های پوپولیستی؛ برای بسیاری از جوانانی که با رمان‌های پادآرمان‌شهری بزرگ شده‌اند، جهان امروز دیگر شبیه آینده تخیلی نیست — بلکه ادامه همان داستان‌هاست. 🔸وقتی به عقب نگاه می‌کنیم، سال ۲۰۲۵ سالی فراموش‌نشدنی بود؛ با رخدادهایی عجیب مثل «بازی‌های پاپ» — نامی که اینترنت برای تب‌وتاب انتخاب پاپ جدید گذاشت — و سرقت لوور، دزدی‌ای آن‌قدر غیرقابل‌باور که بعضی‌ها فکر کردند تبلیغی برای فیلم بعدی مجموعه Now You See Me است. 🔸ناامیدی سیاسی و اقتصادی باعث شده حتی نسل جوان هم حسرت «دوران ساده‌تر» را بخورد؛ نتیجه‌اش افزایش گرایش‌های محافظه‌کارانه در شبکه‌های اجتماعی است — از «مردان آلفا» تا «همسران سنتی». 🔸این روند یادآور آینده تخیلی سرگذشت ندیمه نوشته مارگارت اتوود است؛ جهانی با سرکوب زنان، سلطه ایدئولوژیک و مقاومت. ibna.ir/x6FRk @ibna_official

🔰به مناسبت ۲۹ بهمن، روز عشق ایرانی و گرامیداشت سپندارمذگان؛ کتاب، کلمه و پیوند؛ روایت جاویدان هفت زوج که در ادبیات پیر شدند 🔸عشق در دنیای کلمات، تنها یک استعاره شاعرانه نیست؛ حقیقتی است که در سطر سطرِ زندگی مشترک بزرگانی تجلی یافته که قلم و قدمشان با هم یکی شد. در این گزارش، به بازخوانی زندگی زوج‌های اثرگذاری می‌پردازیم که از میانه کلاس‌های درس، تحریریه مجلات و کتابخانه‌ها، عهدی بستند که تنها مرگ توانست میانشان جدایی بیفکند. حکایت کسانی که نشان دادند می‌توان هم‌سنگرِ فکری بود، هم‌خانه ماند و میراثی ماندگارتر از یک زندگی معمولی برای تاریخ فرهنگ ایران به یادگار گذاشت. 🔸در روزگاری که مفاهیمی مثل «عشق» گاه در هیاهوی دنیای مدرن رنگ می‌بازند، بازگشت به قصه آدم‌هایی که «عشق ایرانی» را در عمل معنا کردند، هم فال است و هم تماشا. آن‌ها که در این گزارش معرفی می‌کنیم، فقط شریک سقف و سفره نبودند؛ آن‌ها «ویراستارِ» زندگی یکدیگر بودند. 🔸از خانلری‌ها که در دانشکده عاشق شدند تا هوشنگ گلشیری و فرزانه طاهری که میان داستان و واقعیت پل زدند. این‌ها روایتگرِ عشقی هستند که نه با تپش‌های تندِ زودگذر، بلکه با صبوریِ تحقیق و مداومتِ نوشتن صیقل یافته است. 🔸سیمین و جلال بی‌شک مشهورترین زوج ادبی معاصرند. اهمیت سیمین به عنوان نخستین زن نویسنده مدرن ایرانی و جلال به عنوان متفکر و منتقد اثرگذار، وزنه سنگینی به این پیوند داده است. ibna.ir/x6FNH @ibna_official

🔰«چالش قانون و شریعت» در گفت‌وگو با جواد نوری‌زاده؛ تکانه‌های تجدد در سنت 🔸به گفته نوری‌زاده: مدرنیته تکانه‌های شدیدی در اندیشه ایرانیان ایجاد کرد. آن‌ها در پاسخ به سوال «چرا عقب مانده‌ایم؟» به جواب‌های مختلف و گاه متناقضی رسیده و نسخه‌های متعددی نیز در دستور کار قرار دادند. این نسخه‌ها در طول ۱۵۰ سال گذشته ثابت کرده‌اند که هم‌چنان باگ دارند. و هم‌چنان باید درباره اصول و مبانی حکمرانی باید کار فکری و نظری عمیق انجام داد. 🔸فقهای ضدمدرنیته در مقابل تحولات برای نهادینه کردن حکومت قانون سنگ‌اندازی می‌کردند. در دورانی که تلاش‌ها برای متحول کردن نهادهای دولتی در دهه‌های موردبحث شروع شد هنوز فقها با مدرنیته آشنایی چندانی نداشتند. کما این‌که سی چهل سال بعد از این دوران بود که روحانیون و فقهای روشن‌اندیشی چون میرزای نائینی و آخوند خراسانی نه تنها با مواجهه با مدرنیته همراه شدند بلکه به اسلامیزه کردن دموکراسی هم پرداختند. 🔸نتیجه تحولات حقوقی عصر قاجار قدرت فقها و روحانیون را کم می‌کرد. مهم‌ترین عرصه تقلیل قدرت آنان در محاکم شرعی بود. مراجعات به فقها و روحانیون برای دادرسی‌های مدنی و کیفری در نتیحه این تحولات به‌شدت کاهش پیدا کرد. فقدان تلورانس و آستانه تحمل برای گفت‌وگو به‌حدی بود که مثلاً مشیرالدوله را از ملاقات با ملاعلی کنی حتی در گرمابه عمومی منع کرده بودند! ibna.ir/x6Fd9 @ibna_official

🔰در مسیر دانایی/ همدان حکایت آقای هدایتی و هدهدسفید/ کتابخانه سیاری که به دل روستاهای می‌زند 🔸 هدهد سفید می‌رود و با خود کتاب‌ها را راهی جاده‌های همدان می‌کند تا پلی میان انسان و اندیشه بسازد، آنجا که داستانی تازه آغاز می‌شود و قلب‌ بچه‌های روستا با دنیای داستان‌ها پیوند می‌خورد. 🔸کتابخانه سیار سفیر دانایی نوری در دل خاموشی‌هاست، این کتابخانه نه تنها کتاب، بلکه امید، تخیل و پنجره‌هایی را به جهانی تازه باز می‌کند. کتابخانه سیار پلی است میان انسان و اندیشه؛ میان روستا و شهر، میان دستان پر از کار و ذهن‌های تشنه یادگیری. در هر توقف، لبخندی جوانه می‌زند، داستانی تازه آغاز می‌شود و قلبی با دنیایی از واژه‌ها پیوند می‌خورد. 🔸در کتابخانه سیار کتاب‌ها سفر می‌کنند تا یادآوری کنند دانش تنها در قفسه‌های چوبی نمی‌ماند بلکه می‌تواند روی چرخ‌ها زندگی کند، می‌تواند به هر گوشه‌ای برود و روشنی را میان تاریکی‌ها تقسیم کند. ibna.ir/x6FgS @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ تخفیف‌ها علیه چرخه نشر 🔸چرخه سنتی در آستانه فروپاشی 🔸تخفیف‌های نامتعارف فروشگاه‌های برخط، کتابفروشی‌ها را در رقابتی نابرابر قرار داده و ضرورت تدوین قوانین مشخص برای سقف تخفیف و ساماندهی بازار کتاب را بیش از پیش آشکار کرده است. 🔸راه‌حل اصلی، ضرورت تنظیم‌گری هوشمندانه و ایجاد قواعد مشترک برای حفظ رقابت سالم است؛ به عبارت دیگر تعیین سقف منطقی برای تخفیف‌ها، شفاف‌سازی روابط مالی میان ناشر و کتابفروش، و تقویت حضور نمایندگان کتابفروشان در نهادهای صنفی می‌تواند بخشی از راه‌حل باشد. پیشنهاد تشکیل اتحادیه‌ای با نمایندگی واقعی کتابفروشان نیز در همین چارچوب مطرح می‌شود تا صدای این بخش از بازار بیشتر شنیده شود. 🔸مسئله تخفیف‌های نامتعارف فروشگاه‌های برخط کتاب را باید نشانه‌ای از یک گذار پُرتنش صنعت نشر به عصر دیجیتال دانست. گذری که بدون سیاست‌گذاری دقیق، می‌تواند به تمرکز بازار در دست چند بازیگر بزرگ و تضعیف شبکه گسترده کتابفروشی‌ها منجر شود. ibna.ir/x6FV9 @ibna_official

🔰کارگردان نمایش اقتباسی «خشم قلمبه» در گفت‌وگو با ایبنا: در داستان مخاطب تصویر می‌سازد، در تئاتر ما برایش تصویر می‌آفرینیم 🔸وحید نفر - کارگردان نمایش اقتباسی «خشم قلمبه» - گفت: فرایند اقتباس در حوزه کودک و نوجوان بسیار حساس‌تر است و می‌توانم بگویم که یک تیغ دولبه حساب می‌شود. شما از یک سو باید جنبه‌های سرگرم‌کننده را حفظ کنید و از سوی دیگر پیام آموزشی را منتقل کنید. همه چیز در دو کفه ترازوی آموزش و سرگرمی باید به یک تعادل دقیق برسد تا مخاطب کودک نه از این طرف بیفتد و نه از آن طرف. علاوه بر این، اثر باید در تمام ارکانش به‌روز باشد؛ از میزانسن و موسیقی گرفته تا نور و طراحی فضا. 🔸مدت‌ها بود به دنبال متنی می‌گشتم که یک فرایند روان‌شناسانه را در دل خود داشته باشد، تا اینکه داستان «خشم قلمبه» را خواندم و ناگهان دریافتم که این اثر همان ظرفیتی را دارد که می‌توانیم از دل آن به یک فرایند نمایشی عمیق و تاثیرگذار نزدیک شویم. 🔸این نمایش نشان می‌دهد که خشم چگونه از دل سوءتفاهم‌های کوچک خانوادگی بیرون می‌زند. به دلیل همین ملموس بودن، هم برای کودک و هم برای بزرگسال قابل درک است. ibna.ir/x6FTY @ibna_official

🔰فیلم «همنت» و مرور رنج‌های جوانی نویسنده بزرگ انگلیسی؛ از مرگ «همنت» تا تولد «هملت»، نشانی از شخصی‌ترین راز تراژدی شکسپیر دارد 🔸رمان «همنت» و اقتباس سینمایی آن شکسپیر را از جایگاه اسطوره‌ای‌اش پایین می‌آورند و در قامت پدری داغدار نشان می‌دهند، و در عین حال، نشان می‌دهند چگونه همین داغ، به آفرینشی عظیم منتهی می‌شود 🔸در رمان «همنت» اوفارل، داستان حول محور اگنس (آن هاتاوی)، همسر شکسپیر و مادر همنت می‌چرخد. در بسیاری از روایت‌های زندگی شکسپیر، آن هاتاوی به عنوان یک زن خانه‌دارِ بی‌سواد به تصویر کشیده می‌شود که شکسپیر او را برای پیشرفت و زندگی جالب‌تری در لندن رها می‌کند. اوفارل او را به عنوان کسی که هوش و زندگی مستقل خود را دارد به مخاطب معرفی می‌کند. 🔸اوفارل پس از موفقیت‌های کتابش، اقتباسی از رمانش را با همکاری کلوئی ژائو، یکی از کارگردانان مشهور حال حاضر سینما نوشته است. ژائو را که با فیلم تحسین شده «سرزمین خانه‌به‌دوش‌ها» (Nomadland) می‌شناسیم، این بار در مسیر تجربه‌گرایی فیلمسازی‌اش به سراغ ساخت یک فیلم بیوگرافی خشک نرفته است و تلاش کرده در اثری کاوشی شاعرانه در عشق، سوگ و قدرت جادویی هنر در مواجهه با مرگ داشته باشد. مضامینی که نه فقط برای عاشقان ادبیات، بلکه برای هر انسانی قابل تأمل‌ است. این فیلم نسخه‌ای غم‌انگیزتر و واقع‌گرایانه‌تر از «شکسپیر عاشق» به نظر می‌رسد و می‌توان آن را «شکسپیر در سوگ» نامید. همانند رمان تمرکز اصلی روی شکسپیر نیست و ما اگنس را در محوریت داستان می‌بینیم.. ibna.ir/x6FVk @ibna_official

🔰تاریخ بزرگ‌ترین ایل کوچرو ایران در گفت‌وگو با فرید مرادی؛ بختیاری‌ها،‌ از نخستین ساکنان فلات ایران 🔸این خرده‌فرهنگ‌ها هویت ملی ایران را می‌سازند 🔸فرید مرادی نویسنده و پژوهشگر گفت: ایل بختیاری در سیر طولانی تاریخ خود حامل عادات، آداب، رسوم و شیوه‌هایی برای زیست خود بوده که دانستن آنها بخش عمده‌ای از تاریخ مردم‌شناسی ایران را تشکیل می‌دهد. 🔸ایل بزرگ بختیاری به خاطر پیشینه تاریخ دیرین خود و با حضور جدی و اثرگذار در تاریخ معاصر ایران از مشروطیت به بعد، موجب تالیف کتاب‌هایی در باب این ایل بزرگ شده است. ضمن آنکه سرزمین بختیاری مورد توجه سیاحان و ایران‌شناسان معروفی مثل لایارد، ویلسون، رنه دالمانی، هومردوهل و… بوده و اینان آثار ارزشمندی درباره این سرزمین نوشته‌اند. 🔸بختیاری‌ها مردمی با فرهنگ و ایران‌دوست هستند، از قدیم شاهنامه‌خوانی در آن سرزمین ریشه دارد، آنها نسبت به آداب و رسوم و تاریخ سرزمینشان حساسیت دارند و به دقت و علاقه پیگیر انتشار این آثار هستند، به جرات می‌گویم که هر کتابی در مورد آنان منتشر شده مورد توجه و اقبال آنها نیز قرار گرفته است. بنابراین چاپ و باز چاپ کتاب‌ها در مورد آنان باید مورد توجه باشد و تداوم پیدا کند. ibna.ir/x6FVf @ibna_official

🔰گزارش ایبنا از ششمین روز نمایشگاه؛ مصطفی رحماندوست مهمان ویژه امروز نمایشگاه کتاب ارومیه 🔸 در حاشیه نمایشگاه کتاب ارومیه، اثری آموزشی با رویکردی متفاوت برای نسل جوان رونمایی شد، کتاب «عکاسی با موبایل ویژه نوجوانان». این اثر آموزشی تلاش می‌کند، بر خلاف اکثر منابع موجود که بیش از حد فنی بوده و بر سخت‌افزار تمرکز دارند، نگاه هنری نوجوانان را فعال کند. 🔸رونمایی این کتاب با استقبال گرم بازدیدکنندگان همراه بود و نویسنده اثر در حاشیه مراسم، درباره نقش آموزش‌های نوین در رشد سواد بصری جوانان سخن گفت. 🔸امکانات عکاسی با موبایل، محدودیت‌های عکاسی با موبایل، تصویر ذهنی و نگاه خلاقانه، آشنایی با دوربین موبایل، ترکیب بندی، چگونه عکس‌هایت را جذاب‌تر کنی؟، نور بهترین دوست عکاس، ویرایش عکس از عکس خام تا تصویر، هوش مصنوعی / وقتی دوربینت باهوش می‌شود، اصول اخلاقی عکاسی، احترام به حریم خصوصی دیگران، از نوجوان به عکاس خلاق، واژه نامه ساده عکاسی از بخش‌های کتاب است. ibna.ir/x6FTZ @ibna_official

🔰جوابیه؛ نقدِ نقد؛ نگاهی به اخلاق نقد و پژوهش در یادداشت افغانستان در «خون دلی که لعل شد» 🔸روابط عمومی انتشارات انقلاب اسلامی در پاسخ به یادداشت رضا عطایی، دبیر کاگروه اجتماعی- سیاسی انجمن راحیل درباره کتاب «خون دلی که لعل شد» پاسخی نوشت که در اختیار ایبنا قرار داده است. 🔸یادداشت اخیر جناب آقای رضا عطایی با عنوان «یک روایت و یک حاشیه؛ افغانستان در خون دلی که لعل شد»، اگرچه با نگاهی جزئی‌نگر به سراغ یک پاورقی رفته است، اما متأسفانه به دلیل عدم رعایت برخی استانداردهای نقد پژوهشی و بی‌توجهی به واقعیات صنعت نشر، دچار «خطای در تحلیل» و «تعمیم نابجا» شده است. این نوشتار کوششی است برای بازگرداندن بحث از حاشیه‌های کنایه‌آمیز به متن واقعیت. 🔸با کمال تأسف نویسنده یادداشت با لحنی کنایه‌آمیز، سخن از فقدان رشته‌های دانشگاهی «افغانستان‌شناسی» را به میان آورده و وجود این خطا را دال بر وجوب و ضرورت وجود واحد تخصصی در یک انتشارات دانسته است. باید پرسید: آیا وظیفه یک مؤسسه انتشاراتی، سیاست‌گذاری برای وزارت علوم یا ایجاد دپارتمان‌های بین‌المللی است؟ استاندارد نشر در تمام جهان بر پایه «تیم تحقیق و مقابله» است، نه ایجاد دپارتمان برای تک‌تک کشورهای جهان. این نوع مطالبه‌گری، اگرچه در جای خود (مثلاً خطاب به نهادهای آکادمیک) محترم است، اما کشاندن آن به حاشیه نقد یک کتاب خاطرات، بیشتر بوی «فرافکنی» می‌دهد تا دغدغه پژوهشی. ibna.ir/x6FVc @ibna_official

🔰بازخوانی کتاب «عالی‌ترین مکتب تربیت و اخلاق»؛ رمضان: دریچه‌ای به اخلاق و معنویت 🔸کتاب با کاوش در عمق فضایل ماه مبارک رمضان، خواننده را به تعمق در باب روزه، قرآن و دعا به‌مثابه ابزارهای تکامل انسان فرامی‌خواند. 🔸مولف در این اثر، رمضان را نه صرف یک ماه عبادی، بلکه برنامه‌ای کامل برای پرورش روح و جسم انسان معرفی می‌کند. کتاب با استناد به آیات قرآن، احادیث معصومین (ع) و داستان‌های واقعی از صدر اسلام، خواننده را به تأمل در اهمیت روزه‌داری وامی‌دارد. آیت‌الله صافی‌گلپایگانی در این کتاب، با تلفیق فقه، اخلاق و تاریخ، رمضان را عالی‌ترین مکتب می‌داند که می‌تواند جامعه اسلامی را به‌سوی کمال سوق دهد. 🔸مولف فضیلت قرآن را در سه بخش فضیلت کلی قرآن، فضیلت تلاوت آن و معجزه جاودان بودنش بررسی می‌کند. وی با نقل نظرات دانشمندان غربی همچون گوته و موریس بوکای، که قرآن را عظیم‌ترین کتاب می‌دانند، تأکید می‌کند که رمضان بهترین زمان برای تدبر در قرآن است. این فصل خواننده را ترغیب می‌کند تا قرآن را نه‌تنها بخواند، بلکه به‌عنوان کتاب زندگی به کار گیرد. ibna.ir/x6FVD @ibna_official