🔰به بهانه درگذشت نویسنده «نام‌آوران هنر اصفهان؛ جلد موسیقی»؛ از نی تا مستندسازی؛ مروری بر دو دهه پژوهش میدانی در موسیقی ایران 🔸 بیش از دو دهه پژوهش میدانی و جمع‌آوری اسناد و عکس‌های هنرمندان موسیقی، میراثی ماندگار از منوچهر شیخ‌صراف برجای گذاشت که به بهانه درگذشت او این تلاش عاشقانه را مرور خواهیم کرد. 🔸شادی شیخ‌صراف، فرزند ارشد وی در گفت وگو با ایبنا: پدرم معتقد بود که تاریخ موسیقی اصفهان، با وجود پیشینه غنی، به شکل نظام‌مند ثبت نشده است. بسیاری از نام‌ها و دستاوردهای هنرمندان اصفهان در خاطره‌ها و منابع پراکنده باقی مانده بودند و تصاویر و اسناد کافی از آن‌ها موجود نبود. 🔸او معتقد بود ثبت‌نام هنرمندان، نوعی ادای دین است؛ نسل‌های بعد باید بدانند چه کسانی مسیر هنر را ساخته‌اند و چه ممارست‌ها و تلاش‌هایی پشت خلق اثر هنری بوده است. این هویت‌بخشی، وجه تمایز اساسی کار پدرم بود. ibna.ir/x6FWT @ibna_official

🔰مروری بر کتاب «شبیه صدام»؛ نقشه صدام جواب داد؛ «بدل صدام» در خط مقدم 🔸کشورهای عربی به عراق به عنوان «پاسدار دروازه شرقی» می‌نگریستند؛ اما این جنگ، جنگی بود که بسیاری از دولت‌های غیر عرب علاقه‌مند بودند به نفع هیچ یک از طرفین نباشد. 🔸نیروهای عراقی، پس از شکست در بستان تا این نقطه عقب‌نشینی کرده بودند. تعداد زیادی کشته در گوشه و کنار افتاده بود. در جبهه تلاش کردم تا در مقابل صحنه‌هایی که مشاهده می‌کنم، تعادلم را حفظ کنم خط مقدم عراق مجموعه‌ای از خاکریزها و سنگرهایی بود که توسط بلدوزر ایجاد شده بود. نیروهای پیاده عراق، از این نقاط، ایرانی‌ها را زیر آتش رگبار بی‌امان خود گرفته بودند. نیروهای ایرانی حدود چند صد متر آن طرف‌تر در سمت دیگر قرار داشتند. در خط مقدم ادوات جنگی از کار افتاده و حفره‌هایی توسط بمب‌ها و گلوله‌ها ایجاد شده بود و همچنین کشته‌های فراوانی به چشم می‌خورد. بیشتر کشته شدگان ایرانیان جوانی بودند که پارچه قرمزی به دور سرشان بسته بودند. آنها بدون هیچ گونه ترس و وحشتی خود را در مقابل تانک‌های عراقی می‌انداختند. آیت الله خمینی در یک بحران ملی که عبارت بود از تجاوز یک ارتش بیگانه، توانسته بود نظم عمومی را در کشور برقرار سازد؛ همچنین موفق شده بود احساسات ملی را به نفع انقلاب برانگیزد. ibna.ir/x6FWR @ibna_official

🔰از مجموعه مشاهیر کتابشناسی معاصر ایران بازخوانی شد؛ زندگی و زمانه محمد نخجوانی؛ پناه اهل تحقیق در تبریز 🔸نام محمد نخجوانی با حاشیه‌نویسی‌های دقیق، نسخه‌های کمیاب و سخاوت علمی گره خورده است؛ پژوهشگری که دانش را بی‌دریغ تقسیم می‌کرد. 🔸استاد حاج‌محمد نخجوانی یکی از فرزندان فرهیخته و بلندهمت و از چهره‌های خوش‌نام و از فضلای صاحب‌نام تبریز است. 🔸مهم‌ترین ارمغانی که نخجوانی به جهان دانش این سامان تقدیم داشته است کتابخانه بسیار نفیسی است که صرف‌نظر از کُتب مهمه چاپی از نظر نسخه‌های خطی کم‌نظیری که دارد در نوع خود بی‌نظیر و از حیث اعتبار، این نسخ در ردیف بزرگترین کتابخانه‌های جهان قرار دارد. 🔸علی‌اکبر صبا: آن مرحوم در تاریخ در ادبیات و کتابشناسی و معرفت انواع خطوط کمتر نظیر داشت. مقالات آن مرحوم شاید از لحاظ کمّیت آن‌قدرها زیاد نباشد ولی در عالم ادب نیز کمّیت چندان مورد توجه نیست و نباید باشد. زیرا به قول نظامی گنجوی (آن خشت بود که پُرتوان زد) اما از لحاظ کیفیت بسیار ارجمند و مفید و قابل بررسی و انتقاد است. مرحوم نخجوان در نوشتن مطالب سبک بخصوص ندارد بلکه تابع همان شیوه تکلم عمومی است منتها نوشته‌هایش به قدری ساده و روان است که برای خواننده هیچ مطلبی را پوشیده و مبهم نمی‌گذارد و اغلب تغییرات و جملاتش از عیب‌هایی که مخّل فصاحت و بلاغت است عاری و خالی است.» ibna.ir/x6FVL @ibna_official

🔰یادداشتی بر دو نمایشنامه «مریم منصوری»؛ روایت‌هایی از تنهایی و مقاومت 🔸«آمده بودیم این‌جا بمیریم» و «برف زمین را گرم می‌کند»؛ آثاری که هر دو از سوی جشنواره‌ها و داوران ادبیات نمایشی مورد توجه و تقدیر قرار گرفته‌اند و اکنون در کتابی با ۱۱۱ صفحه برای علاقه‌مندان به ادبیات نمایشی به چاپ رسیده‌اند. 🔸زبان در آثار منصوری همیشه نقش ساختاری دارد. در این نمایش‌نامه نیز زبان، نه وسیله انتقال اطلاعات، که بازتابِ تکه‌تکه‌شدن هویت و روان است. سکوت‌ها، مکث‌ها، جملات ناتمام و گفت‌وگوهای در حد سایه، سبب می‌شوند ریتم نمایش‌نامه آهسته اما فشرده باشد. این زبانِ کمینه‌گرا گرچه ممکن است برای برخی مخاطبان «سخت» یا «دور» به نظر برسد اما برای خواننده آشنا با ادبیات مدرن، بافت عمیق و شاعرانه‌ای خلق می‌کند. 🔸چه در جهان خاموش «آمده بودیم این‌جا بمیریم» و چه در فضای سرد و پناه‌جوی «برف زمین را گرم می‌کند»، منصوری از چیزی حرف می‌زند که معمولاً دیده نمی‌شود: آن‌چه گفته نشده، آن‌چه زیر لایه‌های سکوت مانده و آن‌چه شخصیت‌ها به‌جای گفتن، زندگی می‌کنند. 🔸این دو نمایش‌نامه، تصویرهایی از تنهایی، فروپاشی، امیدهای خاموش و مقاومت‌های کوچکند؛ تصاویری که در سکوت ساخته می‌شوند و مخاطب را به مکث، همراهی و اندیشیدن دعوت می‌کنند. ibna.ir/x6FWS @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «بازپس‌گیری»؛ از منفعت خصوصی تا خیر عمومی 🔸کتاب بر مفهوم تفویض اختیارات اجتماعی متمرکز شده است؛ آن‌هم نه به معنای محدود آن در علوم مدیریتی یا علم سیاست، بلکه به معنای مفهومی بنیادین در فلسفه سیاسی و البته عنصری اساسی در تعیین ساختارهای سیاسی توان اجتماعی. 🔸در بخشی از کتاب به مسئله محوری بحث لاک و روسو درباره خروج دولت از معنای خود پرداخته شده است؛ به این معنی که چگونه ممکن است قالبی که با حدود اختیارات، شیوه شکل‌گیری و کارکردهای مختص خود به عنوان دولت تعریف و قدرتی به آن تفویض شده به ضدخود بدل و یا منحل گردد. 🔸لازم به ذکر است مسیر جان لاک را روسو نیز طی می‌کند. به عقیده او این کافی نیست که یک ملت فقط یک‌مرتبه انجمن کند و تشکیلاتی را برای همیشه معین کرده و تصویب گرداند. وجود یک حکومت دائمی کافی و زمامداران مادام‌العمر کافی نیست بلکه باید در تاریخ‌هایی معین اجماع صورت گیرد آن‌هم بدون اینکه عاملی بتواند آن‌را متوقف کرده یا به تاخیر اندازد. اهمیت بحث زمان‌بندی برای روسو در امکان پس گرفتن بخشی از قدرت تفویض شده در قابل فرسودگی یا گذر زمانی نهفته است. ibna.ir/x6FVX @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «رهیاب دیپلماسی؛ تاریخچه سفارت»؛ دیپلماسی به مثابه تجارت بین دولت‌ها بدون توسل به زور، تبلیغات یا قانون 🔸سیر تحولات تشکیل سفارت در طی زمان 🔸برخلاف باور رایج سفارت هر کشور قلمرو مستقل آن کشور نبوده و بخشی از خاک آن محسوب نمی‌شود و فقط از اجرای برخی قوانین محلی در محدوده خود معاف هستند، بلکه به نظر می‌رسد این باور اشتباه ریشه در مصونیت کامل دیپلماتیک دارد که در قرارداد وین به آنها اشاره شده است.با وجود این حمله به سفارت یک کشور، می‌تواند حمله به خاک آن کشور هم محسوب شود. 🔸از آنجایی که این کتاب در مورد سفارت است با وجود اهمیت فراوان تاریخچه‌ای از توسعه پست کنسولی را شامل نمی‌شود با این وجود به طور طولانی به ویژه زمانی که آنها اساساً در بسیاری از نمایندگی‌های اروپایی در کشورهای قاره آمریکا در قرن نوزدهم ماموریت‌های دیپلماتیک را در برمی‌گرفتند، مورد بررسی قرار می‌دهد. 🔸کتاب «رهیاب دیپلماسی؛ تاریخچه سفارت» بعد از پیشگفتار و مقدمه عناوینی همچون آغاز، قرن پانزدهم، گسترش وظایف، خانه و ساختمان، ارتباطات پیش از تلگراف، نقطه اوج، قرن نوزدهم، ورود به قاره آمریکا، خاورمیانه و آفریقا، ترکیبات خاور دور، عقبگرد بعد از جنگ جهانی اول و موسسه سرسخت را مورد بررسی قرار داده است. ibna.ir/x6FSy @ibna_official

🔰ردپای اسطوره/ سیستان و بلوچستان؛ رستم؛ شخصیتی واقعی یا اسطوره‌ای که فردوسی خلق کرد؟ 🔸 بدون شک، رستم، پهلوان نام‌دار شاهنامه فردوسی، جایگاهی فراتر از یک شخصیت داستانی دارد، او پس از گذشتِ قرن‌ها در دل فرهنگ و تاریخ ایران‌زمین جایگاهی ویژه پیدا کرده است. این جایگاه، به ویژه در منطقه سیستان و بلوچستان رنگ و بویی دیگر می‌گیرد اما آیا شخصیت رستم صرفا در شاهنامه حضور دارد یا در دنیای بیرونی نیز مابه‌ازای واقعی داشته است. 🔸در سیستان، قصه‌ها و روایات مختلفی نیز درباره رستم نقل می‌شود این قصه‌ها بیشتر به صورت شفاهی و سینه به سینه منتقل شده‌اند و در آن‌ها به جنبه‌های بومی و محلی زندگی رستم توجه بیشتری شده است. 🔸اسطوره در سرزمینی شکل می‌گیرد که تمدن به اوج شکوفایی رسیده باشد. در آن ایام در ایران، به دلیل هویت فرهنگی غنی و موقعیت همیشه در معرض خطر، نیاز به یک قهرمان آرمانی احساس می‌شد پس رستم به عنوان «ابرپهلوان»، تجلی تمام ارزش‌های دلاوری، خرد و مردانگی شد. 🔸 در تاریخ و نیز در اسطوره‌ها هیچ شخصیتی مابه‌ازای یک به یک و مستقیم رستم نیست، سورنا و کانیشکای تاریخی، گرشاسب اسطوره‌ای، ایندره و کریشنای هندی و … هیچ‌یک تمام این ویژگی‌ها را یک‌جا ندارند. ibna.ir/x6F9n @ibna_official

🔰به مناسبت نود و یکمین سالروز تولد اسماعیل فصیح؛ فصیح؛ فرزند درخونگاه و خالق «جلال آریان» 🔸دوم اسفند، زادروز نویسنده‌ای است که ادبیات را نه در لفاظی‌های روشنفکرانه، بلکه در نبضِ تندِ خیابان‌های تهران و دکل‌های نفت جنوب جست‌وجو می‌کرد. اسماعیل فصیح، نویسنده‌ای بود که از دل درخونگاه تهران برخاست، در مونتانا با همینگوی دیدار کرد و با خلق «جلال آریان»، وجدان بیدار طبقه متوسط ایران شد. 🔸آنچه فصیح را «فصیح» کرد، فقط تحصیلات نبود، بلکه زخمی بود که در غربت بر جانش نشست. مرگ همسر اولش، «آنابل کمبل»، در هنگام زایمان، فاجعه‌ای بود که او را با پوچی عمیقی روبه‌رو کرد؛ زخمی که هرگز التیام نیافت و در رمان‌هایی چون «درد سیاوش»، به مرثیه‌ای ابدی برای عشق و فقدان تبدیل شد. فصیح آموخت که جهان، زنجیره‌ای از علت‌ها و معلول‌های بی‌رحم است. 🔸سبک نوشتاری فصیح، وام‌دار ایجاز و صراحت همینگوی است. او جملات را نمی‌آراست، بلکه آن‌ها را می‌تراشید. او از نخستین کسانی بود که یاد داد رمان فارسی نباید در بند کلمات دشوار باشد، بلکه باید مانند یک گزارش دقیق، لایه‌های زیرین روان و اجتماع را کالبدشکافی کند. ibna.ir/x6FVM @ibna_official

🔰نویسنده نمایشنامه «سگ‌خور» در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛ نمایشنامه «سگ‌خور» و روایت خشونت علیه حیوانات/ وقتی هنر علیه خشونت می‌ایستد 🔸نمایشنامه «سگ‌خور» نوشته محمد میرعلی‌اکبری، در گروه «نمایشنامه» به عنوان یکی از نامزدهای کتاب‌های «هنر» جایزه کتاب سال ۱۴۰۴ انتخاب شد که با موضوع محیط زیست و مبارزه با خشونت علیه حیوانات نگارش شده است. 🔸میرعلی‌اکبری درباره ایده نگارش چنین نمایشنامه‌ای با سوژه مربوط به حیوان‌آزاری گفت: جریانی که مبنای این اثر قرار گرفت، مربوط به اتفاقی واقعی بود. در حال حاضر نیز گودهایی با عنوان «سگ‌دعوا» در نقاط مختلف کشور وجود دارد، اما آنچه توجه مرا جلب کرد، یک جریان برنامه‌ریزی‌شده در شمال کشور بود که حتی افرادی از خارج از کشور برای آن می‌آمدند و شرط‌بندی‌های یورویی انجام می‌دادند. 🔸در بخشی از این کتاب اشاره‌ای هم به تالاب و فلامینگوها می‌شود. در واقع اشاره‌ای به قضیه میانکاله و شکارچی‌ها است که حیوانات را مسموم و تلف کردند. این موضوع در پشت برگردان جلد کتاب هم آمده است. ibna.ir/x6FX8 @ibna_official

🔰کارگردان نمایش اقتباسی «رویای برفی» در گفت‌وگو با ایبنا: اگر عصبانیت را رها کنیم می‌تواند ما را تنها کند 🔸مریم خاکسار تهرانی - کارگردان نمایش اقتباسی «رویای برفی» که براساس کتاب «گوسفندی که عصبانی بود، خیلی عصبانی» ساخته شده - گفت: «رویای برفی» می خواهد بگوید عصبانیت طبیعی است، اما اگر رهایش کنیم می‌تواند ما را تنها کند. خشم دشمن کودک نیست بلکه یکی از واکنش های اوست؛ بخشی از اوست. اما باید یاد بگیرد که خشمش از خودش بزرگ‌تر نشود. 🔸«رویای برفی» می خواهد بگوید عصبانیت طبیعی است، اما اگر رهایش کنیم می‌تواند ما را تنها کند. خشم دشمن کودک نیست بلکه یکی از واکنش های اوست؛ بخشی از اوست. اما باید یاد بگیرد که خشمش از خودش بزرگ‌تر نشود. 🔸در تئاتر کودک، کودک تنها تماشاچی نیست؛ او همراه با شخصیت‌ها زندگی را تجربه می‌کند. در «رویای برفی»، عصبانیت برفی نه با نصیحت، بلکه با تصویر، حرکت و تغییر صحنه به کودک منتقل می‌شود و او فرصت پیدا می‌کند این احساس را از نزدیک درک کند. ibna.ir/x6FVC @ibna_official