🔰از زانوهای والدین تا حافظه جمعی:
قدرت پنهان کتابهای تصویری
🔸سالی ریپین، نویسنده نامآشنای ادبیات کودک استرالیا، با یادآوری نقش ماندگار کتابهای تصویری، به والدین هشدار میدهد که کنار گذاشتن این کتابها پس از مستقلخوان شدن کودکان، یکی از رایجترین و پرهزینهترین اشتباههاست.
🔸به باور او، دلیل ماندگاری کتابهای تصویری روشن است: این کتابها حامل خاطرهاند. خاطره نشستن روی زانوی یک بزرگسال، چهارزانو روی قالی، و گوش سپردن به صدایی که با لحنها و صداهای بامزه جان میگیرد. کتابهای تصویری، بیش از آنکه فقط متن باشند، تجربهاند؛ تجربهای که از نسلی به نسل دیگر منتقل میشود.
🔸ریپین یادآوری میکند که کتاب تصویری، برخلاف اغلب قالبهای دیگر، اساساً برای بلندخوانی ساخته شده است. همین عمل ساده، نخستین و حیاتیترین گام در مسیر سوادآموزی است: گسترش دایره واژگان، تقویت رشد مغز و شکلگیری «آگاهی واجشناختی»؛ یعنی درک ریتمهاوالگوهای زبان. پژوهشها بارها نشان دادهاندکودکانی که ازسالهای ابتدایی زندگی، مرتب برایشان باصدای بلند کتاب خوانده میشود، هنگام ورود به مدرسه ازمزیتی آشکار برخوردارند.
ibna.ir/x6FY9
@ibna_official
🔰گوسپودینوف و آزادی ادبیات:
از بورخس تا اودیسه
🔸گئورگی گوسپودینوف، نویسنده بلغاری و برنده بوکر، در روایتی شخصی از مسیر کتابخوانی و نویسندهشدنش، از تأثیر تعیینکننده خورخه لوئیس بورخس میگوید؛ مسیری که از اشکهای کودکی با اندرسن آغاز میشود و به گفتوگوی مداوم با هومر، توماس مان و نویسندگان معاصر میرسد.
🔸در سالهای میانسالی، گوسپودینوف به کتابی بازگشت که سالها از آن فاصله گرفته بود: اودیسه هومر (Odyssey). آشنایی مدرسهای، او را از این اثر دور نگه داشته بود، اما پس از ۴۰ سالگی، خواندن دوباره آن دری تازه گشود. اینبار، رابطه پدر و پسر، مفهوم بازگشت و مسئله حافظه برایش پررنگ شد؛ این پرسش که چه کسی ما را بیقیدوشرط به یاد میآورد و بازمیشناسد. او میگوید در دو رمان اخیرش، بارها به گفتوگویی نانوشته با این متن باستانی بازگشته است.
ibna.ir/x6FY7
@ibna_official
🔰گزارش تصویری
چهره ماندگار فلسفه ایران در ایبنا
🔸غلامرضا اعوانی، عضو پیوسته گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم و استاد ممتاز فلسفه با حضور در خبرگزاری کتاب ایران از بخشهای مختلف تحریریه بازدید، و با خبرنگاران گفتوگو کرد.
📸عکاس:معصومه احمدی
https://www.ibna.ir/photo/547390
@ibna_official
🔰زندگی و زمانه دکتر محمدجعفر یاحقی؛
میراثدارِ قدردان
🔸نقش دکتر محمدجعفر یاحقی در شناساندن فردوسی و شاهنامه و نیز خطه حماسهسرایی ایران، خراسان، کمنظیر است. او سالها دربارۀ فردوسی پژوهش کرده و در زمینههای مختلف، از تألیف و تصحیح و ترجمه، بیش از ۶۲ عنوان کتاب و بیشتر از ۳۴۰ مقاله، منتشر کرده است.
🔸استاد یاحقی خاطرات زندگی اش را در دو مجلد با نام آن سالها منتشر کرده است. این دو مجلد شامل بخشی از خاطرات او از دوران کودکی تا دوران دانشجویی است. مقدمه این خاطرات را هم شهزاده سمرقندی نویسنده معروف تاجیکستانی نوشته است. او در این مقدمه از استاد یاحقی به عنوان گنج گرانقدر خراسان نام برده است.
🔸در اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۷ و به پاس شصت سال فعالیتهای علمی مستمر استاد، طی مراسمی به دست بنیاد نخبگان استان خراسان رضوی، دانشگاه فردوسی مشهد و شهرداری این شهر، کاشی ماندگار، بر سر در منزل او نصب شد.
ibna.ir/x6FZ2
@ibna_official
🔰مروری بر کتاب «ندوشن»؛
ندوشن؛ روایتی از تاریخ و فرهنگ عامّه
🔸خواننده در نگاه نخست به کتاب«ندوشن: روایتی از تاریخ و فرهنگ عامّه» میپندارد که با کتابی به سبک و سیاق همه فرهنگ عامّهها روبرو خواهد شد، ولی با ورق زدن چند برگ درمییابد که نویسنده سبک ویژۀ خود را پیاده کرده و در چهارچوب یک داستان یا روایتی شیرین و کشنده و دلنشین، خواننده را گامبهگام با ویژگی فرهنگ ندوشن آشنا میکند.
🔸نویسندۀ نکتهبین و ژرفنگر در کتاب خود گریزی به تاریخ ندوشن در دورههای قاجار و دو پهلوی دارد؛ به گیاهشناسی با نامهای بومی و علمی آن میپردازد؛ همۀ واژگان بومی را هم در متن و هم پانویس، اِعراب گزاری و آوانویسی کرده و برابر نهاد آن را آورده، سری به کتابهای دکتر اسلامی ندوشن زده و در روایتهای خواندنی خود به هر گوشه و کنار سرکی کشیده؛ روستاهای هفتهر و سورک و غیره در پیرامون ندوشن را هم از یاد نبرده ؛ و خلاصه هیچچیز از زیر قلم تیزبین او درنرفته؛ چون مردمشناسی آگاه و چون جامعهشناسی تجربی و ورزیده همه را به هم پیوند داده و کتابش را خواندنی کرده است.
ibna.ir/x6FZK
@ibna_official
🔰مشروطهخواهی در ایران و عثمانی در گفتوگو با محمدحسین صادقی؛
از تنظیمات نوعثمانی تا مشروطهخواهی ایرانی
🔸محمدحسین صادقی گفت: آغاز تکاپوهای مشروطهخواهی در هردو کشور تقریباً همزمان بود و زمانی که در عثمانی، نوعثمانیان با عبور از گفتمان تنظیمات، مفاهیم مشروطهخواهی را طرح میکنند؛ پیشگامان مشروطۀ ایران نیز همین کار را میکنند.
🔸نقش مطبعهداران ایرانی استانبول در پخش آثار حاوی اندیشۀ تجدد و مشروطهخواهی، تشکیل انجمنهای ایرانی مشروطهخواه در عثمانی و یا حضور نیروهای نظامی جمعیت اتحادوترقی برای یاری مشروطهخواهان ایرانی نمونههایی هستند که خبر از دامنهدار بودن این تأثیرات میدهند.
🔸بسیار جالب توجه است که علیرغم وجود گنجینهای ارزشمند از رسائل مشروطهخواهان تاکنون و در بحث تأثیرات ازمیان پژوهشگران چه ایرانی، چه ترک و چه دیگران توجه شایستهای بدین رسائل نشده است.
🔸این اثر توجه ویژهای به نخبگان مهاجر، روزنامهنگاران و شبکههای فراملی نشان داده است. تمام این موارد در قالب «عوامل پخش» که اندیشۀ مشروطهخواهی را چه در عثمانی، چه در ایران و چه در بین این دو کشور منتشر میکردند مورد توجه بودهاند.
🔸بخش بزرگی از دعوای مشروطیت بر سر سازگاری یا عدم سازگاری آن با اسلام بود و موافقت یا مخالفت علما با مشروطیت هم بخش مهمی از مجادلات مشروطهخواهی در هر دو کشور را تشکیل میداد.
ibna.ir/x6FZV
@ibna_official
🔰نشر در تنگناهای ارزی؛
تکنرخی شدن ارز، تمرکز نشر را به شهرهای بزرگ محدود میکند/ آثار نویسندگان جوان در معرض آسیب
🔸 در حالی که سیاستگذاران اقتصادی از مزایای تکنرخی شدن ارز سخن میگویند، ناشران کتاب در استان لرستان از واقعیتی دیگر خبر میدهند؛ واقعیتی که در آن هزینهها جلوتر از قدرت خرید حرکت میکند و کتاب، آرامآرام از سبد مصرف فرهنگی خانوادهها کنار میرود
🔸 در شهرستانها، بازار کتاب از قبل هم کوچکتر از تهران بود. حالا با گران شدن کاغذ، هزینه چاپ برای ما تقریباً برابر با ناشران پایتخت شده، اما قدرت خرید مخاطب بهمراتب کمتر است. وقتی کاغذ با ارز آزاد وارد میشود و حمایت مشخصی وجود ندارد، ادامه کار برای ناشر استانی بهشدت دشوار میشود.
🔸تکنرخی شدن ارز بدون بسته حمایتی فرهنگی، عملاً به تمرکز بیشتر نشر در چند شهر بزرگ منجر خواهد شد.
🔸بیشترین آسیب متوجه کتابهای تالیفی و آثار نویسندگان جوان است؛ آثاری که ریسک فروش بالاتری دارند و در شرایط افزایش هزینه، اولین گزینه برای حذف از برنامه نشر میشوند.
ibna.ir/x6G2f
@ibna_official
🔰گفتوگو با غلامرضا اعوانی، به مناسبت زادروز او؛
سعی کردم راه ایزوتسو و کربن و نصر و شهابی را ادامه دهم
وقتی نماینده سازمان ملل در محضر علامه طباطبایی گریست/ بیروت مرا کتابخوان کرد
🔸غلامرضا اعوانی گفت:بر خلاف فلسفه امروز که در آن چندان بحث حقیقت مطرح نیست. در دوره جدید از حکمت فاصله گرفتیم. فراموش نکنیم ایران سهم بسیار مهمی در حکمت و بسط آن دارد. بزرگترین حکمای اسلامی از ایران فرهنگی بودند. ایران فرهنگی هم در آسیا و هند و چین موثر بوده و هم در اروپا. علاقه من به حکمت باعث شد که به فلسفههای قدیم بپردازم. حکمت علم مطلق است
🔸یکی از علل گرایش ایرانیان به اسلام آن است که اسلام حکمت را آموزه همه انبیا میداند. از دیدگاه قرآن حکمت امری جهانی است و اختصاص به یک منطقه یا دین خاصی ندارد. در تمدنهای قدیم تعداد مکاتب کم بود، زیرا غایت همه حکمت بود. روشها متعدد بود. بر خلاف فلسفه امروز که در آن چندان بحث حقیقت مطرح نیست. در دوره جدید از حکمت فاصله گرفتیم. فراموش نکنیم ایران سهم بسیار مهمی در حکمت و بسط آن دارد.
🔸اخیرا کتابی با عنوان «فروغ حکمت» منتشر کردم که در آن نشان میدهم غربیها معنای حکمت را نمیدانند و حکما را از دیدگاه فلسفه جدید بررسی میکنند. در این کتاب فلسفه غرب را از قدیم تا جدید مرور کردم. کتاب در حدود ۳۰ فصل است. در آن فلاسفه مختلف را بررسی کردم. نشان دادم که غربیان دید بسیار غلطی از حکما داشتهاند. در غرب یک دید جامع کامل از مسائل دشوار حکمت وجود ندارد و حکمت را وارونه جلوه میدهند و مسائل دشوار را حتی بزرگانشان متوجه نشدهاند.
ibna.ir/x6G25
@ibna_official
🔰جدال خلاقیت و وفاداری در مسیر تصویری شدن یک اثر ادبی؛
«موزه معصومیت» و آزمون دشوار اقتباس از جهانِ اورهان پاموک
🔸«موزه معصومیت» داستانی ملودرام است و با وجود چند لحظه تیزبینی روانشناختی، بیش از آنکه داستانی قانعکننده از عشق باشد، کاوشی است در اینکه عشق میان زن و مرد در کشوری مانند ترکیه چه معنایی میتواند داشته باشد.
🔸«موزه معصومیت» فقط داستان عشقی یک طرفه نیست و جامعه ترکیه در دهه ۷۰ و ۸۰ را نیز تحلیل میکند. پاموک با ظرافت به اختلاف طبقاتی، جایگاه زنان و گفتمان مردانه عشق میپردازد. کمال، نمادی از مردان بورژوا است که خواستها و تملک خود را بر زندگی دیگران تحمیل میکند، در حالی که زنان اغلب به نقشهای منفعل محدود میشوند.
🔸ویژگیهای خاصِ «موزه معصومیت» فقط به رمان و موزه محدود نمانده، به تازگی این رمان الهامبخش مینیسریالی در نتفلیکس شده است.
🔸این اقتباس، با حفظ تمرکز بر اشیا و خاطرات، تلاش کرده وسواس و نگاه درونی کمال را به تصویر بکشد. با این حال، نقدها متفاوت بوده است؛ برخی معتقدند سریال به ملودرام و رمانتیکسازی وسواس کمال گرایش پیدا کرده و برخی دیگر آن را ابزاری موفق برای بازنمایی ذهن و جامعه آن دوران میدانند.
ibna.ir/x6G2r
@ibna_official