🔰گفتوگوی منتشر نشده از باباچاهی؛
روایت علی باباچاهی از مسیر شعر معاصر/ جبر متفاوتنویسی
🔸علی باباچاهی از تجربه زیسته شعر امروز سخن میگوید، شعری که نه صرفاً متن است و نه تنها روایت؛ بلکه آیینهای از شرایط تاریخی و فرهنگی و زبانی است که شاعر در آن زندگی میکند.
🔸مدرنیته وعده سامان کامل جهان را میداد، اما تجربه تاریخی چیز دیگری نشان داد. وقتی آن وعدهها به فاجعه ختم میشود، ذهن شاعر هم نمیتواند همانطور بیندیشد. پس گرایش به مرکزگریزی، نسبیباوری، پساساختگرایی و نایقینی، انتخاب تزئینی نیست؛ واکنش به یک تجربه تاریخی است.
🔸وقتی در دوران پسامدرن هیچ اصل یگانهای برای رسیدن به هنر وجود ندارد، طبعاً هیچ دیدگاهی هم حق ندارد خود را معیار نهایی بداند. جلوههای پیچیده یا حتی متناقض این شعر، بازتاب بحران ارزشها و ایدئولوژیزدایی است. اینها محصول اجرای یک تئوری خاص نیستند؛ نتیجه زیستن در یک وضعیتاند.
ibna.ir/x6G4c
@ibna_official
🔰۷ اسفند زادروز یکی از کارگردانان اندیشمند سینمای ایران؛
فرخ غفاری، معمار خاموش موج نو سینمای ایران
🔸کارنامه بلند سینمایی غفاری کوتاه است، اما تأثیرش عمیق. او با تأسیس نهادهای فرهنگی، تربیت نسل تازهای از فیلمدوستان و دفاع از سینمای هنری، زیرساخت فکری موج نو را فراهم کرد.
🔸او همزمان منتقد، نهادساز و فیلمسازی اندیشمند بود؛ چهرهای که پیش از شکلگیری رسمی موج نو، بذر آن را در خاک سینمای ایران کاشت.
🔸روایت زندگی و هنر او، در واقع روایت جدال میان سنت و مدرنیته، سانسور و جسارت و رؤیای ساختن سینمایی ملی و متفکر در ایران است.
🔸غفاری معتقد بود سینما تنها صنعت نیست، بلکه نهادی فرهنگی است. او بر سه اصل شناخت تاریخ سینما برای پرهیز از تقلید سطحی، بازنمایی واقعیت اجتماعی ایران و پیوند سنت و مدرنیته در زبان تصویری تأکید داشت. در نگاه او، اقتباس از ادبیات کلاسیک ایرانی میتوانست بستری برای بیان مسائل مدرن باشد. همین نگاه، بعدها در موج نوی سینمای ایران تثبیت شد.
ibna.ir/x6G4w
@ibna_official
🔰رویا صدر در هفتادمین سالروز غروب علامه دهخدا مطرح کرد:
دهخدا بهحق پدر طنز معاصر فارسی است
🔸رویا صدر، نویسنده و پژوهشگر طنزپردار، گفت: طنز پس از «چرند و پرند» متأثر از سبک دهخداست. مهمترینش واردکردن زبان مردم در طنز است. رد پای شگردهای او در ساختار اثر، مثلاً مقدمهچینی، استفاده از ضربالمثلها بهعنوان مقدمه، دیالوگ، شکستهنویسی، عامیانه نویسی، حاشیه روی و استفاده از انواع صناعات ادبی اعم از تجاهلالعارف، ایهام، بازی با واژگان و... بهروشنی در آثار طنزنویسان پس از او دیده میشود.
🔸دهخدا از واژگان و عباراتی که خلاف اخلاق عمومی تصور میشد پرهیز داشت و همچنین آثارش کمتر به هجو میگرایید. فاصله گرفتن از سوژه، در موضع فراتر نشستن و بازی کردن با آن و درنیفتادن به ورطه عصبیت باعث میشود که نویسنده از هجو و هتاکی فاصله بگیرد و از زبان و قالب حسابشدهتری استفاده کند. این ویژگی را در آثار او میبینیم. درآمیختن این ویژگی با تسلط بر ادب فارسی و استفاده از امکانات زبان فارسی و استفاده از صناعات ادبی اعم از ابهام و ایهام و کنایه و تجاهلالعارف او را قادر ساخت که بدون استفاده از پرخاش و ادبیات هتاکانه حق مطلب را ادا کند و درعینحال آثاری قوی و ماندگار بیافریند.
🔸دهخدا بهحق پدر طنز معاصر فارسی است و طنز پس از «چرند و پرند» متأثر از سبک اوست. مهمترینش واردکردن زبان مردم در طنز است.
ibna.ir/x6G3x
@ibna_official
🔰وداع با علی باباچاهی در بهشت سکینه کرج
🔸آیین تشییع و خاکسپاری پیکر علی باباچاهی، شاعر، منتقد و پژوهشگر پیشگام معاصر، صبح امروز با حضور اهالی هنر، شاعران و دوستداران ادبیات در شهر کرج آغاز شد.
ibna.ir/x6G4B
@ibna_official
🔰رمضان در زندگی روزمره ایرانیان به روایت عبدالله مستوفی؛
افطار اعیان با خرما و ثواب رساندن به مستمندان
🔸عبدالله مستوفی مینویسد: آنها که توانایی این قبیل اطعامها را نداشتند، خرما میخریدند و به مسجد میرفتند و به مومنین میدادند. اگر در میان اهل مسجد اعیانی هم بود، این خرما را رد نمیکرد و با آن افطار مینمود که خود به ثواب اجابت دعوت برادر دینی رسیده و برادر دینی را هم به ثواب اطعام رسانده باشد. به قدری مردم در این کار رغبت داشتند که قوم و خویشها برای ثواب رساندن به همدیگر وارد شده و مثل اهل خانه افطار میکردند
🔸ماه رمضان ماه قرآنخوانی است، بعضی بودند که هر روز یک قرآن تمام میخواندند، اینها اکثرا اشخاصی بودند که قرآن استیجاری میخواندند. بعضی از اهل خیر قبل از ماه چندین جلد قرآن خریده به این و آن میدادند و بیشتر زنها و مردمان پولدار بیسواد به این خیر اقدام میکردند تا حالا که خود از قرآن خواندن محرومند، وسیله قرائت برای سایرین تدارک کرده باشند. کمتر کسی بود که سواد داشته باشد و ماه رمضان یک قرآن تمام ختم نکند، حتی در میان عوام معروف بود که هر که قرآنی در ماه رمضان شروع کند و نیمه تمام گذارد، مقروض خواهد شد.
🔸محال بود وقت افطار صدای فقیری از کوچه بلند شود و چندین نفر داوطلب برای غذا دادن به او از خانهها بیرون نیایند. در این ماه کارها تقریبا تعطیل میشد و مردم به عبادت مشغول بودند. اگر کسی طلبی از کسی داشت تا احتیاج مبرم محرک او نمیشد، سر وقت بدهکار خود نمیرفت.
ibna.ir/x6G2B
@ibna_official
🔰«شرح زیارت امینالله» از سوی نشر سخن منتشر شد؛
ولایت ولیالله فرازمانی است
🔸ولایت الهی برای هدایت موجب رشد و تربیت انسان میگردد. ولایت ولیالله فرازمانی است و اختصاص به زمان حیات ولیالله ندارد، چون رتبه نازل ولایت الله است.
🔸محققداماد در مقدمه ابتدای کتاب به هدف از نگارش کتاب اشاره میکند و اینکه در ایام فراگیر شدن بیماری کووید 19 (کرونا) در کشور به دلیل اینکه از حضور در دانشگاه رضوی مشهد برای تدریس و سعادت زیارت و شرفیابی حرم امام رئوف ثامنالائمه (ع) محروم شده بود، به گونه صوتی و تصویری زیارت امینالله را برای طلاب شرح داد و سپس تصمیم گرفت که آن را در رسالهای به نحو مبسوط بنگارد تا ماندنی و توشهای برای سرای دیگر، یعنی برای روز «لاینفع مال و لا بنون الا من اتی الله بقلب سلیم» باشد.
🔸بر اساس مقدمه کتاب، زیارت امینالله حاوی چند سلام بسیار پرمحتوا و شهادت به چند موضوع پرمعنا و بالاخره سیزده خواسته زائر از خداوند در حضور ولیالله است.
ibna.ir/x6G4f
@ibna_official
🔰از مجموعه مشاهیر کتابشناسی معاصر ایران بازخوانی شد؛
زندگی و زمانه سعید نفیسی؛ مردی که دقیقهای نیاسود
🔸او شبها با مداد در حاشیه کتابها زندگی میکرد و روزها در کلاس و تحریریه مینوشت؛ زندگی سعید نفیسی با خواندن و نوشتن معنا شد.
🔸سعید نفیسی کتابشناسی است که بیش از آن که فهرست نگاری کرده باشد، کتابشناس مصحح است. در خیل آثار فراوان ایشان در حوزه های مختلف فرهنگی و ادبی، حیات کتابشناسانۀ او در عرصۀ کتابشناسی و فهرست نگاری در دو کتاب فهرست آثار اروپایی درباره ابنسینا و جلد ششم از فهرست کتابخانۀ مجلس شورای ملّی تجلّی یافته است.
🔸کتابهای مهم مجموعۀ نفیسی کتابهای مربوط به ایرانشناسی و اسلام و مخصوصاً ادبیات زبانهای فارسی و عربی بود. شاید بهترین مجموعۀ کتابهای روسی دربارۀ ایران از آنِ کتابخانه اوست. او توانسته بود به مناسبت مسافرتهای متعددی که به شوروی رفته بود (از چهل سال قبل)، اکثر آثار روسی دربارۀ ایران را گردآوری کند.»
🔸بزرگترین خدمت استاد به زبان و ادب و فرهنگ فارسی، تصحیح و تنقیح متون قدیمی است که از گوشههای کتابخانههای جهان بیرون کشیده و روی آنها با جدیّت تمام کار کرده و به صورت کتاب عرضه داشته است.
ibna.ir/x6FZg
@ibna_official
🔰معرفی کتاب «جنگهای ترکیبی آمریکا»؛
از اوراسیا تا خاورمیانه؛ ردپای اندیشکدهها در جنگهای نوین
🔸حسین مرتضی در کتاب «جنگهای ترکیبی آمریکا» تالیف حسین مرتضی ترجمه کریم شنی به ماهیت و ابعاد راهبردی استراتژی جنگهای ترکیبی ایالات متحده آمریکا میپردازد.
🔸اهمیت این کتاب حسین مرتضی تنها به دلیل اینکه او یک نظریهپرداز روشنفکر است، نیست؛ بلکه ناشی از آن است که تمام فرماندهان محوری که او به آن تعلق دارد، به عمق دانش او و نیز عمق ارتباطات او با این کارزار از طریق تصویر، اندیشه و کتاب، اذعان دارند.
🔸حسین مرتضی درباره جنگ در منطقه خاورمیانه و سهم کشورهای منطقه در آن مینویسد: «مدتی که تفکر تکفیری شروع کرد به انتشار تعداد زیادی از مسلحان غیر سوری سعی کردند به سوریه بیایند کدام کشورها اینها را سازماندهی میکردند؟ خیلی از کشورها ما مستنداتی داشتیم. سؤال این است: تروریستها چطوری وارد سوریه میشوند؟ از ترکیه چطور میآیند به ترکیه؟ چه کسانی به اینها پول پرداخت میکنند؟
ibna.ir/x6G4q
@ibna_official
🔰مارگارت اتوود و رازهای خلق ادبیات در کتاب «مذاکره با مرگ»؛
تأثیر اجتماعی و اخلاقیِ نوشتن از دید مارگارت اتوود
🔸کتاب «مذاکره با مرگ: نوشتهای دربارهی نویسندگی» نهفقط اثری درباره نویسندگی، بلکه متنی است درباره زندگی، مواجهه انسان با محدودیتهای خود، زمان و جامعه و تأملی عمیق درباره معنای هنر و مسئولیت اجتماعی نویسنده؛ اتوود نشان میدهد که نوشتن چیزی فراتر از سرگرمی یا شغل است و نوعی گفتگو با جهان، با دیگران و با خود را شکل میدهد. این کتاب یادآور میشود که هر اثر ادبی، حتی کوتاهترین متن، حاصل تلاش، تردید، انتخابهای دشوار و تصمیمهای پیچیده نویسنده است.
🔸یکی از مفاهیم کلیدی در «مذاکره با مرگ»، ایده «تجسم نویسنده» و تقابل او با مرگ است. اتوود این عنوان را بهطرزی استعاری برگزیده است: نویسنده همواره با سایه مرگ زندگی میکند، زیرا هر اثر نوشتاری، نوعی مواجهه با فناپذیری و محدودیت زمان و زبان است. نویسنده با نوشتن، نهتنها خاطره و تجربه شخصی خود را ثبت میکند، بلکه نوعی مکالمه با زندگی و مرگ برقرار میسازد. این ایده، از نگاه اتوود، به فهم بهتر انگیزهها، وسوسهها و محدودیتهای خلاقیت کمک میکند و به خواننده امکان میدهد تا هنر نوشتن را بهعنوان فعالیتی عمیقاً انسانی درک کند.
🔸«مذاکره با مرگ» نهفقط اثری درباره نویسندگی، بلکه متنی است درباره زندگی، مواجهه انسان با محدودیتهای خود، زمان و جامعه و تأملی عمیق درباره معنای هنر و مسئولیت اجتماعی نویسنده؛ اتوود نشان میدهد که نوشتن چیزی فراتر از سرگرمی یا شغل است .
ibna.ir/x6G4b
@ibna_official
🔰درباره«حبیب و طبیب حوزه» به مناسبت سالگرد سید هادی خسروشاهی؛
نواندیش حوزوی
🔸خسروشاهی از مدافعان نواندیشی حوزوی بود. آن را نسبت به جریان روشنفکری دینی هم برتر میدانست. میگفت امتیاز این جریان در مقایسه با جریان روشنفکری دینی عام، عمدتاً در زمینه شناخت و آگاهی آن از متون اصیل اسلامی است.
🔸کتاب «حبیب و طبیب حوزه»، برخی انتقادهای خسروشاهی به فضای حوزه را نیز به بحث گذاشته است. به عنوان نمونه، خسروشاهی برخی رویکردهای تجدد ستیز در حوزه را مورد نقد قرار میداد. آن را نگاهی عقبمانده میدانست. در نقدی به برخی از روحانیون که مدارس جدید را تحریم کرده بودند گفته بود: ظاهراً آقایان عظام فکر میکردند که این امر یک مبارزه و موضع گیری منفی در قبال نفوذ فرهنگی غرب یا حکومت غاصب است که اولادشان در مدارس شرکت نکنند یا مثلاً مؤمنین درس جدید نخوانند
🔸کتاب حبیب و طبیب حوزه، به مواجهه مرحوم خسروشاهی با دیگر روحانیان هم میپردازد. از اثرگذاریهای علامه طباطبایی، موسی صدر، آیت الله کاشانی و نواب صفوی بر شخصیت خسروشاهی سخن میگوید. همچنین نشان میدهد که او با طیفهای مختلف فکری ارتباط داشته و تقسیم بندیهای چپ و راست را مقبول نمیدانسته است.
ibna.ir/x6G2K
@ibna_official
🔰ایبنا از بازار ملزومات تولید کتاب گزارش میدهد؛
کاهش توان رقابت فعالان چاپ و نشر در بازارهای داخلی
🔸بررسی قیمتهای بازار کاغذ و ملزومات چاپ نشان میدهد در حالی که برخی اقلام با نوسان یا کاهش قیمت همراه بودهاند، فعالان این حوزه از رکود بازار و کاهش چشمگیر سفارشها خبر میدهند.
🔸نگاهی به وضعیت کنونی نشان میدهد بازار کاغذ و ملزومات چاپ با وجود ثبات نسبی یا کاهش قیمت برخی اقلام، به دلیل افت تقاضا و کاهش سفارشها در شرایط رکود قرار دارد؛ وضعیتی که میتواند بر روند فعالیت ناشران و فعالان صنعت چاپ در ماههای آینده تأثیرگذار باشد.
ibna.ir/x6G2Z
@ibna_official
🔰ناشران گلستانی در گفت وگو با ایبنا؛
سرنوشت ناشران استانی در زمانه ارز تک نرخی/ از بالا رفتن ساعتی هزینهها تا دو راهی تصمیم برای بقا
🔸 تکنرخی شدن قیمت ارز با هدف شفافیت اقتصادی، صنعت نشر را نیز به خصوص برای ناشران استانی با چالشهایی تازه روبهرو کرده است؛ مسائلی چون افزایش ساعتی هزینهها که آنها را بین دو راهی بالا بردن قیمت یا کاهش تیراژ کتاب قرار داده و سرنوشت نشر در استان و تصمیمگیری برای آینده و بقا را در هالهای از ابهام فرو برده است.
🔸در نظام چندنرخی، تخصیص ارز ترجیحی به برخی کالاها و خدمات، اگرچه در ظاهر با هدف حمایت از مصرفکننده صورت میگرفت، اما در عمل پیامدهایی چون ایجاد رانت، بیثباتی در برنامهریزی اقتصادی، نابرابری در دسترسی به منابع و اختلال در رقابت را به همراه داشت.
🔸از نظر تئوریک، حذف نظام چندنرخی میتواند به رقابت سالمتر کمک کند، زیرا دسترسی نابرابر به منابع ارزی کاهش مییابد. اما در عمل، عدالت تنها در صورتی محقق میشود که سایر زیرساختهای بازار نیز اصلاح شوند.
🔸نتیجه طبیعی ادامه روند بازار ارز تک نرخی در صورت عدم نظارت به بازار و حمایت از حوزه کتاب، بدون شک کاهش تیراژ، حذف کتاب از سبد فرهنگی خانوادهها، افزایش چاپهای محدود و کاهش ریسکپذیری ناشران در انتخاب آثار جدید را به عنوان چند نمونه به همراه خواهد داشت که این وضعیت بهویژه برای آثار نویسندگان و ناشران بومی یا کتابهای تخصصی با بازار محدود، چالشبرانگیزتر است
ibna.ir/x6G4C
@ibna_official