🔰در گفت‌وگو با ایبنا مطرح شد؛ نقش کتاب و آثار مکتوب دینی در تقویت همبستگی اجتماعی در شب‌های قدر 🔸 یک جامعه‌شناس با اشاره به کارکردهای اجتماعی آیین‌های دینی معتقد است: شب‌های قدر علاوه بر بُعد معنوی، فرصتی برای تقویت سرمایه اجتماعی در جامعه هستند و کتاب‌ها و آثار مکتوب دینی می‌توانند در تعمیق این همبستگی اجتماعی نقش مهمی ایفا کنند. 🔸اگر بخواهیم از منظر نظری به موضوع نگاه کنیم، یکی از نخستین مفاهیمی که باید به آن اشاره کرد، مفهوم «همبستگی اجتماعی» در اندیشه امیل دورکیم است. دورکیم معتقد بود که آیین‌های جمعی دینی نقش مهمی در بازتولید انسجام اجتماعی دارند. در واقع، زمانی که افراد در یک آیین مشترک شرکت می‌کنند، نوعی احساس تعلق جمعی و هویت مشترک در میان آنان شکل می‌گیرد. 🔸تاب‌آوری اجتماعی یکی از مفاهیم مهم در جامعه‌شناسی معاصر است. این مفهوم به توانایی یک جامعه برای مواجهه با بحران‌ها، فشارها و شرایط دشوار اشاره دارد. جامعه‌ای که از سطح بالایی از همبستگی اجتماعی برخوردار باشد، معمولاً توانایی بیشتری برای عبور از بحران‌ها دارد. 🔸شب‌های قدر علاوه بر بعد معنوی، نوعی تجربه فرهنگی و اجتماعی نیز محسوب می‌شوند. حضور جمعی مردم در مساجد، حسینیه‌ها و فضاهای عمومی، خواندن دعاها، برگزاری مراسم قرآنی و مشارکت در فعالیت‌های خیرخواهانه، همگی نشان‌دهنده این پیوند میان دین و اجتماع هستند. ibna.ir/x6G8Z @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «مسلمانان پیشرو: دربارۀ عدالت، جنسیت و کثرت‌گرایی» نیاز به پارادایم جدید 🔸پیام نهایی این کتاب، «امید» است؛ اما نه امیدی رمانتیک و بی‌پایه، بلکه امیدی ریشه‌دار در عمل و آگاهی. امیدی که از دلِ فهم دقیقِ تاریخی، نقد عمیقِ ساختارها و بازنمایی واقعیت‌های زندگی مردم برمی‌خیزد. «مسلمانان پیشرو» به ما یادآوری می‌کند که عدالت، جنسیت و کثرت، نه دغدغه‌های حاشیه‌ای، بلکه قلب تپنده‌ی یک ایمان راستین هستند. این کتاب، نقشه‌ی راهی است برای کسانی که می‌خواهند دین را به عنوان منبعی از امید، عدالت و انسانیت، در دنیای پیچیده‌ی امروز بازآفرینی کنند. آینده‌ی اسلام، به گره گشایی از بن‌بست‌ها و حرکت به سوی این افق‌های نوین، گره خورده است. 🔸هسته‌ی مرکزی این کتاب و فلسفه‌ی بنیادین «مسلمانان پیشرو»، مفهوم «نقد چندجانبه» است. این مفهوم که از نظریه‌های فمینیستی الهام گرفته، راه‌حلی برای دوری از دام‌های فکری سنتی و مدرنیسم غربی است. مسلمانان پیشرو معتقدند که برای تحقق عدالت، نمی‌توان تنها بر یک سویه تمرکز کرد. نقد آن‌ها هم‌زمان به سمت «ساختارهای استبدادی درون» و «ساختارهای سلطه‌گر بیرون» معطوف می‌شود. ibna.ir/x6G7y @ibna_official

🔰کوتاه درباره فلسفه بوم‌شناسی رسانه‌های مارشال مک‌لوهان؛ مشارکت بیشتر فرد و ظهور جامعه‌ای جدید 🔸 به باور مک‌لوهان، غربیان در حال گذار از فرهنگی گرم به فرهنگی سرد هستند. این تحول عمدتاً ناشی از جهشی در رسانه‌هاست: جایگزینی تصویر به‌جای کلمه، تلویزیون به‌جای سینما، خودکار شدن به‌جای ماشینی شدن، و ظهور هنر غیرپیکرنما به‌جای هنر پیکرنما. نتیجه‌ی این تحول، مشارکت بیشتر فرد و ظهور جامعه‌ای جدید است که از برخی جهات به زندگی قبیله‌ای و فرهنگ‌های سرد شباهت دارد. 🔸نکته‌ی مهم آن است که دمای پیام را نباید با محتوای ارجاعی آن اشتباه گرفت. گرما یا سرمای یک پیام تابعی است از میزان عناصر رمزگشایی‌شده‌ای که برای فهم مدلول مفروض در اختیار گیرنده قرار می‌گیرد؛ فارغ از غنا یا فقر آن مدلول. 🔸برای نمونه، یک چهره‌نگاره گرم است اما یک کاریکاتور سرد؛ یک عکس یا فیلم سینمایی گرم است اما تصویر تلویزیونی سرد، زیرا تعداد نقاط سازنده‌ی تصویر تلویزیونی کمتر است. گفتار سردتر از خط است و خط اندیشه‌نگار سردتر از خط الفبایی. ibna.ir/x6G7r @ibna_official

🔰سید محمد نقیب‌العطاس در ۹۴ سالگی درگذشت؛ فیلسوف مالزیایی 🔸العطاس در سال ۲۰۲۴ در فهرست «مرد تاثیرگذار جهان اسلام» قرار گرفته بود. العطاس بنیان‌گذار مؤسسه بین‌المللی اندیشه و تمدن اسلامی (ISTAC) در کوالالامپور بود و بیشتر به خاطر نظریه‌های عمیق در زمینه‌های زیر شناخته می‌شود 🔸العطاس نگاه متفاوتی به جایگاه اخلاق و ادب در منظومه فکری خود داشت. از منظر او ادب در اسلام نه صرفاً زیبایی‌شناسی زبان و سخن، بلکه بخشی از مسیر تربیت روح و تقویت اخلاق است. نگاه جدید به ادب اسلامی، آن را نه تنها به عنوان اثرات شعر و نثر سنتی، بلکه به عنوان یک قدرت تأثیرگذار در ساختن هویت، انتقاد اجتماعی، و تبیین مسائل معاصر می‌بیند. این نگاه، ادب را در چارچوب مسئولیت اخلاقی، عدالت و انسان‌گرایی می‌بیند و از آن به عنوان ابزاری برای بیداری فکری، تجدید نظر در مسائل جامعه و تقویت روابط انسانی استفاده می‌کند. بنابراین، ادب در اسلام، هم میراثی مقدس و هم ابزاری پویا برای تطبیق ارزش‌های اسلامی با شرایط زمانه است. 🔸از نظر جریان‌شناسی بستر فکری منسجم و منظومه‌وار او نشان می دهد که ریشه اندیشه‌های وی به اسلام سنتی تعلق داشت و او از این بستر به شیوه‌ای روشمند به نقد مدرنیته می‌پرداخت. این ویژگی او را در زمره طیف مترقیانه‌ای از اسلام سنتی قرار می‌داد که مشابهانی چون شهیدین صدر و مطهری در جهان تشیع دارند. ibna.ir/x6G24 @ibna_officia

🔰۲ کتابخانه خرم‌آباد هدف حمله آمریکایی - صهیونی قرار گرفت 🔸 دو کتابخانه در خرم‌آباد بر اثر حمله هوایی آمریکایی - صهیونی آسیب دیدند 🔸کتابخانه مرکزی خرم‌آباد به میزان ۷۰ درصد از سقف کاذب خود را از دست داده و بخش‌هایی از شیشه‌های آن نیز به طور کامل شکسته‌ شده‌اند. این آسیب‌دیدگی نه تنها بر ساختار فیزیکی کتابخانه تأثیر گذاشته، بلکه خدمات‌رسانی به عموم را نیز تحت تأثیر قرار داده است. 🔸کتابخانه‌ها به عنوان مراکز مهم انتقال دانش و فرهنگ، از ارزش ویژه‌ای برخوردارند و هرگونه آسیب به آنها می‌تواند تبعات طولانی‌مدتی به دنبال داشته باشد. ibna.ir/x6G93 @ibna_official

🔰مرکز روابط عمومی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتشر کرد؛ بیانیه وزیر فرهنگ درباره انتخاب رهبر جدید ایران اسلامی 🔸وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره انتخاب رهبر جدید انقلاب نوشت: اینجانب، این انتخاب را ادامه و تجدید همان عهدی می‌دانم که ملت ایران با راه شهیدان، به‌ویژه رهبر شهید این سرزمین، حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای بسته‌اند. بسم‌الله الرحمن الرحیم در روزهایی که ملت ایران داغدار شهادت رهبر مجاهد خود و دردانه‌های کودک و زن و مرد این سرزمین است و در عین حال با صلابت در مسیر عزت و استقلال ایستاده است، اعلام رهبری حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای توسط مجلس خبرگان رهبری با اکثریت قاطع آرا، استمرار راه انقلاب اسلامی و پاسداری از آرمان‌های آن به شمار می‌آید. اینجانب، این انتخاب را ادامه و تجدید همان عهدی می‌دانم که ملت ایران با راه شهیدان، به‌ویژه رهبر شهید این سرزمین، حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای بسته‌اند. بی‌تردید ملت ایران با هدایت رهبری جدید و با اتکای به میراث گران‌سنگ امام راحل و رهبر شهید انقلاب، مسیر عزت و سرافرازی خود را ادامه خواهد داد و دشمنان این سرزمین، به‌ویژه آمریکا و رژیم صهیونیستی، در برابر اراده این ملت بار دیگر ناکام خواهند ماند. ibna.ir/x6G9c @ibna_official

🔰سالروز تاجگذاری نادرشاه در گفت‌وگو با رضا شعبانی استاد تاریخ؛ عِرق ایرانی‌گری نادر و شاهنامه‌خوانی او مثال‌زدنی است 🔸استاد رضا شعبانی، چهره ماندگار تاریخ گفت: عِرق ایرانی‌گری نادر و شاهنامه‌خوانی او مثال‌زدنی است، نادر شاهنامه می‌خواند و چقدر پیوستگی با خون و درک و فهم و فرهنگ ایرانی داشت و حتی درصدد بود که انتقام حمله مغول را هم بگیرد. 🔸این خصیصه‌ تاریخ ایران است که مردم زکی و باهوش دارد که به شدت به کشور خویش علاقه‌مند هستند. افغان‌ها، قندهاری‌ها به طور خاص آمدند و آنجا را گرفتند و مملکت را دچار بحرانی کردند که از سال 1134 که نهضت شوم خویش را شروع کردند تا سال 1142 که به دست همین فرزند خلف خراسان و ایران قلع و قمح شدند، هر کاری که از دستشان برآمد، کردند. 🔸نادر یک قهرمان ملی است، نادر به میدان آمد. ابتدا با حمایت از طهماسب دوم توانست خراسان را بگیرد و بعد در مهماندوستِ دامغان، اشرف افغان را که خودش را سیاس و کیاس معرفی می‌کرد، شکست داد. بعد توانست برای بار دوم در نزدیکی تهران اینها را شکست بدهد. بار سوم در مورچه‌خورت اصفهان اینها را قلح و قمح کرد. با وجودی که در تاریخ مدعیان همیشه مدعی ما عثمانی‌ها که تا امروز هم مدعی هستند، بودند و نادر اینها را هم شکست داد و در زرقان فارس ریشه فساد را کند. همه اینها فهم، درک، شجاعت، لیاقت و دانایی نادر را می‌طلبید. 🔸نادر توانست ایران را سرجای خودش نگه دارد. در خلال 50 جنگی که کرد فقط در یک جنگ شکست خورد. در بقیه پیروز شد و چیزی که از خودش باقی گذاشت عظمت ایرانیت، قدرت انسان ایرانی و فهم سازنده ایرانی است. ibna.ir/x6G8G @ibna_official

🔰واکاوی کتاب «هوش مصنوعی و صلح» نوشته برانکا پانیک و پیج آرتور؛ صلحی که الگوریتم‌ها می‌سازند 🔸در دنیایی که هوش مصنوعی روزبه‌روز به میدان‌های نبرد نزدیک‌تر می‌شود، کتاب «هوش مصنوعی و صلح» با نگاهی فراتر از تکنولوژی، مسیری را ترسیم می‌کند که در آن داده‌ها نه به‌عنوان سلاح، بلکه به‌عنوان پیوندی برای نجات جان‌ها عمل کنند. برانکا پانیک و پیج آرتور با هوشمندانه‌سازی هشدارهای اخلاقی، نشان می‌دهند که سرنوشت این فناوری نه در دست الگوریتم‌ها، بلکه در انتخاب‌های بنیادین ما در همین لحظه رقم می‌خورد. 🔸کتاب به نقش هوش مصنوعی در «مبارزه با گفتار نفرت‌پراکنی» می‌پردازد که یکی از ریشه‌های اصلی درگیری‌های مدرن است. نویسندگان نشان می‌دهند که الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی که روزگاری برای تحریک خشونت طراحی شده بودند، اکنون با بازنگری و بازآموزی می‌توانند به عنوان «سدی در برابر نفرت» عمل کنند. الگوریتم‌های جدیدی که برای تشخیص و مسدود کردن محتوای نفرت‌انگیز، تحریک‌های نژادی و دینی طراحی شده‌اند، می‌توانند چرخه‌ی خصومت را قطع کنند. این رویکرد، هوش مصنوعی را از یک «محرک خشونت» به یک «کنترل‌کننده هیجانات جمعی» تبدیل می‌کند. این تغییر پارادایم، نیازمند همکاری تنگاتنگ میان دانشمندان داده، سیاست‌گذاران و جامعه‌ی مدنی است تا الگوریتم‌ها نه تنها دقیق، بلکه اخلاق‌مدار و خنثی باشند. 🔸یکی از نوآوری‌های برجسته این کتاب، پیوند زدن «هوش مصنوعی» به «تغییرات اقلیمی» و «تعارضات» در فصل چهارم است. نویسندگان استدلال می‌کنند که جنگ‌های آینده، جنگ‌های منابع خواهند بود. ibna.ir/x6G7C @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «برگ‌هایی از کارنامه دولت جنگ»؛ مهم‌ترین تجربه دوران جنگ در عرصه نفت شناخت مدیریت بحران بود 🔸دوران جنگ برهه‌ای بسیار مهم بود که تجربیات بزرگی را به همراه داشت. مهم‌ترین تجربه این دوران در عرصه نفت شناخت مدیریت بحران در عمل و آزمون آن در شرایط بحرانی بود. مدیریت کردن در شرایط عادی کار ساده‌ای است، ولی قوت و قدرت هر مدیریت را باید در هنگام بحران ارزیابی کرد. 🔸در تمام دوران جنگ یکی از اهداف محوری دشمن پایانه صادراتی جزیره خارک بود که بیش از ۹۰ درصد نفت از آنجا انجام می‌شد. این جزیره حدود ۲۸۰۰ بار آماج حملات دشمن قرار گرفت. افزون بر تاسیسات صادراتی از همان اوایل جنگ کشتی‌هایی که نفت ایران را بارگیری می‌کردند آماج حمله قرار گرفتند. آمریکا و کشورهای اروپایی موشک‌های پیشرفته‌ای را به این منظور در اختیار عراق قرار دادند. حمله به کشتی‌های خریدار نفت ایران موجب افزایش شدید ریسک و نرخ بیمه و امتناع مراجعه کشتی خریداران به پایانه‌های اصلی صادراتی نفت ایران در جزیره خارک شد. دولت با وجود همه تنگناهای اقتصادی، به سرعت ناوگان شرکت ملی نفت‌کش را توسعه داد تا با خرید نفتکش‌های غول‌پیکر انتقال نفت به خارج از منطقه جنگی را بر عهده گیرد. نفت به صورت کشتی به کشتی در خارج از منطقه جنگی به خریداران تحویل می‌شد و نفتکش‌های شرکت نفت ملی مرتبا در مسیر در معرض تهدید و حملات دشمن بودند. ibna.ir/x6G9y @ibna_official

🔰واکاوی مفهوم وطن و هویت ملی در سروده‌های فریدون مشیری؛ ریشه در خاک؛ مانیفست ماندن به پای ایران 🔸در میان هیاهوی تندبادهای سیاسی و اجتماعی تاریخ معاصر ایران، فریدون مشیری نه با زبانی تند و پرخاشگر، بلکه با ادبیاتی مالامال از مهر و مدارا، یکی از عمیق‌ترین پیوندهای میان انسان و سرزمین را ترسیم کرده است. شعر «ریشه در خاک» فقط یک قطعه ادبی نیست، بلکه بیانیه‌ای هویت‌محور است که در آن «وطن» نه یک مفهوم انتزاعی یا جغرافیایی صرف، بلکه پاره‌ای از وجود شاعر تصویر می‌شود. 🔸همان‌طور که در پژوهش‌های مربوط به آثار مشیری آمده، او شاعری آرمان‌گراست. اما آرمان‌شهر (مدینه فاضله) مشیری، سرزمینی در دوردست‌ها یا سیاره‌ای دیگر نیست. او آرمان‌شهر خود را از دل همین «دشت خشک تشنه» می‌سازد. مؤلفه‌های آرمان‌شهر او شامل عدالت، مهرورزی و ابعاد انسانی است که تنها با حضور و ایستادگی محقق می‌شوند. 🔸شعر «ریشه در خاک» بازتابی از تعهد اخلاقی مشیری به جامعه است. او به عنوان یک شاعر تعلیم‌دهنده، روحیه مدارا و پایداری را آموزش می‌دهد. او نمی‌گوید که چرا می‌مانم («من از اینجا چه می‌خواهم نمی‌دانم»)، زیرا عشق به وطن در نگاه او فراتر از محاسبات عقلانی و سودجویانه است. این جمله‌ی پایانی، اوج ایثار و پیوند عاطفی است؛ جایی که منطق «منفعت» شکست می‌خورد و منطق «عشق و هویت» پیروز می‌شود. 🔸مشیری با این شعر، به ایرانیان یادآوری می‌کند که هویت ملی یک ردای موقت نیست که در هنگام طوفان آن را از تن به در کنیم، بلکه پوستی است که با گوشت و خون ما درآمیخته است. می‌گوید. ibna.ir/x6G8W @ibna_official

🔰نویسنده کرمانشاهی: رهبر شهید بزرگترین مروج کتابخوانی بودند/ لزوم تبیین صحیح روایت‌های جنگ 🔸افشین آزادینویسنده کرمانشاهی با اشاره به اینکه اهالی فرهنگ و هنر هیچگاه توصیه‌ها و منویات رهبر شهید انقلاب را فراموش نخواهد کرد، گفت: آیت‌الله خامنه‌ای بهترین مروج کتابخوانی بودند. 🔸کرمانشاهیان و قوم کُرد همواره در طول تاریخ در مقابل متجاوزان به خاک ایران ایستاده‌اند،قوم کُرد از مردمان اصیل ایران در طول تاریخ بوده‌اند و در مقابل متجاوزان ایستاده‌اند و این امر را در طول دفاع مقدس با تقدیم ۱۰ هزار شهید، جانباز و آزاده به اثبات رسانده‌اند و همواره پای کار انقلاب بوده‌اند. 🔸هنرمندان از بدو تجاوز رژیم آمریکایی و صهیونیستی به خاک کشورمان و شهادت رهبر شهید انقلاب در صحنه حضور داشته‌اند، هنرمندان در حوزه‌های شعر، داستان و نقاشی و... برای این حادثه ناگوار که قلب مسلمانان عالم را به درد آورد، وارد میدان شده‌اند و آثار بسیاری را خلق کرده‌اند و منتشر خواهد شد و هنر بهترین زبان برای بیان این جنایات و غم مسلمانان عالم و آزادیخواهان جهان است. ibna.ir/x6G8L @ibna_official

🔰بازتاب مفهوم ایران در آثار بهرام بیضایی؛ وطن دغدغه‌ای همیشه جاری است 🔸بیضایی ایران را بیش از هر چیزی یک پروژه فرهنگی می‌دید. برای او، وطن بیش از آنکه یک میراث تحویل‌شده از گذشته باشد، یک پروژه برای آینده است. 🔸یکی دیگر از ویژگی‌های برجسته نگاه بیضایی به ایران، توجه او به «تاریخ فرودستان» و روایت‌های ناگفته است. وطن او فقط صحنه جلوس پادشاهان نیست، بلکه جایگاه رنج‌ها، مقاومت‌ها و حضور مردم عادی است. 🔸بهرام بیضایی ایران را در لایه‌های زیرین تاریخ، در رنج مردم عادی، در زبان و موسیقی، و در آیین‌های فراموش‌شده جستجو می‌کند. برای بیضایی، تا وقتی که بتوان پرسید، روایت کرد و به یاد آورد، وطن وجود دارد. شاید به همین دلیل است که شخصیت‌های او حتی در غربت (مانند خود بیضایی در دوران تبعید)، همچنان ایران را درون خود زنده نگه می‌دارند؛ چرا که ایران برای او یک سرزمین درونی و یک دغدغه همیشه جاری است. ibna.ir/x6G9D @ibna_official