🔰فلسفه و روان‌درمانی در خوانش شلومیت شوستر؛ فلسفه‌ای که به ابزار درمان تبدیل می‌شود 🔸شلومیت شوستر در نقدی فلسفی به یالوم نشان می‌دهد که رمان‌های مشهور اروین یالوم، با همه‌ی جذابیت روایی‌شان، فلسفه را از جایگاه پرسش‌گری انتقادی به سطح ابزاری برای تسکین رنج فردی فرو می‌کاهند. این کتاب ۵۸ صفحه‌ای، که در سال ۱۴۰۴ با ترجمه‌ی مهدی خسروانی از سوی نشر کرگدن و زیرمجموعه‌ی آن، نایش، منتشر شده، تلاشی است برای بازگرداندن فلسفه به ساحت مستقل و سخت‌گیرانه‌ی خود. شوستر، که خود از چهره‌های مهم حوزه‌ی مشاوره‌ی فلسفی است، معتقد است یالوم در آثارش، اگرچه توانسته مفاهیم دشوار فلسفی را برای خواننده‌ی عمومی جذاب و خواندنی کند، این موفقیت را به بهای تقلیل فلسفه به دست آورده است. از نظر او، یالوم فیلسوفان را از جایگاه متفکرانی که با بنیادی‌ترین پرسش‌های هستی، حقیقت، رنج و آزادی درگیرند، به شخصیت‌هایی تبدیل می‌کند که باید در روندی شبیه درمان روانی، به اعتراف، خودشناسی عاطفی و آرامش برسند. همین جابه‌جایی، هسته‌ی اصلی نقد شوستر را می‌سازد. او اصرار دارد که فلسفه در اصل عرصه‌ی پرسش‌گری و رویارویی با دشواری‌هاست، نه لزوماً عرصه‌ی تسلی‌بخشی و درمان. 🔸شوستر، که خود از چهره‌های مهم حوزه‌ی مشاوره‌ی فلسفی است، معتقد است یالوم در آثارش، اگرچه توانسته مفاهیم دشوار فلسفی را برای خواننده‌ی عمومی جذاب و خواندنی کند، این موفقیت را به بهای تقلیل فلسفه به دست آورده است. ibna.ir/x6GbK @ibna_official

🔰درباره «ایرانیان، دوره باستان تا دوره معاصر» اثر همایون کاتوزیان؛ تاریخ ایران به روایت کاتوزیان 🔸همایون کاتوزیان در این کتاب چند هزار سال تاریخ ایران را بسیار مختصر و مفید روایت می‌کند و در نتیجه خواننده‌ای -مخصوصا خواننده غربی- که آگاهی چندانی از ایران و تاریخ و فرهنگ آن ندارد، می‌تواند با خواندن این اثر چشم‌اندازی نسبتا روشن و جامع از موضوع بیابد. 🔸کاتوزیان با نوشتن از منظر ایرانی و نه اروپایی‌، تاریخ فرهنگی و ادبی قابل توجه ایران را با تاریخ سیاسی و اجتماعی آن ادغام می‌کند. برخی از بزرگترین شاعران تاریخ بشر به فارسی نوشتند - از جمله مولوی‌، عمر خیام و سعدی - و کاتوزیان درباره آنها بحث می‌کند و گاه نقل قول‌هایی از آنها می‌آورد. این کتاب یک تاریخچه جادویی است. همچنین زمینه‌ای عالی برای درک نقش ایران در جهان معاصر را فراهم می‌کند. 🔸موضوع این کتاب هم «چیستی» تاریخ ایران و هم «چگونگی» و «چرایی» آن است. کاتوزیان با انجام ملاحظات تطبیقی میان تاریخ ایران و تاریخ اروپا به تفاوت‌های مهمی که بین آنها بوده اشاره کرده است. ibna.ir/x6Gbn @ibna_official

🔰محمود گودرزی در گفت‌وگو با ایبنا: روزهای سخت جنگ را با مطالعه طنزهای کلاسیک سپری کنید 🔸محمود گودرزی از مترجمان کشورمان با اشاره به اینکه مطالعه کتاب‌های ادبی ارزشمند می‌تواند در ایجاد آرامش ذهنی و روحی در اقشار مختلف به‌ویژه جوانان موثر باشد، گفت: پیشنهاد می‌کنم آثاری طنز چون هاکلبری فین و تام سایر که از شاهکارهای ادبیات کلاسیک هستند را در کنار کتاب‌های ادبیات جنگ مطالعه کنید. 🔸با اینکه در ادبیات معاصر جهان از جمله فرانسه کتاب هایی تالیف شده‌اند که فداکاری‌های رزمندگان و وجه دفاع از وطن را تمجید کرده‌اند ولی آثار ادبی با کلیت جنگ موافق نیستند. یکی از ترجمه‌های خود من در حوزه ادبیات جنگ فرانسه «خانواده پواسونار» نوشته ژان دوتوراست که در آن نویسنده به روایت سوءاستفاده های یک خانواده از جنگ برای احتکار و تامین اهداف و سودجویی‌های کثیف پرداخته است. «پس از آنکه تصمیمشان را گرفتند، عقده‌شان را که مدتی دراز در دل نگه داشته بودند خالی کردند. دو ماه کامل لئونی را تحمل کرده بودند. این بزرگ‌ترین مصیبتی بود که در عمرشان دیده بودند. برای دو ماه سکوت کرده بودند، لرزیده بودند، حتی جرئت نکرده بودند درباره‌ زن فروشنده بد فکر کنند. آن شب انتقام گرفتند: «آدم بی‌ارزشی است!» «تازه زبان‌درازی هم می‌کند!» «این دختر شرارت توی خونش است، از من بشنو. معلوم نیست از کدام گوری آمده.» ibna.ir/x6Gc4 @ibna_official

🔰بازخوانی هویت ملی در آثار شیخ شیراز؛ ایران در جان سعدی 🔸سعدی فراتر از یک شاعر، نگاهبانی هوشمند برای زبان و فرهنگ ایران در یکی از تاریک‌ترین دوران‌های تاریخی است. برخلاف تصورات سطحی که او را به بی‌وطنی متهم می‌کنند، انتخاب آگاهانه زبان فارسی و پیوند زدن آن با حکمت عملی، بزرگ‌ترین خدمت او به کیان ایران بود. او با سلاح کلمه، هویت ملی را در برابر توفان مغول بیمه کرد و شیراز را به کانون تپنده فرهنگ ایرانی بدل ساخت. 🔸 او آگاهانه زبان فارسی را برگزید. این انتخاب در زمانی که خراسان به عنوان مرکز پیشین زبان دری در آتش حملات مغول می‌سوخت، یک اقدام راهبردی برای حفظ ایرانیت بود. سعدی با تکیه بر میراث ادبی خراسان و ذوق سرشار خود، مرکز ثقل فرهنگی ایران را به فارس منتقل کرد و مکتب ادبی شیراز را بنیاد نهاد. او در واقع «فردوسی ثانی» است؛ چرا که پس از ویرانی‌های مغول، به احیای زبان فارسی همت گماشت و آن را به ابزاری برای بیان عمیق‌ترین مفاهیم انسانی تبدیل کرد. کسی که عمر خود را صرف صیقل دادن زبان ملی می‌کند، بزرگ‌ترین مرزبان هویت این سرزمین است. 🔸وطن در نگاه این سخنور، دو ساحت درهم‌تنیده دارد: ساحت خاص که همان زادگاه (شیراز) است و ساحت عام که سرزمین پهناور ایران را شامل می‌شود. دلبستگی‌های او به «خاک شیراز» و «آب رکناباد»، صرفاً یک حس نوستالژیک محلی نیست؛ بلکه او شیراز را به عنوان عصاره و نمادی از کل ایران ستایش می‌کند. در کلیات او، ابیاتی که در وصف زیبایی‌ها، گلستان‌ها و صفای این اقلیم سروده شده، نشان‌دهنده پیوندی روحی با مام وطن است. ibna.ir/x6GbG @ibna_official

🔰فیلمی که نقطه اوج نگاه ضدجنگی کوبریک است؛ نقد کوبریک بر ماشین جنگی مدرن در «غلاف تمام فلزی» 🔸غلاف تمام فلزی را می‌توان نقطه اوج دیدگاه ضد جنگ کوبریک دانست. فیلمی که برخلاف بسیاری از آثار هم‌عصر خود، به جای نشان دادن وحشت جنگ از طریق صحنه‌های خونین و حماسی، با سردی، بی‌احساسی و نگاه مستندگونه خود بیننده را به تفکر وا می‌دارد. 🔸یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های دیدگاه ضد جنگ کوبریک این است که او هرگز سربازان عادی را به خاطر جنگ سرزنش نمی‌کند. هدف نقد او، ساختار و ماشین جنگی است که این سربازان را می‌سازد. در نگاه کوبریک سربازان قربانی هستند: قربانیان یک سیستم فکری که آن‌ها را به غلاف تمام فلزی تبدیل کرده است. 🔸رمان نشان می‌دهد که چگونه ارتش و آموزش‌های آن، انسان‌ها را به ماشین‌های جنگی (غلاف‌های تمام فلزی) تبدیل می‌کند. جوکر مجبور است میان هویت واقعی خود انسانی باهوش و بامزه و هویت نظامی‌اش یک تفنگدار بی‌احساس یکی را انتخاب کند. 🔸کوبریک می‌گوید که جنگ زمانی ممکن می‌شود که نشانه‌ها از معنا تهی شوند. وقتی می‌توانی روی کلاهت بنویسی متولد برای کشتن و کنارش نشان صلح بزنی، یعنی به بن‌بست معنا رسیده‌ای. 🔸کوبریک با اقتباس خود در غلاف تمام فلزی تفسیری فلسفی از کتاب هسفورد ارائه می‌دهد. او با استفاده از زبان سینما توانست پوچی جنگ و دوگانگی روح آدمی را به تصویر بکشد. ibna.ir/x6Gcd @ibna_official

🔰در گفت‌وگو با ایبنا مطرح شد؛ تلاش برای زنده نگه داشتن ناخودآگاه جمعی؛ روایت «مهتاب و کرم شب‌تاب» از فرهنگ و تمدن کرمان 🔸 نویسنده مجموعه داستان‌های «مهتاب و کرم شب‌تاب» با تأکید بر نقش ادبیات کودک در انتقال فرهنگ و هویت تاریخی گفت: این مجموعه تلاش می‌کند ناخودآگاه جمعی و جنبه‌های مختلف تمدن ایرانی را با زبان کودک برای نسل امروز قابل لمس کند. 🔸این داستان‌ها فقط قصه‌های سرگرم‌کننده نیستند، بلکه چندلایه‌اند. از یک سو گردشگر را با فرهنگ و طبیعت کرمان آشنا می‌کنند، مانند داستان «جنگل» که در فضای کلوت روایت می‌شود یا «کبوترخان» که در شهر رفسنجان اتفاق می‌افتد. 🔸از سوی دیگر مفاهیمی مانند تربیت اجتماعی، اخلاق، اقتصاد سالم، استقلال و خودکفایی را به زبان کودک مطرح می‌کنند؛ مانند داستان‌های «رعد و برق» و «ای شاد». 🔸چون تمدن فقط تاریخ و ساختمان نیست، بلکه رفتار، فرهنگ، اخلاق و شیوه زندگی مردم است، در داستان‌های «مهتاب و کرم شب‌تاب» تلاش شده به تمام جنبه‌های تمدن پرداخته شود. ibna.ir/x6FTc @ibna_official

🔰نگاهی به یادداشت‌های بغداد؛ واقعیت‌های روزمره زندگی در یک شهر تحت محاصره 🔸توجه و محبت نها الراضی، هنرمند عراقی به مردم و اطرافیانش را می‌توان از خلال کلمات دید، بی‌آنکه آن را به رخ‌مان بکشد. در مقابل، انتقادهای تندو تیزش از غرب به ویژه آمریکا، که پیکان حمله را به سوی عراق گرفته‌اند و زندگی را بر او و هم‌وطنانش تنگ کرده‌اند، در کلمه به کلمه یادداشت‌های او مشهود است. 🔸یادداشت‌های بغداد» یک روایت غالبا تکان دهنده و گاه سخت‌گیرانه از زندگی در بغداد در طول جنگ اول علیه عراق و به مراتب تبعید در سال‌های بعد است. این کتاب به قلم «نها الراضی» هنرمند متولد عراق و تحصیل کرده انگلیس، اثرات جنگ عراق بر مردم عادی را به ما نشان می‌دهد. او واقعیت‌های روزمره زندگی در یک شهر تحت محاصره را بازگو می‌کند، جایی که غذا باید مصرف شود یا بیرون ریخته شود، زیرا راهی برای حفظ آن وجود ندارد، جایی که در نهایت مردم نمی‌توانند بخوابند زیرا هر لحظه ممکن است بمب‌افکن خوشه‌های خشمگین مرگ‌آسای خود را بر روی آنها رها کند، جایی که گله ولگرد سگ‌ها در خیابان‌ها پرسه می‌زنند و موش‌ها به خانه‌ها حمله می‌کنند. از طریق همه اینها، الراضی به فعالیت خود می‌پردازد و ادامه می‌دهد و با همسایگان و خانواده برای شام و موارد دیگر، خوشحال و ناراحت جمع می‌شود. ibna.ir/x6Gc5 @ibna_official

🔰یورگن هابرماس فیلسوف و جامعه‌شناس آلمانی درگذشت؛ مرگ نظریه‌پرداز حوزه عمومی 🔸هابرماس چهره برجسته نسل دوم مکتب فرانکفورت و یکی از شاخص‌ترین روشنفکران آلمانی پس از جنگ جهانی دوم است. بسیاری او را مهم‌ترین جامعه‌شناس و نظریه‌پرداز اجتماعی از ماکس وبر به این سو می‌دانند. 🔸هابرماس معتقد است که مکتب فرانکفورت به واسطه نوعی شکاکیت سیاسی افراطی و بدگمانی به فرهنگ مدرن فلج شده است. همین اختلاف نظر سبب شد رساله استادی خود را که قرار بود زیر نظر هورکهایمر دفاع کند، زیر نظر ولفگانگ آبندورت در دانشگاه ماربورگ بگذراند. 🔸هابرماس نشان می‌دهد در گفتمان مدرن نوعی گرایش خودانتقادی، سنت‌ستیزی و بدبینی ذاتی وجود دارد که آن را به پسامدرنیته و مضامین مورد علاقه آن بسیار شبیه می‌کند. ibna.ir/x6GcF @ibna_official

🔰مدیر روابط عمومی فرهنگستان ادب فارسی خبر داد؛ وضعیت جسمانی حسن انوری رو به بهبود است 🔸مدیر روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی گفت: حسن انوری که هفته گذشته به دلیل بیماری ریوی در بیمارستان بستری شد،‌ اکنون رو به بهبود است. ibna.ir/x6GcD @ibna_official

🔰نوشتاری از حکمت‌اله صالحی به مناسبت روزهای جنگ؛ تاوان غافلگیرشدن و بی‌خبری تاریخی 🔸حکمت‌اله ملاصالحی نوشت: در ده هزاره اخیر، کمتر سرزمینی را در جغرافیای تاریخ، فرهنگ، جامعه و جهان بشری می‌یابید، تقدیر تاریخ مردمانش به طرز نفس‌گیر در قلب تحولات و منازعات تاریخی و لشکرکشی‌های بزرگ بیگانگان و برآمدن و بدرشدن سلسله‌ها و خیزش و ریزش سنت‌های فکری و دینی و مدنی و معنوی، رقم خورده باشد و همچنان هویت خود را چونان یک ملت، چونان یک اقلیم و عالم فکری و معنوی و اعتقادی، چونان نوعی از اندیشه و خرد و حکمتِ زندگی، حفظ کرده و به حیاتش ادامه داده باشد. 🔸آن خدای مرده وایمان مدفون مدرنیته دیروز، اینک با دست و دامنی پر از اجسادآن سنت و میراث خدای مرده و مدفون با سحره فرعونی و گوساله‌پرستی سامری و گوساله‌پرستان سامری همدستش، سودای تسخیر سیاره زمین را در سر دارد و جامعه‌ها و جمعیت‌های سیاره زمین را تهدید به نابودی می‌کند! دچارغفلت و خطای تاریخی عظیم و جبران ناپذیرشده‌ایم اگر ترامپ را یک فرد یا یک رئیس نظام سیاسی و رئیس‌جمهور یک کشور ببینیم در زیر آستین آلوده به جنایت و خون او، روان و رفتار بیمار و پریشان او ذهن و فکر آشفته و آشوبناک او زبان گزنده و پریشان‌گوی او وجدان تهی از اخلاق و ادب و آداب زندگی او، جان فاسد و پلشت او چهره نازیبا و اهریمنی او تفرعن و قارون صفتی افسارگسیخته او جریان‌های اهریمنی‌تر از او باندهای تبهکارترِ بسیارتر و بیمارتر و روان پریش و فریبکارتر و سودازده‌تر و افزون‌خواه و قارون صفت‌تر از نهان‌کاری و فریبکاری و دغلبازی‌شان اینک که از مخفیگاه‌های زیرین تاریخ سربرکشیده‌اند؛ آشکارتر و برهنه‌تر از پیش، درنده و بی‌ملاحظه و افسارگسیخته‌تراز بیش، وحشی و بی‌شرم و شرورتر از پیش، جامعه و جهان ما را تهدید به تسخیر و تسلیم و نابودی می‌کنند! 🔸فراز آمدن بر گوساله‌پرستی سامری و گوساله‌پرستانی است که این بار هزاران گوساله زیرین و بت‌ نژاد و نژادپرستان را در کارنامه سیاه نسل‌کشی و فلسطینان و مردمان منطقه را در بغل دارند و به پشتیبانی نظام‌های زورگو و جنایت‌پیشه و افزون‌خواه جنایت می‌کنند و خون می‌ریزند و بیش از این هم خواهند ریخت. چنین است که می‌بینیم با واژگون و وارونه شدن نظام‌های ارزشی مدرنیته و تهی‌شدن معنایشان، در ذیل نام بی‌مسما و فریب‌ناکشان، امپراطوری‌های استکباری و وحشی قاره غربی سودای تسخیر سیاره زمین را در سر نخوت خود دارند و هر جا که گام نهاده اند نه آزادی، نه دموکراسی، نه اخلاق، نه رفاه، نه امنیت، نه ثبات، نه رونق و رمق اقتصادی و اجتماعی که بردگی و فقر و فساد و تباهی و تبهکاری و تفرقه‌افکنی و نفاق ارمغانشان بوده است و هویت‌سازی‌های موهوم و دستکاری‌های تاریخی و فرهنگی و اعتقادی و تاریخ‌سازی‌های جعلی برای جامعه‌ها و کشورها و ملت‌های برده و بنده ارباب و البته به مدد و با همدستی و هسویی و همکاری و همراهی دانش‌آموخته‌های تاریخ ناشناس کشورهای برده اربابان مدرن! ibna.ir/x6Gcq @ibna_official

🔰درباره «هویت ایران» اثر فخرالدین عظیمی؛ دفاع از ملی‌گرایی مدنی واکاوی دیدگاه‌های مدنی و نمودهای ناسیونالیسم 🔸عظیمی در این کتاب می‌کوشد میان گونه‌ها و شیوه‌ها و روایت‌های متفاوت از ملی‌گرایی یا ناسیونالیسم تفاوت بگذارد و ضمن نقد و بررسی روایت‌های نژادگرا و دگرستیز و انحصارطلب و اقتدارگرا، از رویکردی مدنی و فرهنگی به ناسیونالیسم دفاع کند. 🔸هویت، فرایند پاسخگویی آگاهانه هر فرد یا قوم یا ملت به پرسش‌هایی است که از خود دارد: که بوده؟ کجا بوده؟ چه بوده و چه هست؟ به عبارت دیگر متعلق به کدام قوم، ملت و نژاد است؟ خاستگاه اصلی و دایمی‌اش کجاست؟ دارای چه فرهنگ و تمدنی بوده و چه نقشی در توسعه تمدن جهانی داشته و امروزه صاحب چه جایگاه سیاسی- اقتصادی و فرهنگی در نظام جهانی است و بالاخره ارزش‌های ملهم از هویت تاریخی او تا چه حد در تحقق اهداف اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه مورد بحث کارساز خواهد بود. 🔸در قسمتی از کتاب آمده است: « برای بازتاب و بازتولید احساسات وطن دوستانه زبان شعر از هر زبانی کارآمدتر و گیراتر بوده است. ناسیونالیسم ایران دست‌کم از روزگار مشروطه به این سو در تخیل بسیاری شاعران جایگاهی استوار داشته است و بسیاری مردم برزن و بازار به یاری این شعرها احساسات خود را بیان کرده‌اند . بعضی خرده گرفته‌اند که ایرانیان به هر مناسبتی شعری می‌خوانند و سخنانی کلی می‌بافند. این خرده‌گیری از جهتی به جاست . اگر «شاعرانگی»، یا دست یازیدن به شعر به معنای نفی منطق امروزین و اندیشه و انتقاد باشد، باید از آن پرهیز کرد. اگر به معنای دل سپردن به اندیشه‌های کهنه و پذیرفتن حکمت زنگ زده‌ای باشد که روزگار آن سپری شده، سخت ناپسند است‌. ولی شعر در فرهنگ کهن ایران جایگاهی والا داشته است‌. چه کسی می‌تواند اهمیت فردوسی را در دوام هویت فرهنگی ایران نادیده بگیرد ؟ در شرایطی که شمار ناچیزی از مردم توان خواندن و نوشتن داشتند به خاطر سپردن شعر امری رایج و موجب گسترش و تراوش درونمایه‌های فکری آن بوده است.» ibna.ir/x6Gcc @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ پلتفرم‌های کتاب و بحران: حمایت از کتاب با ایجاد جامعه مخاطب 🔸پلتفرم‌های کتاب با ایجاد جوامع مخاطب، به تقویت فرهنگ کتابخوانی و حمایت از آثار ارزشمند در دوران بحران کمک می‌کنند. 🔸پلتفرم‌های محبوب کتابی که از ایجاد جوامع مخاطب بهره می‌برند، امکان تشکیل گروه‌های مجازی برای بحث و بررسی کتاب‌ها را فراهم می‌کند. این گروه‌ها می‌توانند برای کتاب‌های خاص و تخصصی تشکیل شوند و به ایجاد ارتباط بین خوانندگان کمک کنند. 🔸این پلتفرم‌ها به نویسندگان جدید اجازه می‌دهند، کتاب‌های خود را منتشر کنند و جوامع مخاطب برای حمایت از آن‌ها تشکیل دهند و امکاناتی مانند نظرسنجی، بررسی، و ارتباط مستقیم با مخاطبان را فراهم می‌کنند. علاوه بر این پلتفرم‌ها به کتابخوانان اجازه می‌دهند کتاب‌های خود را ثبت کنند و با دیگران به اشتراک بگذارند. همچنین امکان تشکیل گروه‌های مجازی برای بحث و بررسی کتاب‌ها را فراهم می‌کنند. ibna.ir/x6GbJ @ibna_official