🔰یادداشت پژوهشگر حوزه تاریخ شفاهی به مناسبت روزهای جنگ؛
ایران، درخت سروی که هیچ وقت نمیشکند
🔸میثم غلامپور نوشت: ایران مثل «درخت سرو» است، مقابل بادها و طوفانها خم میشود اما «هیچوقت نمیشکند». جایی از صفحات گذشته تاریخمان نبوده که از بلاها و هجوم دشمنان کمرراست نکرده باشیم. این راز بزرگ همیشهٔ ماست. حکایت «برخاستن ققنوس» دربارهٔ مردم ایران، افسانه نیست؛ واقعیت ملموس همهٔ تاریخ ماست.
🔸به حکم تاریخمان میدانیم زخمها و دردهایمان خوب میشوند. این وعده خدای این سرزمین هم هست؛ میدانیم خدای ایران، گرمتر از همیشه ایران را در آغوش خواهد گرفت و دعای ما را بیجواب نمیگذارد؛ همان دعای جاودانه که سالهاست با صدای مخملین بنان در گوشمان ماندگار شده و بارها زمزمهاش کردهایم و حالا هم از دلوجان تکرارش میکنیم:
«...دور از تو اندیشه بدان
پاینده مانی و جاودان»
ibna.ir/x6Gdz
@ibna_official
🔰گزیدهای از کتاب «جنگ به روایت فرمانده»؛
چرا در سال دوم سبک جنگیدن عوض شد؟
🔸محسن رضایی در کتاب «جنگ به روایت فرمانده» میگوید: در سال اول یک نحوی از مدیریت بر جنگ حاکم بوده که در سال دوم این مدیریت و فرماندهی تغییر کرد.
🔸از عملیات ثامنالائمه تا بیتالمقدس تحولی در جنگ شروع شد که اولین ویژگی آن از نظر تاکتیکی بود که برخلاف سال اول که نیروهای ایران در روز حمله میکردند، نیروها در شب حمله میکردند. دومین ویژگی این بود که ایران در این حملات جدید، سبک و روش جنگیدن را عوض کرده بود؛ یعنی به جای این که صرفا به تکنیک و تاکتیک آن را میریخت و تا آنجا که میتوانست اساس انجام عملیات را فراهم میکرد و عملیات نسبت به تکنیک و تاکتیک محور اصلی بود.
ibna.ir/x6GdF
@ibna_official
🔰درباره کتاب «هنر جنگ» اثر سان تزو؛
جنگیدن همچون آب
🔸«سان تزو» بارها میان نیروهای نظامی و آب، قیاسهایی را ارائه میکند. هر دو تابع قوانین طبیعیاند، و میتوانند هنگام انباشتگی فوقالعاده قدرتمند شوند، و در زمان سکون، هر ضربهای را تاب آورند. آب، تحت تأثیر قوانینی همچون گرانش، تنها به سبب وزن خود می تواند به نیرویی بسیار قدرتمند تبدیل شود.
🔸تأکید «سان تزو» بر پیروزی کامل به واسطهی پرهیز از فرسایش بیش از حد—از جمله، از بین نبردن دشمنی که پیشاپیش شکست خورده به منظور جلوگیری از تحمیل هزینههای بیمورد بر سربازان یا منابع—نشانگر نگاه او به جنگ به عنوان شبکهای پیچیده از کنشها و واکنشهای درهمتنیده است؛ شبکهای که در آن، انتخاب مسیر دارای کمترین مقاومت، مطمئنترین راه برای عبور ایمن از آشوبِ منظم جهان به شمار می آید.
ibna.ir/x6GdB
@ibna_official
🔰نویسنده کرمانی:
ادبیات جنگ، سند هویت و وطنپرستی ملت ایران است
🔸فرزانه ایراننژاد نویسنده کرمانی، با تأکید بر نقش ادبیات در انتقال تجربههای جنگ به نسلهای آینده گفت: نوشتن از جنگ یعنی نوشتن از وطنپرستی، انسانیت، تعهد و نه از سیاست است.
🔸یک نویسنده متعهد باید در این روزها نقش ادبیات را زندهتر کند و با آثاری ماندگار روحیه مقاومت را بازتاب دهد؛ گاهی حتی خواندن یک شعر حماسی میتواند روح امید و پایداری را در جامعه زنده نگه دارد.
ibna.ir/x6Gcm
@ibna_official
🔰پرفروشهای ادبیات کتابفروشیهای تهران در سالی که گذشت؛
محبوبیت کلاسیکهای روس و استقبال از رمانهای مهرجویی
🔸نتیجه بررسی فروش چندین کتابفروشی شاخص تهران نشان میدهد که از میان آثار حوزه ادبیات، رمانهای کلاسیک روسی در یک سال اخیر فروش بیشتری داشتهاند.
🔸در روزهای پایانی سال ۱۴۰۴سری به کتابفروشیهای بزرگ تهران زدیم تا ببینیم در سالی که گذشت علاقهمندان ادبیات بیشتر از چه کتابهایی استقبال کردهاند. این گزارش در روزهای آغاز اسفند و پیش ازشروع جنگ تهیه شده و اطلاعات آن بر اساس آمار زمان پیش از جنگ است.
🔸به اذعان کتابفروشان تهران، استقبال از کتابهای شعر نسبت به داستان بسیار کمتر بوده است. از جمله کتابهای شعر که فروش نسبتا خوبی داشتهاند میتوان به «زخمی که از زمین به ارث میبرید» اثر عطیه عطارزاده، «هیچ چیز مثل مرگ تازه نیست» و «سهگانه خاورمیانه» سروده گروس عبدالملکیان، «آوازهای زنی که از گرامافون میآمد» از مرتضی نجاتی و «حریق باد» سروده نصرت رحمانی اشاره کرد.
ibna.ir/x6G46
@ibna_official
🔰ایبنا از بازار کتاب گزارش میدهد؛
کتابفروشیها در جنگ؛ چراغی که در طوفان خاموش نمیشود
🔸در شرایط بحران، مطالعه راهی برای مقاومت، آرامش و مدیریت استرس جامعه و تلاش کتابفروشان برای باز ماندن، پاسخی به نیاز روحی جامعه در شرایط بحرانی است.
🔸در روزهایی که ممکن است مردم احساس تنهایی و اضطراب کنند، دیدن درب باز یک کتابفروشی و پذیرش گرم از سوی کارکنان، بهانهای میشود برای خروج از فضای منفی خانه و غرق شدن در دنیای کلمات. کتابفروشی در این شرایط تبدیل به پناهگاهی میشود که در آن انسانها میتوانند برای ساعاتی دغدغههای جنگ و بحران را فراموش کنند و با شخصیتهای کتابها همدم شوند.
🔸آنچه از رفتار کتابفروشان و مردم در این روزها برمیآید، درک مشترک از اهمیت کتاب در شرایط بحرانی است. حضور در کتابفروشیها و خرید کتاب، نوعی مقاومت نرم است. مقاومتی که در آن مردم با انتخاب کتاب به جای کالاهای دیگر، نشان میدهند که برای حفظ روحیه و هویت خود چه میکنند.
ibna.ir/x6Gf2
@ibna_official
🔰نگاهی به «چهارشنبه سوری؛ جشن عروج ارواح مردگان به عالم زندگان»؛
چهارشنبه سوری به روایت علی بلوکباشی
رسم افروختن آتش در شب
🔸چهارشنبهسوری این جشن را با مناسک کهن آتش افروختن در جشنهایی مانند نوروز، آذر جشن (در شب آغاز زمستان و سال نو در ایران باستان) و سده (در دهم بهمنماه، شب آغاز چله کوچک و پایان چله بزرگ زمستان در تقویم کنونی) پیوند میدهد. آتش چنان در فرهنگ چهارشنبهسوری نهاده شده است که هرگز نمیتوان حضور آن را در این جشن نادیده انگاشت.
🔸چهارشنبه سوری امری قدسی در فرهنگ ایران است و ماه اسفند که زمان وقوع چهارشنبه سوری است نیز ماهی مقدس در فرهنگ ایران بوده است. مفهوم هفته در ساخت زمانبندی ایران باستان وجود نداشته و امری وارداتی پس از اسلام است. ما در فرهنگ ایران باستان، به جای چهارشنبه سوری، شب سوری داشتهایم. چهارشنبه سوری از جنس نوروز است و پارهای از ساختار نوروز است. کنشهای مربوط به چهارشنبه سوری کنشهایی نشاطانگیز در انتهای سال هستند و این آئین قدسی به دو مقوله زمان و طبیعت وابستگی دارد. در فرهنگ اساطیری ما، آخر سال آخرالزمان به حساب میآید.
🔸از دیگر رخدادهای اسفند ماه فرود فروهرها یا عروج ارواح مردگان به زمین است. این اعتقاد در میان فرهنگها و اقوام مختلف رایج است که در روزی از سال ارواح مردگان به زمین میآیند و این عروج نیز به هنگام فراگشت سال کهنه به سال نو رخ میدهد. در مسیحیت اول نوامبر روز اموات است. در بین مسلمانان لیله الرغائب که نخستین شب جمعه ماه رجب است و در میان شیعیان شب جمعه هر هفته این کارویژه را دارد. در میان زرتشتیان پنج روز آخر سال و پنج روز اول سال تازه ده روز فروردینگان نامیده میشد و چهارشنبه آخر سال نیز در این روزها اتفاق میافتاد.
🔸زرتشتیان بر این باورند که ده روز مانده به نوروز فروهرها به زمین فرود میآیند و به خانههای پیشین خویش میروند. پس مردم باید برای پیشواز آنان خانه را پیش از این گهنبار پاکیزه کنند، برای راهنمایی فروهرها به سوی خانه آتش بیفروزند و در این روزها، بوهای خوش در آتش نهند و روانها را ستایش کنند و اوستا بخوانند تا روانهای درگذشتگان آسایش داشته و با شادی و شور باشند و برکت ارزانی دارند. در این روزها، به هیچ کاری نباید دست زد، مگر انجام کارهای نیک تا اینکه فروشیها با خوشنودی یاد به جایهای خویش برگردند و خوبی بخواهند و در پایان جشن، روانها را بدرود میگویند.
ibna.ir/x6GdX
@ibna_official
🔰ایبنا گزارش میدهد؛
مروری بر رویدادهای کتابمحور لرستان در سال ۱۴۰۴/ از بزرگداشت پیشکسوتان تا کسب نشان همخوان
🔸 رویدادهای متعددی در حوزه فرهنگ و کتاب از جمله برگزاری بزرگداشتهای مختلف اهالی فرهنگ و ادب، میزبانی از رئیس هیئت دولت و وزیر فرهنگ، جشنوارهها، جلسات رونمایی و نقد و بررسی کتاب در استان لرستان طی سال ۱۴۰۴ برگزارشد.
🔸استان لرستان در سال ۱۴۰۴ رویدادهای فرهنگی و هنری متنوعی را پشت سر گذاشت که از آن جمله میتوان به برگزاری آیین تجلیل از مفاخر فرهنگی و ادبی استان تا رونمایی، نقد و بررسی، برگزاری محافل ادبی، چاپ کتابهای مختلف اشاره کرد. در این گزارش بخشی از این رویدادها را با هم مرور میکنیم.
🔸کتابخانه مرکزی خرمآباد به عنوان یکی از مجهزترین و متنوعترین مراکز کشور و کتابخانه شهید مطهری این شهر، بر اثر حملات هوایی محور آمریکایی صهیونی آسیب دیدند.
ibna.ir/x6GcC
@ibna_official
🔰کتاب اندیشه در ۱۴۰۴- «بحران علوم اروپایی و پدیدارشناسی استعلایی»؛
بازگشت به خودآگاهی ناب
🔸یکی از مفاهیم کلیدی در کتاب، زیستجهان است. هوسرل از این مفهوم برای اشاره به دنیای پیشاعلمی، زیسته و تجربهشده روزمره استفاده میکند؛ جهانی که انسان پیش از هرگونه نظریهپردازی علمی، در آن زندگی میکند، احساس دارد، عمل میکند و معنا میسازد. او معتقد است که علوم مدرن، با انتزاعهای ریاضی و مفهومی خود، از این زیستجهان فاصله و آن را نادیده گرفتهاند. در همین راستا، هوسرل از پدیدارشناسی استعلایی بهعنوان راهی برای بازسازی بنیانهای علوم و بازگشت به ریشههای اصیل تجربه بشری سخن میگوید.
🔸چنین استنباط میشود که «بحران علوم اروپایی و پدیدارشناسی استعلایی» تحلیلی نوین از علوم اروپایی، مشکلات آن و راهحل برای این مشکلات ارائه میکند و بنابراین، اصلیترین ضرورتی که لازم میدارد تا این اثر بهطور جد ملاحظه شود، همان تغییر خاص و منحصر بهفردی است که از ماهیت و ذات علم همچون پدیدار ارائه میکند و ذات علوم جدید را چون پدیداری با مکانیسم درونی آشکار میسازد و مشکلات بنیادبرانداز آن را ناشی از غلبه مذهب اصالت طبیعت میداند.
🔸از نظر هوسرل، مذهب اصالت طبیعت با آزادی انسان در تعارض است، یعنی این مذهب نمیتواند امکانهای استعلایی ذهنی را دریابد و قادر به درک علم امکانهای فینفسه نیست؛ بهخصوص اینکه این مذهب گرفتار اصالت تحصلی شده است. مذهب اصالت طبیعت در بطن خود ضرورتهای علمی را بر جامعه و بر خود انسان مسلط و او را در قهاریت این قوانین گرفتار میکند. پوزیویتیسم و مذهب اصالت تحصل در اشکال بسیار پیچیده، در عرصههای مختلف اندیشه حلول کرده است و اساساً با همه اشکال خود، تقدم ذهن استعلایی را بر ذهن عینی انکار میکند و با انکار تقدم ذهنیت استعلایی بر ذهنیت روانشناسی، منطقی و ریاضی، شهود را بهعنوان اساس و بنیاد همه علوم عینی نمیپذیرد و اساساً اپوخه استعلایی پدیدارشناسانه را انکار میکند.
ibna.ir/x6GcQ
@ibna_official
🔰یادی دوباره از «عقل و سکون در حکمرانی» نوشته شهید علی لاریجانی؛
اجتهاد در اندیشه ابنسینا و علامه طباطبایی
🔸حامد زارع نوشت: «در یک نگاه کلی باید گفت کتاب «عقل و سکون در حکمرانی» نوشته علی لاریجانی رویکردی فلسفی دارد و اگر چه رجوعاتی به متن و نص دینی دارد، اما برخوردار از رویکرد عمومی کلامی، فقهی و مذهبی نیست. روح حاکم بر مطالب کتاب نیز آزادیخواهانه است و خبری از چپگرایی دلخواه هواداران اسلام سیاسی در آن نیست. نویسنده نه تنها تلاش کرده انحصار دولت در جامعه را رد کند، بلکه به نقد مارکس در نظریه ارزش اضافی نیز پرداخته و در پی اجتهاد در باب تبیین طبقه متوسط در اندیشه ابنسینا و علامه طباطبایی بوده است.
🔸در یک نگاه کلی باید گفت کتاب رویکردی فلسفی دارد و اگر چه رجوعاتی به متن و نص دینی دارد، اما برخوردار از رویکرد عمومی کلامی، فقهی و مذهبی نیست. روح حاکم بر مطالب کتاب نیز آزادیخواهانه و حتی میتوان گفت لیبرال است و خبری از چپگرایی دلخواه هواداران اسلام سیاسی در آن نیست. نویسنده نه تنها تلاش کرده انحصار دولت در جامعه را رد کند، بلکه به نقد مارکس در نظریه ارزش اضافی نیز پرداخته و در پی اجتهاد در باب تبیین طبقه متوسط در اندیشه ابنسینا و علامه طباطبایی بوده است.
🔸وجه امتیاز لاریجانی در پردازش فلسفه سینوی نسبت به بقیه پژوهشگران، توجه به وجوه اقتصادی و اجتماعی تفکر فلسفی ابنسینا و استخراج اندیشه معطوف به اقتصادی سیاسی از منظر شیخالرئیس است و در این مسیر ثروتزایی در اقتصاد ملی، کار و اشتغال و رقابت در فعالیتهای اقتصادی را در منظومه فکری ابوعلی سینا طرح و بسط میدهد (صفحه ۱۰۹ و ۱۱۰) البته نویسنده نمیتواند در میدان جاذبه سینوی قرار نگیرد و ضمن اتخاذ پیشفرض غیریونانی بودن یا کمتر یونانی بودن شیخالرئیس، نکات منفی تفکر ابنسینا نظیر توجیه بردهداری را به تبعیت او از ارسطو نسبت داده، اما مسائلی مثل نقد دموکراسی، که از نظر لاریجانی نقطه قوت ابنسینا است را بدعت خود شیخالرئیس قلمداد میکند. این در حالی است که نقد ارسطو از دموکراسی شهره آفاق است و فیلسوف ایرانی نیز به تبعیت او منتقد مردمسالاری است. بسط اعتدال به عنوان عنصر مقوم عدالت نیز آموزهای ارسطویی است که لاریجانی آن را پایه و مایه گسترش طبقه متوسط ارزیابی میکند.
ibna.ir/x6Gfb
@ibna_official
🔰روابط عمومی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتشر کرد؛
پیام تسلیت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پی شهادت دکتر علی لاریجانی
🔸وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با صدور پیام شهادت علی لاریجانی، دبیرشواری عالی امنیت ملی را تسلیت گفت.
🔸کسانی که شهید دکتر لاریجانی را از نزدیک میشناختند، نیک میدانند که سالها مجاهدت ایشان در راه جمهوری اسلامی ایران، بدون مزد شهادت، ناتمام میماند. شهادت، پاداش مردانی است که خدمت را نه وظیفه که ایمان خود دانستند و در مسیر عزت و حقیقت، از هیچ تلاشی دریغ نکردند و بدون شک، چنین توصیفاتی، زیبنده شخصیت دانشمندی چون ایشان است.
ibna.ir/x6Gfc
@ibna_official
🔰روایت یک افسر عراقی از گرفتار شدن در مخمصه ایرانیها
🔸نیروهای ایرانی با بالا رفتن از کوه، به طرف مواضع مرکزی ما در حرکت بودند؛ در حالی که نیروهای احتیاط هنوز به منطقه نرسیده بودند. تعدادی کشته شدند و برایم مشخص شد که سربازان قصدی در سر دارند.
🔸 «هنگ ترسوها» خاطرات سروان فهمی الربیعی ترجمه محمدحسن مقیسه در انتشارات سوره مهر به چاپ رسیده است. در این خاطرات او به بازگویی اتفاقات جنگ عراق و ایران پرداخته و از زمانی میگوید که گرفتار نیروهای ایرانی میشود و با افراد خود در تلاش است تا از این مخمصه بیرون بیاید اما رزمندگان ایرانی او و یارانش را در ارتفاعات پنجوین گرفتار میکنند.
🔸نیروها یک به یک کشته میشدند. صدایی شنیدم. به طرفش که نزدیک شدم، دیدم بیسمچیام است. او خواهشکنان میگفت: «قربان! خواهش میکنم. قربان میخواهم با شما بیایم... مرا رها نکنید... من خواهم مرد، قربان!»
🔸در حالی که او نفس نفس میزد، با قدرت، خودم را از دستش جدا کردم . خطاب به نیروهایم فریاد زدم: «بجنگید! بجنگید! بارک الله! نیروهای احتیاط از راه میرسند. هواپیمای نیروی هوایی هم خواهند آمد.»
ibna.ir/x6GdY
@ibna_official