🔰ایبنا گزارش میدهد؛
نشر در تقویم ۱۴۰۴
🔸حلقههای صنعت نشر و مسئولان فرهنگی این حوزه، سال ۱۴۰۴ را متاثر از التهابات ناشی از دو جنگ و ناآرامی سپری کردند اما آنچه در مرور خبرها به دست آمد، ایستادگی و تابآوری برای ادامه است.
🔸سال ۱۴۰۴، برای فعالان زنجیره نشر مشابه دیگر اقشار جامعه ایرانی، درحالی به تاریخ پیوست که بدون اغراق هر ماهش شاید مصداق داستانی پُرالتهاب ورق خورد. این سال، که متاثر از دو جنگ تحمیلی و چند هفتهای در دیماه، ناآرام سپری شد، زمینهای را برای شکلگیری کسب و کاری، تقریبا غیرقابل پیشبینی ایجاد کرد اما آنچه در مرور اخبار کتابمحور به دست آمد، تلاش و تابآوری فعالان حلقههای زنجیره نشر و البته تداوم فعالیتهای مسئولان اجرایی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.
🔸با گذشت ۸ ماه از جنگ ۱۲ روزه، ۹ اسفندماه تجاوز نظامی دیگری، این بار با مشارکت آمریکا و رژیم صهونیستی به کشومان آغاز شد. بازار نشر و حلقههای زنجیره این صنعت، که برای حضور در نمایشگاه کتاب سال ۱۴۰۵ درحال برنامهریزی بودند و نیم نگاهی نیز به بازار شب عید داشتند، از این تجاوز متاثر شدند. علاوه بر ایجاد اختلال جدی چرخه کسب و کار ناشران و کتابفروشان به دلیل کاهش شدید فروش، آسیبهای فیزیکی جدی به برخی مراکز فروش بهویژه در اصلیترین بازار کتاب ایران در خیابان انقلاب وارد آمده است.
ibna.ir/x6Ggp
@ibna_official
🔰درباره «نوروزنامه: دوازده رساله نوروزی» تصحیح حبیباله اسماعیلی؛
نخستین روز آفرینش جهان
🔸کتاب نوروزنامه با کنار هم نهادن دوازده رساله نوروزی، روایتی منسجم از تغییر و تحول مفهوم نوروز و تفسیرهای آن در جامعه ایرانی طی قرون متمادی به مخاطب ارائه میکند.
🔸تفسیر از نوروز در روزگار بعد از ساسانی بدان صورت که در رساله «ماه فروردین روز خرداد» آمده، تحت تأثیر تحولات فرهنگی و دینی دوره اسلامی، صورتبندی نوینی یافت. کوتاه سخن آن که، پس از سقوط ساسانی و ضمیمه شدن ایران به قلمرو خلفای مسلمان، بخشهایی از مفاهیم مرتبط با تقارن نوروز با روزهای بزرگ تاریخی، با گفتمان غالب همنشین شد که این امر، تطور تفسیر از نوروز به اقتضای روزگار پیش از صفویان را نشان میدهد.
🔸نخستین متن نوروزنامهای که از دوره صفویه بهدست ما رسیده، متعلق به فقیه محمدتقیبن محمدرضا رازی، که در عهد شاه صفی یکم (۱۰۳۸ـ ۱۰۵۲ق) نوشته شده است. در این نوروزنامه، آمده است که: «ابتدای آفرینش عالم در این روز بوده و از این جهت، این روز را نوروز گفتهاند»
ibna.ir/x6Ggq
@ibna_official
🔰جعفر شهری در کتاب «طهران قدیم» از عید فطر میگوید؛
امروز عید است
تمام مردم در طلب هلال ماه
🔸جعفر شهری در طهران قدیم درباره رسوم عید فطر نوشت: دیشب تمام مردم برای طلب هلال رفته بودند... دیگر شک و شبههای جهت عید باقی نماند. صبح برخاستیم... دیدیم پاکتی آوردند که امینالسلطان فرستاده بود؛ باز کردیم، خواندیم. دیدیم نوشته است که در قم و قزوین و بعضی جاها ماه را دیدهاند و ثابت شده است و امروز عید است. فورا حکم کردیم چند تیر توپ انداختند و نقارهخانه زدند.
🔸روایت جعفر شهری به فطریه و نماز عید که میرسد، جالبتر هم میشود: «قبل از افطار شب اول ماه باید هرکسی فطریه خود را که یک من نانِ گندم، جو، برنج... به مستحق رسانیده یا معادل قیمتش پول پرداخته یا از مال خود جدا کرده، کنار بگذارد و این نیز به این صورتها انجام میگرفت که هرآینه دسترسی به مستحق منظور نبود، فطریه را که اگر گندم بود، برای هر نفر شش عباسی و اگر جو بود، چهار عباسی و اگر برنج بود، دو قران تا دو قران و نیم کنار گذاشته یا اگر پول موجود نبود از اشیاء غیرضروری اتاق چیزی مانند لاله... کاسه یا بشقاب نیت کرده، پیش خود گرو میگذاشتند و پس از پرداخت فطریه که در اولین فرصت باید انجام میگرفت، از گرو خارج میساختند.
ibna.ir/x6GfV
@ibna_official
🔰با نگاهی به کتاب «چشم انداز موسیقی ایران»؛
موسیقی فولکلور؛ آیینهای از اتحاد و همدلی در تاریخ ایران
🔸موسیقی فولک در دوران دفاع از وطن به مردم یادآوری میکنند که برای چه چیزی میجنگند، حس غرور منطقهای را با حس هویت ملی در هم میآمیزد و مردم را به یاد ریشههای مشترکشان میاندازد.
🔸بسیاری از ترانههای فولکلور، روایتگر داستانهای قهرمانان گذشته، مبارزات با دشمنان و سرودهای حماسی هستند. این ترانهها، که اغلب ریتم تند و شورانگیزی دارند، میتوانند به خوبی مفاهیم ایثار، شجاعت، پایداری و فداکاری را منتقل کنند. موسیقی به ویژه موسیقی فولکلور که با خاطرات و احساسات شخصی افراد گره خورده است و زمان جنگ میتواند به عنوان یک عامل آرامشبخش و امیدآفرین عمل کند. یادآوری زیباییها و فرهنگ غنی سرزمین، حتی در دل سختیها، میتواند امید به پیروزی و بازسازی آینده را زنده نگه دارد.
🔸نقش موسیقی فولک در آیینها و مناسبتهای جمعی نیز بسیار حائز اهمیت است. بسیاری از جشنها و آئینها، از مراسم برداشت محصول تا آیینهای فصلی و گردهماییهای خانوادگی با موسیقی فولک جان میگیرند. ریتمهای تکرارشونده و امکان مشارکت همگانی در اجرا، تجربهای مشترک خلق میکند که افراد را در یک احساس، یک حرکت و یک لحظه به هم پیوند میزند. این لحظههای مشترک، انسجام عاطفی و اجتماعی را تقویت میکنند و به مردم یادآوری میکنند که بخشی از یک اجتماع گستردهتر هستند.
ibna.ir/x6Ggs
@ibna_official
🔰واکاوی ریشههای «بقای تمدن ایران» در شاهنامه؛
روایت تولد دوباره زمین در قلب شاهنامه
🔸نوروز راز بقای ماست؛ یادگار روزی که جمشید با تدبیر خود، حیات را از چنگ یخبندانی سهمگین نجات داد. امروز در آغاز سال ۱۴۰۵، بیایید قصه خروج انسان از دژ باستانی و طلوع دوباره آفتاب را بخوانیم.
🔸حکیم ابوالقاسم فردوسی، وقتی به چگونگی برپایی نخستین نوروز میرسد، با ظرافتی خیرهکننده میسراید:
«سر سال نو هرمز فرودین / برآسوده از رنج روی زمین» بسیاری از ما از کنار واژه «رنج» به سادگی عبور میکنیم، اما پژوهشگران تاریخ باستان، معتقدند این رنج، یک ملال ساده نبوده است. این واژه به یک فاجعه اقلیمی عظیم اشاره دارد. در زمان جمشید، چه رنج بزرگی تنها را فراگرفته بود که پایان آن مستلزم جشنی جهانی شد؟ برای یافتن پاسخ، باید به سراغ «موشپری» و یخبندان بزرگی برویم که ستارهشناسان امروز نیز وقوع آن را در حدود هشت هزار سال پیش تأیید میکنند.
🔸یکی از شگفتانگیزترین بخشهای این روایت، پرسش جمشید از اهورامزدا دربارهی «نور» است. در دژی که سقف آن برای جلوگیری از نفوذ سرمای سهمگین بسته شده، روشنی از کجا میآید؟ اهورامزدا پاسخ میدهد: «روشنیهای خودآفریده و ساختگی». این اشاره به دانش پیشرفته ایرانیان باستان در مدیریت منابع انرژی و نور در دوران بحران دارد. در آن دژ، سالی یکبار خورشید پدیدار میگشت و مردم در رفاهی رویایی زندگی میکردند، در حالی که بیرون از بارو، دیوِ «مَرکوش» تمام حیات را زیر خروارها برف دفن کرده بود.
ibna.ir/x6GfP
@ibna_official
🔰ایبنا گزارش میدهد؛
روایتی از فضای حاکم بر کتابفروشیهای کرج/ کتاب، همدم روزهای جنگ
🔸در روزهای جنگ کتابفروشیهای کرج با قفسههایی ایستاده و درهای باز نمادی از مقاومت فرهنگی و پناهگاهی برای یافتن آرامش در میان آشوب اخبار جنگ هستند.
🔸این گزارش به بررسی اتمسفر حاکم بر کتابفروشیهای سطح شهر و انگیزه شهروندانی میپردازد که ترجیح میدهند به جای غرق شدن در اخبار هولناک، ورقهای کاغذی را به عنوان همدم روزهای دشوار خود برگزینند.
🔸باز ماندن این درها در روزهایی که سایه جنگ بر سر شهر سنگینی میکند، خودش یک نشانه بزرگ از امید است. درست است که جنگ خیلیها را خانهنشین کرده، اما همین که چراغ بزرگترین کتابفروشیهای کرج خاموش نشده، یعنی هنوز سنگری برای فرهنگ و آگاهی وجود دارد.
ibna.ir/x6Gfq
@ibna_official
🔰یادداشت؛
ایران همواره در طول تاریخ با پایداری مردم استوار مانده است
🔸جواد کامور بخشایش، پژوهشگر و منتقد ادبیات پایداری در یادداشتی به توصیف این روزهای ایران پرداخته است.
🔸اتحادی که ملت در این روزها نشان داد در اعماق تاریخ و تمدن ایران ریشه دارد و نشان میدهد این امت/ ملت به پشتوانه این سالها مبارزه با ظلم و استعمار و استکبار همچنان پرخروش و منسجم و متحد در برابر دشمنان ایستادگی میکند و تابآوری و ایستادگی حماسههای بزرگ بزرگ خلق کردند. شور و حالی که مردم آفریدند و به نمایش گذاشتند نمادی از ایمان و اراده و میهن دوستی آنان است و همین اتحاد مقدس اجازه نمیدهد آسیبی به این سرزمین پاک وارد شود.
🔸کاری که این ملت انجام داد در طول تاریخ ملت ها بیسابقه بوده است و این اتحاد و شجاعت و همدلی نه تنها خاموشی تاریخ را به آتش خواهند کشید، بلکه ادبیات و تاریخ را سالها مدیون خود خواهد کرد.
یقین دارم نتیجه این خیزش عمومی و این اتحاد مقدس جز پیروزی نخواهد بود. ان شاءالله
ibna.ir/x6Ggt
@ibna_official
🔰پیام وزیر فرهنگ برای فرا رسیدن عید نوروز و عید فطر
ایران، در آستانه بهارِ مقاومت و همدلی
🔸وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، به مناسبت فرا رسیدن عید نوروز و عید فطر پیام تبریک صادر کرد.
🔸️وظیفه هر یک از ما در این گذرگاهِ حساس، پاسداری از روحیه تابآور خویش و اطرافیان است؛ چرا که افزایش تابآوریِ اجتماعی، سپری است مستحکم در برابرِ این دشمن زبون.
🔸پیروزی بر دشمن ایرانستیز، نه تنها در جنگ موشکها و پدافندهایِ استوار، که در قلبهایِ امیدوار و سرشار از غروری تجلی مییابد که بر عهد دیرین خود با خاکِ پاکِ ایران، پایدار ماندهاند.
ibna.ir/x6Ggk
@ibna_official
🔰خاطرات هاشمی رفسنجانی در «اوج دفاع»؛
مراسم عید نداشتم و دید و بازدیدی نبود
🔸هاشمی رفسنجانی در کتاب «اوج دفاع» با ذکر خاطراتش از روز نخست سال 65 مینویسد: به همه کارکنان دفترم مثل هر سال، هزار تومان عیدی دادم.
🔸امام برخلاف معمول هر سال با مسئولان جلسه نداشتند و فقط خانوادههای شهدا به زیارت امام رفتند و عصر عفت و یاسر همراه آقای خامنهای به مشهد رفتند.
🔸چندین جمله بالا از خاطرات سال 1365 علی اکبر هاشمی رفسنجانی در کتاب «اوج دفاع» است. د ر این سال هم مانند سالهای قبل، مهمترین محور حوادث کشور، دفاع مقدس است. در شرح خاطرات این سال به مهمترین حوادث سال اشاره شده که در راس آن جنگ عراق و ایران است. در شرح حوادث سال در مقدمه این کتاب آمده است: «به دنبال پیروزی خیره کننده در عملیات والفجر8 و عبور تحسینبرانگیز رزمندگان از رودخانه عظیم اروند، علیرغم جزرومدهای وحشی آن، تصرف بخشی از شبه جزیره فاو و تثبیت نیروها در آن نقطه حساس، وضع جدیدی به وجود آمده بود.
ibna.ir/x6Ggv
@ibna_official
🔰ژرفکاوی و رازیابی سفره هفتسین نوروز ایرانیان؛
هفتسین تجسم امشاسپندان
🔸گمانهزنیهای بسیاری درباره معنای نمادین هفتسین وجود دارد اما معتبرترین و پذیرفتهشدهترین تفسیر آن است که هفت قلم موجود در سفره هفتسین، تجسم ایده زرتشتی امشاسپندان است
🔸اگر چه چیدن سفره سال نو آیینی نسبتاً متأخر به نظر میآید، اما شواهدی دال بر رواج نوروز در دوره ساسانیان در دست است. در آن دوره مردم با کاشت هفت دانه مختلف در هفت ستون به پیشواز نوروز میرفتند. آنها بر سفره نوروزی خود، سینیهایی حاوی هفت گونه سبزی، از گندم، نخود، برنج و جز آن قرار میدادند و نانی تهیه شده از هفت نوع غله نیز در کنار آن میگذاشتند.
🔸ابوریحان بیرونی، دانشمند ایرانی قرن یازدهم، گزارشی مشابه در این باره دارد: «در این روز رسم بر آن است که دور بشقابی، هفت نوع غله را در هفت پایه بکارند و از روی چگونگی رشد آنها به نتایجی درباره حاصلخیزی آن سال برسند که آیا سالی خوب و پربار یا کم حاصل پیش رو خواهند داشت.» در دوره صفویه، سفره نوروزی با میوه، سبزیجات، شیرینی، کاسهای آب و تخم مرغهای رنگی آراسته میشد. در لحظه آغاز سال نو، پادشاه به آب خیره میشد، چراکه باور داشت که «آب نماد رونق و روزی است.»
🔸هفتسین در سفرههای نوروزی هر یک دارای نشانهها و نمادها هستند که هر کدام بیانگر رمز و رازیاند که در هر زمان و مکان مفهوم خاص خود را بیان میکنند، زیرا نشانهشناسی یک علم در زبانشناسی و انتقال مفهوم و دریافت اعلانات است.
ibna.ir/x6Gd7
@ibna_official
🔰ایبنا بهمناسبت فرارسیدن سال نو پیشنهاد داد؛
نوروز؛ در تدارک یک آغاز با کتاب
🔸نوروز، زمان گستردهتری برای آرامش، برنامهریزی و تفکر فراهم میکند. از یک سو فاصلهای از روزمرگی ایجاد میکند، از سوی دیگر، شرایطی مطلوب برای پرداختن به کارهایی پدید میآورد که اغلب در شلوغی روزهای عادی به تعویق میافتند؛ مثل کتابخوانی.
🔸کتابخوانی در نوروز، تنها یک سرگرمی ساده نیست؛ از نظر روانی، آموزشی و حتی اجتماعی آثار قابلتوجهی دارد. بسیاری از پژوهشها ثابت کردهاند که مطالعه مداوم میتواند به تقویت مهارتهای زبانی، گسترش واژگان و حتی بهبود سبک نوشتار کمک کند. اگر کسی در طول تعطیلات، فقط روزی یک ساعت مطالعه کند، این پیشرفتها بسیار محسوس خواهد بود.
🔸نوروز فرصت کمنظیری برای آغاز مسیر کتابخوانی است؛ مسیری که میتواند سال جدید را با رشد فردی، آرامش ذهنی و تجربههایی ناب همراه کند. هر صفحهای که در این روزهای بهاری ورق زده میشود، گامی در مسیر غنیتر کردن ذهن و زندگی است. در میان همه زیباییهای نوروز، شاید شیرینترین هدیهای که میتوان به خود داد، شروع یک عادت پایدار و سازنده باشد: عادت خواندن.
ibna.ir/x6GgF
@ibna_official
🔰کتاب اندیشه در ۱۴۰۴- «صلح پایدار» اثر ایمانوئل کانت؛
صلح و عدالت در نگاه فیلسوف
🔸همه نتایج پیمان بازل موافق میل کانت نبود. پروس با فراغت پیدا کردن از جنگ با فرانسه، به سومین و آخرین جنگ تقسیم لهستان پیوست، عملی که توهین آشکاری به اصول کانت بود و او در رسالهاش تا آن حد که یک شهروند پروسی میتوانست جرأت آن را داشته باشد، به محکوم کردن آن نزدیک شد. بدینسان، امکان اصلاحات سیاسی نوین و به همان اندازه، تهدید همیشگی بازگشت شرارت سیاسی، او را مجبور کرد که به شیوهای کاملاً غیرعادی سخن بگوید.
🔸مترجم در صفحات آغازین کتاب ذیل عنوان «صالح پایدار بهمثابه یک سنت» به کتاب «انسانیت در جنگ» بهقلم جفری بست اشاره میکند که ضمن تأثیر بر توسعه و پیشرفت قوانین انساندوستانه و مدرن در خصوص جنگ، از یک وفاق و اتفاقنظر همگانی در عصر روشنگری در باب جنگ و صلح سخن میگوید.
🔸اندیشه جانسون بر دو رویکرد صلحخواهانه استوار است: نخست رویکردی که در آن، پیشگیری از وقوع جنگ با توسعه و گسترش مرزهای جامعه بشری حاصل میآید، دوم رویکردی که استقرار صلح را از طریق جوامعی همبسته که خشونت را مردود میشمارند، دنبال میکند. آنچه پیداست، آنکه صلحخواهی پدیدهای چندوجهی است.
ibna.ir/x6Gfz
@ibna_official