🔰«تاریخ ایل بختیاری»اثر اسکندرخان عکاشه (ضیغم‌الدوله بختیاری)؛ تاریخ‌گرایی در میان بختیاری‌ها ریشه در سنت‌ها و آداب قوم است 🔸انگیزه مولف در نوشتن این تاریخ که امروز به عنوان یک مرجع مفید در بخشی از تاریخ بختیاری به‌شمار می‌آید به اعتراف خود او چیزی بیش از تدوین اطلاعات و مشاهدات شخصی و برجای نهادن یادمانی خانوادگی نبوده بلکه بر این باور است که ارزش سندیت و اعتبار را قدمت زمان به‌این‌گونه آثار می‌بخشد. 🔸مظفر بختیار در پیشگفتار کتاب چنین نوشته است: «تاریخ‌گرایی در میان بختیاران از دیرباز ریشه در سنت‌ها و آداب قوم داشته است. مهم‌ترین انگیزه توجه بدان شناخت و حفظ بنیادهای تبار و نژاد به عنوان یکی از وجوه مهم در ارزش‌ها و امتیازات کهن ایلی است. چیزی که در واقع پدیدآرنده حس تاریخی‌گری و نگاشتن تبارنامه‌ها و ثبت اخبار و وقایع ایام در میان بیشترینه اقوام کهن است. 🔸شناخت نادرست و دانش اندک از میراث‌های فرهنگی و سوابق و گذشته تاریخی عشایر است که غالباً تصوری ناشایست از بساطت و نافرهیختگی و بدوی‌گری و ناداشت آثار مدون و مکتوب فرهنگی نسبت به ایل وندان پدید آورده و القاء کرده و تمیم داده است. طبیعه بختیاران قوم و قبیله‌ای با پشتوانه فرهنگی که آثار متعدد برآمده از کاوش‌های باستان‌شناسی و برنوشته‌ها و سنگ کنده‌های موجود مظاهر آشکار آن تواند بود و اوضاع نه چندان دور محیط آن سرزمین در متون جغرافیایی و تاریخی قدیم منعکس است میراثی فرهنگی و ادبیاتی فراخور گذشته علاوه بر ادبیات بومی که شاعران متقدم بختیاری چون ملای کرونی و اط طبقه متاخر داراب افسر به گویش بختیاری چنان سخن‌پردازی کرده‌اند که در جوهره شعر و در قیاس با ادب متعارف یادآور ماجرای متنبی و علی پیروزه شاعر طبرستانی است. ibna.ir/x6FNb @ibna_official

🔰گزارش ایبنا از یک پیشنهاد فرهنگی؛ نوروز می‌تواند «سیل کتاب ایرانی» بسازد؟/ ظرفیتی برای شکل‌گیری یک سنت کتابی 🔸فعالان حوزه نشر و ترویج کتابخوانی معتقد هستند که نوروز می‌تواند به بستری برای شکل‌گیری یک نوع سنت کتابی تبدیل شود تا در آن مردم به یکدیگر کتاب هدیه دهند. 🔸یکی از چالش‌های اصلی در ایران این است که کتاب هنوز برای بسیاری از مردم به عنوان هدیه‌ای رسمی یا مناسبتی جا نیفتاده است. در حالی که در برخی فرهنگ‌ها کتاب هدیه‌ای کاملا طبیعی به شمار می‌رود، در ایران هنوز بسیاری از افراد هنگام خرید هدیه کمتر به کتاب فکر می‌کنند. به اعتقاد او این مسئله بیشتر به عادت‌های فرهنگی و الگوهای مصرف مربوط است تا بی‌علاقگی مردم به مطالعه. فضای کتابفروشی در نوروز می‌تواند به گونه‌ای طراحی شود که حس خرید هدیه را تقویت کند. بسته‌بندی‌های ویژه، معرفی کتاب‌های مناسب عیدی و حتی راهنمایی خریداران در انتخاب کتاب برای گروه‌های سنی مختلف از جمله اقداماتی است که می‌تواند در این زمینه موثر باشد. ibna.ir/x6Gg8 @ibna_official

🔰اصغر دادبه، فیلسوف و حافظ‌شناس برجسته، به دیار باقی شتافت 🔸اصغر دادبه، چهره ماندگار ادبیات عرفانی و فلسفه اسلامی، در سن ۸۰سالگی سالگی دار فانی را وداع گفت. 🔸محورهای اصلی فعالیت‌های او: ۱. حافظ‌شناسی تخصصی: دادبه با نگاهی فیلسوفانه به دیوان حافظ، تلاش کرد تا لایه‌های پنهان رندی و جهان‌بینی این شاعر بزرگ را تبیین کند. او حافظ را نه فقط یک شاعر، بلکه حکیمی می‌دانست که عصاره فرهنگ ایرانی را در کلام خود جاری کرده است. ۲. مدیریت بخش ادبیات دائرةالمعارف بزرگ اسلامی: ایشان سال‌ها سکان‌دار بخش ادبیات در این مرکز معتبر علمی بود و نظارت بر تألیف صدها مقاله مرجع را بر عهده داشت. ۳. پیوند ادبیات و حکمت: او معتقد بود که ادبیات کلاسیک ایران، به‌ویژه شعر، زبانِ گویای اندیشه‌های فلسفی و کلامی ایرانیان است و بدون شناخت این مبانی، درک درست متون کهن ممکن نیست. ibna.ir/x6Gjc @ibna_official

🔰روایت یک مقاومت؛ «حماسه لرستان» در بحبوحه بمباران شهرها 🔸 بازخوانی کتاب «حماسه لرستان» در بحبوحه جنگ نشان می‌دهد که بمباران شهرها هرگز نتوانسته ایرانیان را از مقاومت جدا کند؛ ملتی که در دهه ۶۰ نوجوانانش با دستکاری شناسنامه به جبهه می‌رفتند، امروز نیز از هیچ تهدیدی هراس ندارند 🔸کتاب «حماسه لرستان؛ روزشمار حملات هوایی عراق به شهرهای لرستان از مهرماه ۱۳۵۹ تا فروردین ۱۳۶۷» اثر «حمید فولادوند» روایت مستندی از جنایات هوایی و موشکی رژیم بعث عراق علیه مردم استان لرستان در طول هشت سال دفاع مقدس است. این اثر که با استناد به اسناد و آمار مندرج در منابع رسمی از جمله کتاب «اقتصاد کلان جمهوری اسلامی» (متعلق به سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور) تدوین شده است پرده از جنایاتی برمی‌دارد که به دلیل تمرکز رسانه‌ها بر مناطق مرزی جنوب و غرب، کمتر به تفصیل روایت شده است. 🔸«حماسه لرستان» با رویکردی روزشمار، آغازگر اولین و آخرین حملات هوایی به لرستان است: از ۷ مهر ۱۳۵۹ که پل گاومیشان هدف نخستین بمباران قرار گرفت، تا ۳۱ فروردین ۱۳۶۷ که آخرین بمب‌ها بر سر شهر بروجرد فرو ریخت. در این بازه زمانی، رژیم بعث با نقض آشکار قوانین بین‌المللی و اسلامی، بالغ بر ۱۴۵ بار ۹ شهر، چهار روستا، مراکز اقتصادی، صنعتی و تأسیسات راه‌آهن لرستان را آماج حملات وحشیانه خود قرار داد. 🔸در این کتاب علاوه بر روزشمار حملات هوایی به شهرهای لرستان خاطرات و تصاویر منتشر نشده‌ای از این حملات و اسامی شهدای بمباران لرستان به تفکیک شهرهای استان آمده است. ibna.ir/x6GhK @ibna_official

🔰خاطرات هاشمی رفسنجانی در «اوج دفاع»؛ تفسیرهای گوناگون داشتیم از اینکه امام دستور داده‌اند به تهران برگردیم! 🔸فردا برای ملاقات فرماندهان سپاه که از جبهه می‌آیند، به پایگاه امیدیه برویم. آقای [محمدعلی] انصاری از بیت امام، تلفنی گفت حضرت امام دستور داده‌اند به تهران برگردیم. نگران شدیم و تفسیرهای گوناگون داشتیم 🔸عصر با مینی‌بوس به اهواز رفتیم. سرشب به گلف وارد شدیم. قرار بود فردا برای ملاقات فرماندهان سپاه که از جبهه می‌آیند، به پایگاه امیدیه برویم. آقای [محمدعلی] انصاری از بیت امام، تلفنی گفت حضرت امام دستور داده‌اند به تهران برگردیم. نگران شدیم و تفسیرهای گوناگون داشتیم. ibna.ir/x6Gj7 @ibna_official

🔰یادداشت؛ رنگ تازۀ پالت؛ کبودِ نقره‌ای‌فامِ صورت آغشته به خاک دخترکان مینابی 🔸حمید فریور، فعال صنعت چاپ، به یاد دختران شهید دبستان میناب نوشت. 🔸از چه چیز «صنعت چاپ» بگویم وقتی رنگ خون ریخته شده بر کتاب‌های درسی دخترکان مینابی از هر مرکبی سرخ‌تر است. من به فدای آن کبودِ نقره‌ای‌فامِ صورت آغشته به خاکتان، من به قربان سرخابی روپوش مدرسه‌تان! حالا چگونه به پالت رنگِ سفارش‌ها نگاه کنم؟! فردا چگونه به طرح و رنگ فرم‌های کتاب‌های درسی در چاپخانه نگاه کنم که آن قطره‌های خون به یادم نیاید. 🔸لعنت به چاپ! لعنت به بسته‌بندی! چشم‌های من پُر شده از تماشای بسته‌های مشکی که جسم هموطنانم را در برگرفته و به گورستان می‌برد. ibna.ir/x6GgY @ibna_official

🔰خلبانانی که در لابلای حوادث تاریخ گم شدند؛ در کتاب «صد خلبان برتر ایران» نشست 🔸کتاب «صد خلبان برتر ایران» تالیف علی غفوری در انتشارات کویر منتشر شد.  🔸نویسنده کتاب با توجه به ارتباط طولانی با مراکز مطالعات راهبردی نیروی هوایی ارتش و شرکت در 65 جلسه، میزگرد فرماندهان و خلبانان بزرگ حاضر در جنگ 8 ساله و گفتگوهای اختصاصی با خلبانان مذکور و 11 سال مطالعه متمرکز بر روی کتاب های مربوط به نیروی هوایی، تلاش کرده تا 100 خلبان برتر کشور را شناسایی و به جامعه معرفی کند. 🔸به باور نویسنده، تقریبا تمامی خلبان های جنگی افرادی کم حرف و بی ادعا هستند. این کم حرفی سبب شده تا بخش بزرگی از آنها حتی برای محققان هوایی کمتر شناخته شده بمانند. به همین دلیل بخشی از بهترین خلبان ها به دلیل آنکه ناشناس مانده اند در زمره 100 خلبان برتر مطرح شده در این کتاب قرار نگرفته اند. این ناشناختگی در بین خلبان های اف 14 بسیار بیشتر است. ibna.ir/x6GbP @ibna_official

🔰مروری بر «هویت فرهنگی و ملی ایرانیان»؛ «ایرانِ جان» به روایت ناصر تکمیل همایون 🔸اگرچه ایران‌زمین به دلیل تنوع مناطق جغرافیایی و وجود اقوام مختلف، منشأ تنوع فرهنگی و پاره‌فرهنگی بوده است، اقدامات حکومت‌های مرکزی و به وجود آمدن جاده‌ها و راه‌های ارتباطی جدید تا حد زیادی مردم را به یکدیگر نزدیک کرده است. این اقدامات به ویژه در دوران هخامنشیان تاثیر بزرگی در ایجاد انسجام فرهنگی داشته است. 🔸از دیرباز، انسان‌ها به دنبال تعریف و شناسایی خویش، قبیله، قوم و ملیت و نیز کشف تمایزات خود از دیگران بوده‌اند. مفهوم هویت، در حقیقت پاسخی به سوال چه کسی بودن و چگونه شناسایی شدن است. پاسخ به این سوالات است که یک فرد انسانی را از همنوع خود متمایز می‌نماید، ارزش‌های او را از ارزش‌های دیگری ممتاز می‌کند، تعلق فرد به گروه خاصی را نشان می‌دهد و بالاخره اینکه هویت جمعی او را تعریف نموده و نشان می‌دهد که او کیست؟ به چه جامعه‌ای و به چه ارزش‌هایی تعلق دارد؟ سوالات فوق در درون چارچوب‌های سیاسی و اجتماعی مختلف، پاسخ‌های متفاوتی را دریافت می‌کند. بر این اساس، هویت فردی و جمعی انسان‌ها تا حد زیادی محصول شرایط اجتماعی و سیاسی آنهاست و این زیست اجتماعی و سیاسی انسان‌هاست که پرسش‌ها و نیز پاسخ‌های آنها را درباره خودشان شکل می‌دهد. 🔸وقوع تداخل‌های فرهنگی بین اقوام و فرهنگ‌ها (فرهنگی و بیگانه) در برخی موارد می‌تواند منجر به تحولاتی در فرهنگ‌ها شود. برخی از این تداخل‌ها می‌توانند باعث بیداری فرهنگی و خویشتن‌یابی گردند. به عنوان مثال، تداخل فرهنگی با مقدونیان و سلوکیان به ویژه با استفاده از عناصر فرهنگی هلنیسم، یکی از عواملی بود که پیشرفت پارتیان را به مقداری که به اقوام غیرایرانی با ثروت‌ها و فرهنگ غنی دلالت کنیم، تحت تأثیر قرار داد. این اقوام می‌توانستند از منابع خود بهره‌برداری کنند و به موقعیت‌های مهمی در حکومت ایران‌زمین دست پیدا کنند. ibna.ir/x6GgD @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ کتابخانه؛ سنگر آرام هویت ایرانی در روزهای جنگ 🔸در روزهایی که شهر درگیر جنگ است، کتابخانه‌ها  چه باز و چه بسته، به یاد مردم می‌آورند که هویت ملی تنها در مرزها یا نمادهای رسمی خلاصه نمی‌شود. 🔸تجربه جنگ نشان داده است که کتابخانه‌های عمومی یک کارکرد چندلایه دارند. نخستین لایه، همان کارکرد ملموس و فیزیکی است: مکانی امن و آرام برای مطالعه، گفت‌وگو و گردهمایی. اما جنگ این لایه را تهدید می‌کند. آهنگر یادآوری می‌کند: «اگر فعالیت کتابخانه‌های عمومی ادامه داشته باشد، جان اعضا و کتابداران در خطر است… بنابراین ارائه خدمات حضوری عاقلانه نیست.» این نکته مهمی است؛ زیرا بسیاری از مؤسسات اجتماعی در جنگ با تعطیلی کامل عملاً خاموش می‌شوند. 🔸جنگ، مردم را از محله‌ها جدا می‌کنند. اما کتابخانه‌های سیار، از وانت‌های کتاب تا چمدان‌های کتابداران، این پراکندگی را ترمیم می‌کنند. در مناطق آسیب‌دیده، کتابخانه‌های سیار حامل چیزی بیش از کتاب هستند: «حامل نشانه‌های فرهنگی، حامل زبان مادری، حامل ارزش‌های مشترک». 🔸شناخت از گذشته، همدلی امروز و امید به آینده سه خطی است که هویت جمعی را می‌سازند، و کتابخانه‌ها این سه را در قالب ادبیات به هم پیوند می‌دهند. ibna.ir/x6GjC @ibna_official

🔰کتاب اندیشه در ۱۴۰۴- «تمهیدات» اثر ایمانوئل کانت؛ نقطه عطف تاریخ اندیشه مدرن 🔸«تمهیدات» اثری محوری است که با قرار دادن متافیزیک در شرایط شناخت انسان، آن را از نو شکل می‌دهد. کانت در این کتاب چارچوبی دقیق برای درک امکان دانش و حدود عقل فراهم می‌آورد و نشان می‌دهد چرا برخی پرسش‌ها همچون وجود خدا یا جاودانگی روح فراتر از توان عقل نظری‌اند. 🔸حدادعادل پیش‌گفتار کتاب را این‌چنین آغاز می‌کند: «در فلسفه جدید اروپا که با دکارت آغاز می‌شود، مسئله «شناخت» یا بحث «معرفت« در مقایسه با فلسفه قرون‌وسطی و یونان بسی بیشتر از سایر مباحث مورد توجه فیلسوفان قرار گرفته و مهم‌تر محسوب شده است. در میان این فیلسوفان، هیچ‌کس ماننــد ایمانوئل کانت این مســئله را به جد نگرفته و به اندازه وی درباره آن به‌صورت منظم و مفصل بحث نکرده است». 🔸از آن جهت که کانت با فلسفه مستقل و بدیع خود، طرحی نو در افکنده و راهی نو پیش چشم آیندگان گشوده است، آشنایی با فلسفه او زمینه مناسبی برای درک مسیر بعدی فلسفه اروپا و تحولات آن در دوران پس از وی محسوب می‌شود ibna.ir/x6GfF @ibna_official

🔰به مناسبت ۷ فروردین، روز جهانی تئاتر؛ «تئاتر»، آیین جمعی همدلی 🔸از منظر روان‌شناسی اجتماعی، تئاتر با نمایش روایت‌های مشترک از رنج‌ها، امیدها و پیروزی‌ها، به مردم کمک می‌کند تا فشارهای روانی فردی را در قالبی جمعی مدیریت کنند. کمدی‌های هوشمندانه با نقد شیرین آسیب‌های اجتماعی، اضطراب را کاهش می‌دهند و تراژدی‌های اصیل با نمایش ظرفیت انسان برای ایستادگی، حس تاب‌آوری را در جامعه تقویت می‌کنند. 🔸تئاتر مثل یک «آیین جمعی» مدرن، فضایی امن برای تخلیه عواطف و هم‌ذات‌پنداری جمعی فراهم می‌آورد. حضور در یک سالن نمایش، تجربه‌ای منحصربه‌فرد از هم‌تنفسی است. وقتی تماشاگران در لحظاتی مشخص می‌خندند، می‌گریند یا در سکوت عمیق فرو می‌روند، در واقع شبکه‌ای از همدلی و همحسی را بازتولید می‌کنند. 🔸تئاتر در روزگار کنونی، فراتر از یک هنر نمایشی، «نیاز ملی» است. این هنر آیینی-مدرن می‌تواند با تقویت روحیه عمومی و ایجاد همدلی، خلأهای عاطفی جامعه را پر کرده و انسجام ملی را مستحکم کند. اما این مهم محقق نمی‌شود مگر با تقویت بنیان‌های مکتوب آن (کتاب) و حمایت از پویایی و آزادی عمل گروه‌های نمایشی. سرمایه‌گذاری بر تئاتر، سرمایه‌گذاری بر «زندگی جمعی» است. ibna.ir/x6GjD @ibna_official

🔰چرا امروز باید شاهنامه بخوانیم؟ راهکارهای شاهنامه برای عبور از ایام عسرت 🔸 سوال مهمی که این روزها برای ما مطرح است این است که چگونه ایرانیان‌باستان در دل آشوب‌های تاریخی تاب می‌آوردند و چه پاسخی برای چالش‌های زمانه خود داشتند؟ حامد مهراد، شاهنامه‌پژوه خراسانی ضمن معرفی شاهنامه به عنوان «کتاب بالینی» ملت ایران، از درس‌های عقلانیت و هویت در این اثر سخن می‌گوید که می‌تواند چراغ راه ملت در شرایط خطیر کنونی باشد. 🔸پرسشِ اساسیِ این روزهایِ ما این است که در آستانه آینده‌ای نامعلوم و در میان طنین جنگ، چگونه می‌توانیم به شاهنامه مراجعه کنیم؟ مراجعه به این گنجِ بی‌پایان چه کمکی به ما خواهد کرد؟ و مهم‌تر از همه، ایرانیان باستان در روزگاران مشابه جنگ و آشوب، چگونه واکنش نشان می‌دادند و راه عبور از بحران را چگونه می‌یافتند؟ 🔸وقتی از زمانه عسرت، تنگنا و هنگامه آشوب حرف می‌زنیم، از انوع و اقسام آن می‌گوییم که در شاهنامه تمام این انواع و اقسام موجود است، یعنی مسائلی نظیر قحطی و خشکسالی، جنگ‌های تاریخی، ستیز با دشمن خارجی و... تمام این گرفتاری‌ها در شاهنامه موجود است. 🔸به تعبیر سیاست‌مداران و جامعه‌شناسان در زمانه عسرت و بحران «عقلانیت» و «هویت» نسخه‌های شاهنامه هستند. این نسخه هویت یا چیستی، آن چیزی است که با گزاره «رستگاری با شاهنامه» به دست می‌آید. شاهنامه خواندن، جدای از اینکه به چه داستانی مراجعه کنیم گوهر «هویت» را در ما تقویت کرده و می‌تواند ما را به رستگاری برساند، و نسخه عقلانیت هم با گزاره «رستگاری در شاهنامه» به دست می‌آید به این معنی که ما با خواندن داستان‌های شاهنامه به چگونگی و ضرورت کاربستِ خرد در تک تک ماجراها می‌رسیم. ibna.ir/x6Gg9 @ibna_official