🔰یادداشت؛ کنترل اضطراب در دل جنگ/ چگونه می‌توان در دل نیستی، معنا ساخت؟ 🔸مصطفی سلیمانی، نویسنده، روان‌شناس و دکتری تخصصی فلسفه با توجه به شرایط و کنترل اضطراب در دل جنگ برای ساختن معنا در دل نیستی پنج رویکرد کلیدی را بیان کرد. 🔸فلسفه وجودی انسان بر پایه اراده آزاد و جست‌وجوی معنا استوار است و نشان می‌دهد که حتی در تاریک‌ترین لحظات تاریخ، نور امید و استقامت می‌تابد. تجربیات کسانی که در بحران‌های گذشته دوام آوردند همراه با پژوهش‌های روان‌شناختی، گواه آن است که کنترل این بحران ممکن است و راه‌های آن عملی و در دسترس هر انسانی قرار دارد. 🔸درک زیستی استرس کمک می‌کند چرخه نگرانی را بشکنیم. رابرت ساپولْسکی در کتاب «چرا گورخرها زخم معده نمی‌گیرند» می‌نویسد: «استرس مزمن در انسان، برخلاف حیوانات، به دلیل نگرانی مداوم از آینده، بدن را فرسوده می‌کند.» او با مقایسه پاسخ استرسی انسان و حیوانات توصیه می‌کند تمرکز بر لحظه حال، استراحت‌های کوتاه و مدیریت افکار کلیدی است. در شرایطی که آینده نامعلوم است، تمرین‌های ساده مانند شمارش نفس‌ها، توجه به صداهای اطراف یا حتی نوشتن نگرانی‌ها روی کاغذ می‌تواند ذهن را از چرخه نگرانی خارج کند و انرژی را برای تصمیم‌گیری‌های بهتر حفظ نماید. ibna.ir/x6GhX @ibna_official

🔰در پی حمله دشمن به منطقه میرداماد تبریز؛ یک کتابفروشی در تبریز آسیب دید 🔸 در پی حمله به منطقه میرداماد تبریز فروشگاه «کتاب سبز» هدف حمله هوایی دشمن قرار گرفت. 🔸رضا امیرخیزی، مدیر فروشگاه «کتاب سبز» در گفت‌وگو با ایبنا از برآورد خسارت اولیه خبر داد و میزان آن را گسترده عنوان کرد. ibna.ir/x6Gk7 @ibna_official

🔰هنر و هوش مصنوعی؛ همکاری خلاقانه یا چالش اصالت؟ 🔸هنر و هوش مصنوعی در حال شکل‌دادن به رابطه‌ای دوطرفه‌اند؛ رابطه‌ای که هم ابزارهای تازه می‌آفریند و هم چارچوب‌های فکری سنتی در حوزه‌ هنر را به چالش می‌کشد. 🔸فناوری هوش مصنوعی با سرعت سرسام‌آوری رشد می‌کند و در جریان فناوری قرار گرفتن دشوار است. این کتاب بر هنرهای بصری تاکید دارد و در هنرهایی مانند موسیقی و ادبیات موضوعات کم و بیش متفاوتی را پیش می‌کشد. به طور کلی کار هوش مصنوعی این است که حجم وسیعی از اطلاعات را تجزیه و تحلیل کرده و در آن اطلاعات الگو پیدا کند. تصاویر را به یک برنامه کامپیوتری می‌خورانند و برای هر تصویر یک برچسب می‌گذارند. 🔸آثار هنری به شیوه‌های متعددی خلق می‌شوند و نقش هنرمند و سفارش‌دهنده و بازار در گذر تاریخ متفاوت بوده است. هنرمندان در زندگی حرفه ایشان آثار بسیاری را از هنرمندان دیگر می‌بینند و در شکل دادن به سبک خود از آن آثار یاد می‌گیرند. همچنین به برنامه‌های کامپیوتری هوش مصنوعی تولیدکننده تصویر صدها و گاه هزاران تصویر خورانده می‌شود. اما فرآیندهای یادگیری هنرمندان و برنامه‌های کامپیوتری تولیدکننده تصویر با هم متفاوت است. ibna.ir/x6Gk4 @ibna_official

🔰با نگاهی انتقادی به رساله مشهور ایمانوئل کانت؛ جنگ برای صلح پایدار و ظهور نظم چند قطبی جهانی 🔸مسئله جنگ و صلح نه صرفاً به‌عنوان تقابلی مطلق، بلکه به‌عنوان بخشی از پویایی‌های تاریخی و سیاسی نظام جهانی مبتنی بر اندیشه های مستقل قابل تحلیل است و می تواند راهی باشد برای ظهور قدرت های منطقه ای و چند قطبی. 🔸در عرصه عملی، دولت‌ها برای جلوگیری از جنگ و حفظ امنیت خود معمولاً به ترکیبی از مشروعیت در چارچوب نظام روابط بین‌الملل و نیز برخورداری از توان دفاعی_جنگی و بازدارندگی نظامی تکیه می‌کنند. اتکای صرف به نظام حقوقی بین‌المللی، به‌ویژه در شرایطی که از ضمانت اجرایی قوی برخوردار نباشد، برای حفظ امنیت دولت‌ها کافی به نظر نمی‌رسد. از آنجا که در نظام بین‌الملل نهادی با قدرت الزام‌آور کامل وجود ندارد، بسیاری از کشورها حفظ توان دفاعی_جنگی و بازدارندگی را ضروری می‌دانند تا هزینه تجاوز برای دیگران افزایش یابد و استقلال سیاسی و سرزمینی آنان حفظ شود. این منطق با برخی از دیدگاه‌های واقع‌گرایانه «جنگ برای امنیت ملی پایدار» همخوانی دارد که قدرت و بازدارندگی را از عناصر مهم حفظ «امنیت ملی» تلقی می‌کنند. 🔸گرچه جنگ در ظاهر مفهومی هراس‌آور و ویرانگر است، اما در برخی شرایط تاریخی ممکن است به عاملی برای آشکار شدن ساختارهای سلطه و بازتعریف نظم جهانی عادلانه تبدیل شود. چنین وضعیتی می‌تواند به شکل‌گیری نظمی جدید در روابط بین‌الملل بینجامد و زمینه را برای طرح الگوهای بدیل در جهت دستیابی به استقلال سیاسی، اقتصادی و حقوقی بومی از ساختارهای سلطه فراهم آورد. در این چارچوب، مسئله جنگ و صلح نه صرفاً به‌عنوان تقابلی مطلق، بلکه به‌عنوان بخشی از پویایی‌های تاریخی و سیاسی نظام جهانی مبتنی بر اندیشه های مستقل قابل تحلیل است و می تواند راهی باشد برای ظهور قدرت های منطقه ای و چند قطبی. ibna.ir/x6Gkc @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ زخم جنگ بر پیکر فرهنگ؛ از کتابفروشی‌ها تا کتابخانه‌ها و چاپخانه‌ها 🔸جنگ تنها خیابان‌ها و ساختمان‌ها را زخمی نکرد؛ برخی مراکز فرهنگی نیز در میان خسارات قرار گرفتند و اکنون کتابفروشی‌ها، چاپخانه‌ها و کتابخانه‌ها با پیامدهای این آسیب‌ها روبه‌رو هستند. 🔸با گسترش پیامدهای جنگ تحمیلی در برخی شهرهای کشور، بازار کتاب نیز از آسیب‌ها در امان نمانده است. گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد موج انفجارها در تهران و برخی مراکز شهری، به بخشی از کتابفروشی‌ها، دفاتر نشر و مراکز عرضه کتاب خسارات قابل توجهی وارد کرده و ویترین‌ها، قفسه‌ها و موجودی کتاب‌ها را دچار آسیب کرده است. این خسارات تنها به تخریب فیزیکی واحدهای صنفی محدود نمی‌شود، بلکه بخشی از زنجیره تولید و توزیع کتاب را نیز تحت تأثیر قرار داده است. به گفته فعالان حوزه نشر، آسیب به کتابفروشی‌ها به‌عنوان حلقه ارتباطی میان ناشران و مخاطبان، می‌تواند جریان دسترسی عمومی به منابع فرهنگی و مطالعاتی را با اختلال مواجه کند. 🔸در پی حملات هوایی و موشکی مشترک ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی به تهران و سایر شهرهای ایران، بخشی از زیرساخت‌های فرهنگی پایتخت ازجمله کتابفروشی‌ها و دفاتر نشر دچار خسارات قابل توجهی شده‌اند؛ خساراتی که فراتر از تخریب فیزیکی، چرخه تولید و توزیع محتوای فرهنگی کشور را نیز با اختلال مواجه کرده است. 🔸در میان خسارات برجای‌مانده از جنگ تحمیلی، بخشی از صنعت چاپ کشور نیز با آسیب‌های قابل توجهی روبه‌رو شده است. گزارش‌ها نشان می‌دهد موج انفجار در برخی مناطق شهری به چاپخانه‌ها و کارگاه‌های فعال در حوزه چاپ خسارت وارد کرده و تجهیزات، فضاهای کاری و روند تولید آن‌ها را متأثر کرده است. این واحدها که نقشی کلیدی در آماده‌سازی کتاب‌ها، نشریات و محصولات فرهنگی دارند، اکنون با چالش توقف یا کُندی فعالیت مواجه شده‌اند. فعالان صنفی می‌گویند اختلال در کار چاپخانه‌ها می‌تواند بر روند انتشار آثار مکتوب و دسترسی به محصولات فرهنگی در بازار کتاب تأثیر بگذارد. ibna.ir/x6Gkj @ibna_official

🔰کتاب اندیشه در ۱۴۰۴- «موهبت‌‌های بخشودن» اثر شوارتزنگر پرت؛ یاد بگیریم ببخشیم 🔸کتاب، داسـتان‌هایی درباره بخشـش اسـت، از کسـانی که ممکن اسـت آنـان را بشناسـید و افـراد دیگـری کـه شـناختی از آنـان نداریـد. به‌باور مولف: «تمامی آنان می‌تواننـد درس‌هـای ارزشـمندی بـه مـا بدهند». 🔸کتاب با ماجرای یادآوری لحظه درک تمایل به کندوکاو در مفهوم بخشش آغاز می‌شود: «در محوطه پارکینگ رستوران محلی محبوبم ایستاده بودم که ناگهان دختری به سمتم آمد که زمانی او را بهترین دوست خود می‌دانستم. ما فقط «بهترین دوسـت» یکدیگر نبودیم -مانند دو خواهر بودیم که از زمان تولـد جدایی‌ناپذیرنـد. همـه‌ چیـز مـا، از تاریـخ تولـد گرفته تا لباس‌ها، دوسـت‌ها، خانواده‌ها، رازها و رؤیاهایمان، مشترک بود. احساس می‌کردیم یک روح در دو بدن هسـتیم؛ در حقیقت، اغلب مردم اسـم‌مان را با هم می‌آوردند و ما را جفتی جدایی‌ناپذیر می‌دانستند. 🔸درست همان زمان است که کاترین شوارتزنگر پرت به خود قول می‌دهد دوباره روی مسـئله بخشـش کار کرده، این‌بار عمیق‌تر به آن بپردازد: «تصمیم گرفتم در جلسات درمانی هفتگی شرکت کنم و گاهی هم حتی دوبار در هفته در این جلسات حاضر می‌شدم. از کشیش کلیسایمان کمک خواستم و با افرادی با عقاید مختلف و حتی با کسانی بدون هر نوع اعتقادی صحبت کردم. در این زمان، متوجه شدم که افراد زیادی تجربیاتی مشابه با جراحت‌هایی التیام‌نیافته دارند. به جست‌وجوی داستان کسانی پرداختم که بخشـیده بودند تا شـاید من هم بتوانم از آنان الهام بگیرم، ببخشـم و به زندگی‌ام ادامه دهم». ibna.ir/x6Gjf @ibna_official

🔰از سوی فرهنگ نشر نو منتشر شد؛ ایران به روایت ناتل خانلری 🔸آشنایی با تاریخ ایران حاصل کوشش‌های پرویز ناتل خانلری (۱۳۶۹-۱۲۹۲)، ادیب برجسته و نامور، در دهه ۱۳۴۰ برای شناساندن تاریخ ایران به جوانان و نوجوانان است. این کتاب شرحی کلی از وقایع مهم تاریخی، از دوران غارنشینی تا برافتادن خاندان قاجار، ارائه می‌کند. 🔸ناتل خانلری این کتاب را با نگاهی آموزشی و روشن برای آشنایی نسل نوجوان و جوان با تاریخ ایران تدوین کرد. نویسنده در این اثر کوشیده است تصویری کلی و منسجم از سیر تاریخ ایران ارائه دهد و رویدادهای شاخص را به زبانی ساده و قابل‌فهم بازگو کند، بی‌آنکه وارد جزئیات پیچیده و تخصصی شود. دامنه مطالب کتاب از دوران آغازین زندگی انسان و دوره غارنشینی شروع می‌شود و تا فروپاشی سلسله قاجار ادامه می‌یابد. 🔸این کتاب بیش از آنکه یک متن پژوهشی دانشگاهی باشد، به‌عنوان نقطهٔ آغاز سنجیده‌ای برای ورود به تاریخ ایران شناخته می‌شود و می‌تواند زمینه علاقه‌مندی خواننده را برای مطالعه آثار مفصل‌تر فراهم کند؛ شیوه روایت منظم، نگاه آموزشی و توجه به پیوستگی رویدادها نیز جایگاه آن را در میان کتاب‌های مقدماتی تاریخ ایران تثبیت کرده است. ibna.ir/x6GcL @ibna_official

🔰روایتی از اصغر دادبه درباره تغییر نام «بوموو» به «ابوموسی»؛ بومِ سبز ایران؛ جایی که خاک با جان گره خورده است 🔸اصغر دادبه در یادداشتی خواندنی، ضمن واکاوی ریشه‌های فارسی نام جزیره ابوموسی (بوم‌سوز)، خاطره‌ حماسی تشکیل حلقه انسانی دانشجویان در سواحل خلیج فارس و زایش سروده‌ای میهنی در دل این جزیره را روایت کرده است. 🔸به جزیره ابوموسی رفتیم، برای یک سخنرانی به مناسبت افتتاح کتابخانه شعبه دانشگاه پیام نور در آن جزیره. نخستین چیزی که نظرم را جلب کرد نام جزیره بود؛ ابوموسی! پهنهٔ گستردهٔ ایران بزرگ را به یاد آوردم و این نام را غریب یافتم. به جستجو برخاستم. بدین نتیجه رسیدم که: نام جزیره طبق اسناد و نقشه‌های تاریخی «بوموو(BoumOuw» یعنی «جای آب» بوده‌. همچنین با نام «بوم‌سوز» یا «بوموسو(BoumSou) »، یعنی «بوم سبز» یا «سرزمین سرسبز» (جزء اول، «بوم» است و جزء آخر «سو» صورتی است از «سوز» به معنی «سبز». با گذشت زمان و با حضور عرب‌ها در میان ایرانیان آن منطقه، بخش اول «بوم» یعنی «بو» به «ابو» و بخش دوم یعنی «موسو» به «موسی» تبدیل شده‌است. 🔸دومین روز اقامتمان، دهمین روز اردیبهشت بود؛ روز ملی خلیج فارس. مراسمی برپا شد. بخشی از آن مراسم چشمگیر و تکان‌دهنده بود: جوانان دانشجو و دانش‌آموز، به همراه دیگر حاضران، در فضایی اطراف دریای پارس، دست در دست هم حلقه زده‌ بودند و سینه‌ها سپر ساخته تا به زبان حال فریاد برآورند که گرداگرد ایران حلقه می‌زنیم، در برابر دشمن سینه سپر می‌کنیم و با همه وجود به دفاع از آب و خاک و ارزش‌های خود، برمی‌خیزیم... ما هم به این جمع پیوستیم و این حرکت نمادین در من، که شاعر هم نیستم، اما با شعر زندگی می‌کنم، بداهه تاثیری ژرف برجای‌نهاد. ibna.ir/x6Gkd @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با پژوهشگر تاریخ؛ نوروز؛ میراث زنده ایران از ایران باستان تا امروز/ آیین‌های نوروزی اصفهان چگونه شکل گرفت؟ 🔸 نوروز تنها یک جشن تقویمی نیست، بلکه نظامی از آیین‌ها و باورهای فرهنگی است که طی هزاران سال در جامعه ایرانی استمرار یافته است. یک نویسنده و پژوهشگر تاریخ، با بررسی پیشینه نوروز از دوران باستان تا امروز، به تشریح آیین‌های نوروزی در شهر تاریخی اصفهان و نقش این شهر در تداوم سنت‌های نوروزی می‌پردازد. 🔸از منظر فرهنگی، نوروز فقط یک جشن تقویمی نیست، بلکه نوعی نظام نمادین از باورها، آیین‌ها و ارزش‌های اجتماعی است که مفاهیمی چون نوزایی، امید، همبستگی اجتماعی و احترام به طبیعت را در خود جای داده است. به همین دلیل نوروز توانسته است در طول قرن‌ها، حتی با تغییر حکومت‌ها و شرایط اجتماعی، همچنان در فرهنگ ایرانیان پایدار بماند. 🔸اصفهان به دلیل پیشینه تاریخی و جایگاه فرهنگی خود، یکی از مهم‌ترین مراکز شکل‌گیری و تداوم آیین‌های نوروزی در ایران بوده است. این شهر در دوره‌های مختلف تاریخی، به‌ویژه در عصر سلجوقیان و صفویان، نقش مهمی در تحولات فرهنگی ایران ایفا کرده است. 🔸اصفهان شهری است که همواره تنوع فرهنگی و اجتماعی بالایی داشته است. همین موضوع باعث شده است که آیین‌های نوروزی در این شهر با عناصر مختلفی از فرهنگ‌های محلی ترکیب شود و شکل‌های متنوعی به خود بگیرد. ibna.ir/x6Gg6 @ibna_official

🔰خاطرات هاشمی رفسنجانی در «اوج دفاع»؛ منتشر شدن خبر کسالت امام، ضربه روانی به جنگ و انقلاب می‌زد 🔸این حادثه در روز پنجشنبه ۷/۱/۶۵ ساعت پنج بعدازظهر اتفاق افتاده است. از کارهای خوب احمدآقا، تاسیس یک بیمارستان کوچک قلب و با وسائل مدرن در کنار منزل امام است. 🔸بعد از استراحت و استحمام به زیارت امام رفتم. (امام هنگام ملاقات فرمودند: از لحظه‌ای که تو به طرف خوزستان حرکت کردی، در ناراحتی بودم تا لحظه‌ای که به تهران برگشتی. عبارتی که بتواند جواب این لطف امام باشد، نیافتم. گفتم این سفرها خطری ندارد و نباید جنابعالی ناراحت بشوید.) امام فرمودند وقتی که سرفه می‌کنند استخوان‌های سینه‌شان درد می‌گیرد. احمدآقا گفت درد به خاطر ماساژهای شدیدی است که هنگام سکته، دکتر داده است. امام گفتند دلیلش این نیست. من به شوخی گفتم سرفه نفرمایید. امام از اخبار عقب‌نشینی ارتش از تصرفات والفجر ۹ پرسیدند، تائید کردم. حال‌شان خوب و خطر رفع شده است. احمدآقا و دکتر [حسن] عارفی و دکتر [مسعود] پورمقدس، گزارش جریان حمله قلبی امام را در حالی که در دستشویی بوده‌اند، دادند. امام با فشار دادن زنگ، دکترها را خبر کرده‌اند. تعبیه زنگ در مراکز خلوت از ابتکارات جالب احمدآقاست. ایشان را در بیهوشی کامل یافته‌اند. با ماساژ دکتر پورمقدس، تنفس امام برگشته و به بیمارستان بیت منتقل شده‌اند. ibna.ir/x6Gkk @ibna_official

🔰بازخوانی پدیدۀ جنگ از منظر فلسفۀ اسلامی؛ نبرد جبهه حق، همگام شدن با حرکت غایتمند عالم به سوی کمال مطلق 🔸محمد حسین‌زاده یزدی نوشت: فلسفه اسلامی با قاطعیت پیروزی نهایی جبهۀ حق را یک «ضرورت ساختاری تکوینی» می‌داند. در نظام احسن، غلبه نهایی با «وجود» و «کمال» است. از این‌رو، نبرد جبهه حق، سرعت بخشیدن به این سنت قطعی هستی‌شناختی و همگام شدن با حرکت غایتمند عالم به سوی کمال مطلق است. 🔸نزاع‌های جزئی میان جوامعی که در جهت کلی هم‌سو هستند، زاییده توقف در «عالم کثرت و ماده» است. از این رو، با ارتقا به ساحت عقلانیت و تمرکز بر «وحدت غایت»، باید این کثرت‌های وهمی را کنار گذاشت و برادری مبتنی بر وحدت وجودی را تقویت کرد. این نکته علاوه بر تأکیدات مکرر رهبر شهید انقلاب بر تقویت جبهۀ مقاومت، در پیام نوروزی خلف صالح ایشان دربارۀ ضرورت رفع نزاع میان دو کشور مسلمان افغانستان و پاکستان و اتحاد آنان تحت پرچم اسلام به‌وضوح قابل مشاهده است. 🔸در بخش حکمت عملی فلسفۀ اسلامی، قرار گرفتن در جبهه حق مستلزم «مسئولیت» و «تکلیف» است. وظیفه افراد در این جبهه خروج از انفعال و مشارکت فعال در «تعاون مدنی» است. هر فرد به سهم خود موظف است به هم‌افزایی شبکه حق کمک نماید و از تفرقه که ابزار بسیط باطل است، بپرهیزد. (واعتصوا بحبل اللّه جمیعاً و لاتفرقوا). 🔸فلسفه اسلامی با قاطعیت پیروزی نهایی جبهۀ حق را یک «ضرورت ساختاری تکوینی» می‌داند. در نظام احسن، غلبه نهایی با «وجود» و «کمال» است. همان‌طور که بیان شد، باطل فاقد اصالت و تکیه‌گاه وجودی است، از این‌رو در ذات خود حامل بذر فروپاشی و اضمحلال خویش است؛ چرا که «قسر دائمی یا اکثری نیست» همچنان که بر اساس آیۀ شریفۀ قرآن، باطل ذاتاً «زاهق» و نابودشونده است. ibna.ir/x6Gkt @ibna_official

🔰به بهانه هفتاد و چهارمین سالروز درگذشت قاسم غنی؛ قاسم غنی؛ طبیب جان و کالبدشکاف سیاست و فرهنگ 🔸مروری بر کارنامه پرفراز و فرود مردی که از مطب طبابت در سبزوار به تالارهای وزارت و سفارت رسید و نامش با حافظ، خیام و تاریخ تصوف گره خورد؛ روایتی از نبوغ، نقدها و یادداشت‌هایی است که آینه تمام‌نمای یک قرن تلاطم در تاریخ ایران است. 🔸غنی در شناسایی علل پیدایش انقلاب مشروطیت، دیدگاهی خاص داشت. در حالی که تحلیلگران مارکسیست بر مناسبات اقتصادی تأکید می‌کردند و روشنفکران آن را نتیجه وزیدن نسیم روشنگری می‌دانستند، غنی در شمار کسانی بود که معتقد بودند این انقلاب تا حد زیادی تحت تأثیر و تحریک انگلیسی‌ها برای خنثی کردن نفوذ روسیه تزاری شکل گرفته است. این نگاه بدبینانه به جریانات توده‌ای، شاید سنگ‌بنای فعالیت‌های سیاسی بعدی او را بنا نهاد. 🔸نام قاسم غنی در تاریخ ادبیات ایران بیش از هر چیز با «دیوان حافظ» پیوند خورده است. تصحیح او از دیوان لسان‌الغیب (با همکاری علامه قزوینی) هنوز هم یکی از معتبرترین نسخه‌ها به شمار می‌رود. همچنین تصحیح رباعیات خیام و پژوهش‌های او در زمینه عرفان و تصوف، جایگاه علمی او را تثبیت کرد. 🔸قاسم غنی را نه فقط به عنوان مصحح حافظ، بلکه به عنوان راویِ صادقِ (هرچند متعصبِ) بخشی از تاریخ معاصر می‌شناسیم. یادداشت‌های او، با تمام «غث و سمین» (ناپاک و پاک) بودنش، برای هر پژوهشگر تاریخ معاصر، منبعی است که نمی‌توان به سادگی از کنار آن گذشت. او به واقع «مردی از جهان‌های بسیار» بود که در هر جهان، اثری از خود بر جای گذاشت؛ آثاری که نقد آن‌ها، خود بخشی از پویایی فرهنگ امروز ماست ibna.ir/x6GfR @ibna_official