🔰کتاب اندیشه در ۱۴۰۴- «تمامیت و نامتناهی لویناس» اثر ویلیام لارج؛ اخلاق به‌مثابه مواجهه‌ زنده با دیگری 🔸مولف در این کتاب، ضمن ارائه‌ زمینه‌ تاریخی و فلسفی اثر لویناس، به روش پدیدارشناسانه‌ی او و تفاوت‌هایش با هوسرل و هایدگر می‌پردازد. ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که ابتدا مفاهیم کلیدی و روش‌شناسی لویناس را شرح می‌دهد و سپس به تحلیل بخش‌های مختلف کتاب اصلی می‌پردازد. 🔸کتاب ضمن بررسی بنیادهای اخلاقی و فلسفی اثر لویناس، دغدغه‌ اصلی خود را بازاندیشی در مفهوم اخلاق و نسبت آن با تجربه‌ دیگری تعریف کرده، نشان می‌دهد که لویناس اخلاق را نه مجموعه‌ای از قواعد و اصول، بلکه تجربه‌ای انضمامی و مواجهه‌ای زنده با دیگری می‌داند؛ تجربه‌ای که پیش از هرگونه تأمل عقلانی یا تصمیم‌گیری فردی، انسان را به پاسخ‌گویی و مسئولیت‌پذیری فرامی‌خواند. در این رویکرد، اخلاق از بطن مطالبه‌ دیگری برمی‌خیزد و نه از اراده یا آزادی فردی. 🔸لارج در باب چرایی تألیف کتاب معتقد است که اگرچه چندین راهنمای خوب درباره کلیت آثار لویناس وجود دارد، هیچ اثر مشخصی منحصراً به این کتاب نپرداخته است؛ و هرچند ممکن است نسبت به راهنماها و شروح تردید داشته باشیم، اما به‌راستی چنین می‌اندیشد که خواننده به کمک نیاز دارد. شاید بیش از همه، به این دلیل که لویناس هیچ زمینه‌ای برای فلسفه‌اش ارائه نمی‌دهد. به‌باور لارج، لویناس انتظار دارد که خواننده‌اش با تاریخ فلسفه و به‌طور خاص با هوسرل و هایدگر آشنا باشد. این زمینه نیازمند توضیح است و تنها در این صورت است که بداعت اخلاق لویناس آشکار می‌شود. ibna.ir/x6GkF @ibna_official

🔰مطالعه‌ای تازه نشان می‌دهد مطالعه و زبان‌آموزی، خطر آلزایمر را کم می‌کند 🔸پژوهشی تازه نشان می‌دهد مطالعه، نوشتن و یادگیری زبان‌های جدید می‌تواند خطر ابتلا به زوال عقل را تا حدود ۴۰ درصد کاهش دهد و حتی بروز این بیماری را چند سال به تعویق بیندازد.۸ 🔸این پژوهش توسط محققان مرکز پزشکی دانشگاه راش در شیکاگو انجام شده است. آندریا زَمیت، از پژوهشگران این مرکز، تأکید کرد سلامت شناختی در سالمندی «به‌طور جدی تحت تأثیر مواجهه مادام‌العمر با محیط‌های فکری و آموزشی غنی» قرار دارد. به گفته او، سرمایه‌گذاری عمومی در توسعه کتابخانه‌ها و برنامه‌های آموزشی اولیه که علاقه به یادگیری را از کودکی تقویت می‌کنند، می‌تواند به کاهش بروز زوال عقل کمک کند. 🔸این یافته‌ها نشان می‌دهد زوال عقل بخشی اجتناب‌ناپذیر از فرایند سالمندی نیست و فعالیت ذهنی مداوم می‌تواند در کاهش خطر ابتلا نقش داشته باشد. ibna.ir/x6G4x @ibna_official

🔰نگاهی به آثار وجدی معوض؛ جنگ، حافظه و جستجوی حقیقت در آثار وجدی معوض 🔸 ایده جنگ به‌عنوان زخمی که به نسل بعد منتقل می‌شود، در آثار معوض نه تنها حضور دارد بلکه ساختار اصلی روایت‌ها را شکل می‌دهد. 🔸در بسیاری از آثار نمایشی، جنگ یک تجربه روانی است که در وجود شخصیت‌ها حک شده: ترس، فروپاشی هویت، احساس گناه بازماندگان، و تلاش برای فهمیدن این‌که بعد از تحمل خشونتی عظیم چگونه می‌توان دوباره زنده بود. این فشار روانی معمولاً به بحران‌های اخلاقی می‌رسد؛ جایی که شخصیت‌ها ناچارند میان مرگ و بقا، سکوت و حقیقت، وفاداری و خیانت تصمیم بگیرند. در چنین شرایطی هیچ‌کس کاملاً معصوم یا کاملاً مقصر نیست؛ جنگ، مرزهای روشن اخلاق را درهم می‌شکند و انسان‌ها را به انتخاب‌های خاکستری می‌کشاند. 🔸وجدی معوض یکی از نمایشنامه‌نویسانی است که خلاقانه‌ به موضوع جنگ پرداخته است. نویسنده‌ای که تقریباً تمام محورهای اصلی درام ضدجنگ را در آثارش به نحوی نمود پیدا می‌کند. معوض از کودکی در دل جنگ داخلی لبنان زیسته و همین تجربه زیسته، جهان نمایشی او را شکل داده است. بنابراین وقتی از تأثیرات روانی، اخلاقی، خانوادگی و نسلی جنگ سخن می‌گوییم، در آثار او نه ‌فقط به‌ عنوان مفاهیم نظری بلکه به ‌صورت تجربه‌های عمیق انسانی و جزئی حضور دارند 🔸روایت‌های او معمولاً ساختاری شکسته و چندلایه دارند. گذشته و حال مدام به هم می‌ریزند تا نشان دهند فهمیدن خشونت و بازسازی خود، خطی و ساده نیست. شخصیت‌هایش نه کاملاً قربانی‌اند و نه کاملاً مقصر؛ هر کدام در برخورد با شرایط جنگ‌زده، تصمیم‌هایی گرفته‌اند که گاه آن‌ها را به اعمال خشونت‌آمیز کشانده است. او با پرهیز از شعار و قهرمان‌سازی، جنگ را در پیچیدگی‌های اخلاقی‌اش تصویر می‌کند و در دل تاریکی، پرسش از امکان بخشش و بازسازی را می‌کارد؛ پرسشی که در همه آثارش به شکل‌های متفاوت تکرار می‌شود. 🔸محور خانواده به‌عنوان کانون انعکاس جنگ نیز در آثار معوض جایگاهی مرکزی دارد. اگر نمایشنامه‌نویسان بارها نشان داده‌اند که خانواده کوچک‌ترین میدان جنگ است، معوض این ایده را به شکل برجسته‌ای توسعه داده: مادرانی با گذشته‌های ناشناخته، پدرانی غایب، فرزندانی که میراث خشونت را بی‌آنکه در جنگ حضور داشته باشند، بر دوش می‌کشند. خانواده در آثار او محلی است که ویرانی‌های جنگ معنایی ملموس می‌یابند و این یکی از بارزترین نقاط پیوند او با سنت ضدجنگ دراماتیک است. ibna.ir/x6Gnq @ibna_official

🔰به مناسبت روز جهانی کتاب کودک؛ داستان بخوانید، تا صلح بروید 🔸دبیر شورای کتاب کودک نوشت: شعار سال ۲۰۲۶ دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان را به یاد می‌آورم. برایم الهام‌بخش است و به آن باور دارم؛ پس با نوعی تغییر آن را سر لوحه این یادداشت قرار می‌دهم و برای همه شما عزیزان و ایران کهن‌سال سر بلندی و صلح آرزو می‌کنم. 🔸 نوش‌آفرین انصاری، دبیر شورای کتاب کودک در پیامی به مناسبت روز جهانی کتاب کودک نوشت: دوازدهم فروردین است و فردا روز جهانی کتاب کودک. آفتاب از پنجره می‌تابد و با آرامش چشمک می‌زند، عدس‌های قدکشیده هفت‌سین در حال خداحافظی هستند، به دیوار سلسله‌ای از درناهای کاغذی رنگارنگ آویزان است، به ساداکو و به صلح فکر می‌کنم.از سوی دیگر، صدای انفجار می‌آید؛ کودکان وحشت‌زده به آغوش مادران و پدران پناه می‌برند. به معجزه کتاب فکر می‌کنم، از بزرگ‌ترین دستاوردهای بشری. شعار سال ۲۰۲۶ دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان را به یاد می‌آورم. برایم الهام‌بخش است و به آن باور دارم؛ پس با نوعی تغییر آن را سر لوحه این یادداشت قرار می‌دهم و برای همه شما عزیزان و ایران کهن‌سال سر بلندی و صلح آرزو می‌کنم. ✍سال نو مبارک نوش‌آفرین انصاری دبیر شورای کتاب کودک ibna.ir/x6Gnn @ibna_official

🔰نگاه پرویز ناتل خانلری به «سپاه و جنگ در شاهنامه فردوسی»؛ شاهنامه؛ آینه‌ تمدن و سازمان جنگی ایران باستان 🔸شاهنامه در خوانشی فراتر از یک منظومه‌ حماسی، به سندی زنده از تاریخ فرهنگ و تمدن ایران تبدیل می‌شود؛ متنی که در آن از آرایش سپاه و آیین‌های جنگی تا درفش‌ها، سلاح‌ها، موسیقی رزمی، محاصره‌ی دژها و رفتار با اسیران، نشانه‌هایی روشن از نظم اجتماعی و نظامی ایران کهن دیده می‌شود. این نگاه، شاهنامه را نه فقط روایت پهلوانی، بلکه تصویری از سازوکار یک تمدن دیرپا معرفی می‌کند. 🔸شاهنامه در توصیف جنگ، تنها به حرکت سپاه و چهره‌ی پهلوانان بسنده نمی‌کند، بلکه از سلاح‌ها و تجهیزات جنگی نیز با دقت یاد می‌کند. زره، خفتان، گرز، شمشیر، نیزه، زوبین، خنجر، کمند و کمان از ابزارهای اصلی نبرد در این منظومه‌اند. حضور این ادوات نشان می‌دهد که میدان جنگ در ذهن شاعر، صحنه‌ای پیچیده و چندلایه بوده است؛ صحنه‌ای که در آن هر سلاح کاربردی خاص دارد و هر پهلوان با تکیه بر مهارت خود از آن بهره می‌گیرد. 🔸در جهان شاهنامه، جنگ تنها با شمشیر و نیزه پیش نمی‌رود؛ صدا و آهنگ نیز بخشی از نبرد است. کوس، کرنای، بوق، شیپور، تبیره، سنج و جرس در این روایت‌ها تنها ابزارهای تشریفاتی نیستند، بلکه در نظام فرماندهی و اعلام حرکت سپاه نقش دارند. با نواخته شدن این سازها، سپاه به جنبش درمی‌آید، فرمان حمله صادر می‌شود یا آمادگی لشکر اعلام می‌گردد. ibna.ir/x6GmY @ibna_official

🔰خاطرات هاشمی رفسنجانی در «اوج دفاع»؛ عراقی‌های پناهنده شده می‌گویند عراق دوشنبه آینده در منطقه فاو حمله خواهد کرد 🔸آقای [محسن] رضایی اطلاع داد که چند نظامی عراقی در جبهه به ما پناهنده شدهاند. آنها می‌گویند که عراق آماده می‌شود تا دوشنبه آینده در منطقه فاو حمله کند. گفت امشب در جبهه شمال نیرهای به صورت محدود حمله کرده‌اند. 🔸شب سران قوا مهمان آیت الله خامنه‌ای بودیم. احمدآقا نیامده بود. پیشنهاد وزیرخارجه عمان در پیغام آمریکا مبنی بر کمک ما به آزادی گروگان‌های آمریکا در لبنان در مقابل گرفتن نیازهای تسلیحاتی مطرح شد. با اینکه اصل مطلب را قبول داریم، چون از فاز دیگری در جریان است، قرار شد از طریق دیگری عمل نشود. رئیس‌جمهور تاکید بر لزوم عدم یاس آمریکا داشتند و من پیشرفت کاری را که از طریق [محسن] کنگرلو انجام می‌شود، توضیح دادم و مورد تاکید قرار گرفت. قرار شد آقای وحیدی، مسئول اطلاعات سپاه، با چهار آمریکایی که به این منظور به زودی ایران می‌آیند، صحبت کنند. ibna.ir/x6Gnr @ibna_official

🔰شهدای «نظامی» یا شهدای «غیرنظامی» کدام لایق سوگ بیشتراند؟؛ ما همه «ایران»ایم ✍سید امیراحسان میری نوشت: من جان هر انسانی‌ که از روی این خاک پرواز می‌کند را به یک ترتیب عزیز می‌دارم. من با هر سرباز و دانش‌آموز و کارمند و فرمانده، جداگانه و یک شکل مرده‌ام. من تاکنون، نه به تعداد غیرنظامیان، بلکه به اندازه هر انسانی که جان باخته، من هم جان داده‌ام. 🔸مگر «حرمت» جان آدمی را ارتباطی به شغل آنهاست؟ حتی اگر آدمی را به شغل باید سنجید، آیا می‌توان سربازانی که از برای دفاع، جان‌برکف نهاده‌اند را عزتی کمتر و مرتبه‌ای فروتر از سایرین برای آنها قائل شد؟ مگر این جان‌برکفان غیر از برادران و پدران ما هستند؟ مگر پدر و مادر و دختر و پسر و خواهر و برادر را تفاوتی است؟ 🔸خیر؛ اشک‌های من بی‌تفاوت و بی‌دریغ برای همگان سرازیر می‌شوند. هر جانی که از دست می‌رود مصیبتی انکارنشدنی است. تفاوتی ندارد نظامی باشد یا غیرنظامی، مادر باشد یا پدر، دختر باشد یا پسر. برای من همه اینها فقدان‌هایی‌اند که قابل اندازه‌گیری نیستند. من نمی‌توانم میزان مصیبت‌بودن این فقدان‌ها را «قیاس» کنم. ibna.ir/x6Gnp @ibna_official

🔰یادداشت؛ صنعت چاپ و وظیفه‌ای که دارد... 🔸سعید کلاری، فعال حوزه چاپ نوشت؛ امیدوارم همکاران من در صنعت چاپ در سال جدید با تکیه بر انعطاف ساختاری مجموعه‌هایشان و استفاده از حداقل فرصت‌های موجود بهترین تصمیمات را برای حفظ کسب‌وکار و ادامه مسیر زندگی را اتخاذ کنند. 🔸صنعت چاپ کشور، اکنون با مشکلات و معضلات زیادی دست به گریبان است و جزو صنایعی محسوب می‌شود که قسمت سخت‌افزاری مانند واردات ماشین‌آلات، قطعات یدکی اصلی، همه ملزومات مصرفی با کیفیت، کاملا وابسته به خارج از کشور است و به همین دلیل آسیب‌های زیادی متوجه آن خواهد شد و در نتیجه آسیب‌پذیری‌اش هم بیشتر خواهد شد. 🔸نمی‌توان برای همگان نسخه‌ای واحد پیچید اما باید تلاش کرد تا حد امکان با کوچک‌سازی ساختار کسب و کار، افزایش انعطاف‌پذیری و همچنین افزایش سرعت تطبیق‌پذیری با شرایط موجود، شانس بقای آن‌را افزایش داد. 🔸مطمئنن این جنگ هم باعث خارج شدن بخش دیگری از چاپخانه‌ها خواهد شد. متاسفانه طی سال گذشته، شاهد حذف نامحسوس و تدریجی بسته‌بندی از بعضی محصولات خشک و دیر فسادپذیر و ارائه آن‌ها به‌صورت فله، به بهانه کم کردن هزینه‌های سربار بودیم و اگر این موضوع گسترش پیدا کند جای نگرانی دارد، زیرا علاوه بر ایجاد مشکلات بهداشتی برای مصرف‌کننده، سبب حذف این بازارها از بازار صنعت چاپ خواهد شد. ibna.ir/x6GkK @ibna_official

🔰خودنگاشتی برای شهید دریابان تنگسیری؛ چرا اسطوره‌ها سیالند و باززایی می‌شوند؟ 🔸حسینعلی قبادی، عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس در یادداشتی به بررسی سیال بودن اسطوره‌ها به مناسبت شهادت دریادار علیرضا تنگسیری پرداخته است. 🔸اسطوره‌ها، پایه‌ای وجود شناسانه، انسان شناختی و هستی شناختی دارند و از مایه‌هایی از تجربیات زیسته، اضطراب وجودی و تصورهای آرمانی برخوردارند و عموما در گزاره‌ها، روایت‌ها و تصویرگری‌های ادبی، هنری نمودار می‌شوند و با تکیه بر وجوه سرنمونی و کهن الگویی با لایه‌هایی نمادین و با زبانی رازمندانه و رمزی بیان می‌شوند و طبعا در ژانر، گونه و قالب معین ادبی و هنری و اشکال زیبایی شناسانه محدود و محصور نمی‌مانند. 🔸اسطوره‌های اصیل، غالبا کارکردی سیال و اقتضایی دارند و در زمان و مکان محصور نیستند و معمولا دستمایه و نقش‌مایه حماسه‌ها را شکل می‌دهند. ibna.ir/x6Gnb @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ کتاب در سایه بحران/ روایت کتابفروشی‌های سنندج از تداوم حضور مخاطبان 🔸 در روزهایی که فضای عمومی جامعه تحت تأثیر تنش‌ها و اخبار نگران‌کننده قرار دارد، کتاب همچنان برای بخشی از مخاطبان به‌عنوان پناهی برای آرامش و فاصله گرفتن از اضطراب‌های روزمره باقی مانده است. بررسی میدانی از کتابفروشی‌های سنندج نشان می‌دهد که با وجود شرایط موجود، فعالیت کتابفروشی‌ها ادامه دارد و مراجعه‌کنندگان همچنان برای خرید یا جست‌وجوی کتاب به این مراکز فرهنگی سر می‌زنند. 🔸بررسی رفتار مخاطبان در این ایام نشان می‌دهد که سلیقه خرید نیز تا حدی دچار تغییر شده است. بر این اساس، برخی کتابفروشان از افزایش تقاضا برای رمان‌های داستان‌محور، آثار با زبان ساده‌تر و کتاب‌هایی با مضمون آرامش ذهن و امید خبر می‌دهند؛ در مقابل، برخی کتاب‌های تخصصی و سنگین‌تر با کاهش نسبی تقاضا مواجه شده‌اند. 🔸برخی مشتریان عنوان می‌کنند که در شرایط پرتنش، بیشتر به سراغ کتاب‌هایی می‌روند که روایت‌های ساده‌تر، پایان‌های امیدوارکننده‌تر یا فضای داستانی سبک‌تری دارند؛ انتخابی که به گفته آنان، فرصتی برای فاصله گرفتن از اخبار و فضای ذهنی ملتهب روزمره فراهم می‌کند. ibna.ir/x6GgS @ibna_official

🔰پژوهشگر حوزه عرفان عنوان کرد؛ عوامل جنگ افروزی زور مداران از منظر مولوی/هم‌نشینی قدرت و جهل، سرچشمه جنگ‌های تاریخ 🔸محتشم مومنی (سامان) نویسنده و پژوهشگر حوزه عرفان و ادبیات کلاسیک استان مرکزی با استناد به دیدگاه مولوی، جنگ‌های تاریخ بشر را حاصل هم زمانی دو عامل قدرت و جهل می‌داند و معتقد است هر جا این دو در فرد یا گروهی جمع شوند، آتشی ویرانگر بر پا خواهد شد 🔸باید دانست که هر یک از این دو نیز به تنهایی و بدون دیگری نمی توانند عاملی برای آتش افروزی و برپا کردن جنگ باشند، در این راستا نه قدرت به تنهایی می‌تواند کاری از پیش ببرد و نه جهل به تنهایی و بدون برخورداری از سلاح و قدرت، توانایی جنگ افروزی دارد. ولی آنگاه که این دو دست به دست هم می‌دهند باید چشم انتظار جنگی فراگیر، ویرانگر و خانمانسوز همچون دو جنگ جهانی معاصر بود که سرمایه‌های مادّی و معنوی بی شماری را بر باد می دهد و این درست همان مطلبی است که مولوی نیز بدان اشاره کرده و در دفتر ششم مثنوی با ذکر تمثیلی زیبا این مطلب را یادآور می شود. 🔸از منظر مولوی تجمیع دو عنصر قدرت (سلاح) و جهل آنچنان مخرّب است که هرگاه در یک فرد (یا یک گروه) جمع شوند از او بیدادگری همچون فرعون می‌سازند که جهانی را در آتش بیداد خود می‌سوزاند و فدای امیال شیطانی و هواهای نفسانی و توهّمات خود می کند. از همین روست که عارفانی همچون او در تمامی آثار نظم و نثرشان همواره بر آگاهی و مسلح شدن به سلاح علم و اندیشه و دوری از جهل و نادانی تأکید کرده اند . ibna.ir/x6GkT @ibna_official

🔰یادداشت؛ نوشتن و ساختن در خدمت بازگرداندن معنا/ دیوارها و روایت‌ها باید در کنار هم ترمیم شوند 🔸نویسنده کتاب مسکن و شهرسازی گفت: در ویرانی‌های جنگ، نوشتن و ساختن، هر دو باید در خدمت بازگرداندن معنا قرار گیرند. شاید بتوان گفت بازسازی واقعی، زمانی اتفاق می‌افتد که هم‌زمان با دیوارها، روایت‌ها نیز ترمیم شوند یا حداقل نشانی از این خاطرات باشد. ✍عاطفه صداقتی، نویسنده، پژوهشگر و استاد دانشگاه; 🔸جنگ، پیش از آنکه در تاریخ ثبت شود، در فضاها رسوب می‌کند. شهرسازی و معماری، در چنین شرایطی، دیگر صرفاً یک سازه فنی یا زیبایی‌شناختی نیست؛ بلکه به بستری برای بازتعریف زیستن و تجربه‌ای کمیاب از مواجهه با بحران به طور مصداقی و عملی، تبدیل می‌شود. 🔸آنچه از جنگ باقی می‌ماند، فقط ویرانی نیست؛ بلکه روایت‌هایی است که اگر نوشته نشوند، در سکوت فراموشی محو خواهند شد و نوشته‌های متخصصان حوزه‌های مختلف می‌توانند پلی باشد میان آنچه ویران شده و آنچه قرار است دوباره ساخته شود. 🔸مواجهه با جنگ، تنها در میدان‌های نبرد پایان نمی‌یابد؛ بلکه در سال‌ها و دهه‌های پس از آن، در خانه‌هایی که دوباره ساخته می‌شوند و در کتاب‌ها یا پژوهش‌هایی که نوشته می‌شوند، ادامه پیدا می‌کند و شاید مسئولیت ما، چه به‌عنوان نویسنده و چه به‌عنوان شهرساز یا معمار، این باشد که اجازه ندهیم این تجربه‌ها بی‌صدا باقی بمانند یا در سکوت جامعه متخصص، نامرئی بمانند. ibna.ir/x6Gkf @ibna_official