🔰به مناسبت روز جهانی کتاب کودک؛ داستان بخوانید، تا صلح بروید 🔸دبیر شورای کتاب کودک نوشت: شعار سال ۲۰۲۶ دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان را به یاد می‌آورم. برایم الهام‌بخش است و به آن باور دارم؛ پس با نوعی تغییر آن را سر لوحه این یادداشت قرار می‌دهم و برای همه شما عزیزان و ایران کهن‌سال سر بلندی و صلح آرزو می‌کنم. 🔸 نوش‌آفرین انصاری، دبیر شورای کتاب کودک در پیامی به مناسبت روز جهانی کتاب کودک نوشت: دوازدهم فروردین است و فردا روز جهانی کتاب کودک. آفتاب از پنجره می‌تابد و با آرامش چشمک می‌زند، عدس‌های قدکشیده هفت‌سین در حال خداحافظی هستند، به دیوار سلسله‌ای از درناهای کاغذی رنگارنگ آویزان است، به ساداکو و به صلح فکر می‌کنم.از سوی دیگر، صدای انفجار می‌آید؛ کودکان وحشت‌زده به آغوش مادران و پدران پناه می‌برند. به معجزه کتاب فکر می‌کنم، از بزرگ‌ترین دستاوردهای بشری. شعار سال ۲۰۲۶ دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان را به یاد می‌آورم. برایم الهام‌بخش است و به آن باور دارم؛ پس با نوعی تغییر آن را سر لوحه این یادداشت قرار می‌دهم و برای همه شما عزیزان و ایران کهن‌سال سر بلندی و صلح آرزو می‌کنم. ✍سال نو مبارک نوش‌آفرین انصاری دبیر شورای کتاب کودک ibna.ir/x6Gnn @ibna_official

🔰نگاه پرویز ناتل خانلری به «سپاه و جنگ در شاهنامه فردوسی»؛ شاهنامه؛ آینه‌ تمدن و سازمان جنگی ایران باستان 🔸شاهنامه در خوانشی فراتر از یک منظومه‌ حماسی، به سندی زنده از تاریخ فرهنگ و تمدن ایران تبدیل می‌شود؛ متنی که در آن از آرایش سپاه و آیین‌های جنگی تا درفش‌ها، سلاح‌ها، موسیقی رزمی، محاصره‌ی دژها و رفتار با اسیران، نشانه‌هایی روشن از نظم اجتماعی و نظامی ایران کهن دیده می‌شود. این نگاه، شاهنامه را نه فقط روایت پهلوانی، بلکه تصویری از سازوکار یک تمدن دیرپا معرفی می‌کند. 🔸شاهنامه در توصیف جنگ، تنها به حرکت سپاه و چهره‌ی پهلوانان بسنده نمی‌کند، بلکه از سلاح‌ها و تجهیزات جنگی نیز با دقت یاد می‌کند. زره، خفتان، گرز، شمشیر، نیزه، زوبین، خنجر، کمند و کمان از ابزارهای اصلی نبرد در این منظومه‌اند. حضور این ادوات نشان می‌دهد که میدان جنگ در ذهن شاعر، صحنه‌ای پیچیده و چندلایه بوده است؛ صحنه‌ای که در آن هر سلاح کاربردی خاص دارد و هر پهلوان با تکیه بر مهارت خود از آن بهره می‌گیرد. 🔸در جهان شاهنامه، جنگ تنها با شمشیر و نیزه پیش نمی‌رود؛ صدا و آهنگ نیز بخشی از نبرد است. کوس، کرنای، بوق، شیپور، تبیره، سنج و جرس در این روایت‌ها تنها ابزارهای تشریفاتی نیستند، بلکه در نظام فرماندهی و اعلام حرکت سپاه نقش دارند. با نواخته شدن این سازها، سپاه به جنبش درمی‌آید، فرمان حمله صادر می‌شود یا آمادگی لشکر اعلام می‌گردد. ibna.ir/x6GmY @ibna_official

🔰خاطرات هاشمی رفسنجانی در «اوج دفاع»؛ عراقی‌های پناهنده شده می‌گویند عراق دوشنبه آینده در منطقه فاو حمله خواهد کرد 🔸آقای [محسن] رضایی اطلاع داد که چند نظامی عراقی در جبهه به ما پناهنده شدهاند. آنها می‌گویند که عراق آماده می‌شود تا دوشنبه آینده در منطقه فاو حمله کند. گفت امشب در جبهه شمال نیرهای به صورت محدود حمله کرده‌اند. 🔸شب سران قوا مهمان آیت الله خامنه‌ای بودیم. احمدآقا نیامده بود. پیشنهاد وزیرخارجه عمان در پیغام آمریکا مبنی بر کمک ما به آزادی گروگان‌های آمریکا در لبنان در مقابل گرفتن نیازهای تسلیحاتی مطرح شد. با اینکه اصل مطلب را قبول داریم، چون از فاز دیگری در جریان است، قرار شد از طریق دیگری عمل نشود. رئیس‌جمهور تاکید بر لزوم عدم یاس آمریکا داشتند و من پیشرفت کاری را که از طریق [محسن] کنگرلو انجام می‌شود، توضیح دادم و مورد تاکید قرار گرفت. قرار شد آقای وحیدی، مسئول اطلاعات سپاه، با چهار آمریکایی که به این منظور به زودی ایران می‌آیند، صحبت کنند. ibna.ir/x6Gnr @ibna_official

🔰شهدای «نظامی» یا شهدای «غیرنظامی» کدام لایق سوگ بیشتراند؟؛ ما همه «ایران»ایم ✍سید امیراحسان میری نوشت: من جان هر انسانی‌ که از روی این خاک پرواز می‌کند را به یک ترتیب عزیز می‌دارم. من با هر سرباز و دانش‌آموز و کارمند و فرمانده، جداگانه و یک شکل مرده‌ام. من تاکنون، نه به تعداد غیرنظامیان، بلکه به اندازه هر انسانی که جان باخته، من هم جان داده‌ام. 🔸مگر «حرمت» جان آدمی را ارتباطی به شغل آنهاست؟ حتی اگر آدمی را به شغل باید سنجید، آیا می‌توان سربازانی که از برای دفاع، جان‌برکف نهاده‌اند را عزتی کمتر و مرتبه‌ای فروتر از سایرین برای آنها قائل شد؟ مگر این جان‌برکفان غیر از برادران و پدران ما هستند؟ مگر پدر و مادر و دختر و پسر و خواهر و برادر را تفاوتی است؟ 🔸خیر؛ اشک‌های من بی‌تفاوت و بی‌دریغ برای همگان سرازیر می‌شوند. هر جانی که از دست می‌رود مصیبتی انکارنشدنی است. تفاوتی ندارد نظامی باشد یا غیرنظامی، مادر باشد یا پدر، دختر باشد یا پسر. برای من همه اینها فقدان‌هایی‌اند که قابل اندازه‌گیری نیستند. من نمی‌توانم میزان مصیبت‌بودن این فقدان‌ها را «قیاس» کنم. ibna.ir/x6Gnp @ibna_official

🔰یادداشت؛ صنعت چاپ و وظیفه‌ای که دارد... 🔸سعید کلاری، فعال حوزه چاپ نوشت؛ امیدوارم همکاران من در صنعت چاپ در سال جدید با تکیه بر انعطاف ساختاری مجموعه‌هایشان و استفاده از حداقل فرصت‌های موجود بهترین تصمیمات را برای حفظ کسب‌وکار و ادامه مسیر زندگی را اتخاذ کنند. 🔸صنعت چاپ کشور، اکنون با مشکلات و معضلات زیادی دست به گریبان است و جزو صنایعی محسوب می‌شود که قسمت سخت‌افزاری مانند واردات ماشین‌آلات، قطعات یدکی اصلی، همه ملزومات مصرفی با کیفیت، کاملا وابسته به خارج از کشور است و به همین دلیل آسیب‌های زیادی متوجه آن خواهد شد و در نتیجه آسیب‌پذیری‌اش هم بیشتر خواهد شد. 🔸نمی‌توان برای همگان نسخه‌ای واحد پیچید اما باید تلاش کرد تا حد امکان با کوچک‌سازی ساختار کسب و کار، افزایش انعطاف‌پذیری و همچنین افزایش سرعت تطبیق‌پذیری با شرایط موجود، شانس بقای آن‌را افزایش داد. 🔸مطمئنن این جنگ هم باعث خارج شدن بخش دیگری از چاپخانه‌ها خواهد شد. متاسفانه طی سال گذشته، شاهد حذف نامحسوس و تدریجی بسته‌بندی از بعضی محصولات خشک و دیر فسادپذیر و ارائه آن‌ها به‌صورت فله، به بهانه کم کردن هزینه‌های سربار بودیم و اگر این موضوع گسترش پیدا کند جای نگرانی دارد، زیرا علاوه بر ایجاد مشکلات بهداشتی برای مصرف‌کننده، سبب حذف این بازارها از بازار صنعت چاپ خواهد شد. ibna.ir/x6GkK @ibna_official

🔰خودنگاشتی برای شهید دریابان تنگسیری؛ چرا اسطوره‌ها سیالند و باززایی می‌شوند؟ 🔸حسینعلی قبادی، عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس در یادداشتی به بررسی سیال بودن اسطوره‌ها به مناسبت شهادت دریادار علیرضا تنگسیری پرداخته است. 🔸اسطوره‌ها، پایه‌ای وجود شناسانه، انسان شناختی و هستی شناختی دارند و از مایه‌هایی از تجربیات زیسته، اضطراب وجودی و تصورهای آرمانی برخوردارند و عموما در گزاره‌ها، روایت‌ها و تصویرگری‌های ادبی، هنری نمودار می‌شوند و با تکیه بر وجوه سرنمونی و کهن الگویی با لایه‌هایی نمادین و با زبانی رازمندانه و رمزی بیان می‌شوند و طبعا در ژانر، گونه و قالب معین ادبی و هنری و اشکال زیبایی شناسانه محدود و محصور نمی‌مانند. 🔸اسطوره‌های اصیل، غالبا کارکردی سیال و اقتضایی دارند و در زمان و مکان محصور نیستند و معمولا دستمایه و نقش‌مایه حماسه‌ها را شکل می‌دهند. ibna.ir/x6Gnb @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ کتاب در سایه بحران/ روایت کتابفروشی‌های سنندج از تداوم حضور مخاطبان 🔸 در روزهایی که فضای عمومی جامعه تحت تأثیر تنش‌ها و اخبار نگران‌کننده قرار دارد، کتاب همچنان برای بخشی از مخاطبان به‌عنوان پناهی برای آرامش و فاصله گرفتن از اضطراب‌های روزمره باقی مانده است. بررسی میدانی از کتابفروشی‌های سنندج نشان می‌دهد که با وجود شرایط موجود، فعالیت کتابفروشی‌ها ادامه دارد و مراجعه‌کنندگان همچنان برای خرید یا جست‌وجوی کتاب به این مراکز فرهنگی سر می‌زنند. 🔸بررسی رفتار مخاطبان در این ایام نشان می‌دهد که سلیقه خرید نیز تا حدی دچار تغییر شده است. بر این اساس، برخی کتابفروشان از افزایش تقاضا برای رمان‌های داستان‌محور، آثار با زبان ساده‌تر و کتاب‌هایی با مضمون آرامش ذهن و امید خبر می‌دهند؛ در مقابل، برخی کتاب‌های تخصصی و سنگین‌تر با کاهش نسبی تقاضا مواجه شده‌اند. 🔸برخی مشتریان عنوان می‌کنند که در شرایط پرتنش، بیشتر به سراغ کتاب‌هایی می‌روند که روایت‌های ساده‌تر، پایان‌های امیدوارکننده‌تر یا فضای داستانی سبک‌تری دارند؛ انتخابی که به گفته آنان، فرصتی برای فاصله گرفتن از اخبار و فضای ذهنی ملتهب روزمره فراهم می‌کند. ibna.ir/x6GgS @ibna_official

🔰پژوهشگر حوزه عرفان عنوان کرد؛ عوامل جنگ افروزی زور مداران از منظر مولوی/هم‌نشینی قدرت و جهل، سرچشمه جنگ‌های تاریخ 🔸محتشم مومنی (سامان) نویسنده و پژوهشگر حوزه عرفان و ادبیات کلاسیک استان مرکزی با استناد به دیدگاه مولوی، جنگ‌های تاریخ بشر را حاصل هم زمانی دو عامل قدرت و جهل می‌داند و معتقد است هر جا این دو در فرد یا گروهی جمع شوند، آتشی ویرانگر بر پا خواهد شد 🔸باید دانست که هر یک از این دو نیز به تنهایی و بدون دیگری نمی توانند عاملی برای آتش افروزی و برپا کردن جنگ باشند، در این راستا نه قدرت به تنهایی می‌تواند کاری از پیش ببرد و نه جهل به تنهایی و بدون برخورداری از سلاح و قدرت، توانایی جنگ افروزی دارد. ولی آنگاه که این دو دست به دست هم می‌دهند باید چشم انتظار جنگی فراگیر، ویرانگر و خانمانسوز همچون دو جنگ جهانی معاصر بود که سرمایه‌های مادّی و معنوی بی شماری را بر باد می دهد و این درست همان مطلبی است که مولوی نیز بدان اشاره کرده و در دفتر ششم مثنوی با ذکر تمثیلی زیبا این مطلب را یادآور می شود. 🔸از منظر مولوی تجمیع دو عنصر قدرت (سلاح) و جهل آنچنان مخرّب است که هرگاه در یک فرد (یا یک گروه) جمع شوند از او بیدادگری همچون فرعون می‌سازند که جهانی را در آتش بیداد خود می‌سوزاند و فدای امیال شیطانی و هواهای نفسانی و توهّمات خود می کند. از همین روست که عارفانی همچون او در تمامی آثار نظم و نثرشان همواره بر آگاهی و مسلح شدن به سلاح علم و اندیشه و دوری از جهل و نادانی تأکید کرده اند . ibna.ir/x6GkT @ibna_official

🔰یادداشت؛ نوشتن و ساختن در خدمت بازگرداندن معنا/ دیوارها و روایت‌ها باید در کنار هم ترمیم شوند 🔸نویسنده کتاب مسکن و شهرسازی گفت: در ویرانی‌های جنگ، نوشتن و ساختن، هر دو باید در خدمت بازگرداندن معنا قرار گیرند. شاید بتوان گفت بازسازی واقعی، زمانی اتفاق می‌افتد که هم‌زمان با دیوارها، روایت‌ها نیز ترمیم شوند یا حداقل نشانی از این خاطرات باشد. ✍عاطفه صداقتی، نویسنده، پژوهشگر و استاد دانشگاه; 🔸جنگ، پیش از آنکه در تاریخ ثبت شود، در فضاها رسوب می‌کند. شهرسازی و معماری، در چنین شرایطی، دیگر صرفاً یک سازه فنی یا زیبایی‌شناختی نیست؛ بلکه به بستری برای بازتعریف زیستن و تجربه‌ای کمیاب از مواجهه با بحران به طور مصداقی و عملی، تبدیل می‌شود. 🔸آنچه از جنگ باقی می‌ماند، فقط ویرانی نیست؛ بلکه روایت‌هایی است که اگر نوشته نشوند، در سکوت فراموشی محو خواهند شد و نوشته‌های متخصصان حوزه‌های مختلف می‌توانند پلی باشد میان آنچه ویران شده و آنچه قرار است دوباره ساخته شود. 🔸مواجهه با جنگ، تنها در میدان‌های نبرد پایان نمی‌یابد؛ بلکه در سال‌ها و دهه‌های پس از آن، در خانه‌هایی که دوباره ساخته می‌شوند و در کتاب‌ها یا پژوهش‌هایی که نوشته می‌شوند، ادامه پیدا می‌کند و شاید مسئولیت ما، چه به‌عنوان نویسنده و چه به‌عنوان شهرساز یا معمار، این باشد که اجازه ندهیم این تجربه‌ها بی‌صدا باقی بمانند یا در سکوت جامعه متخصص، نامرئی بمانند. ibna.ir/x6Gkf @ibna_official

🔰قصه تنهایی ایران به روایت اسلامی ندوشن؛ ایرانی به هر کجا برود یک تاریخ را بر پشت خود دارد 🔸«ایران و تنهاییش» نوشته محمدعلی اسلامی ندوشن که در انتشارات سهامی انتشار به چاپ رسیده است از ایران و ریشه‌هایش می‌گوید و کشوری که در دنیا تنهاست. 🔸ایران، چنانکه می‌دانیم در نقطه خاصی از کره زمین قرار دارد، در مرکز برخوردهای جنگی و ارزش‌های تمدنی. پیش از آنکه قاره آمریکا به دنیا اتصال یابد، جهان شناخته شده همان بود که از هر گوشه به ایران راه می یافت. این موقع جغرافیایی یگانه، زمینه ساز جریان‌های خوش و ناخوشی گشته است، که کشورمان از میان آن سر برآورده. سرزمین دیگری نمی‌توانیم یافت که این چند خصوصیت در او جمع شده باشد. 🔸اگر پیش آید که نگاهی به تاریخ بیفکنیم و نگاهی دیگر بر سراسر جهان، ایران را کشوری تنها می بینیم با سرگذشتی خاص، متفاوت با دیگران. بنابراین طبیعی است که یک ایرانی امروز، با اندکی حساسیت و کنجکاوی نسبت به کشورش، از خود بپرسد که وابسته به چه سرزمینی است و پایگاه وطن او در دنیا چه بوده است. ibna.ir/x6Gn9 @ibna_official

🔰سیزدهمین روز نوروز در سفرنامه‌ها و کتاب‌های تاریخی؛ عید ورزش و تفرج 🔸عبدالله مستوفی در کتاب «شرح زندگانی من»می‌گوید: سیزدهم نوروز عید ورزش و تفرج بود. روز یا شب پیش، هرکس بقدر وسع و لزوم تدارکی برای این روز می‌دید. از صبح این روز خانواده‌های شهری با سماورهای کوچک و بقچه بسته‌هایی که در آن خوراکی روزانه را بسته بودند، خیابان‌هایی را که به بیرون شهر می‌رفت پر می‌کردند. 🔸در گاهشماری ایرانی، هر روز ماه، نام ویژه‌ای دارد. به‌عنوان مثال، روز نخست هر ماه، اورمزد روز و روز سیزدهم هر ماه تیر روز نامیده می‌شود و متعلق به ایزد تیر است. تیر در زبان اوستایی «تیشتَریَه» خوانده می‌شود، و هم نام تیشتر، ایزد باران است. تیر در دین مزدیسنی مقام بلندی دارد و جشن بزرگ تیر روز از تیرماه نیز که جشن تیرگان نام دارد به نام اوست. 🔸ابوریحان بیرونی که به حق مردم‌شناس تیزبینی است در «آثارالباقیه» به نقل از «دانشنامه مزدیسنا» در مقابل لغت سیزه‌به‌در می‌نویسد: «روز سیزدهم نوروز در ایران، همگان برابر یک رسم به بیرون شهر رفته و به تفریح و گردش می‌پردازند تا به اصطلاح نحوست این روز را به‌در کنند.» 🔸هنریش بروگش روز سیزدهم نوروز را روزی نحس از نگاه ایرانیان دانسته‌ و علت این نحوست را این‌گونه بیان می‌کند: «یکی از روزهای بسیار نحس سال، روز سیزدهم ماه فروردین است. ایرانیان معتقدند که در این روز که به آن سیزده بدر می‌گویند، نباید در خانه ماند چون ممکن است نحوست آن دامنگیر صاحبخانه شود. لذا همه مردم از شهرها و روستاها خارج شده و به صحرا می‌روند تا این روز را در هوای آزاد و در زیر سقف آسمان بگذرانند. در این روز نباید ناراحت بود بلکه باید خوش گذراند تا اینکه دیوهایی که در خانه هستند بهانه‌ای برای آسیب رساندن به صاحبخانه و اعضای خانواده‌اش نداشته باشند.» ibna.ir/x6Gnc @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «لیبرالیسم ولتر» اثر کیوان بلندهمتان؛ اندیشیدن در کوچه‌‌وبازار 🔸به باور ولتر، نخست باید زنجیرها و بندها را از اندیشه و رفتار تک‌تک مردمان برداشت تا مردم آزاد باشند؛ و آن‌گاه راه بر رشد فردی و شکوفایی جامعه در عرصه‌های گوناگون باز خواهد شد. 🔸ولتر را نماد و نماینده روشن‌اندیشی می‌دانند، چرا که توانسته بود بیش از هر فیلسوف دیگری، نگرش فلسفی به جهان، آدمی و دین را بین مردم بگستراند. ولتر بی‌پرده و به‌بانگ بلند اندیشه‌های گذشته را دادگاهی می‌کرد و با نوشتاری تراویده از جانی شوخ‌وشنگ، همگان را به اندیشیدن، نیکی و آزادی فرامی‌خواند. 🔸آزادی، پیش از او، گویی فقط یک مفهوم بود در لابه‌لای کتاب‌ها و در انجمن‌های کوچک اندیشه‌ورزی؛ اما ولتر آن را واقعیت زندگی مردم گرداند. با وجود این جایگاه والا، نوشته‌های بنیادین او به فارسی برگردانده نشده و فلسفه‌ به‌ویژه فلسفه سیاسی‌اش هنوز به مردم شناسانده نشده است. نوشتار بلندهمتان تلاشی است برای بازاندیشی در باورهای ولتر پیرامون آزادی‌خواهی. 🔸در این نوشتار نیز همه نوشته‌ها و همه اندیشه‌های ولتر واکاوی نشده است. وی این کتاب را تنها درآمدی بر دیدگاه‌های کانونی ولتر می‌داند، برای نمونه، نوشته‌های تاریخی او یا پیوندهای وی با انجمن‌های آزاداندیش زمانه یا کتابخانه و کتاب‌هایی که داشته و خوانده و نیز بسیاری از نامه‌های او بررسی نشده و سنجش‌ها و خرده‌گیری‌های ولتر از نامه‌های آسمانی آورده نشده است. افزون بر این‌ها، مولف انتقادهای ولتر از نویسندگان هم‌روزگارش را نیز نیاورده است. ibna.ir/x6Gmz @ibna_official