🔰یادداشت؛ تاریخ‌های زنده در دل خشت و معماری ایرانی که این روزها مورد تجاوز فرار گرفتند 🔹من حتی می‌توانم توی خیالم وسط چین‌هایی که روی کاغذ و دورِ شهرِ اصفهان کشیده‌ام ستون‌های چهل‌ستون و شکوه نقش جهان و عالی‌قاپو و هویت ایرانی را ببینم و غصه بخورم برای این تاریخ‌های زنده در دل خشت و معماری ایرانی که این روزها مورد تجاوز قرار گرفته‌اند. ندا رسولی، نویسنده: 🔸و من هیچ وقت فکرش را هم نمی‌کردم که روزی در چنین موقعیتی قرار بگیرم. تا پیش از این همیشه دوست داشتم که تاریخ بخوانم. بخوانم که رئیسعلی دلواری در جنوب همان نقشه‌ای که حفظش کرده بودم چه کرده... بخوانم که روزگار ستارخان و باقرخان و تبریز چگونه گذشته... که متفقین که بودند و این بیگانه‌ها روزگاری در شمال و جنوب سرزمینم چه می‌کردند... اما حالا درست ایستاده‌ام وسط جنگ، وسط تاریخ، وسط چند عبارتی که امروز در خبری خوانده‌ام و دارد دور سرم می‌چرخد. خبری که زورش به همه‌ بهت و غم و ترس این روزهایم چربیده و قلمم را به دستم داده؛ اینکه: «دشمنان ایران در حال تدارک عملیات اشغال یکی از جزایر ایرانی هستند.» 🔸من فکر می‌کنم همه‌ بچه‌هایی که در آن سال و سالهای قبل و بعدش ایران را حفظ شدند؛ هنوز هم حفظش هستند، و حتی می‌توانند مکان دقیق تنگه هرمز و جزیزه‌ی خارک و ابوموسی و هنگام و تنب بزرگ و تنب کوچکش را نشان دختران یا پسران یا شاگردانشان بدهند و بگویند: «این نقشه‌ ایران ماست، با همین مرزها و پهناوری سال‌هاست که شکلش این‌طوری است و باید این‌طوری باقی بماند.» حتی اگر جنگ بشود و دشمنانش خیال‌هایی در سرشان بپرورانند. چرا که تاریخ کهن این سرزمین نشان داده است که نسبت انسان ایرانی با مفهوم وطن متفاوت است؛ با وجود تفاوت‌های محلی و قومی و زبانی و حتی سیاسی... که با وجود این تفاوت‌ها در خاموشیِ جنگ هم، همواره انسانِ ایرانی، شمعی به دست داشته برای وطنش و همین است که ایران را از سالیان دور ایران نگه داشته، و مردمش را کنار هم. ibna.ir/x6Gny @ibna_official

🔰خاطرات هاشمی رفسنجانی در «اوج دفاع»؛ دکترها اجازه نمی‌دهند امام در انظار ظاهر شوند 🔸سرهنگ [مصطفی] ترابی آمد و راجع به ارتش و جنگ و سپاه حرف داشت آقای [حسین] مهدیان آمد و راجع به مسائل خیریه [مرحوم ابولفضل] تولیت و مشکلات دفتر نشر [فرهنگ اسلامی] مذاکره شد. 🔸امروز صبح با آیت‌الله خامنه‌ای به زیارت امام رفتیم. حالشان بهتر بود، ولی هنوز باید مدتی در بیمارستان بمانند. لازم است به نحوی در چند روز آینده در انظار ظاهر شوند، مخصوصا در یکی از اعیاد آینده. دکترها اجازه نمی‌دهند. 🔸با هم به منزل ما آمدیم. درباره مسائل جنگ و مشکلات نیروی زمینی و سپاه را به طور موقت در کنترل عملیاتی او قرار بدهیم. ibna.ir/x6Gnw @ibna_official

🔰یادداشت؛ حسی شبیه این روزهای مردم ایران را تجربه نکرده‌ام 🔸حسی از آن دست را که مردم ایران در این روزها تجربه می‌کنند و در رفتار و گفتارشان نشان می‌دهند و با اشک و خشم آن را بروز می‌دهند، هرگز تجربه نکرده‌ام. با خود می‌اندیشم که چرا اینان این‌سان شدند و ما نشدیم؟ ✍ سید ابوطالب مظفری شاعر، نویسنده و پژوهشگر افغانستانی: 🔸یک ماه است که مردم ایران در شب‌های برفی و بارانی، زیر سایه بمباران به خیابان‌ها می‌آیند و تا پاسی از شب، به عشق وطن پرچم برمی‌افرازند، شعار می‌دهند و از سیاست‌مداران خود مطالبه مقاومت دارند اما در افغانستان وضع این‌چنین نیست. 🔸این تفاوت از آنجاست که ملت ایران با تکیه بر پیوستگی تاریخ کهن، فرهنگ مشترک و اعتقادات دینی، به احساس و تجربه‌ای مشترک از «وطن» رسیده‌اند اما ما هنوز، به دلایل مختلف، «ملت» نشده‌ایم. هر کدام در جزیره‌ای به نام «قومیت» زندگی می‌کنیم؛ اقوامی که هر کدام سودا و درکی متفاوت از پیشینه و فرهنگ و آینده‌ خود دارند. نه بر سر نام این کشور توافق داریم و نه در چشم‌انداز آینده به همسویی رسیده‌ایم. 🔸موفقیت در جنگ‌ها بیش از نیاز به قدرت تسلیحاتی، به عزم و اراده‌ مردمی نیازمند است و اراده‌ ملی نیز به سادگی به دست نمی‌آید. ibna.ir/x6GkR @ibna_official

🔰یادداشت نعمت‌الله فاضلی در محکومیت تجاوز به خاک ایران؛ دانشگاهیان به پاخیزید 🔸نعمت‌الله فاضلی نوشت: دانشگاهیان بیدار و هشیار باشید و برای دفاع از انسان‌ها، تاریخ و فرهنگ و میهن‌مان و برای بقا خودمان پا به میدان بگذارید و با هر ابزار و به هر شکلی که در توش و توان‌تان هست و به شیوه‌ای اثرگذار با مردم گفت‌وگو کنید. 🔸هنوز این همه ویرانگری و توحش و غزه سازی ایران نتوانسته بسیاری از مردم از نیات پلید و ماهیت انسان ستیز این متجاوزان وحشی آگاه کند. متجاوزان همان طور که وحشیانه و بی‌رحمانه انستیتوها و پل‌ها و کارخانه‌ها و بناهای تاریخی را مغول وار ویران می کنند از طریق رسانه‌های شان ذهن و ضمیر پاک مردم را تخریب کرده و می‌کنند.‌ 🔸تا دیر نشده و هنوز ایران را متجاوزان عصر حجری ویران و ویرانه نکرده‌اند با مردم‌تان سخن بگویید. فردا که متجاوزان آدمخوار عصر حجری خانه‌ها و خانواده‌های‌تان را نابود کردند دیگر مجال دفاع از میهن و مردم تان را نخواهید داشت. برای مردم از ماهیت پلید این متجاوزان و تجاوزشان بگویید و بنویسید. داستان این تجاوز بسیار فراتر از دروغ بزرگ آنها برای کمک به مردم ایران است. این متجاوزان عصر حجری آدم خواران قرن بیست و یکمی‌اند که از نابودی انسان و انسانیت و فرهنگ لذت می‌برند. تاریخ کوتاه زندگی تباه این آدمخوران گواه آشکاری از عصرحجری بودن آنهاست. ibna.ir/x6GnD @ibna_official

🔰یادداشت؛ کتابخانه‌ها در بحران جنگ: مراکز امنیت، اطلاعات و امید 🔸امیررضا اصنافی دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی، نوشت: کتابخانه‌ها در زمان بحران جنگ نه‌تنها به عنوان مراکز اطلاعاتی و فرهنگی، بلکه به عنوان نهادهای اجتماعی و حمایتی عمل می‌کنند. 🔸نقش کتابخانه های عمومی در هنگام جنگ بسیار شاخص خواهد بود. کتابخانه‌درمانی و کتاب‌درمانی ازجمله فعالیت‌های ارزنده کتابخانه‌های عمومی در این برهه خطیر و حساس می‌تواند باشد. بنابراین کتابخانه‌ها در زمان بحران جنگ نه‌تنها به عنوان مراکز اطلاعاتی و فرهنگی، بلکه به عنوان نهادهای اجتماعی و حمایتی عمل می‌کنند. این نهادها با ارائه فضاهای امن، منابع اطلاعاتی، و فعالیت‌های فرهنگی، به حفظ آرامش و حمایت از جامعه کمک می‌کنند. در نتیجه، توجه به نقش کتابخانه‌ها در زمان بحران می‌تواند به تقویت روحیه و همبستگی اجتماعی کمک کند و به افراد در مواجهه با چالش‌های جنگ یاری رساند. ibna.ir/x6Gnx @ibna_official

🔰بازخوانی «اگر نیچه بود چه می‌کرد؟»؛ فلسفه برای مسائل روزمره 🔸کتاب بیش از آنکه مطالعه‌ای آکادمیک و پژوهشی درباره‌ فلسفه باشد، مجموعه‌ای از اندیشه‌های فلسفی است که برای کاربرد در مسائل روزمره گردآوری و طراحی شده است. 🔸 هر بخش یک مشکل یا موقعیت روزمره را معرفی می‌کند، سپس دیدگاه یک یا چند فیلسوف به‌صورت خلاصه ارائه می‌شود و در نهایت ویکس فهم خود و پیشنهادات اجرایی‌اش را اضافه می‌کند. در نتیجه قالب هر بخش؛ پرسش (مشکل پیش‌آمده)، پاسخ (پاسخ فیلسوف به مشکل) و پیشنهادات اجرایی (افزوده‌ نویسنده به آن بخش برای عملی‌تر شدن پاسخ) است. محتوای مربوط به نیچه در کتاب، بیش از ارائه‌ تفسیرهای مفصل، بر چند ایده‌ کلیدی او متمرکز است: اراده‌ قدرت به‌عنوان نیروی انگیزشی برای بهتر کردن خود، عشق به سرنوشت و پذیرش تمام جوانب زندگی، مفهوم ابر-انسان به ‌مثابه‌ دعوتی برای خودسازی و بازگشت ابدی به‌عنوان معیاری برای سنجش زندگی. 🔸در این کتاب که مولف آن را «میزگرد کارشناسان» می‌خواند، می‌توانیم از گستره پهناوری از نظرها بهره‌مند شویم. چندین تن از حکیمان این کتاب، خود را چونان بازیگران اصلی بحث‌ها نمودار می‌سازند و برخی از نحله‌های مهم تفکر فلسفی را نمایندگی می‌کنند. ibna.ir/x6Gnv @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ ناشران در مسیر احتیاط؛ تغییر بازی در صنعت نشر 🔸نشر در تلاقی بحران و بازار، ناچار به انتخاب است؛ بقا با کتاب‌های پرفروش یا ریسک برای حفظ تنوع فرهنگی، انتخابی که آینده صنعت کتاب را شکل می‌دهد. 🔸در وضعیت جنگی، نبود اطمینان، به متغیر اصلی اقتصاد تبدیل می‌شود و هزینه‌های تولید به‌ویژه کاغذ، چاپ و توزیع افزایش می‌یابد، زنجیره تأمین دچار اختلال می‌شود و قدرت خرید مخاطبان کاهش پیدا می‌کند. در چنین شرایطی، تصمیم‌گیری برای انتشار یک کتاب، بیش از هر زمان دیگری به یک «ریسک اقتصادی» بدل می‌شود؛ بنابراین ناشر، دیگر فقط با این پرسش مواجه نیست که «چه کتابی ارزش انتشار دارد»، بلکه باید به این پرسش پاسخ دهد که «کدام کتاب احتمال بقا در بازار را دارد.» 🔸تغییر الگوی سرمایه‌گذاری، رابطه میان ناشر و نویسنده را نیز دستخوش تحول می‌کند. در فضای پرریسک، ناشران تمایل بیشتری به همکاری با نویسندگان شناخته‌شده یا چهره‌هایی دارند که پیش‌تر مخاطب خود را پیدا کرده‌اند. در مقابل، نویسندگان جوان یا کسانی که در حوزه‌های کمتر شناخته‌شده فعالیت می‌کنند، با موانع بیشتری برای ورود به بازار مواجه می‌شوند. این وضعیت، در بلندمدت، می‌تواند به کاهش جریان‌های تازه در تولید محتوا، منجر شود. 🔸تغییر الگوی سرمایه‌گذاری ناشران در شرایط جنگی را باید به‌عنوان یک «واکنش عقلانی» به وضعیت بی‌ثبات در نظر گرفت؛ واکنشی که هدف اصلی آن، حفظ بقا در کوتاه‌مدت است. اما چالش اصلی، عبور از این مرحله و بازگشت به تعادلی است که در آن، هم اقتصاد نشر قابل دوام باشد و هم کارکرد فرهنگی آن حفظ شود. ibna.ir/x6GnL @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «به سوی ایستگاه فنلاند» نوشته ادموند ویلسون؛ روایتی چند بعدی از تاریخ سوسیالیسم 🔸«به سوی ایستگاه فنلاند» نکات آموختنی زیادی دارد و حکایات جذابش پرشمارند. ویلسون در این کتاب در قامت یک مورخ، منتقد ادبی، زندگی‌نامه‌نویس و روانشناس ظاهر شده است و روایتی چندبعدی از تاریخ سوسیالیسم و انقلاب عرضه می‌کند. 🔸بخش مربوط به مارکس و انگلس وسیع‌ترین بخش کتاب را تشکیل می‌دهد؛ در این بخش ویلسون فرضیه‌هایی درخشان درباره شخصیت و آثار مارکس مطرح کرده است. او معتقد است مارکس شخصیتی منزوی و مردم‌گریز داشت و اندیشه‌هایی انتزاعی و پیچیده را می‌پروراند اما انگلس نثری روان و شفاف و دقیق داشت که به واقعیت بیش از انتزاعیات می‌پرداخت. انگلس همچنین با مردم مختلفی نشست و برخاست می‌کرد و طبعی رها و شادتر داشت. در تمام سال‌های دوستی این دو، مارکس روی کمک مالی انگلس حساب می‌کرد و انگلس ناچار بود بخشی از هزینه‌های زندگی مارکس را بر دوش بکشد. انگلس نه‌تنها هزینه‌های مارکس را پوشش می‌داد بلکه مقاله‌هایی را می‌نوشت که به نام مارکس در یک نشریه آمریکایی چاپ می‌شد. 🔸نکته جالب‌توجه در زندگی رهبران سوسیالیست این است که تقریبا تمامی آنها ریشه‌ها و سوداهای مذهبی دارند. کارل مارکس در خانواده‌ای بزرگ شده که اجدادش نسل اندر نسل خاخام بوده‌اند. فریدریش انگلس، فرزند کاسپار انگلس است که کالونیستی سرسخت بوده. لنین فرزند یک مدیر مدرسه است که ناچارا از روحیه‌ای اخلاقی، منضبط و موعظه‌پیشه برخوردار است. و در نهایت تروتسکی فرزند یک دهقان ثروتمند یهودی است. ibna.ir/x6GnB @ibna_official

🔰نگاهی به کارنامه ادبی پروین در هشتاد و پنجمین سالروز درگذشتش؛ پروین اعتصامی؛ شاعری که اخلاق، خرد و اعتراض را در زبان شعر جاودانه کرد 🔸امروز، پانزدهم فروردین، هشتاد و پنجمین سالروز درگذشت پروین اعتصامی است؛ بانویی که نامش با اخلاق‌گرایی، خردورزی، تعهد اجتماعی و زبانی استوار در شعر فارسی گره خورده است. پروین در روزگاری پر از محدودیت، با بهره‌گیری از تمثیل، مناظره و طنز، صدای عدالت‌خواهی و انسان‌دوستی را در ادبیات معاصر ایران بلند کرد و به یکی از ماندگارترین چهره‌های شعر فارسی بدل شد. 🔸پروین از آن دسته شاعرانی است که در شعرش احساس را به عقل، و عاطفه را به خرد پیوند می‌زند. اگرچه در آثار او نشانی از عواطف زنانه به‌صورت مستقیم و آشکار دیده نمی‌شود، اما این به معنای نبود احساس در شعر او نیست؛ بلکه نشان می‌دهد که او احساسات خود را در قالبی کنترل‌شده، اخلاقی و هنری بیان کرده است. این انتخاب آگاهانه، شعر او را به زبانی برای تأمل و اندیشه تبدیل کرده است. 🔸اخلاق‌گرایی مهم‌ترین ستون شعر پروین اعتصامی است. در دیوان او، مضامینی چون عدالت، صداقت، کمک به دیگران، پرهیز از غرور، نکوهش ستم، ارزش دانش و ضرورت مسئولیت‌پذیری انسانی بارها تکرار شده‌اند. پروین در شعر خود فقط به توصیف زیبایی‌ها یا احساسات شخصی بسنده نمی‌کند، بلکه شعر را ابزاری برای تربیت، آگاهی و بیدارسازی وجدان مخاطب می‌داند. ibna.ir/x6Gn6 @ibna_official

🔰تئاتر راجیو جوزف؛ نگاهی به رنج انسان در جهان معاصر/ از هویت شرقی تا خشونت غربی 🔸فرهنگ شفاهی و روایت‌محور بودن جوامع خاورمیانه باعث شکل‌گیری ساختارهای روایی خاص در آثار نویسندگان این منطقه می‌شود؛ از قصه‌گویی خطی و شاعرانه تا روایت‌های تودرتوی هزارویک‌شبی. 🔸بسیاری از نویسندگان خاورمیانه‌ای در آثار خود به مسائل وجودی مانند تردید، مرگ، گناه، سرنوشت، مسئولیت و معنای زندگی می‌پردازند. این نگاه اغلب تحت تأثیر هم‌زیستی طولانی میان سنت‌های عرفانی، فلسفی و داستانی است. 🔸ریشه‌های خاورمیانه‌ای معمولاً جهان‌بینی چندلایه، حساسیت به هویت، روایت‌گری عمیق، و نوعی نگاه وجودی و زخمی به انسان را در آثار نویسندگان و نمایشنامه‌نویسان تقویت می‌کند، بدون آن‌که الزاما وارد موضع‌گیری سیاسی شوند. 🔸درام‌های راجیو جوزف نمایشنامه‌نویس هندی‌ـ‌آمریکایی اغلب رویدادها و فضاهایی از آسیا و خاورمیانه را محور قرار می‌دهند، اما تمرکز اصلی او نه بر سیاست روز، بلکه بر انسانِ میان بحرانی‌ است که خشونت و قدرت بر او سایه انداخته‌اند. شخصیت‌هایش معمولاً در مرز میان واقعیت و کابوس، طنز و فاجعه، یا فرهنگ‌های درهم‌تنیده حرکت می‌کنند و در این مسیر با پرسش‌های بنیادین درباره مرگ، اخلاق، تروما، اشغال و زخم‌های تاریخی روبه‌رو می‌شوند. ibna.ir/x6GnT @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با پژوهشگر هرمزگانی: مطالعه به تقویت تاب‌آوری فردی و اجتماعی کمک می‌کند/ ادبیات داستانی ابزاری برای درک تجربه‌های انسانی 🔸 محمد رضا تولایی پژوهشگر هرمزگانی عنوان داشت: مطالعه کتاب در روزهای دشوار، نه تنها منبعی برای دانستن، بلکه پناهگاهی برای اندیشیدن، آرام گرفتن و تقویت تاب‌آوری فردی و اجتماعی است. 🔸 در دنیای امروز، بخش مهمی از تجربه بحران‌ها از طریق رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتقل می‌شود. حجم بالای اطلاعات و سرعت انتشار خبرها باعث می‌شود که افراد گاهی در تشخیص واقعیت از شایعه با مشکل مواجه شوند. به همین دلیل، یکی از مهم‌ترین مهارت‌های مورد نیاز در چنین شرایطی، سواد رسانه‌ای و قدرت تفکر انتقادی است. 🔸از مسیرهای مفید مطالعه در شرایط بحرانی، مراجعه به تاریخ است. تاریخ نشان می‌دهد که جوامع انسانی بارها با شرایط دشوار و پیچیده مواجه شده‌اند، اما در بسیاری از موارد توانسته‌اند با همکاری، خرد جمعی و تلاش اجتماعی از این شرایط عبور کنند. 🔸این کتاب‌ها می‌تواند به درک بهتر شرایط جامعه کمک کند. این آثار نشان می‌دهند که جامعه ایرانی در طول تاریخ چگونه با چالش‌ها روبه‌رو شده و چگونه توانسته مسیرهای تازه‌ای برای ادامه زندگی پیدا کند. ibna.ir/x6Gns @ibna_official

🔰خاطرات هاشمی رفسنجانی در «اوج دفاع»؛ به روحانی گفتم کشتی که به تازگی خریده‌ایم، بررسی کند جمعه ۱۵ فروردین/ ۲۴ رجب ۱۴۰۶/ ۴ آپریل ۱۹۸۶: 🔸تا ساعت دو و نیم صبح در خانه کار کردم. در نمازجمعه شرکت کردم. عصر آقای رضایی اطلاع داد دشمن در منطقه هزار قله و شاخ شمیران تک کرده که در هزار قله رفع شد و در شاخ شمیران درگیری ادامه دارد. 🔸عصر بستگان برای دیدنی عید آمدند. از نوق برگشته‌اند. آقای نخست‌وزیر اطلاع داد یک کشتی که به تازگی خریده‌ایم، وارد شده است و می‌تواند برای ترابری فاو مفید واقع شود. به دکتر روحانی گفتم بررسی کند. 🔸آقای [سید کاظم] شریعتمداری دیشب در بیمارستان مهراد [تهران] فوت کرده‌اند و بنا به تصمیم جامعه روحانیت مبارز، جنازه ایشان را بدون سروصدا با حضور خانواده در قبرستان ابوحسین [قم] دفن کرده‌اند. خبرگزاری‌های بین‌المللی این خبر را با وسعت مخابره کرده‌اند. آقای ری‌شهری [وزیر اطلاعات] عصر اطلاع داد که در قم جمعی از طرفداران ایشان تظاهرات به راه انداخته‌اند. درباره کیفیت برخورد با آنها مشورت کرد. گفتم با دیگران هم مشورت کنید. ibna.ir/x6GnP @ibna_official