🔰نگاهی به کتاب «به سوی ایستگاه فنلاند» نوشته ادموند ویلسون؛ روایتی چند بعدی از تاریخ سوسیالیسم 🔸«به سوی ایستگاه فنلاند» نکات آموختنی زیادی دارد و حکایات جذابش پرشمارند. ویلسون در این کتاب در قامت یک مورخ، منتقد ادبی، زندگی‌نامه‌نویس و روانشناس ظاهر شده است و روایتی چندبعدی از تاریخ سوسیالیسم و انقلاب عرضه می‌کند. 🔸بخش مربوط به مارکس و انگلس وسیع‌ترین بخش کتاب را تشکیل می‌دهد؛ در این بخش ویلسون فرضیه‌هایی درخشان درباره شخصیت و آثار مارکس مطرح کرده است. او معتقد است مارکس شخصیتی منزوی و مردم‌گریز داشت و اندیشه‌هایی انتزاعی و پیچیده را می‌پروراند اما انگلس نثری روان و شفاف و دقیق داشت که به واقعیت بیش از انتزاعیات می‌پرداخت. انگلس همچنین با مردم مختلفی نشست و برخاست می‌کرد و طبعی رها و شادتر داشت. در تمام سال‌های دوستی این دو، مارکس روی کمک مالی انگلس حساب می‌کرد و انگلس ناچار بود بخشی از هزینه‌های زندگی مارکس را بر دوش بکشد. انگلس نه‌تنها هزینه‌های مارکس را پوشش می‌داد بلکه مقاله‌هایی را می‌نوشت که به نام مارکس در یک نشریه آمریکایی چاپ می‌شد. 🔸نکته جالب‌توجه در زندگی رهبران سوسیالیست این است که تقریبا تمامی آنها ریشه‌ها و سوداهای مذهبی دارند. کارل مارکس در خانواده‌ای بزرگ شده که اجدادش نسل اندر نسل خاخام بوده‌اند. فریدریش انگلس، فرزند کاسپار انگلس است که کالونیستی سرسخت بوده. لنین فرزند یک مدیر مدرسه است که ناچارا از روحیه‌ای اخلاقی، منضبط و موعظه‌پیشه برخوردار است. و در نهایت تروتسکی فرزند یک دهقان ثروتمند یهودی است. ibna.ir/x6GnB @ibna_official

🔰نگاهی به کارنامه ادبی پروین در هشتاد و پنجمین سالروز درگذشتش؛ پروین اعتصامی؛ شاعری که اخلاق، خرد و اعتراض را در زبان شعر جاودانه کرد 🔸امروز، پانزدهم فروردین، هشتاد و پنجمین سالروز درگذشت پروین اعتصامی است؛ بانویی که نامش با اخلاق‌گرایی، خردورزی، تعهد اجتماعی و زبانی استوار در شعر فارسی گره خورده است. پروین در روزگاری پر از محدودیت، با بهره‌گیری از تمثیل، مناظره و طنز، صدای عدالت‌خواهی و انسان‌دوستی را در ادبیات معاصر ایران بلند کرد و به یکی از ماندگارترین چهره‌های شعر فارسی بدل شد. 🔸پروین از آن دسته شاعرانی است که در شعرش احساس را به عقل، و عاطفه را به خرد پیوند می‌زند. اگرچه در آثار او نشانی از عواطف زنانه به‌صورت مستقیم و آشکار دیده نمی‌شود، اما این به معنای نبود احساس در شعر او نیست؛ بلکه نشان می‌دهد که او احساسات خود را در قالبی کنترل‌شده، اخلاقی و هنری بیان کرده است. این انتخاب آگاهانه، شعر او را به زبانی برای تأمل و اندیشه تبدیل کرده است. 🔸اخلاق‌گرایی مهم‌ترین ستون شعر پروین اعتصامی است. در دیوان او، مضامینی چون عدالت، صداقت، کمک به دیگران، پرهیز از غرور، نکوهش ستم، ارزش دانش و ضرورت مسئولیت‌پذیری انسانی بارها تکرار شده‌اند. پروین در شعر خود فقط به توصیف زیبایی‌ها یا احساسات شخصی بسنده نمی‌کند، بلکه شعر را ابزاری برای تربیت، آگاهی و بیدارسازی وجدان مخاطب می‌داند. ibna.ir/x6Gn6 @ibna_official

🔰تئاتر راجیو جوزف؛ نگاهی به رنج انسان در جهان معاصر/ از هویت شرقی تا خشونت غربی 🔸فرهنگ شفاهی و روایت‌محور بودن جوامع خاورمیانه باعث شکل‌گیری ساختارهای روایی خاص در آثار نویسندگان این منطقه می‌شود؛ از قصه‌گویی خطی و شاعرانه تا روایت‌های تودرتوی هزارویک‌شبی. 🔸بسیاری از نویسندگان خاورمیانه‌ای در آثار خود به مسائل وجودی مانند تردید، مرگ، گناه، سرنوشت، مسئولیت و معنای زندگی می‌پردازند. این نگاه اغلب تحت تأثیر هم‌زیستی طولانی میان سنت‌های عرفانی، فلسفی و داستانی است. 🔸ریشه‌های خاورمیانه‌ای معمولاً جهان‌بینی چندلایه، حساسیت به هویت، روایت‌گری عمیق، و نوعی نگاه وجودی و زخمی به انسان را در آثار نویسندگان و نمایشنامه‌نویسان تقویت می‌کند، بدون آن‌که الزاما وارد موضع‌گیری سیاسی شوند. 🔸درام‌های راجیو جوزف نمایشنامه‌نویس هندی‌ـ‌آمریکایی اغلب رویدادها و فضاهایی از آسیا و خاورمیانه را محور قرار می‌دهند، اما تمرکز اصلی او نه بر سیاست روز، بلکه بر انسانِ میان بحرانی‌ است که خشونت و قدرت بر او سایه انداخته‌اند. شخصیت‌هایش معمولاً در مرز میان واقعیت و کابوس، طنز و فاجعه، یا فرهنگ‌های درهم‌تنیده حرکت می‌کنند و در این مسیر با پرسش‌های بنیادین درباره مرگ، اخلاق، تروما، اشغال و زخم‌های تاریخی روبه‌رو می‌شوند. ibna.ir/x6GnT @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با پژوهشگر هرمزگانی: مطالعه به تقویت تاب‌آوری فردی و اجتماعی کمک می‌کند/ ادبیات داستانی ابزاری برای درک تجربه‌های انسانی 🔸 محمد رضا تولایی پژوهشگر هرمزگانی عنوان داشت: مطالعه کتاب در روزهای دشوار، نه تنها منبعی برای دانستن، بلکه پناهگاهی برای اندیشیدن، آرام گرفتن و تقویت تاب‌آوری فردی و اجتماعی است. 🔸 در دنیای امروز، بخش مهمی از تجربه بحران‌ها از طریق رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتقل می‌شود. حجم بالای اطلاعات و سرعت انتشار خبرها باعث می‌شود که افراد گاهی در تشخیص واقعیت از شایعه با مشکل مواجه شوند. به همین دلیل، یکی از مهم‌ترین مهارت‌های مورد نیاز در چنین شرایطی، سواد رسانه‌ای و قدرت تفکر انتقادی است. 🔸از مسیرهای مفید مطالعه در شرایط بحرانی، مراجعه به تاریخ است. تاریخ نشان می‌دهد که جوامع انسانی بارها با شرایط دشوار و پیچیده مواجه شده‌اند، اما در بسیاری از موارد توانسته‌اند با همکاری، خرد جمعی و تلاش اجتماعی از این شرایط عبور کنند. 🔸این کتاب‌ها می‌تواند به درک بهتر شرایط جامعه کمک کند. این آثار نشان می‌دهند که جامعه ایرانی در طول تاریخ چگونه با چالش‌ها روبه‌رو شده و چگونه توانسته مسیرهای تازه‌ای برای ادامه زندگی پیدا کند. ibna.ir/x6Gns @ibna_official

🔰خاطرات هاشمی رفسنجانی در «اوج دفاع»؛ به روحانی گفتم کشتی که به تازگی خریده‌ایم، بررسی کند جمعه ۱۵ فروردین/ ۲۴ رجب ۱۴۰۶/ ۴ آپریل ۱۹۸۶: 🔸تا ساعت دو و نیم صبح در خانه کار کردم. در نمازجمعه شرکت کردم. عصر آقای رضایی اطلاع داد دشمن در منطقه هزار قله و شاخ شمیران تک کرده که در هزار قله رفع شد و در شاخ شمیران درگیری ادامه دارد. 🔸عصر بستگان برای دیدنی عید آمدند. از نوق برگشته‌اند. آقای نخست‌وزیر اطلاع داد یک کشتی که به تازگی خریده‌ایم، وارد شده است و می‌تواند برای ترابری فاو مفید واقع شود. به دکتر روحانی گفتم بررسی کند. 🔸آقای [سید کاظم] شریعتمداری دیشب در بیمارستان مهراد [تهران] فوت کرده‌اند و بنا به تصمیم جامعه روحانیت مبارز، جنازه ایشان را بدون سروصدا با حضور خانواده در قبرستان ابوحسین [قم] دفن کرده‌اند. خبرگزاری‌های بین‌المللی این خبر را با وسعت مخابره کرده‌اند. آقای ری‌شهری [وزیر اطلاعات] عصر اطلاع داد که در قم جمعی از طرفداران ایشان تظاهرات به راه انداخته‌اند. درباره کیفیت برخورد با آنها مشورت کرد. گفتم با دیگران هم مشورت کنید. ibna.ir/x6GnP @ibna_official

🔰آمریکا در کتابخانه شهید بهشتی دنبال چه می‌گشت؟ 🔸بامداد ( ۱۱ فروردین‌ماه ۱۴۰۵) مجتمع کارگاهی مربوط به دانشکده مهندسی برق دانشکدگان شهید عباسپور دانشگاه شهید بهشتی تهران مورد حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفت. این مجموعه محل تحقیق، توسعه و پژوهش دانشجویان بوده است. در پی این حمله، پایان‌نامه‌ها و جزوات دانشجویان، مدارها و بُردهای مربوط به رشته برق از بین رفته و دفتر اداری این آزمایشگاه نیز به‌طور کامل تخریب شده است. ibna.ir/x6GnG @ibna_official

🔰نوشتاری از حسن عبدی‌پور استاد حوزه و دانشگاه؛ ایران به‌مثابه یک نظام تمدنی از کنش اجتماعی تا مواجهه با نظم جهانی 🔸حسن عبدی‌پور نوشت: بررسی ایران به‌عنوان یک «نظام تمدنی» نشان می‌دهد که این سرزمین از رهگذر پیوستگی تاریخی، تنوع فرهنگی و توانایی سازگاری با شرایط نوین، موفق به حفظ هویت تمدنی خود در طول هزاران سال شده است. عناصر بنیادینی چون زبان و ادبیات فارسی، سنت‌های فکری و دینی متکثر، تجربه‌های تاریخی در سازمان سیاسی، و گستره ژئوفرهنگی ایران، مجموعه‌ای را پدید آورده‌اند که نه‌تنها ریشه‌دار، بلکه از نظر کارکردی نیز پویا و بازتولیدپذیر است. 🔸یکی از بارزترین ویژگی‌های تمدن ایران، توانایی آن در استمرار و بازتولید فرهنگی در طول هزاره‌هاست. این فرایند، صرفاً انفعالی نبوده، بلکه شکلی فعال از «تطبیق و دگرگونی» را شامل می‌شود (آل‌اقصا، ۲۰۱۸). در دوره‌های مختلف تاریخی ایران، از جمله عصر صفوی که یکی از دوره‌های شکوفایی هنر، فلسفه و عرفان اسلامی به شمار می‌آید، مهاجرت نخبگان علمی و فرهنگی به سرزمین‌هایی مانند شبه‌قاره هند مشاهده می‌شود. این جابه‌جایی‌ها افزون بر آنکه موجب انتقال دانش، اندیشه و سنت‌های فکری ایرانی به دیگر تمدن‌ها شد، در داخل ایران نیز به حفظ و تقویت پویایی معرفتی کمک کرد. 🔸نفوذ تمدنی ایران همواره فراتر از مرزهای جغرافیایی دولت‌های سیاسی آن گسترش یافته است. مفهوم «ژئوفرهنگ ایران» را می‌توان به حوزه‌ای وسیع اطلاق کرد که در دوره‌های مختلف تاریخی بخش‌هایی از آناتولی، آسیای میانه، شبه‌قاره هند و حتی مناطقی از شمال آفریقا را دربر می‌گرفت (هانتینگتون، ۱۹۹۶). این گستره فرهنگی صرفاً به معنای نفوذ سیاسی یا نظامی نبوده، بلکه شبکه‌ای از پیوندهای زبانی، ادبی، هنری، مذهبی و اجتماعی را شامل می‌شده است که در طول زمان شکل گرفته و تداوم یافته‌اند. 🔸تداوم تمدن‌ها صرفاً وابسته به گذشته نیست؛ بلکه به توانایی آن‌ها در ایجاد پیوند میان سرمایه تاریخی، ساختارهای اجتماعی و ارزش‌های مشترک وابسته است. از این منظر، مطالعه ایران به‌عنوان یک نظام تمدنی می‌تواند زمینه‌ای سودمند برای پژوهش‌های آینده در حوزه‌های مطالعات تمدنی، جامعه‌شناسی تاریخی و روابط بین‌الملل فراهم سازد. چنین پژوهش‌هایی می‌توانند نشان دهند که چگونه عناصر فرهنگی، اجتماعی و نهادی در کنار یکدیگر، نقشی تعیین‌کننده در پایداری و تحول تمدن‌ها ایفا می‌کنند. ibna.ir/x6GnW @ibna_official

🔰سطوری از خاطرات «خلبان صدیق»؛ آن دیگری گفت: این خلبان هواپیمای اسراییلی و خودش یهودی است! 🔸دخترک ظاهراً شنیده بود هواپیمایی سقوط کرده و خلبانش را اسیر کرده‌اند. آمده بود تا خلبان را ببیند، جلو آمد و به انگلیسی گفت: «این خلبان چقدر جوان است؟ 🔸به پاسگاه که رسیدیم، مردم دوباره ریختند تا تکه پاره‌ام کنند، اما دیگر این‌جا نظامیان دخالت کردند و مردم را کنار زدند. وارد پاسگاه شدیم. نمی‌توانستم راه بروم. کم‌کم درد به سراغم آمده بود. هوشنگ را ده بیست دقیقه قبل به آنجا برده بودند. از کتفش خون می‌آمد. گفتم: «هوشنگ جان! چطوری؟ از دور دیدم یارو تو را زد.» یک نفر او را زد، اما همان یک نفر کافی بود که کتف و سه مهره گردنش بشکند! لباس‌های او را نبردند، ولی مرا غارت کردند؛ ساعت، پوتین، کلاه و خلاصه همه‌چیز را. هوشنگ پرسید: «تو چطوری، صدیق جان؟» گفتم: «هوشنگ! خُرد و خمیرم کردند! استخوان‌هایم را شکستند. نزدیک بود اعدامم کنند.» ناگهان رئیس پاسگاه داد زد، «اِخرس!» یعنی خفه شو. حق حرف زدن نداشتیم. نمی‌دانم چقدر زمان گذشت که با آمبولانس مرا به بیمارستان منتقل کردند، چون بعد از داد رئیس پاسگاه، بی‌هوش شدم و دیگر چیزی نفهمیدم، اما پیش از آن را یادم هست که استاد احمد را به پاسگاه راه ندادند و من دیگر او را ندیدم. ما نزدیک پایگاه هوایی الرشید بغداد بودیم و بیمارستان در همان منطقه قرار داشت‌. ibna.ir/x6Gp2 @ibna_official

🔰کانال روشنگری دینی به زودی منتشر خواهد کرد؛ تفسیره سوره «وطن» از مصطفی محقق داماد 🔸در این سلسله جلسات، نسبت انسان با سرزمین، مسئولیت اخلاقی در قبال وطن و منابع ارزشی حب وطن در ادبیات اسلامی و... با بیانی روشن و قابل استفاده برای عموم علاقه‌مندان تبیین شده است 🔸 به زودی مجموعه‌ای از فایل‌های صوتی با موضوع تفسیر سوره «وطن» توسط کانال روشنگری دینی منتشر خواهد شد. 🔸در این درس‌گفتارها از آیت‌الله سید مصطفی محقق‌داماد که در آن با نگاهی نو و مبتنی بر معارف قرآن کریم، به مفاهیم «وطن‌دوستی» و «فرهنگ ملی در پرتو تعالیم اسلامی» پرداخته شده است. 🔗 لینک کانال دربله: https://ble.ir/join/CYzhiRb83W @ibna_official

🔰نظرسنجی ایبنا در اصفهان؛ کتابخوانان در روزهای جنگ به کتاب‌های مهارت‌های زندگی روی آوردند/ میزان مطالعه افزایش یافت 🔸از افزایش توجه به آثار کلاسیک تاافزایش تمایل به آثار نویسندگان ایرانی 🔸نتایج یک نظرسنجی میدانی که توسط خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران در اصفهان انجام شده، نشان می‌دهد در شرایط جنگ و افزایش اضطراب‌های اجتماعی، الگوی مطالعه شهروندان نیز تغییر کرده است؛ بر اساس این بررسی که میان ۶۷ مراجعه‌کننده کافه‌کتاب‌ها و کتاب‌فروشی‌های اصفهان انجام شد، بیشتر پاسخ‌دهندگان کتاب‌های مرتبط با مهارت‌های زندگی و مدیریت بحران را نخستین انتخاب خود برای مطالعه عنوان کردند. 🔸مطالعات جامعه‌شناسی فرهنگ نشان می‌دهد در شرایط بحران‌های جمعی مانند جنگ، بلایای طبیعی یا ناامنی‌های گسترده، افراد برای بازسازی معنا، کاهش اضطراب و حفظ تعادل روانی به منابع فرهنگی روی می‌آورند. کتاب، به‌ویژه در جوامعی با سنت فرهنگی مکتوب، یکی از مهم‌ترین این منابع محسوب می‌شود. در چنین شرایطی، مطالعه صرفاً یک فعالیت فرهنگی یا سرگرمی نیست؛ بلکه به نوعی سازوکار روانی و اجتماعی برای مواجهه با بحران تبدیل می‌شود. 🔸در ادامه جنگ و تجاوز نظامی رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران، بررسی رفتار فرهنگی شهروندان می‌تواند تصویری روشن از واکنش‌های اجتماعی جامعه در برابر شرایط اضطراری ارائه دهد. درهمین چارچوب،خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) دراصفهان با انجام یک نظرسنجی میدانی درمیان مخاطبان کتاب در این شهر، تلاش کرده است الگوی خرید وخواندن کتاب در میان شهروندان اصفهانی رادر هفته‌های نخست جنگ بررسی کند. ibna.ir/x6Gkn @ibna_official

🔰عضو هیئت‌مدیره اتحادیه تولید و نشر محتوا در فضای مجازی گفت؛ فرصت‌سازی ناشران در روزهای جنگ؛ زیرساخت‌های نشر دیجیتال را تقویت کنیم 🔸عضو هیئت‌مدیره اتحادیه تولید و نشر محتوا در فضای مجازی، راهکار تاب‌آوری کسب و کارهای فرهنگی ازجمله نشر را بهره‌گیری از ظرفیت‌های پلتفرم‌های داخلی، توسعه نشر الکترونیک و برنامه‌ریزی میان‌مدت برای تداوم فعالیت‌ها می‌داند. 🔸پیشنهاد من به جامعه نشر این است که به‌ جای ترس، تعدیل نیرو، از زمان موجود برای ساماندهی کارهای عقب‌مانده استفاده کنند. منظورم فقط لایه فروش نیست، بلکه مجموعه‌ای از فعالیت‌هاست که اکنون بیشترین آسیب را از نظر مالی و فروش دیده‌اند. ناشران می‌توانند از این فرصت برای ساماندهی پایگاه‌های داده، اطلاعات مشتریان، محتواها، مجوزها و موارد مشابه استفاده کنند. 🔸 در شرایط فعلی، کتاب هر ناشر باید روی پلتفرم‌های آنلاین در دسترس باشد. بسیاری از ناشران سایت اینترنتی دارند، اما به دلیل محدودیت دسترسی به گوگل، امکان جستجو و هدایت مخاطب به این سایت‌ها کاهش یافته است؛ بنابراین پیشنهاد می‌کنم سایت‌هایشان را به پلتفرم‌هایی مانند «ترب» متصل کنند تا محصولاتشان در این فضاها نیز قابل جستجو و مشاهده باشد؛ چراکه بخش قابل‌توجهی از مخاطبان از طریق جستجوی موضوع یا عنوان کتاب به آن دسترسی پیدا می‌کنند. برخی موضوعات که پیش‌تر قرار بود اجرا شوند اما به دلیل شرایط عادی به تعویق افتاده یا مورد غفلت قرار گرفته‌اند، باید در اسرع وقت عملیاتی شوند. ibna.ir/x6Gpf @ibna_official

🔰از رمان‌های ضداستعماری تا سینمای مقاومت؛ چگونه ادبیات مبارزه با استعمار به زبان تصویر تبدیل شد؟ 🔸ادبیات ضداستعماری عمدتاً در نیمه نخست قرن بیستم و همزمان با گسترش جنبش‌های استقلال‌طلب در آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین شکل گرفت. نویسندگانی مانند فرانتس فانون، امه سزر، آلبر ممی و نگوجی وا تیونگو تلاش کردند تجربه استعمار را در قالب نظریه و روایت ادبی تحلیل کنند. 🔸ادبیات ضداستعماری پیش از هر چیز مدیون اندیشه‌های فرانتس فانون، روانپزشک و انقلابی مارتینیکایی است. فانون در آثار خود به تحلیل روان‌شناختی استعمار و اثرات ویرانگر آن بر هویت فردی و جمعی مردمان مستعمره پرداخت. مفاهیمی چون دیگری‌سازی، خشونت ضداستعماری به مثابه پالایش‌گر و ضرورت طرد میراث استعماری از ارکان اصلی تفکر فانونی محسوب می‌شوند که مستقیماً وارد زبان سینمای متعهد شدند. 🔸یکی از مهم‌ترین نمونه‌های پیوند ادبیات ضداستعماری و سینما، فیلم «نبرد الجزایر» ساخته جیلو پونته‌کوروو است. 🔸این فیلم بر اساس خاطرات مبارزان الجزایری ساخته شد و از فضای فکری آثار فانون و نویسندگان ضداستعماری نیز تأثیر گرفت. روایت فیلم نشان می‌دهد که چگونه مقاومت شهری و مبارزه مردمی می‌تواند در برابر قدرت استعماری شکل بگیرد. 🔸سینمای پس از انقلاب ایران هم در برخی آثارش به تجربه جنگ و مقاومت می‌پردازد. انقلاب ۱۳۵۷ و اندکی بعد آغاز جنگ ایران و عراق، یکی از مهم‌ترین دوره‌های تاریخی معاصر ایران را رقم زد؛ دوره‌ای که هنر و ادبیات را نیز به‌طور عمیقی تحت تأثیر قرار داد. ibna.ir/x6Gpt @ibna_official