🔰یادداشتی از حسین شیخ‌رضایی پژوهشگر و استاد فلسفه؛ میانه‌روی یا اعتدال؛ به کدام نیاز داریم و کدام را به بهانه وسط‌بازی زده‌ایم؟ 🔸حسین شیخ‌رضایی نوشت: از اصلاح‌طلبی در مقام گرایشی سیاسی در ایران راضی باشیم یا ناراضی، و آن را شکست‌خورده بدانیم یا نه، یکی دانستن اعتدال‌گرایی با اصلاح‌طلبی خلطی مهم است. می‌توان چپ معتدل، راست معتدل، اصلاح‌طلب معتدل یا محافظه‌کار معتدل بود. تقویت رویکرد اعتدالی در فضای سیاسی جامعه نه تنها تعارضی با دفاع نظامی ندارد، بلکه می‌تواند مکمل آن باشد و به کشور اجازه دهد در لحظه درست از داشته‌هایش در عرصه نظامی بیشترین بهره‌برداری سیاسی را انجام دهد. 🔸نیروی سیاسی معتدل، برخلاف نیروی سیاسی افراطی و متعصب، تک‌بعدی نیست؛ همواره به مجموعه عوامل دخیل نگاهی چندبعدی دارد؛ و می‌کوشد با رویکردی کثرت‌گرایانه تعادل را میان ایده‌ها، منافع و نیروهای اجتماعی برقرار کند. نیروی سیاسی معتدل از دادن و گرفتن امتیاز، از مصالحه و مذاکره، و از خاکستری دیدن امور ترسی ندارد. او امور را به خیر و شر مطلق تقسیم نمی‌کند، و با اینکه آرمان و هدفی سیاسی دارد و حاضر است برای رسیدن به آن هزینه دهد، چانه‌زنی بر سر امور و یافتن بهترین و کم‌هزینه‌ترین راه را با کسب بیشترین اجماع گناه نمی‌شمارد. برخلاف میانه‌روی که در فضیلت بودن آن تردید وجود دارد، اعتدال از نظر بسیاری از متفکران سیاسی فضیلت است، و از آنجا که رویکرد اعتدالی می‌تواند در هر کجای طیف سیاسی محقق شود، معتدل بودن محدود به میانه‌روها نیست. ibna.ir/x6Gpz @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «اسطوره‌ها: نگاهی اجمالی بر اساطیر ملل»؛ پلی میان جهان انسان‌ها و جهان ارواح تأثیر انکارناپذیر اسطوره بر کالبد اجتماعی بزرگ‌ترین تمدن‌های تاریخ 🔸اسطوره‌ها، پلی میان جهان انسان‌ها و جهان ارواح و خدایان هستند؛ آنها تلاش می‌کنند با هرج‌ومرج دهشت‌آور، اعمال نفوذ کنند و حکم برانند و آدمی را با اسرار مرگ مواجه سازند. باید گفت اساطیر، خاستگاه ادیان نیز هستند؛ آنها فرهنگ‌ها را تعریف می‌کنند و جایگاه آنها را نشان می‌دهند. به این ترتیب اسطوره‌ها می‌توانند به مسائلی بپردازند که در چارچوب تبیین‌های معقول ناشی از تجربه بشری، پاسخی برای آنها وجود ندارد. 🔸در این کتاب هشتاد اسطوره از بزرگ‌ترین اسطوره‌ها و شخصیت‌های جهان از خدایان یونان گرفته تا قهرمانان نورس با متنی جذاب و تصویرپردازی‌های جسورانه در برابر خواننده قرار گرفته است. خواننده با این اسطوره‌ها، داستان‌های اولیه خلقت، روایات قهرمانان و مضامین تکراری زندگی پس از مرگ را تجربه و معانی پشت داستان‌ها را کشف خواهد کرد و به قلب فرهنگ‌های مختلف در سرتاسر جهان خواهد رسید. افسانه‌ها بیش از داستان‌ها نشان‌دهنده خلاقیت شگفت‌انگیز انسان‌هایی هستند که در تلاش برای توضیح و درک دنیای اطراف خود بوده اند. در اینجا زئوس خدای آسمان و فرمانروای خدایان المپ، « لوکی، حیله‌گر و مهارت‌های او در ایجاد خرابی‌های متعدد و توانایی او در تغییر شکل و جنسیت را خواننده می‌بیند. ibna.ir/x6GnQ @ibna_official

🔰یکی از مولفان «نظریه‌های شعر مدرن» در گفت‌وگو با ایبنا: بی‌شک در عرصه شعر نه با یک مدرنیسم بلکه با مدرنیسم‌ها روبه‌روییم 🔸مسعود فرهمندفر، از مترجمان و مولفان «نظریه‌های شعر مدرن؛ منتخب مهم‌ترین نوشته‌های شاعران غرب» گفت: ما نه با یک مدرنیسم، بلکه با مدرنیسم‌ها روبه‌روییم؛ مدرنیسم انگلیسی-آمریکایی از نظر تثبیت مبانی نظری و زیباشناختی بیشترین تأثیر ساختاری را بر شعر قرن بیستم داشته؛ اما در شکل‌دادن به حساسیت شعر امروز، نقش جریان‌های متأخرتر و آزادتر نیز بسیار پررنگ است. 🔸شعر مدرن در این کتاب، نه به‌مثابه رویدادی ناگهانی در یک سال مشخص، بلکه به‌منزله فرایندی تاریخی در نظر گرفته شده است که در اواخر قرن نوزدهم آغاز می‌شود و در دهه‌های آغازین قرن بیستم به صورت‌بندی نظری و زیبایی‌شناختی خود می‌رسد. از این منظر، نمی‌توان ‌تاریخی‌ قطعی و جهان‌شمول برای آغاز آن تعیین کرد؛ زیرا مدرنیسم در سنت‌های مختلف، با ریتم‌ها و زمینه‌های متفاوتی پدیدار شده است، و به‌قولی، ما با «مدرنیسم‌ها» سروکار داریم. 🔸چینش کتاب به گونه‌ای است که ابتدا زمینه‌های تحول را نشان دهد و سپس به دوره‌ای برسد که شعر مدرن خودآگاهانه به نظریه‌پردازی درباره خویش می‌پردازد. اولین مقاله کتاب بر اساس تعیین یک «نقطه صفر» تاریخی انتخاب نشده است؛ بلکه بر مبنای این درک انتخاب شده که مدرنیسم شعری دارای آستانه‌ها و پیش‌درآمدهایی است؛ کتاب می‌کوشد این آستانه را نشان دهد؛ لحظه‌ای که در آن زبان شعر از نظام بیان پیشین فاصله می‌گیرد و امکان‌های تازه‌ای برای ضرباهنگ، ایماژ، فردیت و تجربه‌گری و بدعت‌گذاری‌ گشوده می‌شود. به سخن دیگر، آغاز کتاب ناظر به یک «تحول در حساسیت شعری» نه صرفاً یک تاریخ در تقویم ادبی است. 🔸حضور چهره‌هایی چون ریچاردز یا فروید در کتاب نشان می‌دهد که نگاه تحلیلی و بیرونی نیز برای فهم شعر مدرن ضروری است اما در کنار این رویکرد، نوشته‌های شاعرانی چون الیوت، پاوند یا فراست امکان دسترسی به نوعی «آگاهیِ درونی» را فراهم می‌کند؛ آگاهی‌ای که از دل تجربۀ عملیِ نوشتن شعر حاصل شده است. ibna.ir/x6G5y @ibna_official

🔰یادداشت برگزیده جایزه ادبی جلال؛ پل بیلقان؛ از خاطره‌ یک عبور تا زخمِ یک حمله 🔸 گاه برای یاد آوردن واقعه‌ای که خودمان با تمام حواسمان درکش کرده‌ایم یا تصویری که در برابر دیدگان ما روی‌داده یا نغمه و صدایی که آن را شنیده‌ایم، باید حس و حال و تصویر و کلمه‌ای به کمک ما بیاید تا آن را دوباره در ذهنمان یا در برابر چشم‌هایمان حی و حاضر ببینیم و بتوانیم با آن به گذشته و گاه به آینده‌ای ممکن پل بزنیم. ✍خسرو عباسی خودلان، برگزیده جایزه ادبی جلال: 🔸انتهای خیابان چالوس می‌رسید به بیلقان و پلی که از روی رودخانه کرج رد می‌شد و بعد می‌رسید به تونل بیلقان که هم من و هم یحیی بارها از آن با ماشین، همراه خانواده‌هایمان عبور کرده بودیم ولی اینکه پیاده تمام این مسیر، مخصوصا تونل که طولانی و تاریک و ترسناک بود را برویم و از آنطرف برویم تا خط چهار حصار و از آنجا از راه خیابان طهران و میدان کرج و خیابان چالوس دوباره برسیم به خانه، تجربه‌ای بود که به یکبار رفتنش می‌ارزید. 🔸خیابان چالوس را رفتیم تا بیلقان، و از آنجا خودمان را رساندیم به پلی که از روی دره بیلقان عبور می کرد و می‌رسید به تونل. قرار شد در عبور از تونل یکی آن طرف جاده تونل حرکت کند و یکی این طرف. توی تونل دو طرف جاده، پیاده راه کوچکی و کم عرضی بود که یک نفر می‌توانست از آن عبور کند. وارد تونل که شدیم روشنایی که در ورودی تونل بدرقه‌مان کرده بود کم کم کمرنگ شد و رنگ باخت و تاریکی تونل جایش را گرفت. دیواره‌های نمور تیره و تار آن و چراغ‌های کم نور سقفی، بوی نا و نم که سینه و سرم را پر کرده بود هیچ وقت از ذهنم پاک نمی‌شود... 🔸حالا که پل بیلقان که بلندترین پل خاورمیانه است در حمله هواپیماهای دشمن آمریکایی صهیونی در هم شکسته و بخشی از آن آسیب دیده و ده نفر از همشهریان و هموطنانم که برای برگزاری جشن طبیعت و سیزده‌بدر به منطقه سرسبز بیلقان رفته یا در حال گذر از آنجا بودند، به خاک و خون کشیده شده‌اند و نزدیک به صد نفر هم زخمی شده‌اند، این پل تداعی‌، مرا برد به آن روزها. 🔸و از سوی دیگر پلی شد به آینده‌ای که توی ذهنم تجسمش کرده بودم. تصمیم داشتم در این روزها اگر شد و پل کاملا به بهره‌برداری رسید، این‌بار تک و تنها با پای پیاده و آزاد و رها عبور از ارتفاع بلند پل B۱ را تجربه کنم. اما دریغ که این حملات بی‌رحمانه به نشانه‌های پیشرفت این دیار این فرصت را از من و ما گرفته. ibna.ir/x6Gp3 @ibna_official

🔰خاطرات هاشمی رفسنجانی در «اوج دفاع»؛ دری نجف‌آبادی گزارشی از وضع فاو داد و از لزوم تقویت پدافند گفت 🔸آقای سید محمدباقر حکیم [رئیس مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق] آمد. درباره جنگ و قرارگاه رمضان صحبت شد. 🔸ساعت هشت و نیم صبح به مجلس آمدم. آقای محسن رضایی اطلاع داد، دشمن ارتفاع شاخ شمیران در منطقه دربندیخان [عراق] را پس گرفته است ولی جنگ ادامه دارد. [آقای محمدرضا آیت‌اللهی] وزیر معادت و فلزات با معاونان آمدند و گزارش وضع زمین شناسی و اکتشاف و استخراج معادت و نیاز به نیروهای متخصص بیشتر را مطرح کرد. 🔸[آقای محمدجواد ایروانی] وزیر اقتصاد و [دارایی] و معاونان آمدند. گزارش وضع بانک‌ها، مالیات‌ها و سرمایه‌گذاری‌های خارجی را دارند و به لایحه مالیات که در مجلس مطرح است، انتقاداتی داشتند. ibna.ir/x6Gpp @ibna_official

🔰یادداشت؛ کتاب، پاسخی فرهنگی به شرایط جنگی: از حفظ هویت تا تاب‌آوری روانی 🔸زینب زین‌الدینی، کارشناس‌ارشد مدیریت فرهنگی، معتقد است؛ یکی از مهم‌ترین و حیاتی‌ترین کارکردهای کتاب در دوران بحران، پرورش تاب‌آوری و استقامت روحی است. 🔸در لحظاتی که جامعه در معرض تنش‌های شدید و اضطراب‌های عمیق قرار دارد، کتاب به‌مثابه نگهدارنده و حافظ حافظه جمعی ظاهر می‌شود. این حافظه، مجموعه‌ای جامع از تمامی تجربیات تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و معنوی یک ملت است که در طول قرون و اعصار در صفحات کتاب‌ها نهفته و حفظ شده‌اند. 🔸در شرایط جنگی و بحرانی، آسیب‌های روانی و اضطراب‌های اجتماعی یکی از جدی‌ترین تهدیدات برای بقا و سلامت جامعه محسوب می‌شوند. کتاب در این میان نقش درمانگر و معالج ماهری را ایفا می‌کند؛ نه صرفاً به عنوان وسیله‌ای برای فراموشی موقت مشکلات و فرار از واقعیت، بلکه به مثابه ابزاری قدرتمند برای شناخت عمیق‌تر و مواجهه سازنده با واقعیت‌های تلخ زندگی. مطالعات متعدد روان‌شناسی به وضوح نشان داده‌اند که خواندن منظم کتاب می‌تواند سطح استرس و اضطراب را به میزان قابل توجهی کاهش دهد و به تنظیم عواطف و احساسات کمک شایانی برساند. ibna.ir/x6GnH @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «آموزش در پاورقی» نوشته فاطمه مقدسی؛ چرا و چطور مدرسه خصوصی شد؟ 🔸توسعه آموزش همگانی تا دوران پهلوی، شتاب اندکی داشت، اما تأکید حکومت پهلوی بر دولت -ملت‌سازی و نیز افزایش درآمدهای نفتی در برخی برهه‌ها، توسعه آموزش همگانی را تسریع کرد. همچنین از اواسط دهه ۱۳۳۰، کشور شاهد فرازوفرودهایی در اجرای سیاست‌هایی در حمایت از بخش خصوصی آموزش بود. 🔸مولف در این کتاب ضمن فهم وضعیت حاشیه‌ای نهاد آموزش در ایران در بافتار تاریخی آن، می‌کوشد در وهله نخست، روندها، کنش‌گران و بزنگاه‌های تاریخی پیدایش، استقرار و تثبیت سیاست‌های خصوصی‌سازی آموزش را شناسایی کند و در وهله بعد، با معرفی و شرح گونه‌شناسی چندبعدی، گستره مفهومی خصوصی‌سازی آموزش را به‌ تصویر کشد و از ابعادی پنهان که تجربه آموزش را در ایران امروز کالایی کرده است، پرده بردارد. نیز بر آن است میان گونه‌های خصوصی‌سازی آموزش با پیامدهای آن‌ها بر عدالت در معنای چندبعدی آن پیوند برقرار کند. 🔸دغدغه مولف، پیوندزدن میان گستردگی ابعاد خصوصی‌سازی آموزش در ایران است که پیامدهایی سوء بر برابری و برقراری عدالت در آموزش داشته است. بنابراین «آموزش در پاورقی» به سه مسئله اصلی در حوزه خصوصی‌سازی آموزش همگانی می‌پردازد که عبارت‌اند از: ۱. فرایندها و فرازوفرودهای خصوصی‌سازی آموزش در تاریخ معاصر ایران و عوامل مؤثر بر تحولات و کنش‌گران اصلی آن؛ ۲. گونه‌شناسی خصوصی‌سازی آموزش؛ ۳. پیامدهای اجتماعی خصوصی‌سازی آموزش همگانی در ایران. ibna.ir/x6Gpc @ibna_official

🔰کتاب «امپراتوری‌های سایه» منتشر شد؛ سفری از استپ‌های مغولستان تا قلب اقتصاد مدرن 🔸کتاب «امپراتوری‌های سایه» روایتی است از ظهور و سقوط امپراتوری‌های برون‌زا حکومت‌هایی جسور و منعطف که بدون مرز مشخص و پایتخت ثابت نه با تکیه بر دیوان‌سالاری سنگین بلکه با تسلط بر شریان‌های حیاتی تجارت و باج‌گیری هوشمندانه از همسایگان قدرتمند خود، قرن‌ها بر اوراسیا حکم راندند. 🔸برای خواننده ایرانی این اثر اهمیتی دو چندان دارد؛ چرا که با عبور از نگاه‌های سنتی، جایگاه ایران را نه صرفاً به عنوان قربانی تهاجمات کوچ‌نشینان بلکه به عنوان کانونی پیچیده برای تعامل فرهنگی و سیاسی با این قدرت‌های سیال باز تعریف می‌کند. اما شاید تکان‌دهنده‌ترین بخش کتاب اتصال هوشمندانه گذشته به اکنون باشد بار فیلد می‌پرسد آیا امروز شرکت‌های چند ملیتی و غول‌های دیجیتالی که بدون سرزمین مشخص و فراتر از دولت‌ها بر جهان مسلط شده‌اند. همان «امپراتوری‌های سایه» در لباسی نو نیستند؟ امپراتوری‌های سایه دعوتی است به سفری از استپ‌های مغولستان تا قلب اقتصاد مدرن برای بازاندیشی در ماهیت واقعی و پنهان قدرت. ibna.ir/x6GnY @ibna_official

🔰به مناسبت درگذشت جلیل دوستخواه پژوهشگر دین و فرهنگ ایران باستان؛ اوستاپژوه ایران‌خواه 🔸پژوهش‌ها و تحقیقات ارزنده و ماندگار جلیل دوستخواه در معرفی و روشنگری اوستا و فرهنگ و ادبیات و تاریخ ایران باستان، چراغ راهی برای علاقه‌مندان به ایران است، راهنمایی برای شناخت ریشه‌ها و خاستگاه‌های فرهنگ ایرانی و عناصر آن که در تار و پود فرهنگ و زبان ایرانیان امروز تنیده‌اند و در طول هزاره‌ها، دوام آورده‌اند. 🔸استاد دوستخواه، محققی ایران‌دوست و شیفته زبان و ادبیات فارسی و فرهنگ ایرانی بود و در کارنامه درخشان کاری‌اش، دو نقطه بسیار روشن داشت، یکی کتاب‌ها و مقالاتی که درباره فردوسی و شاهنامه کبیرش نگاشته بود و دیگری تحقیقات و ترجمه‌هایش از مهم‌ترین کتاب ایران باستان یعنی اوستا و درباره مزدیسنا. 🔸مهم‌ترین اثر دوستخواه که تا کنون به چاپ‌های متعددی رسیده، گزارش و پژوهش اوستا، کهن‌ترین سرودهای ایرانی است. اوستا چنان که دوستخواه در سرآغاز گزارش خود از آن نوشته، میراث مشترک فرهنگی جهانیان و کهن‌ترین نوشتار ایرانیان و نامه دینی مزداپرستان است. قسمت‌های مختلف این مجموعه کهن، از حدود نیمه هزاره دوم پیش از میلاد به بعد پدید آمده و در طول سده‌های متوالی نسل به نسل منتقل شده تا در نهایت در عصر ساسانیان، به خطی به نام «دین‌ دبیره» به نگارش در آمده و مدون شده. آنچه از این مجموعه امروز در اختیار است، تنها بخش گاهان پنجگانه زرتشت و وندیداد و یک چهارم سایر بخش‌هاست. ibna.ir/x6GpH @ibna_official

🔰در یک کتاب بررسی شد؛ نگاهی به زوایای پیدا و پنهان «جنگ نفت‌کش‌ها» 🔸در «جنگ نفت‌کش ها» تمام کشتی‌های غیر نظامی مورد هدف بودند، لیکن نماد اصلی این نبرد، هدف قرار گرفتن کشتی های نفتکش بود، بنابراین نبرد با نام «جنگ نفت‌کش ها» شهرت یافت. 🔸هشت سال دفاع مقدس دارای زوایای گوناگون است که برخی از آنها بنا به دلایل گوناگون هنوز شناخته نشده است. حمله به کشتیرانی غیرنظامی در خلیج فارس یکی از آن زوایا است که در ادبیات نظامی جهان با عنوان " جنگ نفت‌کش ها " شهرت یافته است. ارتش بعث پس از موفقیت های اولیه در چند ماه نخست جنگ در جبهه های زمینی، رفته رفته زمین گیر شد و در موضع تدافعی قرار گرفت. در نتیجه برای کاهش فشار حملات نظامی ایران، جبهه جدیدی را در مسیر تدارکات دریابی ایران گشود تا به این وسیله درآمدهای نفتی ایران را کاهش داده و اقتصاد جنگ را در ایران تضعیف نماید. ibna.ir/x6GpD @ibna_official

🔰غلامرضا اعوانی در یادداشت اختصاصی به ایبنا نوشت؛ سپاه حق بر باطل چیره خواهد شد 🔸ایران پل فیروزه میان فرهنگها و اولین حکومت جهانی است که شرق را به غرب پیوند داده 🔸چهره ماندگار فلسفه نوشت: چنان که خداوند وعده داده است در پایان سپاه حق بر باطل و عدل و داد بر ظلم و ستم و قوای ایزدی بر اهریمنی چیره خواهند شد.  🔸کشور عزیزمان ایران بگفته مورخان پل فیروزه میان فرهنگها و اولین حکومت جهانی است که شرق را به غرب پیوند داده و سرزمین آن از ماوراء‌النهر و دره سند تا دریای مدیترانه و یونان ادامه داشته است و دانشمندان بزرگ این فرهنگ چه پیش از اسلام و چه پس از آن پیوسته از پیشتازان و منادیان حکمت، دانائی و فرزانگی در ابعاد مختلف آن و نیز برادری و دوستی میان اقوام و ملل و گسترش عدل و داد، حق و راستی و فضیلت و تقوی در میان جوامع و ملل مختلف بوده‌اند که هم‌اکنون گمشده جهان امروز است. چنان که خداوند وعده داده است در پایان سپاه حق بر باطل و عدل و داد بر ظلم و ستم و قوای ایزدی بر اهریمنی چیره خواهند شد. ibna.ir/x6Gqb @ibna_official

🔰از ریشه‌های واژگانی تا بازتاب‌های فرهنگی؛ وطن‌دوستی در شعر و ادب فارسی؛ مفهومی ریشه‌دار در هویت ایرانی 🔸وطن‌دوستی در فرهنگ ایرانی، فقط یک احساس عاطفی یا تعلق جغرافیایی نیست؛ بلکه مفهومی چندلایه است که در زبان، تاریخ، ادب و هویت جمعی ایرانیان ریشه دارد. این مفهوم در شعر و نثر فارسی، از گذشته تا امروز، در پیوند با واژه‌هایی چون وطن، میهن، ایران، دل‌بستگی ملی، مسئولیت‌پذیری و ارزش‌گرایی حضور داشته و به‌عنوان بخشی از حافظه فرهنگی یک ملت شناخته می‌شود. 🔸در متون فارسی، وطن به‌تدریج از یک مفهوم ساده مکانی فراتر رفته و به مفهومی هویتی تبدیل شده است. این واژه در کاربردهای مختلف، گاهی به معنای زادگاه و محل سکونت آمده و گاهی به معنای آرامش، آشنایی، امنیت و تعلق. در ادب فارسی نیز وطن جایی است که انسان با آن احساس نزدیکی می‌کند و آن را بخشی از وجود خود می‌داند. 🔸یکی از مفاهیم محوری در فهم وطن‌دوستی، دل‌بستگی ملی است. دل‌بستگی ملی به پیوند عاطفی و ذهنی افراد با کشور، ملت و ارزش‌های ملی اشاره دارد. این پیوند می‌تواند تحت تأثیر تاریخ، فرهنگ، زبان، تجربه‌های جمعی و احساس تعلق به جامعه شکل بگیرد و در رفتار و نگرش افراد اثر بگذارد. 🔸یکی از مهم‌ترین جلوه‌های وطن‌دوستی در ادب فارسی، پاسداشت زبان است. زبان فارسی فقط ابزار بیان نیست، بلکه حامل هویت تاریخی و فرهنگی ایرانیان است. هر واژه، هر تعبیر و هر تصویر در این زبان، بخشی از حافظه جمعی یک ملت را در خود دارد. از این رو، دفاع از زبان فارسی، در عمل نوعی دفاع از وطن فرهنگی است. ibna.ir/x6GpB @ibna_official