🔰درباره کتاب «چانه‌زنی بر سر گذشته»؛ ملی‌گرایی و همبستگی؛ دو روی روشن‌گری تاریخی 🔸کسانی که به‌دنبال ایجاد هویت ملی بودند، یکی از مهم‌ترین وظایف خود را بازنویسی تاریخ می‌دانستند تا هم‌وطنان‌شان را قانع کنند که نیاکان‌شان دستاوردهای باشکوهی داشته‌اند و از این طریق، حس غرور و اعتمادبه‌نفس را به آنها القا کنند. اکتشافات باستان‌شناسی، نوشتن تاریخ را در همه‌جا برای ملی‌گرایان به وظیفه تبدیل کرد. 🔸کتاب به بررسی رویدادهای خاورمیانه در دو دهه پس از جنگ جهانی اول از منظر باستان‌شناسی می‌پردازد. در این دوره بیست‌ساله، تحولی عمده در باستان‌شناسی خاورمیانه روی داد که کلید درک بسیاری از تغییرات مهم سیاسی، فرهنگی و دیپلماتیک در این بخش از جهان طی این سال‌های حساس بود. بحث و تحلیل دقیق درباره امور مربوط به باستان‌شناسی در ترکیه، مصر، ایران و عراق که تجربه‌هایی بسیار شبیه به هم داشتند، از پیوند تنگاتنگ میان باستان‌شناسی با برنامه کلی نخبگان ملی‌گرای این کشورها در دوره مورد بحث حکایت دارد. علاوه بر روند انجام و تکامل باستان‌شناسی در خاورمیانه که با ذکر جزئیات و نقش بازیگران اصلی‌اش در این کتاب به‌تفصیل مورد بحث قرار گرفته‌، اثر گود همچنین حاوی روشنگری‌ است پیرامون وجود پیوند میان مبارزات ملی‌گرایان برای کسب آزادی، استقلال و اخذ مدنیت مدرن از یک سو و در سوی دیگر تلاش آن‌ها برای بازیابی پیوستگی‌ها و همبستگی‌های تاریخی و فرهنگی ملت. ibna.ir/x6Gqy @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ «بلندی‌های بادگیر»؛ اثر کلاسیکی که هنوز هم الهام‌بخش سینماگران است 🔸نسخه جدید سینمایی «بلندی‌های بادگیر» (۲۰۲۶) به کارگردانی امرالد فنل و بازی مارگو رابی، اقتباسی از این کتاب امیلی برونته است که اخیراً در آمریکا روی پرده رفت و تنها در نخستین هفته اکران در باکس آفیس رتبه اول را کسب کرده و بیش از ۱۰۰ میلیون دلار فروش جهانی داشته است. 🔸در آثار کلاسیکی مانند «جین ایر» و «بلندی‌های بادگیر» قهرمانان زن معمولاً مستقل و اخلاق‌مدار هستند و روایت‌ها با تمرکز بر روابط پیچیده و پرتنش شخصیت‌ها شکل می‌گیرند. اقتباس‌های مدرن این آثار اغلب بر استقلال زنانه و نقد ساختارهای طبقاتی تمرکز دارند و تلاش می‌کنند تا هم جنبه‌های روانشناختی شخصیت‌ها و هم پیام اجتماعی آن‌ها را برجسته کنند، در حالی که فضای رمزآلود و تضادهای انسانی همچنان قلب داستان را شکل می‌دهند. 🔸یکی از مهم‌ترین چالش‌های این قبیل اقتباس‌ها زبان قرن نوزدهمی آنهاست که گاهی برای مخاطب مدرن دشوار به نظر می‌رسد و نیاز به ساده‌سازی دارد اما حفظ لحن و ظرافت ادبی آن اثر نیز حیاتی است. علاوه بر این، روایت درونی و تک‌گویی‌های شخصیت‌ها که بخش مهمی از جذابیت داستان‌ها را تشکیل می‌دهند که به تصویر کشیدن آن پیچیده است و خلاقیت کارگردان را می‌طلبد. 🔸رمان «بلندی‌های بادگیر» یکی از تیره‌ترین و پیچیده‌ترین آثار ادبیات قرن نوزدهم است و داستان عشقی را روایت می‌کند که نه نجات‌بخش، بلکه ویرانگر است. در دل روایت، موضوعاتی همچون طبقه اجتماعی و تبعیض، انتقام و خشونت، بحران هویت و تعلق مطرح می‌شوند. تضاد طبیعت و تمدن و مرزهای باریک میان عشق و خودویرانگری نیز به پیچیدگی اثر می‌افزاید و نشان می‌دهد که شخصیت‌ها نه تنها با دیگران بلکه با خودشان نیز در جدال‌اند. این لایه‌های متعدد معنایی باعث می‌شود که خواننده همواره در کشمکش میان همدلی و نفرت نسبت به شخصیت‌ها قرار گیرد. ibna.ir/x6G2c @ibna_official

🔰نگاهی به کارنامه ادبی هدایت در هفتاد و پنجمین سالروز درگذشتش؛ صادق هدایت؛ نویسنده‌ای میان یأس، نقد اجتماعی و زبان نماد 🔸صادق هدایت از مهم‌ترین و اثرگذارترین نویسندگان داستان‌نویسی معاصر ایران است؛ نویسنده‌ای که جهان داستانی‌اش بر محور تنهایی، تردید، یأس و مواجهه‌ای بی‌پرده با بحران‌های فردی و اجتماعی شکل گرفته است. با این حال، آثار او فقط در تاریکی و ناامیدی خلاصه نمی‌شوند؛ در لایه‌های پنهان نوشته‌هایش، نقد جامعه، بازنمایی تناقض‌های انسانی، بهره‌گیری از نماد و حتی نوعی آموزش غیرمستقیم اخلاقی و فکری نیز دیده می‌شود. 🔸آثار هدایت را می‌توان محصول تقابل هم‌زمان «خود با خود» و «خود با جامعه» دانست. او در نوشته‌هایش مدام با درونی‌ترین پرسش‌های وجودی درگیر است و در عین حال، از جامعه‌ای سخن می‌گوید که آن را گرفتار جهل، خرافه، ریا و بن‌بست‌های تاریخی می‌بیند. همین دوگانگی، به آثار او انرژی و تنشی خاص می‌بخشد؛ تنشی که هم در ساخت روایت و هم در زبان و لحن آثارش حضور دارد. 🔸یأس در آثار هدایت را نباید فقط نشانه ناتوانی دانست. این یأس، گاه شکل اعتراض به خود می‌گیرد؛ اعتراضی به نظم اجتماعی، به جهل عمومی، به تکرار تاریخ و به بی‌معنایی زندگی. از این منظر، نومیدی در آثار او به جای آن‌که پایان اندیشه باشد، تبدیل به زبان اندیشه می‌شود. هدایت با نشان دادن تاریکی، خواننده را به دیدن تاریکی وادار می‌کند؛ و همین، نوعی آگاهی‌بخشی تلخ اما مؤثر است. ibna.ir/x6Grj @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با شاعر و نویسنده کرمانشاهی؛ وطن و پرچم، ناموس ایرانی است/ دیوهای شاهنامه امروزه بیشتر قابل لمس هستند 🔰محمدعلی اسدی شاعر و نویسنده کرمانشاهی با بیان اینکه شاعران در خط مقدم حماسه‌سازی‌ قرار دارند و یادآور رشادت‌ها هستند، گفت: وطن و پرچم برای ایرانیان مانند ناموس است و اجازه نخواهیم داد از خاک وطن ذره‌ای کم شود. 🔸حماسه‌ها همیشه در طول تاریخ با شعر ماندگار شده‌اند و در ادبیات جهان نیز همواره قهرمانان در دل حوادث و جنگ‌ها نمود و بروز پیدا کرده‌اند و ایران نیز از این قضیه مستثنی نبوده و قهرمانان زیادی را در دل خود پرورش داده است. 🔸شاعران و نویسندگان پدافند فرهنگی کشور هستند، در زمانی که بسیاری از افراد جامعه به‌دلیل وقوع حوادث مختلف نمی‌توانند کلام و پیامی را منتقل کنند، این اهالی فرهنگ هستند که با آثار هنری خود ارزش‌ها و پیام‌ها را منتقل می‌کنند. ibna.ir/x6GpV @ibna_official

🔰عضو شورای سیاست‌گذاری سی‌وهفتمین نمایشگاه کتاب به ایبنا گفت؛ پیشنهاد برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب و طراحی «کالابرگ کتاب» 🔸مدیرمؤسسه‌ انتشارات قدیانی و عضو شورای سیاست‌گذاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، دو پیشنهاد درباره برگزاری نمایشگاه سی‌وهفتم ارائه کرد. 🔸عضو شورای سیاست‌گذاری سی‌وهفتمین نمایشگاه کتاب تهران، با اشاره به قدمت برپایی نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در اردیبهشت‌ماه، گفت: باید از همین امروز به فکر برگزاری نمایشگاه به شیوه مجازی باشیم و همه‌ امکانات مالی و مدیریتی را جهت‌دهی کنیم تا این رویداد فرهنگی هرچه به‌یادماندنی‌تر اتفاق افتد و برگی شود زرین در تاریخ کهن ایران‌زمین. 🔸وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی هم در گفت‌وگویی که به‌تازگی در صداوسیمای جمهوری اسلامی داشته‌اند بر این نکته تأکید کردند که از دل تهدیدها باید فرصت‌ها را به‌ وجود آوریم؛ رویکردی که می‌تواند راهی نو برای تاب‌آوری و بالندگی صنعت نشر کشور در شرایط دشوار ترسیم کند. ibna.ir/x6GqB @ibna_official

🔰نویسنده و کارگردان هرمزگانی در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛ نمایشنامه‌ای برای ایران و کودکان میناب/ «هاویه»؛ صدای مقاومت و اراده مردم جنوب است 🔸کورش سلمانی دهبارز نویسنده و کارگردان هرمزگانی از نگارش نمایشنامه‌ای با عنوان «هاویه» برای ایران و کودکان میناب خبرداد. 🔸این نمایشنامه به دختران و پسران شهید دبستان شجره طیبه میناب و مردم ایران تقدیم شده است. 🔸در این اثر، فضای نمایش به‌صورت نمادین طراحی شده و روایت به‌تدریج حقیقت شخصیت‌ها را آشکار می‌کند؛ حقیقتی که در پرده پایانی، ماهیت ذهنی و درونی دو شخصیت راهب و کوروش را فاش می‌کند. ibna.ir/x6GqQ @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با نویسنده استان مرکزی؛ تفاوت روایتگری دفاع مقدس با جنگ رمضان/ دامنه تولیدات در عمق بخشی روایت‌هاست 🔸بابک روزبه نویسنده و پژوهشگر استان مرکزی با تأکید براینکه سوژه‌های متفاوتی در هر جنگ وجود دارد، گفت: اما تفاوت اصلی در این است که در برخی جنگ‌ها سوژه خودش را به خوبی نشان می‌دهد و در برخی دیگر نیاز به جست‌وجو و کاوش دارد. 🔸در جنگ هشت‌ساله، سوژه‌ها برای نویسندگان بسیار ملموس‌تر بودند و خلاقیت بیشتر در بازتاب صادقانه تجربه راوی شکل می‌گرفت. در آن زمان، راوی خود یک متن کامل بود و کافی بود نویسنده بتواند آنچه بر او گذشته را با صداقت و خلاقیت استخراج کند. 🔸این نویسنده معتقد است که در شرایط فعلی، محدودیت‌های زمانی و مکانی در روایت، کار نویسندگان آینده را دشوارتر خواهد کرد، زیرا دامنه حرکت و تجربه راوی بسیار کمتر است و همین موضوع سوژه‌ها را محدودتر نشان می‌دهد. ibna.ir/x6Gnk @ibna_official

🔰یادداشت؛ توپ‌های آیت‌الله؛ خرجِ موشک‌ها و پاسخِ زمانه… 🔸این همان پاسخ قاطع، روشن و بی‌ابهامی است که این جنبش مردمیِ یگانه و بی بدیل، به یاوه‌گویی‌های قدرت‌طلبانِ نوخاسته و کارگزاران خشونت و جنگ ـ آنان که امروز در منطقه و آن‌سوی مرزها بر اریکه قدرت تکیه زده‌اند ـ داده و می‌دهد؛ پاسخی برخاسته از ژرفای تاریخ، هویت و ایمان یک ملت. عباس خامه یار، پژوهشگر و رایزن فرهنگی سابق ایران در لبنان: 🔸پیش از آن، گمان می‌بردم که عصر “انقلاب‌های توده‌ای” ـ به معنای حقیقی کلمه ـ به سر آمده است؛زیرا با اختراع این همه سلاح‌های پیشرفته نظامی و توپ‌های آماده شلیک،توازن قوا میان ملت‌های انقلابی و حکومت‌های مسلط، دگرگون شده بود. 🔸تصورم این بود که انقلاب شوروی، واپسین انقلابی است که در آن، توده‌های غیرمسلح توانستند ارتشی وابسته به حکومت را درهم بشکنند و بر آن چیره شوند؛آن هم در شرایطی که آن ارتش، پیشاپیش، در برابر آلمان‌ها شکست خورده و ناتوان شده بود؛ چنان‌که نه‌دهم سلاح‌هایش را در آن میدان از دست داده بود، پیش از آن‌که یک‌دهم باقی‌مانده را در برابر انقلابیون از کف بدهد! 🔸اما انقلاب ایران، پدیده‌ای دیگر بود؛پدیده‌ای در تعارض با تمام آنچه ما طی شصت سال، از ۱۹۱۷ تا ۱۹۷۷ دیده و تجربه کرده بودیم. 🔸انقلابی مردمی؛قیام ملتی با دست‌های خالی، در برابر ارتشی در اوج قدرت…انقلابی به‌غایت متفاوت…انقلابی دینی، و به‌ویژه، اسلامی…». ibna.ir/x6Grz @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ پیگیری مداوم اخبار در روزهای پرالتهاب چگونه اضطراب جمعی تولید می‌کند؟ 🔸هرچند جنگ رمضان به پایان رسید اما کارشناسان ارتباطات و سلامت روان نسبت به افزایش مصرف بی‌رویه اخبار جنگ هشدار داده و بر ضرورت «رژیم رسانه‌ای» در روزهای پرالتهاب تأکید می‌کنند. 🔸در ادبیات ارتباطات بحران، یکی از مهم‌ترین چالش‌های جوامع درگیر در شرایط جنگی، پدیده‌ای است که از آن با عنوان فشار یا اشباع اطلاعاتی یاد می‌شود؛ وضعیتی که در آن حجم بالای داده‌ها و اخبار، ظرفیت طبیعی پردازش ذهنی افراد را تحت فشار قرار می‌دهد. پژوهش‌های حوزه روانشناسی اجتماعی و ارتباطات نشان می‌دهد در چنین شرایطی اگر مصرف اخبار بدون چارچوب و نظم مشخص ادامه پیدا کند، نه تنها به افزایش آگاهی عمومی کمک نمی‌کند بلکه می‌تواند پیامدهایی همچون اضطراب جمعی، خستگی شناختی، کاهش قدرت تحلیل و گسترش شایعات را در سطح جامعه تقویت کند. 🔸در زمان جنگ، جریان اطلاعات به شدت متراکم و گاه متناقض می‌شود. اگر فرد بدون برنامه در معرض این جریان قرار بگیرد، ذهن وی به تدریج دچار آشفتگی اطلاعاتی می‌شود. این آشفتگی می‌تواند احساس ناامنی، بی‌ثباتی ذهنی و نگرانی دائمی ایجاد کند؛ حالتی که در روانشناسی ارتباطات از آن با عنوان فرسودگی خبری یاد می‌شود. 🔸اضطراب ناشی از مصرف بیش از حد اخبار تنها یک تجربه فردی نیست. هنگامی که تعداد زیادی از افراد جامعه در معرض چنین شرایطی قرار می‌گیرند، نوعی اضطراب جمعی شکل می‌گیرد. در چنین فضایی شایعات سریع‌تر منتشر می‌شود و جامعه آمادگی بیشتری برای واکنش‌های هیجانی پیدا می‌کند. 🔸یکی از نگرانی‌های جدی در زمان جنگ، افزایش قابل توجه موارد اضطراب پیش‌بینی‌محور است از طرفی ذهن انسان در شرایط تهدیده‌آمیز تمایل به اسکن دائمی محیط برای یافتن خطر احتمالی پیدا می‌کند. اگر فرد به‌طور مداوم اخبار را چک کند، ذهن وی فرصت بازگشت به حالت تعادل را پیدا نمی‌کند و این چرخه می‌تواند در نهایت منجر به اختلالات اضطرابی پایدار شود. از نظر روانپزشکی، قطع‌کردن زنجیره جست‌وجوی خبر یکی از مؤثرترین راه‌ها برای جلوگیری از این روند است. ibna.ir/x6GpR @ibna_official

🔰مروری بر کتاب‌های مهم هنرمند بریتانیایی؛ کمپنی و هنر نجات عکاسی از سردرگمیِ انبوه تصاویر 🔸اهمیت دیوید کمپنی در این است که او واسط میان نظریه آکادمیک و عمل بصری است. آثارش خسته‌کننده و خشک نیستند، بلکه مانند یک جست‌وجوی پلیسی برای یافتن معنای گمشده در میان انبوه تصاویر امروزی عمل می‌کنند. 🔸این کتاب را می‌توان مانیفست روشنفکرانه کمپنی دانست. او به جای روایت خطی تاریخ عکاسی، ۱۲۰ عکس را بدون رعایت ترتیب زمانی و بر اساس منطق شخصی خودش کنار هم چیده است؛ از هنری کارتیه-برسون و ویلیام اگلستون تا ویویان مایر و عکس‌های تبلیغاتی گمنام. 🔸کمپنی نشان می‌دهد که کتاب‌های مصور، داستان‌های تصویری و جدول‌های ثابت، شکل خاص خود را از «سینما» بر روی کاغذ پیاده می‌کنند. او بررسی می‌کند که چگونه عکاسان پیش از سینما و هم‌زمان با آن، راه‌هایی برای روایت زمان از طریق تصاویر متوالی یافته‌اند. 🔸این کتاب تنها یک اثر مجزا نیست، بلکه قلب پروژه تحقیقاتی کمپنی در مورد تلاقی عکاسی و تصویر متحرک را تشکیل می‌دهد. 🔸برای هر کسی که به رابطه میان تصاویر ساکن و متحرک علاقه دارد، این کتاب نقطه شروعی ضروری و در عین حال مقصدی عمیق برای سال‌ها تحقیق و تفکر است. ibna.ir/x6Gs5 @ibna_official

🔰امروز سال‌مرگ فیلسوف انگلیسی است؛ بیکن خبر داده بود؛ دانشمندان فرمانروایند 🔸آنچه بیکن در افق می‌دید جامه عمل به تن کرد و امروز شاهد تحقق تام‌وتمام این آرزوهای مدرن هستیم. دانشمندان بر صدر نشسته و قدر می‌بینند؛ تکنولوژی و علم طبیعت را در مشت دارند و حتی در مقامی هستند که می‌توانند طبیعت آدمی را نیز تغییر دهند. 🔸«آتلانتیس نو» کتابی در ژانر اتوپیا است. این اثر در ۱۶۲۷ یعنی یک سال بعد از مرگ فرانسیس بیکن و توسط منشی او، دابلیو راولی، با عنوان «آتلانتیس نو: اثری ناتمام» انتشار یافت. معمولاً گفته شده که چون بیکن در «آتلانتیس نو» بحث در «چارچوبی از قوانین یا چارچوبی برای بهترین مملکت یا قالبی برای یک کشور» یا به‌بیان روشن‌تر، بحث در مورد سیاست را از قلم انداخته، راولی آن را اثری ناتمام خوانده است؛ اما باید دانست که بیکن علی‌رغم عدم انتشار بسیاری از مکتوبات ناقص و کامل خود، دستور به انتشار این رساله داده بود و بر ترجمه آن به‌زبان لاتین که در نظرش زبان مشترک جهانیان بوده نظارت داشت. لذا می‌خواست که این رساله در عالم و میان ملل مختلف منتشر شود. 🔸بر خلاف اتوپیاهای پیشین که جامعه‌ای ایده‌آل را به تصویر می‌کشیدند تا بدین‌وسیله، نگاه انتقادی خواننده را به جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کند جلب کنند، «آتلانتیس نو» جامعه‌ای ایده‌آل، دسترس‌پذیر و قابل‌تحقق را به تصویر کشیده؛ لذا اتوپیاهای پیشین در ناکجایند و اتوپیای بیکن در جایی عالی و خوب. جاری واینبرگر نیز با اظهار اینکه «در مدرنیته معنای لفظی اتوپیا واژگون شده و دیگر به ناکجا اشاره ندارد بلکه مسیری به هر کجا را نشان می‌دهد» همین نکته را اظهار داشته است. ibna.ir/x6GrS @ibna_official

🔰مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی البرز؛ ویرانی پنهان؛ جنگ علیه میراث مکتوب 🔸نادر زینالی نوشت: ویرانی شهرها و خیابان‌ها آشکار است، اما جنگ واقعی در سایه جریان دارد؛ نسخه‌های خطی، کتاب‌ها و آرشیوهای تاریخی که قرن‌ها تجربه، دانش و هویت یک ملت را حفظ کرده‌اند، آرام و بی‌صدا هدف گرفته شده‌اند. هر ورقی که می‌سوزد پیوند ما با گذشته و آینده را قطع و نسل‌های فردا را با خلا عظیمی روبه‌رو می‌کند. 🔸در روزهایی که جان انسان‌ها در خطر و اقتصاد کشور در تلاطم است، چه کسی به نسخه‌های خطی فکر می‌کند؟ چه کسی نگران سرنوشت کتاب‌هایی است که در قفسه‌های یک کتابخانه قدیمی آرام گرفته‌اند؟ این بی‌توجهی، در ظاهر قابل فهم است؛ اما دقیقا همین نقطه، همان جایی است که یک استراتژی خطرناک شکل می‌گیرد. دشمنی که می‌داند جنگ روزی تمام می‌شود، به چیزی فراتر از پیروزی در میدان نبرد فکر می‌کند. به فردای پس از جنگ می‌اندیشد؛ به اینکه وقتی دودها کنار رفت، چه چیزی از یک ملت باقی مانده است. 🔸ساختمان‌ها را می‌توان دوباره ساخت. راه‌ها را می‌توان دوباره کشید. حتی اقتصاد، با زمان و تدبیر، می‌تواند دوباره جان بگیرد. اما اگر حافظه یک ملت از میان برود، اگر آن رشته نامرئی که گذشته را به حال و آینده پیوند می‌دهد گسسته شود بازسازی چه معنایی خواهد داشت؟ ibna.ir/x6GrR @ibna_official