🔰چهار سطح زمان ایرانی در یادداشت اختصاصی مقصود فراستخواه؛
هستیشناسی فلات ایران
🔸️مقصود فراستخواه، جامعهشناس نامآشنای ایرانی در یادداشت کوتاهی به ویژگیهای تمدن هزارگانی ایران پرداخته و بر تداوم و پایستگی آن در طول تاریخ اشاره کرده است. این یادداشت از سوی میز تخصصی مطالعات ایران پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، به طور اختصاصی در اختیار ایبنا قرار گرفته است.
🔸سرزمین قابل فروکاستهشدن به مکانِ تنها نیست، حاوی زمان است: کشورهایی با زمان دَهگانی یا صدگانی هستند. ایران اما تمدنی هزارگانی است. چهار سطح زمانِ ایرانی چنین است:
۱.کوتاهترین سطح زمان ایران، زمان رخدادی است. تحولات خوب و بد بسیار و از جمله تهاجمات در این سطح از زمانِ ایران روی میداد. گاه بسیار وحشیانه و مهیب بودند. اما ایران همچنان ادامه داشت ، چرا؟
چون هستی ایران در سطح دیگر زمان خویش جاری بود؛
۲.دومین لایه زمان این فلات، که زمان ادواری بود و پویا بود؛ دوره به دوره در تحول بود. مشروطه نبود و ایران بود. سلطنت پایان یافت و ایران همچنان ادامه داشت.
۳.سومین سطح زمان ایران، زمان دورانی است. ایران در دوران پیش از اسلام، ایران بود، بعد از اسلام نیز همچنان اصرار داشت ایران بماند. ایران با انواع ملتها و فرهنگها در داد و ستد بود و همواره ایران بود.
ایران از دوران قدیم به دوران جدید منتقل شد، باز ایران بود.
۴. چهارمین سطح زمان ایرانی زمان وجودی بود.در این لایه زیرین هستیِ فلات بود که داستان ایران و اسطورهها و استعارهها وساختارهای عمیق دوام داشت و تخیل ایران و فکر ایرانی باقی بود.
🔸نوعی پدیدارشناسی در ایران که تفسیری عمیق از کائنات داشت، در دل تاریکی، صبح امید و روشنی را باور داشت. از باغ و راغ داد و دهش؛ و از بهار، رویش دوباره الهام میگرفت.
شرارت اهریمنی در عالم میدید ولی ایمانش را به حکمت نور و به بنیاد نیکی از دست نمیداد.
🔸شاعرانگی داشت و صبوری و سازگاری خلاقی داشت اما سخت و استوار بود و این چنین ایران بماند، سرای کهن شد و گواهی داد.
تقدیم با مهر ، مقصود فراستخواه
ibna.ir/x6GsK
@ibna_official
🔰مروری بر «ناگفتههای جنگ ۳۳ روزه» به قلم علی حسن خلیل؛
بحث از قطعنامه و اختلافنظر در بندهای آن پس از جنگ ۳۳ روزه
🔸درباره جنگ تحمیلی ۳۳ روزه اسرائیل با لبنان با چگونگی انتقال پیامهای سرّی میان سید مقاومت و رئیس مجلس لبنان، همچنین درگیرهای پشت پرده سیاسی میان بازیگران منطقهای آشنا میشویم که شناخت آنها بسی حائز اهمیت است.
🔸جنگ ۳۳ روزه، یکی از تلخترین تجربههای نظامی برای اسرائیل پس از جنگ اکتبر ۱۹۷۳ بود. برخلاف تصور اولیه فرماندهان صهیونیستی، نهتنها هدفهای تعیینشده نظیر نابودی حزبالله و آزادسازی اسرای اسرائیلی محقق نشد، بلکه مقاومت سرسخت حزبالله و عدم موفقیت ارتش در پیشروی زمینی، موجی از انتقادات را در درون جامعه اسرائیلی بهوجود آورد.
🔸از منظر راهبردی، جنگ ۳۳ روزه نه تنها باعث تثبیت موقعیت حزبالله در لبنان و منطقه شد، بلکه موجب تغییر پارادایم نظامی و امنیتی در خاورمیانه گردید. شکست رژیم صهیونیستی در این جنگ و انهدام بخش وسیعی از تجهیزات نظامی و امکانات لجستیکی آن، افسانه شکستناپذیری این ارتش را در هم شکست و باعث شد قدرتهای جهانی، بهویژه ایالات متحده، بازنگری جدی در استراتژیهای منطقهای خود داشته باشند.
ibna.ir/x6Gpn
@ibna_official
🔰به مناسبت ۱۰۰۸مین سالروز میلاد خواجه نظامالملک طوسی؛
آیا «سیاستنامه» پس از هزار سال هنوز خواندنی است؟
🔸فروردینماه سال ۳۹۷ هجری خورشیدی، در شهر توس، کودکی چشم به جهان گشود که بعدها به قدرتمندترین و پرنفوذترین وزیر تاریخ ایران تبدیل شد. خواجه نظامالملک طوسی، مردی که نامش لرزه بر اندام دشمنان ملک میانداخت، با نوشتن «سیاستنامه» (سیرالملوک)، نهتنها یک راهنمای حکمرانی، بلکه سندی از نبوغ دیوانسالاری ایرانی را به یادگار گذاشت.
🔸یکی از مهمترین و چالشبرانگیزترین بخشهای کارنامه خواجه، تأسیس مدارس «نظامیه» است. این مدارس که همزمان با قدرت گرفتن او شکوفا شدند، از یک سو نهادینهسازی آموزش را به ارمغان آوردند، اما از سوی دیگر، به باور بسیاری از پژوهشگران، عامل افول دوران طلایی تمدن اسلامی شد.
🔸خواجه نظامالملک در سیاستنامه، ناخواسته پلی میان ایران باستان و ایران اسلامی زده است. پژوهشهای «زبانشناسی شناختی» (بر اساس نظریه لیکاف و جانسون) بر روی استعارههای مفهومی عدالت و ظلم در این کتاب نشان میدهد که بنمایه فکری او، بهشدت تحت تأثیر اندیشه ثنوی (خیر و شر) باستان است.
🔸نمیتوان از خواجه نظامالملک طوسی گفت و یادی از همشهری نامدارش، فردوسی، نکرد. هر دو فرزند خاک توس بودند و هر دو دغدغه «ایران» داشتند. شاهنامه، آرمانگرایی یک ملت را در طلب عدالت فریاد میزند و سیاستنامه، واقعگرایی یک سیاستمدار را برای حفظ همان عدالت (به مثابه ستون قدرت) تبیین میکند.
ibna.ir/x6Gss
@ibna_official
🔰یادداشت شاعر و نویسنده کرمانشاهی؛
یک صدا و یک دل؛ «ایران متحد» قلب تپنده یک ملت
🔸 در روزهایی که ایران در التهاب قرار گرفت، بار دیگر حقیقت روح بیپایان مردم این سرزمین آشکار شد؛ روحی که نه تنها در برابر جنگ و سختیها تسلیمناپذیر است بلکه پیوندهای عمیق انسانی و وحدت ملی را چون گوهری گرانبها به نمایش گذاشت.
حسنا احمدی، شاعر و نویسنده کرمانشاهی:
🔸در روزهای دشوار مردم ایران نشان دادند که وحدت فقط یک شعار نیست. وقتی حادثهای رخ داد موجی از همدلی سراسر کشور را فرا گرفت؛ کسانی که یکدیگر را هرگز ندیده بودند برای هم نگران شدند به هم یاری رساندند و برای هم دعا کردند؛ گویی قلبی واحد در سراسر کشور میتپید و هیچ نیرویی قدرتمندتر از این اتحاد انسانی نیست.
🔸ایران با مردمش زنده است و مردم ایران با هم. جنگ ممکن است لحظههایی از ترس و دشواری بههمراه داشته باشد، اما چیزی که بهجا میماند، روایت شجاعت و مهربانی انسانهاست. این روزهای سخت، یادآوری کرد که ما با هم قویایم و هیچ تهدیدی نمیتواند نوری را که در دل یک ملت روشن است، خاموش کند.
🔸مردم ایران نشان دادند که عشق به وطن یک حقیقت زنده است؛ حقیقتی که از دلها برمیخیزد و در عمل نمایان میشود. روزهای سخت گذرا هستند اما شکوه همدلی و فداکاری مردمان این سرزمین ماندگار خواهد ماند.
ibna.ir/x6Grx
@ibna_official
🔰کتاب و کتابخوانی در روزهای سخت؛
چراغ کتابفروشیهای ایلام روشن است
🔸در روزها و شبهایی که آسمان و زمین سرزمینمان در مقابل جنگی نابرابر و تحمیلی ایستادو فضای ذهنی و روانی مردم همراه این حادثه اجتماعی ملی شد،کتابفروشیهای ایلام به عنوان مراکز فرهنگی فعالیت دارند و امید و انگیزه و انرژی مثبت را با کتاب به مردم هدیه دادند.
🔸حکایت کتابفروشیهای شهر ایلام در این روزهای جنگی و پر اضطراب، روایت استمرار جریان زندگی و تکاپوی مردم برای تقویت امید و پیروزی و آرامش است. در کتابفروشیها نشستهای تخصصی، خوانش و جمعخوانی ادبیات کلاسیک فارسی با توجه به شرایط خاص جنگ، برگزار میشود، اما نسبت به قبل از جنگ کمرنگ شده و حضور مخاطبان و مشتریان کتاب و انتخاب و خرید کتاب بر اساس ذائقههای مختلف، نشانه خوبی از روشنایی چراغ فرهنگ کتاب و کتابخوانی در ایلام است.
🔸با توجه به قطعی اینترنت و تعطیلات نوروز که مردم فراغت بیشتری دارند، استقبال از خرید کتابها خیلی خوب بود و بیشتر افراد در نبود شبکه های اجتماعی، فضاهای مجازی و سرگرمیهایی از این دست، به خواندن کتاب روی آوردهاند، خیلیها به خانه کتاب مراجعه کردند و میگفتندچون به اینترنت دسترسی ندارند، میخواهیم وقتمان را بیشتر با کتاب پر کنیم، درحالیکه به گفته خودشان قبلاً خیلی اهل مطالعه نبودهاند.
🔸این روزها کتابهای تاریخی، به ویژه تاریخ معاصر ایران خیلی تقاضا دارد و کتابهای مربوط به جنگهای جهانی، رفتار حکومتها و ایدئولوژیهای سیاسی پرفروش است.
ibna.ir/x6Grt
@ibna_official
🔰سطوری از «۱۳۱۸، خاطراتی از رهبر معظم انقلاب»؛
کتاب تاریخ، شعر و کتاب قصه و رمان هم میخواندم
🔸من در دوران جوانی زیاد مطالعه میکردم. غیر از کتابهای درسی خودمان که مطالعه میکردم و میخواندم، کتاب تاریخ، کتاب شعر و کتاب قصه و رمان هم میخواندم. به کتاب قصه خیلی علاقه داشتم.
🔸دفتر کوچکی داشتم که یادداشت میکردم. احادیثی را که دیروز یا همین هفته نگاه کرده باشم، یادم نمیماند، مگر اینکه یادآوری داشته باشد؛ اما آنهایی را که در آن دوره خواندم، کاملا یادم است. شما هم واقعا باید قدر بدانید؛ هر چه امروز مطالعه میکنید، برایتان می ماند و هرگز از ذهنتان زدوده نمیشود. دوره نوجوانی برای مطالعه و یاد گرفتن، دوره خیلی خوبی است. واقعا یک دوره طلایی است و با هیچ دوران دیگری قابل مقایسه نیست. من خیلی کتاب نگاه میکردم؛ منزل ما هم کتاب زیاد بود. پدرم کتابخانه خوبی داشت و خیلی از کتابها هم برای من مورد استفاده بود. البته خود ما هم کتاب داشتیم، کرایه هم میکردیم. نزدیک منزل ما یک کتابفروشی کوچکی بود که کتاب، کرایه میداد. من رمان و اینها که میخواندم، معمولا از آنجا کرایه میکردم.
ibna.ir/x6GsN
@ibna_official
🔰گزارش ایبنا از شیراز؛
بهار در کوچه «دهنادی» نغمه کتاب سر میدهد/ آنجا که دست دومها ارزش پیدا می کنند
🔸فروشگاههای کتاب دست دوم در گذر دهنادی شیراز خبر از بهار میدهند، گذری که مملو از فروشگاههای کتاب دست دوم است و خیلی از کتابخوانهای شیرازی، در جستوجوی کتابهایی هستند که تقریبا نایاب شده است.
🔸در میانه جنگ رمضان، دهنادی هم دستخوش رویدادهای فروردین ۱۴۰۵ است و با وجود غیرحضوری شدن مدارس و دانشگاه و مراکز علمی به ندرت میتوان دانشآموزان و دانشجویان را در کتابفروشیهای این گذر دید. اما سایر فروشگاهها تا حدودی شاهد حضور علاقهمندان به صید و شکار و طبیعت گردانی است که در بهار زیبای شیراز و اطراف این شهر برای فراغت از هیاهو و نگرانیهایشان به دل طبیعت و دشت و دمن میزنند.
🔸در گذر دهنادی که قرار بود یک مجتمع فروشگاهی به کتابفروشیها اختصاص یابد و بافت تاریخی این بخش از شیراز جایی برای گردشگران ادبی باشد، اکنون سالهاست وعده شورای اسلامی شهر و شهرداری تحقق نیافته و همچنان کسب و کارها به شیوه قبل اداره میشوند، با این تفاوت که هزینهای برای سنگ فرش شدن آن انجام شد اما با پارک خودروها در این گذر کمتر نشانی از آن میتوان دید.
🔸خیابان دهنادی به گونهای یک محور فرهنگی تلقی میشود و پیشنهاد ساخت مجتمع فرهنگی کتاب در این خیابان نیز سال ۱۳۹۱ با همین نگاه ارایه شد که در خصوص مشخصات مجتمع فرهنگی کتاب دهنادی توسط شهرداری عنوان شد، این مجتمع فرهنگی ۷۰۰ مترمربع مساحت خواهد داشت.
ibna.ir/x6GrJ
@ibna_official
🔰سالروز درگذشت عباس کاتوزیان، نقاش بزرگ واقعگرای ایران؛
نقاشی که ایران را عاشقانه بر بوم روایت کرد
🔸عباس کاتوزیان در سال ۱۳۰۲ در تهران متولد شد. از همان کودکی، برخلاف بسیاری از همدورههایش، مسیر خود را یافت، به جای تقلید از هنر مدرن غرب، به مکتب کمالالملک، پدر نقاشی واقعگرای ایران، دل بست و او را به عنوان مرشد خود برگزید.
🔸کاتوزیان در دوران طلایی هنر ایران زیست؛ زمانی که بسیاری از هنرمندان به دنبال سبکهای نوین و بعضاً انتزاعی بودند، او مصممتر از همیشه پای در مسیر رئالیسم نهاد و این جنبش را در ایران تثبیت کرد.
🔸او معتقد بود هنر باید راستین و بیپیرایه باشد؛ همان طور که خود در گفتوگویی اظهار داشت: «من عاشق کشورم، سنتها و آداب این سرزمین باستانی هستم. من عاشقانه تلاش کردهام تاریخ استقلال کشورم را بر روی بوم روایت کنم.»
🔸شهرت کاتوزیان تنها محدود به ایران نبود. درخشش آثار او فراتر از مرزها رفت و توانست زبان مشترک هنر را با جهان سخن بگوید. آثار او در پنج گالری در آمریکا، دو گالری در فرانسه و موزه ملی بریتانیا در لندن به نمایش درآمد.
🔸نقاشیهای او بیش از ۲۰۰ بار بر جلد مجلات معتبر جهان نقش بست. یکی از دلایل این محبوبیت جهانی، سوژههای ماندگاری چون «دختر کرد»، «دختر قشقایی» و «دختر بندرعباسی» بود؛ آثاری که چنان با احساس و جزئیات دقیق خلق شدهاند که هر بینندهای را مجذوب خود میکنند.
ibna.ir/x6GsT
@ibna_official
🔰روایتهایی واقعی از رنج، رهایی و بازپسگیری زندگی
بخشیدن هدیه به خود ماست
🔸«موهبتهای بخشودن» روایتی از ۲۰ داستان واقعی که نشان میدهد بخشش، بیش از آنکه یک شعار اخلاقی باشد، مسیری دشوار، پرپیچوخم و در عین حال رهاییبخش است.
🔸کتاب از همان صفحههای ابتدایی، به خواننده میفهماند که قرار نیست با یک متن کلیشهای درباره «ببخش تا آرام شوی» روبهرو باشد. بخش آغازین با اطلاعات کتابشناختی، تقدیمنامهها و یادداشت دبیر مجموعه «خوب زیستن» شروع میشود؛ بابک عباسی، دبیر مجموعه، در یادداشت خود توضیح میدهد که «خوب زیستن» در این مجموعه، به معنای یک زندگی بیدرد و بیمسئله نیست. او از فلسفه بهعنوان چیزی یاد میکند که هم «مشق مرگ» است و هم «هنر زندگی»؛ امری که اگر فقط در دانشگاه و کتابها بماند، شاید درگیرکننده و جذاب باشد، اما تا وقتی به زندگی روزمره ما قدم نگذارد، تغییری در کیفیت زیستنمان ایجاد نمیکند. این مجموعه میکوشد فلسفه را از سطح نظریهها پایین بیاورد و در سطح تصمیمها، روابط، رنجها و دوگانههای واقعیِ آدمهای معمولی قرار دهد؛ آدمهایی که میخواهند «خوب» زندگی کنند، نه لزوماً «بیدرد».
🔸قبل از آنکه وارد متن اصلی شویم، کتاب به شکلی نامحسوس دو پیام را منتقل میکند: یکی اینکه بخشش، مسئلهای عمیقاً انسانی و مشترک است، نه یک بحث سرد و دانشگاهی؛ و دوم اینکه این کتاب نه یک رساله آکادمیک است و نه یک دفترچه خودیاری ساده، بلکه ترکیبی است از تأمل، تجربه شخصی و روایت. چنین بستری، خواننده را آماده میکند تا با حوصله به سراغ مقدمه و سپس ۲۰ فصل اصلی برود؛ فصلهایی که هرکدام، قطعهای از پازل پیچیده رنج و رهایی انسان معاصر را پیش چشم او میگذارند.
🔸در هر فصل، نویسنده تنها به بیان خطیِ حوادث بسنده نمیکند؛ بلکه تلاش میکند تجربه عاطفی شخصیت را در گذر زمان نشان دهد: از لحظه حادثه، شوک اولیه، انکار، خشم، تلاش برای فرار، تا تنهاییهای بعدی، تردیدها و نهایتاً آن نقطهای که فرد احساس میکند باید تصمیمی تازه بگیرد؛ تصمیمی درباره اینکه با این رنج چه خواهد کرد.
ibna.ir/x6GsM
@ibna_official
🔰مترجم «ادبیات متعهد؛ چالشهای دیروز و امروز» در گفتوگو با ایبنا:
سیلوی سروواز تعهد ادبی را از تعهد فکری مجزا میداند
🔸پریوش صفا، مترجم کتاب «ادبیات متعهد؛ چالشهای دیروز و امروز» گفت: سیلوی سروواز، مولف این اثر در مورد پیچیدگیهای ادبیات متعهد به نکاتی اشاره میکند که شاید برای خیلیها روشن نباشند؛ او در واقع تعهد ادبی را از تعهد فکری مجزا میداند.
🔸این کتاب بهویژه برای دانشگاهیان و به طور کلی برای همه علاقهمندان به موضوعات جدی اجتماعی میتواند مفید باشد.
🔸سیلوی سرووآز هدف خود را از نوشتن این کتاب، آشکار ساختن غنا و پیچیدگیهای این نوع ادبی میداند یعنی کمک به درک چالشهای آن و هدفی که این نوع ادبی در پی آن است. در مورد پیچیدگیهای این نوع متن، مؤلف کتاب به نکاتی اشاره میکند که شاید برای خیلیها روشن نباشند. او در واقع تعهد ادبی را از تعهد فکری مجزا میداند.
🔸نویسنده متعهد را همه به عنوان یک نویسنده میشناسند که آثارش جایگاه خاصی در نظر مردم برایش ایجاد کرده است و شاید به همین جهت تعهد فکری و عقایدش هم به کام خوانندگانش شیرینتر میآید. او میتواند فعالیت حزبی و سیاسی داشته باشد یا نه. اما به هر حال شاید نام او به پشتوانه آثاری که علاقهمندانش میشناسند ارزش بیشتری به نگاهی که به مسائل اجتماعی و سیاسی دارد میبخشد.
ibna.ir/x6GnF
@ibna_official
🔰مدیر کتابفروشی پیک در گفتوگو با ایبنا گفت؛
انعطاف، کلید بازگشت مشتری به کتابفروشی است
🔸نسخه جدید برای کتابفروشیهای قدیمی
🔸مدیر کتابفروشی پیک معتقد است، کتابفروش باید تجربهای متفاوت مبتنی بر ارتباط انسانی، اعتماد و گفتوگوی فرهنگی در خریدار ایجاد کند.
🔸نقش فروشنده در کتابفروشی بسیار فراتر از یک فروشنده ساده است؛ او باید مشاور فرهنگی باشد. حداقل کاری که یک کتابفروش میتواند انجام دهد، این است که درباره کتابهای موجود شناخت نسبی و خلاصهای در ذهن داشته باشد تا بتواند توضیحی دقیق و کاربردی به مشتری ارائه دهد و خریدار را به انتخابی آگاهانه برساند.
🔸افزایش مداوم قیمت کتاب بهدلیل نوسانات اقتصادی، باعث شده بسیاری از خانوادهها خرید کتاب را از سبد اصلی خود حذف کنند. در کتابفروشی تلاش میکنیم مردم را به کتابخوانی تشویق کنیم، اما واقعیت این است که مشکلات مالی بر تصمیمگیری آنها تأثیر مستقیم دارد.
ibna.ir/x6G3v
@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «هخامنشیان در تاریخنگاری ساسانی»؛
غیبت هخامنشیان در تاریخنگاری ساسانی
🔸چرا یادی از هخامنشیان در آثار تاریخی و روایات ملی بازمانده از دورههای قدیم باقی نمانده و دلیل این فراموشی ظاهری چیست؟ از همان آغاز آشنایی مورخان غربی با منابع تاریخ ملی ایران، همواره این پرسش مطرح بود که چرا تاریخ و دودمان هخامنشی که در منابع غربی نمود فراوان یافتهاند. در تاریخنگاری ایرانی خبری نیست و این مساله سپس با رمزگشایی متون میخی برای ایرانیان نیز پرسش برانگیز شد.
🔸نگارنده در تلاش است تا با بررسی منابع ایرانی و غیرایرانی بازمانده از دوره هخامنشی تا اسلامی، نگاهی دقیقتر به یاد هخامنشیان در «ایرانشهر» در دوره ساسانی بیندازد. یافتههای پژوهش حاضر نشان خواهد داد که ساسانیان، هخامنشیان را آنگونه که خود میخواستند، بهیاد میآوردند و بنابراین نمیتوان از یک «فراموشی» گسترده و شگفتآور در ایران باستان سخن گفت.
🔸از مدتها پیش و پس از آشنایی مورخان نوین غربی با تاریخنگاری ایرانیان همواره پژوهشگران خلا بزرگی در تاریخ مکتوب ایران مشاهده میکردند که همانا نبود فصلهای مختص تاریخ مادها، هخامنشیان، مقدونیان و اختصاص بخش کوچک و اغلب مغلوطی از منابع تاریخی ایرانی به اشکانیان بود. این پرسش که به راستی چرا این دورهها در تاریخنگاری ایرانی این چنین نادیده گرفته شدهاند نیازمند پاسخ مشخصی از جانب پژوهشگران بود و بنابراین از نیمه دوم سده ۱۹ میلادی و همزمان با نخستین رمزگشایی خط میخی و تطبیق آن با نوشتههای مورخان یونانی و رومی از یک سو و تفاوت آن با نوشتههای مورخان ایرانی از دیگرسو، مورخان معاصر به دنبال یافتن پاسخی مناسب برای این مسئله مهم بودهاند.
🔸پژوهش حاضر در صدد است تا با تکیه بر همه آثار مذکور و همچنین نگاهی نو به منابع موجود، نتیجه جدیدی درباره این موضوع ارائه دهد. در واقع هدف کتاب حاضر اثبات تغییر ماهیت هخامنشیان در تاریخنگاری ساسانی به شکلی آگاهانه و به دلایل سیاسی و دینی توسط اندیشمندان این دوره است. اثبات چنین نظریهای نیازمند بررسی حضور هخامنشیان در حافظه و منابع مکتوب مردم منطقه به ویژه قلمرویی که بعدها ساسانیان از آن خود کردند از آسیای مرکزی تا میانرودان است و بنابراین نقطه آغاز کار از زمان تشکیل نخستین حکومت فراگیر و باثبات در جغرافیای مذکور یعنی پادشاهی سلوکی خواهد بود.
ibna.ir/x6Gk3
@ibna_official