🔰اولینهای داستاننویسی/ گلستان؛
نقطه آغاز داستاننویسی در گرگان/ پیونددهنده نسلها و پدر ادبیات داستانی گلستان کیست؟
🔸 اگر از آغاز داستاننویسی در گرگان و دشت عبور کنیم و به مرحلهای برسیم که ادبیات داستانی این اقلیم به تکامل، خودآگاهی، تداوم و اثرگذاری برسد، بدون شک نامی که در کانون توجه قرار میگیرد، سیدحسین میرکاظمی است. کسی که ادبیات داستانی منطقه را از پراکندگی به سمت حافظهای مکتوب و قابل ارجاع سوق داد و به آن هویت تاریخی بخشید.
🔸ادبیات داستانی معاصر در گرگان و استان گلستان، بر خلاف پیشینه کهن روایت و قصهپردازیهای شفاهی و نیز پیشینه غنی در حوزه شعر، مسیری آرام، تدریجی و کمتر رسانهای شده را در این خطه طی کرده است.
🔸در دهههایی که مرکزگرایی فرهنگی، مجال دیده شدن را از نویسندگان شهرستانی میگرفت، شماری از نویسندگان بومی با تکیه بر تجربه زیسته، اقلیم، زبان و مسائل اجتماعی منطقه و حتی فرصت ایجاد شده برای مهاجرت، بنیانهای نخستین داستاننویسی مدرن را در گرگان و گلستان بنا نهادند.
🔸سیدحسین میرکاظمی را میتوان بهحق «پدر ادبیات داستانی گلستان» نامید، چون پیش از او کسی این قالب مهم ادبی را بهصورت حرفهای، هنری و با حجم بالای کار ارائه کرده است.
🔸نخستین نویسنده مشهور سرزمین گرگان سیدحسین میرکاظمی بوده و همزمان در چند حوزه کودک و نوجوان، بزرگسال، گردآوری افسانهها و مقالات و مقولات ادبی و تربیتی به تألیف و تدوین پرداخته است، گفت: نخستین اثرش را به نام «دانش و بینش در روستا» از سوی وزارت آموزشوپرورش منتشر کرد که اثری غیرداستانی و گزارش گونه و خاطراتی در زمینه مسائل آموزشوپرورش و کندوکاوی پیرامون آن است.
🔸میرکاظمی در ۶ دهه اخیر هرگز از پا ننشسته و همواره در حال تولید آثار مختلف فرهنگی ادبی هنری است. او در حدود یک دهه اخیر به نقاشی نیز علاقهمند شده و در این حوزه نیز آثار خاص خود را تولید کرده است.
ibna.ir/x6FtC
@ibna_official
🔰ایبنا گزارش میدهد؛
سال پُرنوسان کاغذ؛ از ثبات کوتاه تا جهش طولانی
🔸بازار کاغذ و ملزومات صنعت چاپ، سال ۱۴۰۴ یکی از پرنوسانترین دورهها بود؛ سالی که با ثبات نسبی آغاز شد، اما متأثر از رکود، شوکهای روانی، سیاستهای گمرکی، اختلال در واردات و کاهش قدرت خرید، با جهش کمسابقه قیمتها تمام شد.
🔸نگاهی تحلیلی به بازار کاغذ و ملزومات مورد نیاز فعالان صنعت چاپ در سال ۱۴۰۴، روایتگر ثبات نسبی در ماههای ابتدایی سال است، سالی که در ادامه با رشد پیوسته و گاه جهشی قیمتها، به یکی از چالشبرانگیزترین سالها برای صنعت چاپ و نشر کشور تبدیل شد.
🔸آنچه از مرور تحولات بازار کاغذ در سال ۱۴۰۴ برمیآید، تصویری از بازاری ناپایدار، وابسته به متغیرهای بیرونی و آسیبپذیر در برابر شوکهای اقتصادی و سیاسی است؛ بازاری که افزایش مستمر قیمتها در آن، نهتنها تولیدکنندگان بلکه مصرفکنندگان نهایی محصولات فرهنگی را نیز با چالشهای جدی مواجه کرده است
ibna.ir/x6FXC
@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «صنعت فرهنگ» نوشته هاینتس اشتاینرت؛
انتقال فرهنگ الزاماًً نامتقارن است
🔸مولف، فکر میکند که «نمیتوان فرض کرد که مردم لندن یا نیویورک همانقدر از پسزمینه وینی وی مطلع باشند که وی از پسزمینه لندنی و نیویورکی آنان». مولف در اینجا به وجه دیگری از امپریالیسم فرهنگی میاندیشد: «انتقال فرهنگ الزاماًً نامتقارن است.»
🔸کتاب در پی پاسخ به این پرسش است که «رگبار تولیدات صنعت فرهنگ را چگونه باید فهمید؟» چنین به نظر میرسد که نقد فرهنگی معاصر، بیش از آنکه روشنگر بوده باشد، باعث سردرگمی شده است. دستیابی به معیاری منصفانه برای ارزیابی این محصولات کار دشواری است. هدف محوری کتاب فراهمآوردن رهنمودهایی برای این معضل است. کتاب دورنمایی از قاموس مفهومی طرحشده آدورنو و هورکهایمر ارائه میکند، اما از توضیح صرف ایدهها و رهیافت تحلیلی آنان برای نشاندادن چگونگی بهکارگرفتن تحلیل انتقادی درباره مسائل امروز فراتر میرود. اثر اشتاینرت، خوانندگان را به درگیری فکری با انواع محصولات صنعت فرهنگ ترغیب میکند تا تفکیک سادهانگارانه میان فرهنگ والا و پست و نیز برچسبهای تنگنظرانه را کنار بگذارند.
🔸کتاب اشتاینرت با تمرکز بر متن جستار «صنعت فرهنگ»، ضمن توصیف و تحلیل تفصیلی رویکرد انتقادی آدورنو و هورکایمر، از رهیافت دوگانهانگار فراتر رفته، ویژگیها و امکانهای دیگری را در باب موضوع مطرح میکند. کتاب هم فهم و دریافت گستردهتری از ایدههای نظری، تحلیلی و تاریخی نویسندگان ارائه میکند و هم برای محققان و دانشجویان که عملگرایانهتر به این ایدهها مینگرند، با بررسی مثالهای میدانی، روشها و فنون تحقیق تجربی مشخصی ارائه میکند. بهعلاوه، با توجه به الگوی زبانی و روشی، میتواند به مدیران و تولیدکنندگان حوزه فرهنگ، رسانه و هنر نیز کمک کند. در مجموع، کتاب از لحاظ نظری، روشی و کاربردی، اثر معتبر و مهمی است که ضمن ادامه سنت انتقادی، وجوه دیگری از نوع مواجهه با پدیدههای فرهنگی را به خواننده معرفی میکند
ibna.ir/x6Grc
@ibna_official
🔰نگاهی به تنها تجربه رسمی وولف در نمایشنامهنویسی؛
ویرجینیا وولف و تجربه کمیاب «فرشواتر»
🔸«فرشواتر» تنها نمایشنامه طنزآمیز ویرجینیا وولف است که در سال ۱۹۳۵ نوشته شد؛ اثری که حالوهوایی کاملاً متفاوت با رمانهای مدرنیستی و جدی او دارد و بیشتر شبیه یک بازیگوشی ادبی و طنزی خانوادگی است.
🔸ویرجینیا وولف در ادبیات بهسبب رویکرد منحصربهفردش به روایت، شناخت ذهن انسان و ثبت تجربه زیسته شهرتی جهانی دارد. او از برجستهترین نویسندگان مدرنیست است که با کنار گذاشتن روایتهای کلاسیک و حادثهمحور، توجه را به زندگی درونی شخصیتها و کیفیت آگاهی انسانی معطوف کرد. مهمترین ویژگی روایی او استفاده استادانه از تکنیک سیال ذهن است؛ شیوهای که در آن داستان نه بر اساس یک خط داستانی بیرونی، بلکه بر مبنای جریان پیوسته افکار، احساسات، خاطرات و برداشتهای لحظهای شخصیتها پیش میرود. این رویکرد در آثاری چون «خانم دالووی» و «بهسوی فانوس دریایی» در کاملترین شکل خود دیده میشود.
🔸او بهعنوان یکی از ستونهای ادبیات مدرن، بهسبب روایت سیال ذهن، توجه به روان انسان، زبان شاعرانه و نگاه انتقادی به وضعیت زنان در تاریخ شناخته میشود. آثار او همچنان از برجستهترین و تأثیرگذارترین نمونههای رمان مدرن قرن بیستم بهشمار میآیند.
🔸«فرشواتر» اثری کوچک اما جذاب در میان نوشتههای وولف است؛ نمایشی که برخلاف جدیت آثار اصلی او، بهعمد سبک غیرجدی دارد و تصویری کمتر شناختهشده از طبع شوخ و روحیه نقادانه این نویسنده بزرگ ارائه میکند.
ibna.ir/x6Gtp
@ibna_official
🔰به مناسبت روز دندانپزشک؛
سپیدپوشانی در میانه مته و متن؛ واکاوی زیست دوجانبه دندانپزشکان ادیب
🔸بیستوسوم فروردینماه، روز دندانپزشک، مجالی است برای بازخوانی یک پدیده جالبتوجه: حضور پررنگ جراحان دندان در صف اول ادبیات، تاریخپژوهی و ترجمه. این گزارش روایتی است از چهرههایی که از میان یونیتهای دندانپزشکی به تالارهای اندیشه قدم گذاشتهاند.
🔸نباید از یاد برد که ساختار آموزشی در ایران، بسیاری از صاحبان هوشهای برتر را به سمت رشتههای پزشکی سوق داده است. این افراد که غالباً از دوران نوجوانی با کتاب و کلمه مانوس بودهاند، پس از فراغت از تحصیل و تسلط بر حرفه خود، دوباره به سوی علایق ریشهدار خود بازمیگردند. نتیجهی این بازگشت، تولد آثاری است که دقت علمی جراح را با لطافت روح هنرمند درآمیخته است.
🔸یکی از چهرههای ماندگار که نامش با تاریخ پزشکی ایران گره خورده، محمدابراهیم ذاکر است. او که خود در حرفه دندانپزشکی استخوان خرد کرده، با چیره دستی یک جراح، به سراغ متون کهن و غبارگرفته رفته است.
🔸اگر بخواهیم از شاعری نام ببریم که نبض شعرش در راهروهای کلینیک میزند، باید به حسن شهابینژاد اشاره کنیم. این متخصص درمان ریشه که در کرمان به تدریس و طبابت مشغول است، اشعار بسیاری را در همان دقایق کوتاه استراحت میان دو بیمار سروده است.
🔸بخش بزرگی از غنای ادبی جامعه دندانپزشکی مدیون حضور زنانی است که با ظرافت نگاه خود، ابعاد نادیدهای از این حرفه را روایت کردهاند. نامهایی چون فرناز فرازمند، بهار خامنهپور، مریم جمشیدی، الهیار نزادی و رباب نجفی، لرزهنگاران روح انسانی در محیطهای درمانی هستند. این هنرمندان که آثارشان در پادکستها و محافل ادبی مورد توجه قرار گرفته، ثابت کردهاند که دندانپزشکی نه یک شغل، بلکه یک «موقعیت انسانی» برای درک بهتر جهان است.
ibna.ir/x6GsZ
@ibna_official
🔰گفتوگو با ابراهیم اسکافی درباره کتاب «ایران در حرکت»؛
راهآهن ایران را به حرکت درآورد
🔸ابراهیم اسکافی گفت: هدف از کتاب «ایران در حرکت؛ جابجایی، فضا و راهآهن سراسری ایران» نه سیاسی بوده است و نه ایدئولوژیک. در حقیقت بنای این کتاب بر این بوده تا تأثیر راهآهن بر مردم را نشان دهد. اینکه از ابتدا مردم چه تخیلی نسبت به راهآهن داشتند و احداث آن چه تأثیری بر زندگی آنان گذاشت.
🔸 در این کتاب به خوبی تخیل ایرانیان از راهآهن در دوران پیش از تأسیس آن، از طریق کتابهای خاطرات و سفرنامهها بررسی شده است. راهآهن بیش از آنکه جنبه کارکردی خاصی داشته باشد، مظهر تمدن و ورود به دنیای مدرن بود. از این جهت شاهد هستیم که مسیرهای گوناگونی برای این راهآهن پیشنهاد شده است. از بعضی جهات نیز آنگونه که در این کتاب تحلیل شده است، نتیجه حاصله خلاف آن چیزی بود که انتظار داشتند. از جمله تصور بر این بود که سیروسیاحت باعث اسطوره زدایی گردیده و شهروندان را سکولارتر خواهد کرد، اما چیزی که رخ داد آن بود که راهآهن مسیرهای زیارتی را تسهیل کرد.
🔸هدف از این کتاب نه سیاسی بوده است و نه ایدئولوژیک. در حقیقت بنای این کتاب بر این بوده است تا تأثیر راهآهن بر مردم را نشان دهد. اینکه از ابتدا مردم چه تخیلی نسبت به راهآهن داشتند و احداث آن چه تأثیری بر زندگی آنان گذاشت. این اثر بیش از هر چیز جنبه پژوهشی و تاریخی دارد و قرار نیست هیچگونه دیدگاه سیاسی یا ایدئولوژیک را پشتیبانی یا نقض نمیکند. مطبوعات روز و منابع مورد واکاوی قرار گرفتهاند.
ibna.ir/x6Grn
@ibna_official
🔰به یاد دانشآموزان میناب؛
محفل شعر «نیمکتهای آسمانی» در ارومیه برگزار شد
🔸 محفل شعر «نیمکتهای آسمانی» به مناسبت چهلم شهادت دانشآموزان مدرسه میناب در ارومیه برگزار شد.
🔸مدیرکل کتابخانههای عمومی استان آذربایجانغربی نیز در این مراسم گفت: امروز در این محفل شعر و ادب و همزمان با سراسر کشور، جمع شدهایم تا نام و یاد رهبر شهید و کتابخوان و 167 گل نوشکفته مدرسه شجره طیبه میناب را با طنین رسای شعر و ادب گرامی بداریم تا هر ضمیر آگاهی بر جنایت شقیترین اشقیای عالم در ایران صحه بگذارد؛ چنانچه، اهالی قلم از روزهای آغازین واقعه، با قلبی مالامال از غرور و فخر ایرانی بودن، اشعار خود را سرودند و فریاد اقتدار ایران را سر دادند و غم یک ملت بزرگ در کلام وزین شعر و ادبیات که رهبر کتابخوان و شهید نیز علقه ویژه داشت متجلی شد.
🔸چنانچه در بیانیه نهاد کتابخانههای عمومی کشور و فراخوان به رستاخیز ملی آگاهی در سنگر کتابخانهها نیز آمده است، فرهنگ این سرزمین نه در کالبد سنگ و خشت، که در شریانهای حیاتی تکتک فرزندان این مرز و بوم جاری است و با هر به ظاهر ضربهای که بر پیکر علم و فرهنگ این سرزمین وارد میکنند، ققنوسی از آگاهی و اتحاد، از خاکستر آن برخواهد خاست.
ibna.ir/x6Gth
@ibna_official
🔰عباس خامهیار در یک یادداشت بررسی کرد؛
تحولات اخیر را باید در بستر رقابتهای ژئوپلیتیکی گستردهتر در خاورمیانه تحلیل کرد
🔸باید توجه داشت که شرایط ایران با بسیاری از نمونههای پیشین متفاوت است. وجود ساختار دولتی تثبیتشده، انسجام سرزمینی، تجربه تاریخی در مواجهه با فشارهای خارجی، و برخورداری از ظرفیتهای انسانی و نهادی، عواملی هستند که امکان تحقق سناریوهای فروپاشی را با پیچیدگیها و موانع جدی مواجه میکنند.
🔸فشارهای بیسابقه و جنگهای نظامی، امنیتی و اقتصادی علیه ایران، بخشی از یک الگوی کلانتر تلقی میشود که هدف آن، محدودسازی ظرفیتهای ژئوپلیتیکی بازیگران مستقل منطقهای است. برخلاف رویکردهایی که این تحولات را صرفاً در قالب «تغییر رفتار» یا «مهار منطقهای» تحلیل میکنند، این نگاه بر آن است که مجموعه فشارها میتواند در جهت تضعیف انسجام ساختاری و کاهش قدرت کنشگری منطقهای ایران ارزیابی شود. به بیان دیگر، ایران بهعنوان یکی از کانونهای مهم قدرت در غرب آسیا، در معرض راهبردی قرار دارد که میکوشد از طریق ترکیب ابزارهای سخت و نرم، دامنه نفوذ و ظرفیتهای راهبردی آن را کنترل کند.
🔸باید توجه داشت که شرایط ایران با بسیاری از نمونههای پیشین متفاوت است. وجود ساختار دولتی تثبیتشده، انسجام سرزمینی، تجربه تاریخی در مواجهه با فشارهای خارجی، و برخورداری از ظرفیتهای انسانی و نهادی، عواملی هستند که امکان تحقق سناریوهای فروپاشی را با پیچیدگیها و موانع جدی مواجه میکنند. همچنین، پویاییهای داخلی و منطقهای نشان میدهد که هرگونه بازچینی ژئوپلیتیکی، الزاماً خطی و یکسویه نیست و با واکنشها و مقاومتهای چندسطحی روبهرو میشود.
🔸تحولات اخیر را باید در بستر رقابتهای ژئوپلیتیکی گستردهتر در خاورمیانه تحلیل کرد؛ رقابتهایی که در آنها تلاش برای بازتعریف نقشها، مهار قدرتها و مدیریت منابع منطقهای نقش محوری دارد. اما در عین حال، تعمیم الگوهای تجزیه یا فروپاشی به ایران، بدون در نظر گرفتن ویژگیهای خاص این کشور، میتواند به سادهسازی بیش از حد واقعیتهای پیچیده منطقه بینجامد. از اینرو، تحلیل دقیق این روندها مستلزم توجه همزمان به راهبردهای خارجی و ظرفیتهای داخلی است؛ جایی که برآیند این دو، مسیر آینده تحولات را تعیین خواهد کرد.
ibna.ir/x6Gt7
@ibna_official
🔰با حضور اهالی فرهنگ و هنر؛
«امینِ ایران»؛ آیین سوگ اربعین رهبر شهید انقلاب برگزار میشود
🔸آیین بزرگداشت رهبر شهید انقلاب، از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با حضور اهالی فرهنگ و هنر برگزار میشود
🔸در این آیین که به یاد آن شهید والامقام و فرزندان عزیز و صدیق ایشان در میناب و جایجای این خاک پهناور برگزار میشود، جمعی از اهالی فرهنگ و هنر، با خوانش اشعار، سوگنوشتهها و بیان خاطرات، به ادای احترام ایشان و فرزندان شهید ملت ایران میپردازند
ibna.ir/x6GsW
@ibna_official
🔰خاطرات هاشمی رفسنجانی در «اوج دفاع»؛
رئیس سازمان انرژی اتمی میگوید آلمانیها اجناس خریده شده ما را ترخیص نمیکنند
🔸ظهر آقای [رضا] امراللهی[رئیس سازمان انرژی اتمی] آمد و گزارش مذاکره با هیات فرانسوی را داد و گفت آلمانیها اجناس خریده شده ما را ترخیص نمیکند.
🔸جلسه قرارگاه تشکیل شد. گزارش عقبنشینی نیروی زمینی از ارتفاعات سومار را دادند. خیلی ضعیف دفاع کردهاند. اعضای ستاد نیروزی زمینی با صراحت گفتهاند، بدون کمک نیروهای داوطلب نمیتوانند از خطوط به نتیجه مشخصی نرسیدیم. قرار شد آقای رضایی بیاید تا تصمیمگیری شود.
ibna.ir/x6Gtb
@ibna_official
🔰بازگویی کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ به قلم علی رهنما؛
خردهتاریخ ۲۸ مرداد
پشت پرده کودتا: اوباش، فرصتطلبان، ارتشیان، جاسوسان
🔸نویسنده طی بررسی منابع کمتر مطالعه شده، بر شواهدی که مدتها تحت سایه قرار داشت نوری از آگاهی افکنده و نشان داده است که چگونه گروه کوچکی از سیاستمداران با نفوذ بریتانیایی و کارگزاران قدرت، با ارتباطات همهجانبه خود، از طریق اعزام عوامل عملیاتی سازمان سیا به ایران نقشهای جدید، عملی و در نهایت موفقیتآمیز برای کودتا طراحی کردند. درواقع کتاب میکوشد خردهتاریخی مفصل آندست از وقایعی را ارائه دهد که در ۲۸ مرداد به اوج خود رسید.
🔸علی رهنما با بهرهگیری از منابع آمریکایی، بریتانیایی و ایرانی فاصله چهارروزه بین کودتای شکستخورده اول و کودتای موفقیتآمیز دوم را با دقت زیر ذرهبین برده و چگونگی ایدهپردازی دو کودتا، توجیهات عقلانی آن و نحوه اجرایش بهدست بازیگران داخلی و خارجی را بررسی کرده است.
ibna.ir/x6Gt6
@ibna_official
🔰نویسنده و شاعر گیلانی:
جوانها آنقدر بنویسند تا روزی شاهکار خلق کنند
🔸افشین معشوری نویسنده، شاعر و روزنامهنگار گیلانی با توصیه به نویسندگان جوانی که توقع دارند با نخستین اثرشان شاهکار کنند، گفت: اگر میخواهید شاهکار خلق کنید، بروید دنبال مقوله دیگری، باید آنقدر بنویسید تا شاهکارتان روزی زاده شود.
🔸من داستان نمینویسم تا کسی خوشش بیاید یا نیاید، اگر خواننده با نوشته من همذاتپنداری کند، بسیار برایم جالب توجه است؛ اما در غیر اینصورت هم گوشهای غمبرک نمیزنم و عزا نمیگیرم. ساده بگویم؛ من جهان زیستهام را روایت میکنم و گاهی درد و رنج خودم -و آدمهایی مثل خودم- را داستان میکنم؛ در واقع راوی و نویسنده در بسیاری از لحظات داستانهایم یکی هستند، در حالی که میتواند یکی هم نباشد.
🔸در بسیاری از لحظات این رمان، از گرفتاریهای جامعه حرف میزنیم، اینکه راوی زن است و نویسنده مرد به این معنا نیست که آن معضل، زنانه است. منِ نویسنده مرد بسیاری از حرفهای خودم را روی زبان آتیه میگذارم و میشد برعکس هم باشد، یعنی مرد داستان این قصه را روایت کند.
🔸اعتقاد ندارم که زن در جامعه ما مورد ظلم واقع میشود؛ به نظرم این دیدگاه باید به این صورت اصلاح شود که همه مردم ممکن است مورد ظلم قرار گیرند که میتوانند زن یا مرد باشند اما به صورت واضح زنها عمدتاً به دلیل ساختارهای موجود از پیش نیز در حاشیه بودند و مظلومتر واقع شدهاند
ibna.ir/x6FZ5
@ibna_official