🔰نگاهی به «هگل در مغز سیمی» اثر اسلاوی ژیژک؛
هگل به روایت ژیژک در عصر تکینگی و پلیس دیجیتال
🔸وقتی مغز به شبکه وصل میشود
🔸️کتاب «هگل در مغز سیمی» اثر اسلاوی ژیژک با ترجمه عباس زیدیزاده، با پیوندزدن خوانشی رادیکال از هگل به مباحثی چون هوش مصنوعی، مغز سیمی، تکینگی و سرمایهداری دیجیتال، نشان میدهد که پروژههای حذف تناقض، خطا و شکست از انسان، نهتنها ناممکناند، بلکه خود به شکلهای تازهای از سلطه، نظارت و بحران سوژگی در عصر دیجیتال دامن میزنند.
🔸نقطه عزیمت کتاب این است که پرسش سادهبهنظررسیده اما بنیادین «ما کیستیم؟» را در افقی تازه طرح کند؛ افقی که در آن دیگر فقط با انسانِ گوشتوپوستدار و نهادهای سیاسی–اجتماعی کلاسیک سروکار نداریم، بلکه با نویدها و تهدیدهای پیوند مستقیم مغز و شبکه، سرمایهداری دیجیتال و ایده «انسان قابلکنترل» روبهرو هستیم. معرفی فارسی کتاب، از همان ابتدا مسئله را اینگونه صورتبندی میکند که چرا جهان، علیرغم تلاش فیلسوفان، سیاستمداران و دینورزان، «دگرگون نمیشود» و چرا انقلابها و شعارهایی چون آزادی و برابری، مدام در نقطهای فرو میمانند. پاسخ ژیژک – با تکیه بر هگل – این است: چون انسان، موجودی سراسر تناقض است و هیچ پروژهای که این تناقض را نبیند، جز سرکوب و بازتولید خفقان نتیجهای ندارد.
ibna.ir/x6Gvx
@ibna_official
🔰گفتوگوی ایبنا به بهانه روز جهانی حفاظت از بناهای تاریخی؛
خطر در کمین آرشیو پژوهش در ایران/ تولید بهترین مستندات توسط پژوهشگران مستقل
🔸همزمان با روز جهانی حفاظت از بناها و محوطههای تاریخی، مهدی تمیزی، نویسنده، پژوهشگر و عضو ایکوموس ایران، از ضعف ساختاری در پاسداری از میراث فرهنگی و آرشیوهای فرهنگی سخن گفت و از آسیبهایی که در جنگ رمضان به بناهای کهن ایران وارد شد، ابراز تأسف کرد و گفت: در ایران ما باید بیش از پیش از میراث فرهنگی پاسداری شود و نظام آرشیوی پایدار در حوزه میراث فرهنگی باید این دردانههای تاریخی را به درستی به دست آیندگان بسپارد.
🔸 تعداد زیادی از آثار فرهنگی ما، از محوطههای باستانی گرفته تا بناهای سادهتر از نظر معماری و آرایه، ارزششان نه در ظاهر، بلکه در اطلاعات تاریخی، هویت اجتماعی و دادههای فرهنگی نهفته است. یکی از نمونههای مهم، محوطههای تاریخی است؛ از شهر سوخته سیستان و تپه سیَلک کاشان گرفته تا گورستانهای گنبد و اصفهان و خوزستان. هرکدام از اینها، سندهای بیبدیل تاریخی، فرهنگی و هنریاند، اما چون فاقد تزئینات چشمگیر هستند، از دایره توجه خارج میشوند.
🔸مسئله ما تنها «ثبت» نیست؛ مسئله اصلی «آرشیو» است. ما بارها شاهد بودهایم که آثار ارزشمند تصویری، نوشتاری و پژوهشی در نهادهای گوناگون، یا گم شدهاند، یا از بین رفتهاند و یا عمداً کنار گذاشته شدهاند. این اتفاقها، در دستگاههای دولتی گوناگون به ویژه در دستگاههای دولتی بالادست امور فرهنگ و هنر، بسیار رایج است.
🔸حفاظت از میراث فرهنگی، بدون مشارکت مردم، سمنها، پژوهشگران و کنشگران امکانپذیر نیست. ما با ساختار بستهای مواجهایم که در آن، کنشگران فرهنگی نهتنها دعوت نمیشوند، بلکه گاه مزاحم تلقی میشوند. این بیاعتمادی، بزرگترین آسیب به حوزه حفاظت از فرهنگ و میراث فرهنگی است.
🔸اگر نهادهای متولی، اعتبار، تضمین و امنیت حقوقی برای خیرین فرهنگی ایجاد کنند، قطعاً شاهد شکلگیری نسلی جدید از واقفان حوزه میراث فرهنگی خواهیم بود.
ibna.ir/x6GwX
@ibna_official
🔰هدی اعظمیان مترجم «خرسی و پرپری» در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
لزوم نگاهی عمیقتر به صلح
🔸مترجم مجموعه «خرسی و پرپری» میگوید: اختلافنظرها اگر با پذیرش همراه شوند، مسیر دوستی را زیباتر میکنند. هدی اعظمیان از دوستی بدون مرزبندی، روشنگری تصاویر برای کودکان زیر سه سال و خطری به نام ترجمههای بیروح ماشینی میگوید.
🔸او با انتخاب کاراکترهای حیوانی، هرگونه مرزبندی فرهنگی را کنار میزند تا کودکان و حتی بزرگسالان از هر زمینهٔ اجتماعیای با داستان ارتباط برقرار کنند. از نظر او، انتقال طنز در ترجمه کاری دشوار است، اما تصاویر کتاب چنان روشنگرند که حتی کودکان زیر سه سال هم میتوانند بدون خواندن متن، با نگاه به تصاویر با داستان همسو شوند.
🔸اعظمیان معتقد است خوانش سطحی کتاب ممکن است صرفاً سرگرمی به نظر برسد، اما با نگاهی عمیقتر مفاهیمی چون صلح، پذیرش نگرشها و احترام به علایق یکدیگر در آن دیده میشود. او در عصر غلبهٔ تکنولوژی همچنان بر جذابیت بیبدیل داستانها تأکید دارد و هشدار میدهد که اگر هوش مصنوعی جای مترجم آشنا با فرهنگ را بگیرد، با ترجمههای ماشینیای مواجه خواهیم شد که «بوی ترجمه میدهند» و هیچ حسی به خواننده منتقل نمیکنند.
🔸به نظر میآید با استفاده از کاراکتر حیوان، هرگونه مرزبندی فرهنگی برای انتقال مفهوم دوستی برداشته شده و هر کودک و حتی بزرگسالی با هر فرهنگی میتواند از خواندن کتاب لذت ببرد.
ibna.ir/x6GsF
@ibna_official
🔰هدی اعظمیان مترجم «خرسی و پرپری» در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
لزوم نگاهی عمیقتر به صلح
🔸مترجم مجموعه «خرسی و پرپری» میگوید: اختلافنظرها اگر با پذیرش همراه شوند، مسیر دوستی را زیباتر میکنند. هدی اعظمیان از دوستی بدون مرزبندی، روشنگری تصاویر برای کودکان زیر سه سال و خطری به نام ترجمههای بیروح ماشینی میگوید.
🔸او با انتخاب کاراکترهای حیوانی، هرگونه مرزبندی فرهنگی را کنار میزند تا کودکان و حتی بزرگسالان از هر زمینهٔ اجتماعیای با داستان ارتباط برقرار کنند. از نظر او، انتقال طنز در ترجمه کاری دشوار است، اما تصاویر کتاب چنان روشنگرند که حتی کودکان زیر سه سال هم میتوانند بدون خواندن متن، با نگاه به تصاویر با داستان همسو شوند.
🔸اعظمیان معتقد است خوانش سطحی کتاب ممکن است صرفاً سرگرمی به نظر برسد، اما با نگاهی عمیقتر مفاهیمی چون صلح، پذیرش نگرشها و احترام به علایق یکدیگر در آن دیده میشود. او در عصر غلبهٔ تکنولوژی همچنان بر جذابیت بیبدیل داستانها تأکید دارد و هشدار میدهد که اگر هوش مصنوعی جای مترجم آشنا با فرهنگ را بگیرد، با ترجمههای ماشینیای مواجه خواهیم شد که «بوی ترجمه میدهند» و هیچ حسی به خواننده منتقل نمیکنند.
🔸به نظر میآید با استفاده از کاراکتر حیوان، هرگونه مرزبندی فرهنگی برای انتقال مفهوم دوستی برداشته شده و هر کودک و حتی بزرگسالی با هر فرهنگی میتواند از خواندن کتاب لذت ببرد.
ibna.ir/x6GsF
@ibna_official
🔰به مناسبت ۲۹ فروردین، هفتاد و هشتمین زادروز سیروس شمیسا؛
سیروس شمیسا؛ کالبدشکاف متن و نواندیش سنتگرا
🔸سیروس شمیسا تنها یک نام در فهرست اساتید دانشگاه نیست؛ او یک «جریان» است. مردی که با جسارت علمی، غبار قرون را از چهره عروض و بدیع زدود و با چراغ روانشناسی یونگ به تاریکخانه «بوف کور» رفت. در این گزارش، میراث مردی را بررسی میکنیم که ادبیات فارسی را از مدح و ذمهای ذوقی به سمت تحلیلهای روشمند و علمی سوق.
🔸شمیسا با تالیف مجموعه چهارگانه (آشنایی با عروض و قافیه، بیان، بدیع، معانی)، انقلابی آموزشی برپا کرد. او با طبقهبندیهای نوین و استفاده از مثالهایی از شعر معاصر در کنار شعر کلاسیک، این علوم را «دموکراتیزه» کرد. او عروض را از حالت انتزاعی خارج و به یک مهارت شنیداری و موسیقایی تبدیل کرد. تأثیر این آثار چنان بود که پس از گذشت سه دهه، هنوز هیچ جایگزینی برای آنها در سرفصلهای دانشگاهی یافت نشده است. او به دانشجو آموخت که «بدیع» تنها آرایه نیست، بلکه مهندسی زیبایی در کلام است.
🔸یکی از قلههای پژوهشی شمیسا، کتاب «داستان یک روح» است. پیش از او، تحلیلهای بوف کور غالباً یا سیاسی بودند و یا زندگینامهای. شمیسا اما با ابزار «روانشناسی تحلیلی یونگ»، به اعماق ناخودآگاه متن هدایت سفر کرد. او مفاهیم پیچیدهای چون «آنیما» (زنِ اثیری)، «سایه» (پیرمرد خنزرپنزری) و «تفرد» را در بوف کور ردیابی کرد.
ibna.ir/x6Gv6
@ibna_official
🔰رئیس هیئتمدیره انجمن فرهنگی ناشران کتاب دانشگاهی:
برگزاری نمایشگاه مجازی با یارانه پست
🔸رئیس هیئت مدیره انجمن فرهنگی ناشران کتاب دانشگاهی، با اشاره به وضعیت اقتصاد نشر، بر لزوم حمایت دولت از سه گروه پدیدآورندگان، ناشران و خوانندگان تأکید کرد و برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب با محوریت یارانه پست را پیشنهاد داد.
🔸حسینینیک، با اشاره به ضرورت برگزاری نمایشگاه کتاب ۱۴۰۵ گفت: به نظرم یکی از مهمترین اقدامات عاجل میتواند برگزاری نمایشگاه کتاب تهران، هرچند با الگوی مجازی باشد. میدانم که وضعیت صلح یا جنگ در کشور نامشخص است، اما به هر حال مدیریت دولتی نشر کتاب باید اقدامات لازم را برای برگزاری نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران انجام دهد.
🔸وی افزود: برگزاری نمایشگاه، علاوه بر کمک اقتصادی به ناشران که خیلی نیز حیاتی است، جنبه سیاسی و بینالمللی هم دارد؛ چراکه نمایش وجود امنیت و بازگشت آرامش در جامعه خواهد بود.
ibna.ir/x6GwN
@ibna_official
🔰به مناسبت ۲۹ فروردین زادروز رهبر شهید؛
نخستین کتابی که جایزه گرفت/ صدای خوشی که با قرآن انس گرفت
🔸وقتی سید ابوالقاسم کاشانی به مشهد آمد، در مراسم استقبال از او قرآنخوان بود. یا آیتالله سیدنورالدین حسینی شیرازی که به زیارت آستان رضوی آمد، سیدعلی نه سال در مراسم استقبال او در خواجه اباصلت نیز آیههایی از قرآن را تلاوت کرد.
🔸خاطرات کودکی علی آقا در این کاشانک هفتادمتری جای گرفته است. او در خانهای تن به دنیا نهاد که پدر و مادر، سه خواهر بزرگ از همسر نخست سید جواد و سید محمد را در تک اتاق پایین جا داده بود. سید علی آقا آمار جمعیت این خانه کوچک را به هفت رساند.
🔸علی آقا از کودکی قبا میپوشید؛ چیزی شبیه قبا. با همین لباس بازی میکرد و راهی مدرسه میشد. او عمامه هم داشت. هوا گرم بود عمامه نمیگذاشت، اما زمستانها یا هنگامی که با پدر به مسجد میرفت، عمامهای که مادرش میپیچید، بر سر میگذاشت.
🔸از کتابهای درسی مورد علاقه سیدعلی، یکی هم تعلیمات دینی بود؛ بخشهایی از آن را از بر بود. دوست داشت بیان واعظ شهیر، محمدتقی فلسفی را تقلید کند. علیآقا همراه مادر برای شنیدن سخنرانیهای فلسفی از رادیو به خانه همسایه رفتند. کتاب تعلیمات دینی را باز میکرد و با گویش آقای فلسفی از روی آن میخواند؛ با همان لحن. والدین و آموزگار بسیار تشویقش میکردند.
ibna.ir/x6GwY
@ibna_official
🔰احمد عربانی از کاریکاتوریستهای پیشکسوت در گفتوگو با ایبنا:
کاریکاتوریستها با طراحی و کاریکاتور شعار میدهند
🔸احمد عربانی درباره اثر بخشی کاریکاتور در زمان جنگ گفت: کاریکاتور هم یک حربه و وسیله بیانی است و اگر بتواند خوب اجرا شود قطعا موثر خواهد بود.
🔸کسانی که عرق میهن خود را دارند، این عرق در کارشان هم دخیل است. کسی که در این مملکت بدنیا آمده باشد و در این خاک بزرگ شده باشد قطعا برایش مهم است و با کار و هنرش این عرق را نشان میدهد.
🔸این طراحیها و کاریکاتورها مانند شعار است. همانطور که افراد با کلمات و لفظ شعار میدهند، کاریکاتوریستها نیز با طراحیهای خود حرفشان را میزنند. برخی میتواند و قلمی دارند که میتواند فراگیر باشد و به کاری که میکنند عقیده دارند.
ibna.ir/x6GwW
@ibna_official
🔰ایبنا گزارش میدهد؛
کتابداران لرستان پای کار «دفاع سوم»/ کتابخانهها پایگاه فعالیتهای خلاقانه
🔸در روزهایی که نیاز به همدلی فرهنگی بیش از گذشته احساس میشود، کتابخانههای عمومی لرستان به کمک کتابداران فعال خود به پایگاهی برای مشارکت اجتماعی و فعالیتهای خلاقانه تبدیل شدهاند.
🔸در روزهای جنگ و مقاومت، کتابخانههای عمومی لرستان نه فقط مرکزی برای امانت کتاب، که به پایگاهی برای همدلی، مقاومت فرهنگی و ثبت حافظه جمعی بدل شدند. از پویشهای فرهنگی تا محافل شعرخوانی؛ روایت این روزها نشان میدهد که کتابداران و کتابخانهها «پای کار میدان» بودهاند.
🔸کتابخانههای عمومی استان در روزهای حساس و شرایط جنگی اخیر نیز تلاش کردند ضمن حفظ خدماترسانی به اعضا و مراجعان، فعالیتهای فرهنگی خود را متوقف نکنند. برگزاری برنامههای فرهنگی، نشستهای کتابخوانی، جلسات هماندیشی، در این ایام، جلوهای از همراهی جامعه کتابداری با مردم و تداوم جریان فرهنگ و کتابخوانی در کنار روحیهبخشی اجتماعی بود.
ibna.ir/x6GwJ
@ibna_official
🔰نگاهی به اثر ایمانوئل کانت درباره رویاها؛
تأملی بر بهشت نهانبینان خیالباف
🔸کانت این پرسش را مطرح میکند که چرا داستانهای عامهپسندی که اینگونه مقبولیت عام مییابند یا دستکم، چندان در آنها چونوچرا نمیشود، با چنان پوچی و مصونیتی رواج مییابند که حتی به نظریههای دانشورانه نیز نفوذ میکنند، آنهم بهرغم اینکه حتی از حمایت قانعکنندهترین برهانها، یعنی برهان سودمندی نیز برخوردار نیستند؟
🔸کانت چنین میاندیشد که باور نکردن هیچیک از چیزهای بسیاری که با رگهای از نمود حقیقت بازگفته میشود، آنهم بیهیچ دلیلی، بههمان اندازه پیشداوری احمقانهای است که باور کردن هرچیزی که در شایعات رایج به گوش میرسد، آن هم بدون آزمون. از همینرو، وی در تلاش برای پرهیز از پیشداوری نخست، تاحدودی خود را وامینهد تا تحت تأثیر پیشداوری دوم قرار گیرد. او با مایهای از تواضع اذعان میکند آنقدر سادهلوح بوده است که درباره حقیقت برخی از داستانهای پیشگفته به کاوش بپردازد، و همان را یافت که آدمی معمولاً «آنجا که چیزی برای یافتن نیست» مییابد. دقیقاً هیچ. باری، بهگمان وی، این بهخودیخود دلیل کافی برای نگارش یک کتاب است.
ibna.ir/x6Gvr
@ibna_official