🔰حرمت گندم و کرامت نان از زاویه پژوهش‌های مهدی ماحوزی؛ واکاوی پیوند اساطیری گندم با خلقت انسان در آینه فرهنگ ایرانی 🔸سی و یکم فروردین‌ماه در تقویم رسمی ما، روز ملی «گندم و نان» نام گرفته است؛ مناسبتی که فراتر از یک یادبود صنفی یا کشاورزی، ریشه در اعماق هستی‌شناسی و نظام اخلاقی ایرانیان دارد. در نگاه مهدی ماحوزی، نان در تمدن ما صرفاً کالایی برای فرونشاندن گرسنگی نیست، بلکه «مقدس‌ترین مائده الهی» و نماد پیوند میان زمین و آسمان است. این یادداشت با استناد به پژوهش‌های وی، به بررسی جایگاه اساطیری، دینی و ادبی گندم و نان می‌پردازد. 🔸یکی از زیباترین تحلیل‌های مهدی ماحوزی، بررسی اصطلاح «نان و نمک» در فرهنگ و ادب فارسی است. نان در تاریخ ایران، پایه و اساس نظام «عیاری» و «فتوت» بوده است. وقتی دو نفر با هم نان و نمک می‌خورند، میان آن‌ها پیمانی نانوشته اما مستحکم شکل می‌گیرد که شکستن آن، لکه‌ ننگی ابدی بر دامن فرد می‌نشاند. 🔸این موضوع در ادبیات داستانی و حماسی ما نیز بازتاب گسترده‌ای دارد. نان در اینجا دیگر تنها یک ماده غذایی نیست، بلکه یک «رسانه اخلاقی» است. «حرمت نان و نمک» نگاهبان پیوندهای اجتماعی بوده و مانع از خیانت و بی‌وفایی می‌شده است. مهدی ماحوزی تأکید می‌کند که این مفهوم، نشان‌دهنده هوش فرهنگی ایرانیان در تبدیل کردن ضرورت‌های زیستی به ارزش‌های والای اخلاقی است. ibna.ir/x6Gvs @ibna_official

🔰یادداشت حامد زارع در حاشیه بازآرایی و بازنشر گفتارهای ماکیاوللی؛ چرا مردمان در برابر دشمن خارجی متحد می‌شوند؟ 🔸ناکامی دو قدرت اتمی در تجاوز به ایران، توسط پدر علم سیاست نوین پیش‌بینی شده بود 🔸حامد زارع به مناسبت انتشار مجدد گفتارهای ماکیاوللی و در واکنش به جنگ اخیر نوشت: «پس از چهل روز نه تنها حاکمیت کشور آسیبی ندید، بلکه همدلی قابل توجهی در میان مردم در دفاع از ایران شکل گرفت. چرا چنین شد؟ پاسخ این پرسش را پانصد سال پیش ماکیاوللی داده است: «حمله به شهری که درونش اختلاف افتاده است و امید بستن به اینکه به سبب اختلاف درونی به آسانی می‌توان به آن دست یافت، دور از عقل است. 🔸ماکیاوللی در بخش بیست و پنجم کتاب دوم تاریخ تیتوس لویوتوس به مسئله‌ای اشاره می‌کند که بازخوانی آن به یکی از پرسش‌های عمیق و ظاهرا بی‌پاسخ این روزها کمک می‌کند. چرا ایرانیان در برابر حمله دولت آمریکا و رژیم اسرائیل به کشورشان، علی‌رغم ناخرسند بودن برخی از آنان از عملکرد حکومت در وقایع خونین دی‌ماه، جانب ایران را گرفتند؟ 🔸 ماکیاوللی در توضیح یک اختلاف درونی در جمهوری روم و طمع اتروسکها در هجوم به روم می‌نویسد: «در جمهوری روم چنان اختلاف بزرگی میان اشراف و توده مردم افتاده بود که اتروسکها و ساکنان شهر ویی گمان بردند فرصت مناسب فرارسیده است تا با استفاده از اختلاف درونی روم آن کشور را از میان بردارند و نام روم را از صفحه جهان بزدایند با این اندیشه لشکری فراهم آوردند و اراضی بیرون شهر رم را ویران کردند سنای روم گنئوس مانلیوس و مارکوس فابیوس را در رأس سپاهی به مقابله ایشان فرستاد و با اینکه آنان به نزدیک شهر ویی رسیدند ساکنان ویی از غارت و دشنام دادن به رومیان و اهانت به ایشان دست برنداشتند و چون گستاخی‌شان از حد گذشت همۀ مردمان روم اختلاف را به یک سو نهادند و با هم متحد گردیدند و در نبردی که روی داد دشمن را شکست دادند از اینجا می‌توان دید که آدمیان، چنان‌که پیشتر گفته‌ام چگونه در تصمیمات خود بخطا می‌روند و چگونه به امید پیروزی دست به کاری می‌زنند که به تباهی‌شان می‌انجامد.» ibna.ir/x6Gy5 @ibna_official

🔰«برآمدن طبقه متوسط جدید در ایران» در گفت‌وگو با رضا تسلیمی؛ زایش بورژوازی ایرانی 🔸تجددگرایی مهم‌ترین مولفه جهان‌بینی طبقه متوسط 🔸رضا تسلیمی‌طهرانی گفت: طبقه متوسط جدید به شیوه‌­های مختلف با مدرنیته مرتبط است. این طبقه حامل ارزش­‌ها و مفاهیم مدرنی مانند فردگرایی، آزادی و مصرف گرایی (فرهنگی و مادی) است. تجددگرایی یکی از مهمترین مولفه­‌های جهان‌بینی اعضای طبقه متوسط جدید در عصر پهلوی اول است که در معماری، ادبیات و سبک زندگی اعضای این طبقه متجلی شده است. 🔸در ادبیات علوم اجتماعی، طبقه متوسط سنتی معمولا به بازاریان شهرنشین و علمای مذهبی و طبقه متوسط جدید معمولا به کارمندان، صاحبان تخصص، مدیران عمومی، قضات، پزشکان، روشنفکران، روزنامه‌نگاران، هنرمندان، نویسندگان، معلمان و اساتید دانشگاه گفته می‌شود. در این کتاب، من این دو خرده طبقه را بر همین اساس در نظر گرفته‌ام. به بیان دیگر، می‌توان گفت در درون طبقه متوسط، در بین اغلب اعضای طبقه متوسط سنتی سرمایه اقتصادی و در بین اغلب اعضای طبقه متوسط جدید سرمایه فرهنگی برجسته‌تر است. 🔸طبقه متوسط جدید به شیوه‌های مختلف با مدرنیته مرتبط است. این طبقه حامل ارزش‌ها و مفاهیم مدرنی مانند فردگرایی، آزادی و مصرف گرایی (فرهنگی و مادی) است. تجددگرایی یکی از مهمترین مولفه‌های جهان بینی اعضای طبقه متوسط جدید در عصر پهلوی اول است که در معماری، ادبیات و سبک زندگی اعضای این طبقه متجلی شده است. گسترش آداب و رفتارهای برخاسته از تمدن غربی در زندگی روزمره اعضای این طبقه، رواج مفاهیمی مانند دنیوی شدن و تاکید بر نقش زنان در زندگی اجتماعی و مشارکت آنها در امور مختلف جامعه که از مهمترین مولفه‌های جهانبینی اعضای طبقه متوسط جدید است کاملا در راستای پروژه مدرنیته قرار دارند. 🔸مولفه‌های سبک زندگی اعضای طبقه متوسط جدید مانند فردگرایی، مصرف‌گرایی، توجه به بدن و مدیریت آن، برجسته شدن اوقات فراغت و مصرف فرهنگی و هنری و مولفه‌های جهان‌بینی آنها یعنی مقولاتی چون ناسیونالیسم، تقید به آداب تمدن جدید، دنیوی شدن و نگاه دوگانه به زنان تداوم داشته‌اند. ibna.ir/x6Gvj @ibna_official

🔰مهرنوش تنهایی در گفت‌وگو با ایبنا؛ قصه، یک پناهگاه امن برای کودکان در شرایط جنگی است 🔸در روزهایی که صدای انفجار و بمباران، آسمان را می‌لرزاند و ترس در چشمان کودکان جای می‌گیرد، پاسخ به این پرسش که «چگونه می‌توانیم از کودکان حمایت کنیم؟» بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد. مهرنوش تنهایی، قصه‌گو و مربی کودک، با سال‌ها تجربه در جشنواره بین‌المللی قصه‌گویی کانون پرورش فکری و تخصص در ادبیات کودک و نوجوان، راهکارهایی عملی برای حمایت از کودکان در شرایط بحرانی ارائه می‌دهد. 🔸 به نظر من، قصه‌ها مثل یک پناهگاه امن می‌تواند برای بچه‌ها باشد و قصه‌ها تمرینی است برای زندگی. ما می‌توانیم با انتخاب درست قصه‌ها، ترس‌ها و تجربیات سخت را به‌طور غیرمستقیم برای بچه‌ها روایت کنیم و به آن‌ها نشان دهیم که مشکل‌های آن‌ها قابل مدیریت است. قصه‌ها معمولاً پایان امیدوارکننده دارند. این امید می‌تواند آن‌ها را از اضطراب درونی‌شان دور بکند. وقتی بزرگ‌ترها برای بچه‌ها قصه می‌گویند، باعث ایجاد امنیتی عاطفی برای بچه‌ها می‌شود. 🔸چیزی که ضروری است بدانیم این است که لازم نیست تمام جزئیات سیاسی یا نظامی را توضیح بدهیم. اولویت دادن اطمینان به بچه‌هاست. اطمینان از اینکه ما و دیگران در حال تلاش برای امنیت آن هستیم و تا جای ممکن، اولویت دادن اطمینان به بچه‌هاست. اطمینان از اینکه ما و دیگران در حال تلاش برای امنیت آن هستیم و تا جای ممکن، آن‌ها را از اخبار دور کنیم و تا کمتر برای آن‌ها سوال پیش بیاد، سعی کنیم واقعیت‌ها را کوچک کنیم. 🔸در شرایط جنگی، داشتن روتین یا انجام کارهای روزمره مثل یک لنگرگاه امن عمل می‌کند. در لحظاتی که همه چیز غیرقابل پیش‌بینی و آشفته است، روتین داشتن به آدم‌ها، مخصوصاً به بچه‌ها، حس ثبات و قابلیت پیش‌بینی می‌دهد که برای سلامت روانشان حیاتی است ibna.ir/x6GtY @ibna_official

🔰سطوری از کتاب «پنج سفر»؛ نقل قول‌های غیررسمی از نحوه جزئیات شهادت رهبر مقاومت 🔸شاید هم سال‌ها زندگی زیر سایه جنگ و شنیدن مکرر خبر شهادت، تاب‌آوری مردم را بالا برده و آستانه تحمل‌شان را ارتقا داده است. 🔸در این سفرنامه که از شهر خوی آغاز شده تا بیروت، نویسنده با قلمی روان به ذکر جزئیات سفر پرداخته است. سفری که بیروت را از دریچه نگاه یک مسلمان ایرانی با همه حواشی که خود درگیر آن بوده و علقیاتی که چشمش را گرفته به مخاطبان معرفی می‌کند. صفحاتی از این سفرنامه به توصیف دقیق محل شهادت سید حسن نصرالله اختصاص دارد و جزئیاتی از چگونگی نحوه شهادت که البته نویسنده با استفاده از نقل قول‌های غیررسمی آن را شرح داده، شرح جنایتی که با ذکر جزئیات آن در ذهن مخاطبان ثبت می‌شود که چگونه رژیم جنایتکار اسرائیل رهبر مقاومت را به ناجوانمردانه‌ترین شکل ممکن به شهادت رساند. 🔸...شنیدم سید در وقت بمباران مشغول تجدید وضو بوده و شهادتش حین وضو گرفتن اتفاق افتاده و یکی از محافظان سید را در حالی یافته‌اند که کپسول اکسیژن به دست داشته به سوی او می دویده که در کسری از دقیقه، هوا تمام شده و فسفر سوزاننده ریه‌های او هم از کار انداخته و محافظ از پا افتاده استو این نقل‌قول‌های غیررسمی شاید چند سال بعد به حقیقت نزدیک‌تر شوند. علی‌ای حال، آن چیزی که روایت امروز از لحظه شهادت سید است جز این نیست. ibna.ir/x6Gyy @ibna_official

🔰سی‌وششمین شماره «سیاست‌نامه» منتشر شد؛ از ابراهیم نبوی تا مسعود کیمیایی 🔸«پرونده» سی‌وششمین شماره سیاست‌نامه به طنز مطبوعاتی و «داستان جلد» به مسعود کیمیایی اختصاص یافته است. 🔸«سیاست‌نامه» سی‌وششم پس از ذکر رویدادهای حقوق و علوم‌سیاسی و سرمقاله رضا داوری‌اردکانی با عنوان «هوش مصنوعی نه علم می‌آورد نه امید»، یادنامه خود را به سیدجواد طباطبایی اختصاص داده است. در این فصل، شیرین رستگارپور نویسنده و مترجم با «اگر امروز سیدجواد میان ما بود چه می‌گفت؟» و وحید بهرامی عین‌القاضی دانش‌آموخته علم سیاست با «غیبت یک ذهن؛ بن‌بست یک زمان» یاد این پژوهشگر فلسفه، تاریخ، حقوق و سیاست را گرامی داشته‌اند. ibna.ir/x6Gyz @ibna_official

🔰ویژه‌نامه خیمه در سوگ رهبر شهید ایران به زودی منتشر خواهد شد؛ آقایی زیر بیرق اباالفضل(ع) 🔸ویژه‌نامه خیمه به مناسبت شهادت سیدالشهدای ایران، حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای به زودی عرضه می‌شود. 🔸این ویژه‌نامه در هفت بخش‌ به معرفی گوشه‌هایی از شخصیت رهبر شهید انقلاب پرداخته است. 🔸در سرمقاله این شماره محمدرضا زائری، مدیرمسئول مجله، به معرفی خاطرات ناگفته‌ای از ارتباطات اجتماعی و فرهنگی رهبر شهید پرداخته است. ibna.ir/x6Gyq @ibna_official

🔰کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران؛ «قشون»؛ قدیمی‌ترین نشریه نظامی ایران 🔸سی‌وپنجمین روایت از مجموعه «کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران» به نشریه «قشون» اختصاص یافته است؛ نشریه‌ای که در سال ۱۳۴۰ هجری قمری برابر با اسفند ۱۳۰۰ شمسی توسط سرهنگ محمد حسین میرزا فیروز ملقب به میرزا ضیاء تأسیس شد. 🔸نشریه «قشون» که به مدیریت سلطان افتخار نظام به صورت هفتگی توسط انتشارات وزارت جنگ در مطبعه تمدن تهران منتشر می‌شد، نشریه‌ای فنی، علمی و آموزشی برای نظامیان و سودمند برای غیر نظامیان بود و همچنین مطالبی ترجمه‌شده از کتاب‌هایی در حوزه نظامی را شامل می‌شد. 🔸از جمله مطالب این نشریه می‌توان به ابلاغیه‌های وزارت جنگ، بررسی قشون دنیا در اعصار گذشته تا آن زمان، وظایف لشکری، تلگراف‌های نظامی، مأموریت‌های قشون و... اشاره کرد. ibna.ir/x6Gxz @ibna_official

🔰یادداشت؛ نقشه‌راه پنج‌ساله توسعه صنعت کاغذ ایران در دوره پساجنگ 🔸سیدامیر حسینی، کارشناس حوزه کاغذ معتقد است؛ اجرای نقشه‌راه پنج‌ساله، صنعت کاغذ ایران را از مرحله آسیب‌پذیری و وابستگی به مرحله خودکفایی، صادرات و پایداری اقتصادی خواهد رساند. 🔸صنعت کاغذ یکی از صنایع مادر و زیربنایی در اقتصاد کشور است. جنگ و پیامدهای آن باعث تخریب گسترده زیرساخت‌ها، اختلال در زنجیره تأمین، کاهش ظرفیت تولید و وابستگی بیشتر به واردات شده است. مطلب پیش رو با هدف ارائه یک نقشه‌راه عملیاتی برای بازسازی، توسعه و ارتقای صنعت کاغذ ایران طی پنج سال آینده نوشته شده است. 🔸اجرای این نقشه‌راه پنج‌ساله، صنعت کاغذ ایران را از مرحله آسیب‌پذیری و وابستگی به مرحله خودکفایی، صادرات و پایداری اقتصادی خواهد رساند، همچنین این طرح امکان مشارکت گسترده دولت، بخش خصوصی و سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی را فراهم می‌سازد. ibna.ir/x6GrK @ibna_official

🔰نگاه داستان‌نویسان و شاعران معاصر به شیخ شیراز؛ سعدی، ساکن کوه خدایان 🔸سعدی الگوی زبانی داستان‌نویسان و شاعران ایرانی است. نمی‌شود به داستان و شعر فکر کرد و نام سعدی را در این میان نادیده گرفت. همان «سهل و ممتنعی» که از زبان اهالی ادبیات شنیده‌ایم. چه در داستان‌پردازی در میانه حکایت‌ها و چه در نازک‌خیالی‌هایش در غزلیات یا در شوخی‌ها و مطایباتش یا در عامی و عادی بودن رفتار ادبی‌اش. 🔸رفتار ادبی سعدی برخلاف برخی شاعران کهن به سمت همه‌فهمی پیش رفته است و همین باعث شده شیخ‌ اجل مقامی دیگرگونه در میان اسلاف و اخلاف خود داشته باشد. اگر به ادبیات معاصر ایران نیز نگاه کنیم از همان ابتدای پیدایش رمان و داستان ایرانی و همچنین شعر نو که با نیما آغاز شده رد و پای نظر معاصرین درباره سعدی را پیدا می‌کنیم. 🔸نیما می‌گوید شاعران بزرگ هریک کلمات خاص خودشان را دارند. کلماتی که هویت شاعری آن‌ها را می‌سازند و از عادی بودن فاصله می‌گیرند، چنان‌که شاعری چون نظامی یا حافظ چنین‌اند اما به گمان او شیخ ‌اجل چنین جایگاهی ندارد. کلمات در نزد او عادی هستند و گزینشی در کار نیست. او معتقد است: «برای مطالب عادی، کلمات چه زیاد و در دسترس همه هست و همه می‌گویند» و سعدی هم چنین جایگاهی دارد 🔸نگاه جمالزاده به سعدی شیرازی ستایشگرانه است، تا جایی که در یک دست‌خط دیگر چنین می‌نویسد: «او را افصح المتکلمین دانسته‌اند و جای تردید نیست که به‌راستی از غایت اشتهار، مستغنی الوصف است...» 🔸تفاخر در زبان که یکی از علاقه‌ها و ویژگی‌های شعری شاملو است هرگز در زبان سعدی جریان ندارد. حتی گزینشی که در کلمات در زبان مهدی اخوان ثالث، شاعر هم‌عصر شاملو می‌بینیم هم باعث شده که اخوان هم نگاه جدی‌ای به شعر سعدی نداشته باشد. ibna.ir/x6GyM @ibna_official

🔰سعدی در موسیقی ایران در گفت‌وگوی ایبنا با عبدالجبار کاکایی؛ تعجب می‌کنم چرا موسیقی پاپ ما به اشعار سعدی توجهی نمی‌کند 🔸عبدالجبار کاکایی، شاعر و ترانه‌سرا درباره جایگاه سعدی در موسیقی امروز گفت: شاید بتوان گفت سعدی انسان‌گراترین شاعر تاریخ ما باشد که به قدرت انسان در درک زیبایی و در انجام اعمال بها می‌دهد. 🔸یکی از دلایلی که سعدی بسیار طرف توجه تصنیف ایرانی قرار گرفته است، روانی زبان اوست که می‌توان گفت جامع شارحان منتقدان آثار ادبی ما معتقدند که سعدی در ساحت سخنوری به ویژه در بوستان و غزلیاتش نظیر نداشته است. فصاحت سعدی به واعظ و سخنور بودن او برمی‌گردد. 🔸سعدی از حیث توجه به موضوعات غنایی و عاشقانه، بسیار به جهان مدرن ما نزدیک‌تر است و نگاه متجددانه‌ای به انسان دارد. او در کتاب بوستان و در مباحث اخلاقی سعی می‌کند عاقبت‌الامر امور را در همین جهان رقم بزند. یعنی مثلا اگر کار بدی بکنید همین دنیا نتیجه‌اش را می‌بینید؛ جزای بدی، بدی است و جزای خوبی، خوبی. 🔸سعدی به انسان متجدد امروز بسیار نزدیک است، چون به انسان بسیار بها می‌دهد. شاید بتوان گفت سعدی انسان‌گراترین شاعر تاریخ ما باشد که به قدرت انسان در درک زیبایی و در انجام اعمال بها می‌دهد. ibna.ir/x6Gz5 @ibna_official

🔰مدیر انتشارات کاگو در گفت‌وگو با ایبنا تاکید کرد؛ بقای ناشران با محافظه‌کاری و مدیریت منابع ممکن است 🔸مدیر انتشارات کاگو، درباره مهمترین رویکرد ناشران معتقد است؛ باید به بقا فکر کنیم؛ بنابراین استراتژی باید محافظه‌کارانه باشد؛ کاهش هزینه‌ها، پرهیز از پروژه‌های پُرریسک و مدیریت منابع محدود. 🔸سالکی، یکی از شاخص‌های مهم وضعیت بازار نشر را میزان خرید کتابفروشان دانست و بیان کرد: متأسفانه امروزه شاهد برگشت چک‌های ۵ تا ۱۰ میلیون تومانی کتابفروشان هستیم؛ ارقامی که در سال‌های گذشته سابقه نداشت. این نشان می‌دهد کتابفروشان توان مالی گذشته را ندارند. بسیاری از آن‌ها دیگر قادر به حفظ و اداره کتابفروشی خود نیستند و به همین دلیل، عرضه کتاب نیز به‌تدریج محدودتر می‌شود. 🔸وی معتقد است، کاهش توان مالی شبکه خرده‌فروشی مستقیم بر شمارگان و تولید، اثر می‌گذارد و زنجیره نشر را دچار اختلال می‌کند. 🔸ناشران یکی‌یکی در حال حذف شدن هستند؛ چه در ظاهر و چه در عمل. بسیاری از آن‌ها صرفاً از موجودی انبارهای خود استفاده می‌کنند و پس از اتمام این موجودی، عملاً کار جدیدی آغاز نخواهند کرد. 🔸 کار نشر به نیروی انسانی متعددی نیاز دارد، اما درآمد فعلی پاسخگوی هزینه‌های این حجم از نیروی انسانی نیست. در نتیجه، بسیاری از مجموعه‌ها ناچار به کوچک‌سازی یا توقف فعالیت می‌شوند. ibna.ir/x6FM4 @ibna_official