🔰«آینشتاین» با ترجمه احمد بیرشک منتشر شد؛ «آینشتاین»، از سیاه‌چاله‌ها تا عصر هسته‌ای! 🔸چاپ سوم کتاب «آینشتاین» اثر جرمی برنشتاین با ترجمه احمد بیرشک پس از۲۶ سال از سوی انتشارات خوارزمی منتشر شد. 🔸او کتاب را اینگونه آغاز می‌کند: «در دوستی‌ها حادثه‌ها و طنزهاست. در زندگی آینشتاین رویداد دوستی‌اش با آلبرت و الیزابت پادشاه و ملکه بلژیک به نحوی طنزآمیز موجب گردید که این انسانی که صلح را بیشتر از هرچیز دوست می‌داشت در ساخته شدن بمب اتمی و گشوده شدن عصر هسته‌ای دخیل شود...» ibna.ir/x6GBr @ibna_official

🔰در آیین بزرگداشت سعدی عنوان شد؛ اندیشه مدارا در سعدی 🔸در مراسم بزرگداشت سعدی، نسبت اندیشه این شاعر با مسائل معاصر از جمله خشونت و فقدان گفت‌وگو مورد واکاوی قرار گرفت. 🔸اکبر ثبوت پژوهشگر تاریخ و تمدن اسلامی، در سخنرانی خود با عنوان «سعدی و کیش مدارا»، با ترسیم زمینه تاریخی زندگی سعدی گفت: «در روزگار سعدی، از یک‌سو با تداوم جنگ‌های صلیبی روبه‌رو هستیم که نزدیک به دویست سال در غرب عالم اسلام ادامه داشت و فجایعی به‌نام دفاع از دین مسیح رخ می‌داد، و از سوی دیگر با فاجعه حمله مغول مواجهیم که با کشتار، غارت، سوزاندن و ویرانی همراه بود. به‌این ترتیب، عالم اسلام از دو سو در محاصره قرار داشت.» 🔸«سعدی خود نیز از این فجایع بی‌نصیب نماند و حتی به‌گفته خودش در جریان جنگ‌های صلیبی به اسارت درآمد و در خندق ترابلس به‌عنوان برده او را در کنار کارگران به کار واداشتند. در چنین شرایطی طبیعی است که هر انسانی دچار بدبینی و نفرت نسبت به غیرمسلمانان شود، اما سعدی مسیر دیگری را برگزید.» ibna.ir/x6GBc @ibna_official

🔰به مناسبت هشتادویکمین سالروز تولد سعید حمیدیان؛ معمار نقد روشمند و پیر دیر شرح‌های ماندگار 🔸در جغرافیای پهناور ادبیات فارسی، برخی نام‌ها نه فقط به واسطه آثارشان، بلکه به دلیل نقش «معمارگونه» در پیوند میان سنت و مدرنیته اعتبار می‌یابند. سعید حمیدیان، پژوهشگر، مصحح و مترجم تراز اول، بی‌شک یکی از این معماران است.این گزارش، واکاوی است در حیات علمی و اهمیت بی‌بدیل مردی که ادبیات را نه یک رشته تحصیلی، بلکه راهی برای کشف حقیقت انسان ایرانی می‌داند. 🔸حمیدیان همواره در سخنانش تاکید کرده است که ادبیات کلاسیک ایران بر چهار ستون اصلی یعنی فردوسی، نظامی، سعدی و حافظ استوار است. او در طول دهه های فعالیت خود، به سراغ هر چهار ستون رفته و حق مطلب را درباره آن‌ها ادا کرده است. 🔸یکی از وجوه تمایز سعید حمیدیان با بسیاری از استادان سنتی دانشگاه، نگاه منعطف و مدرن او به ادبیات معاصر است. او هرگز خود را در حصار قرون گذشته زندانی نکرد. 🔸کارنامه سعید حمیدیان بدون اشاره به ترجمه‌های درخشان او ناقص است. او ترجمه را نه به عنوان یک فعالیت جنبی، بلکه به عنوان ضرورتی برای ارتقای سطح دانش ادبی در ایران دنبال کرد. ترجمه کتاب «اصول نقد ادبی» اثر آی. ای. ریچاردز، یکی از مهم‌ترین خدمات او به جامعه علمی ایران است. در زمانی که نقد ادبی در ایران بیشتر بر پایه ذوق و سلیقه شخصی بود، حمیدیان با ترجمه این اثر، مبانی علمی و تئوریک نقد را در اختیار علاقمندان قرار داد. 🔸اهمیت او در ادبیات فارسی فقط به خاطر تعداد کتاب‌هایش نیست، بلکه به خاطر «روشی» است که او در پژوهش بنیان نهاد. ibna.ir/x6G4F @ibna_official

🔰کارگاه هوله به سریال پرطرفدار این روزها تبدیل شده است؛ اقتباس از «ستاره شیطان» چگونه رویای «یو نسبو» را برآورده کرد؟ 🔸یو نسبو از جمله محبوب‌ترین نویسندگان «نوآر نوردیک» است که با انتشار سری رمان‌های کارآگاه «هری هوله» توانسته آتش اشتیاق به این نوع از قصه‌های جنایی را زنده نگه دارد. 🔸یو نسبو برای مخاطبان ایرانی نام آشنایی نیست و کتاب‌هایش در بازار نشر ایران همانند برخی از نویسندگان خارجی، پرفروش نشده است. اما قطعا نام او برای علاقه‌مندان به ادبیات جنایی و پلیسی آشناست و به باور خیلی خوانندگان و منتقدان در حال حاضر نسبو بهترین پلیسی‌ و جنایی‌نویس جهان است. 🔸یو نسبو از جمله محبوب‌ترین نویسندگان «نوآر نوردیک» است که با انتشار سری رمان‌های کارآگاه «هری هوله» توانسته آتش اشتیاق به این نوع از قصه‌های جنایی را زنده نگه دارد. 🔸«ستاره شیطان» نقطه عطفی در مجموعه هری هوله است. این کتاب جایی است که نسبو نشان می‌دهد می‌تواند یک داستان کلاسیک «قاتل زنجیره‌ای» را بدون تکیه بر مسائل سیاسی یا تاریخیِ پیچیده کتاب‌های قبلی روایت کند، بدون آنکه از عمق شخصیت‌پردازی یا تعلیق بکاهد. این ویژگی، آن را به بستری ایده‌آل برای اقتباس تلویزیونی تبدیل کرده است. 🔸اما ارزش اصلی این اقتباس، فراتر از خود کتاب است. برای اولین بار، یو نسبو ـ نویسنده‌ای که خود را «نویسنده به‌دردنخور کتاب‌های جناییِ متوسط» توصیف می‌کند و در همان حال می‌گوید «وقتی می‌نویسم حس می‌کنم بهترین نویسنده جهانم» ـ فرصت یافته تا جهانِ خلق‌شده توسط خودش را بر پرده نمایش بازآفرینی کند. ibna.ir/x6GCh @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «زندگی و اندیشه زرتشت»؛ دیدی نو از پیامبری کهن 🔸ژرف‌کاوی از زوایای گوناگون زندگی زرتشت اسپنتمان 🔸کتاب «زندگی و اندیشه زرتشت» مجموعه‌ای ارزشمند از مقالات و جستارهای برجسته‌ترین پژوهشگران، ایران‌شناسان و فرهنگ‌دوستان است که با نگاهی ژرف‌کاوانه زوایای گوناگون زندگی و شخصیت زرتشت اسپنتمان و نیز باورها و کیش او را از زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی تا تحولات تاریخی، واکاوی کرده‌اند. 🔸این کتاب دعوتی است به شناخت میراثی کهن؛ برای آنان که می‌خواهند با آگاهی، عمق این آیین کهن ملی را در آیینه اندیشه و قلم بزرگان فرهنگ ایران‌زمین نظاره کنند. 🔸علی دهباشی در مقدمه کتاب نوشته است: «سرزمین ما ایران زادگاه دین زرتشتی است و دین رسمی ایرانیان در دوران باستان زرتشتی بوده است. پس از غلبه یونانیان، دین زرتشتی مورد هجوم عناصر یونانی و سامی قرار گرفت. تغییراتی که در مذهب زرتشت اتفاق افتاد از دوران هخامنشی آغاز شد و به مرور زمان دچار تحول شد. در دوران حمله اسکندر آماج حملات سپاهیان اسکندر قرار گرفت و در دوران سلطنت ساسانیان مجددا تغییراتی تازه در این آیین رخ داد و در همین دوران است که به اوج نفوذ و قدرت خود رسید 🔸دینی که زرتشت به‌وجود آورد یک آیین اخلاقی بود که مبنای ادیان توحیدی گذشته بود. وی خدای واحد و یکتا را «اهورامزدا» نام داد. در واقع زرتشت با توجه به موقعیت اجتماعی خود این نامگذاری را انجام داد. اساس این آیین بر روی این اصل استوار شده است که در صحنه زندگی درونی انسان‌ها عرصه میدان نبرد دائمی بین خیر و شر است و در متون زرتشتی تفاسیر گوناگونی از خیر و شر ارائه شده است. 🔸احسان یارشاطر در مقاله‌ای با نام «زادن زردشت» نوشت: «از روزی که اهریمن بدنهاد، نخستین بار به جهان هرمزد حمله برد، هرمزد تا سه هزار سال به ساختن و پرداختن جهان ما مشغول بود و اهریمن از بیم پیروزی هرمزد و شکست خویش در قعر دوزخ مدهوش افتاده بود. در سه هزار سال دوم، اهریمن با دیوان و پریان به جهان ما هجوم آورد و آفریدگان هرمزد را به آفات اهریمنی آلود و تاریکی و بیماری و درد و نیاز و خشم و دروغ و جانوران زیانکار را به این جهان آورد و آب و خاک و گیاه و حیوان و مردم را آزار کرد. در سه هزار سال سوم، هرمزد برای رهایی از این آفت‌ها زردشت را به این عالم فرستاد و آیین خود را به او سپرد تا مردمان را به نیکی رهبر باشد و جهان را به راستی و پاکی و آبادانی از شر اهریمن آزاد کند و پیروزی هرمزد را به انجام رساند.» ibna.ir/x6Gzx @ibna_official

🔰از مجموعه مشاهیر کتابشناسی معاصر ایران بازخوانی شد زندگی و زمانه ابن‌یوسف شیرازی؛ مردی که گنجینه‌ها را زنده کرد 🔸سال‌های پرهیاهوی آغاز قرن چهاردهم قمری، در کوچه‌های آرام شیراز کودکی چشم به جهان گشود که بعدها نامش در تاریخ کتاب و فرهنگ ایران ماندگار شد؛ ضیاءالدین حدائق شیرازی، «ابن یوسف». 🔸ابن‌یوسف از نوجوانی با کتاب و کتابخانه آشنا بود. و تا آخرین ساعات عمر هم که در بستر بیماری بود، از کتاب جدا نشد. آنچه به‌صورت حرفه‌ای و به اصطلاح «حیات کتابشناسانه» می‌توان از آن نام برد، پانزده سالی است که وی در تهران اقامت داشت.مهم‌ترین فعالیت کتابشناسانه وی با نوشتن فهرست نسخه‌های خطی مدرسه سپهسالار شروع می‌شود.شیوه فهرست‌نگاری ابن یوسف مورد توجه تمام اهل کتاب و کتاب‌شناسی قرار گرفت. 🔸درخصوص ارزش کار ابن یوسف، زریاب خویی بیان می‌کند: «بنده یک وقتی بین سال‌های ۱۳۱۰ و ۱۳۱۱ شاید هم پیش از این سال‌ها به آن مجله نگاه می‌کردم و می‌دیدم که دائماً از نداشتن آگاهی و دسترسی به کتاب‌های خطی و چاپی و کتابخانه‌های ایران شکوه می‌کنند، ... یکی حاج میرزا اباعبدالله زنجانی بود. این مرحوم کتاب‌های خطی را که متعلق به عمویش بود و در دسترس او قرار گرفته بود، در مجله معرفی می‌کرد. و یک وقتی هم سعید نفیسی از کتاب‌های چاپ سنگی ایران تهیه کرده بود که در همین مجله منتشر شد. 🔸عشق به کتاب موجب شده بود که ابن یوسف، تمام کتاب‌های موجود در کتابخانه‌اش و به‌خصوص نسخه‌های خطی را با دقت، از اول تا به آخر مطالعه کند و با حافظة قوی خدادادی، در جای جای تألیفاتش از مطالب آن‌ها بهره گیرد. برای نمونه، در کتاب «شرح آیات معنونه» که در سالهای پایانی عمر وی نوشته شده می‌گوید: «در کتابی که در خواصّ آیات در کتابخانة اینجانب موجود است به‌خاطر دارم که نگاشته شده: آیت الکرسی را که مشتمل بر پنجاه حرف است با ده وقف اگر تلاوت کنی فایده‌های بسیار دارد و شماره کردم تا «و هو العلی العظیم» پنجاه حرف و در کتب قرائت مواقف وقف‌های دهگانة آن مشخص شده است!». ibna.ir/x6GBk @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با شاعر مشهدی؛ خلأ نقد جدی در شعر مدرن داریم/ تعداد خوانندگان جدی شعر کم است 🔸 «محمد توکلی‌کوشا» شاعرمشهدی با بیان اینکه خلأ نقد جدی در حوزه شعر مدرن فارسی از مهم‌ترین آسیب‌های وضعیت فعلی است، گفت: امروز کسی که بتواند خارج گود بایستد و تکنیک‌های زبانی یک شاعر را تحلیل کند و در مورد اتفاق‌ها در شعر امروز حرف بزند، کمتر وجود دارد. 🔸از نظر من مفهوم مخاطب یک سوتفاهم تاریخی است. مخاطب هیچ‌وقت عامه مردم نبوده‌اند. منظورم این نیست که عامه مردم به شعر علاقه‌مند نیستند، ولی ذائقه مخاطب عام شعر، مثل سینما به سمت آثار سطحی می‌رود و یک امر غیر جدی است. پس وقتی از مخاطب حرف می‌زنیم منظورمان مخاطب فهیم است که ضرورتش در شعر امروز بسیار حائز اهمیت است. شعر مخاطبان کمی دارد و از این هم شاید کمتر شود. دلیل کم بودن مخاطبانش هم فوران هنرهای متفاوت است و از این امر امکان فرار نبوده و نیست و ربطی به کشور ایران ندارد و یک امر جهانی است. مخاطب شعر در تمام دنیا به همین مقدار کم رسیده است. 🔸شاعر امروز فقط شاعر است و ابزار او برای چنین چیزی کلمه و زبان است. مفهوم در شعر امروز از تجربه زیسته و فردی می‌آید و اشتراکات هم در پی شخصی‌سازی می‌روند. آن چیزی که برای تمام شاعرانی که نگاه جدی به شعر دارند ضروری است، در پی نحوه اجرای شعر گشتن است. همچنین چگونگی اجرا، روایت، استفاده از تکنیک‌های زبانی، نحوه برخورد با سطر و کلمه، رسیدن به زبانی منحصر به‌فرد که ویژگی‌های قابل دفاع و درجه یکی داشته باشد. شاعر امروز در واقع درگیر چه گفتن نیست بلکه درگیر چگونه گفتن است. 🔸 مهم‌ترین و بزرگترین آسیب شعر امروز ما شبیه هم نویسی شاعران است. پس از جریان ساده‌نویسی در حدود دو دهه اخیر ما با خیل شاعرانی شبیه به هم مواجه هستیم؛ البته اگر بشود به آن‌ها شاعر اطلاق کرد. آنقدر شبیه به هم می‌نویسند که بین شعرشان تمیز هم نمی‌توان داد. 🔸 شاعر تشخص و فردیت می‌خواهد، زبان مخصوص خودش را می‌خواهد و به‌نظرم اگر جدی باشیم به کسی که به این مرحله نرسیده باشد اطلاق کلمه شاعر اشتباه است! ibna.ir/x6Gx2 @ibna_official