🔰نگاهی به کتاب «زندگی و اندیشه زرتشت»؛
دیدی نو از پیامبری کهن
🔸ژرفکاوی از زوایای گوناگون زندگی زرتشت اسپنتمان
🔸کتاب «زندگی و اندیشه زرتشت» مجموعهای ارزشمند از مقالات و جستارهای برجستهترین پژوهشگران، ایرانشناسان و فرهنگدوستان است که با نگاهی ژرفکاوانه زوایای گوناگون زندگی و شخصیت زرتشت اسپنتمان و نیز باورها و کیش او را از زمینههای فرهنگی و اجتماعی تا تحولات تاریخی، واکاوی کردهاند.
🔸این کتاب دعوتی است به شناخت میراثی کهن؛ برای آنان که میخواهند با آگاهی، عمق این آیین کهن ملی را در آیینه اندیشه و قلم بزرگان فرهنگ ایرانزمین نظاره کنند.
🔸علی دهباشی در مقدمه کتاب نوشته است: «سرزمین ما ایران زادگاه دین زرتشتی است و دین رسمی ایرانیان در دوران باستان زرتشتی بوده است. پس از غلبه یونانیان، دین زرتشتی مورد هجوم عناصر یونانی و سامی قرار گرفت. تغییراتی که در مذهب زرتشت اتفاق افتاد از دوران هخامنشی آغاز شد و به مرور زمان دچار تحول شد. در دوران حمله اسکندر آماج حملات سپاهیان اسکندر قرار گرفت و در دوران سلطنت ساسانیان مجددا تغییراتی تازه در این آیین رخ داد و در همین دوران است که به اوج نفوذ و قدرت خود رسید
🔸دینی که زرتشت بهوجود آورد یک آیین اخلاقی بود که مبنای ادیان توحیدی گذشته بود. وی خدای واحد و یکتا را «اهورامزدا» نام داد. در واقع زرتشت با توجه به موقعیت اجتماعی خود این نامگذاری را انجام داد. اساس این آیین بر روی این اصل استوار شده است که در صحنه زندگی درونی انسانها عرصه میدان نبرد دائمی بین خیر و شر است و در متون زرتشتی تفاسیر گوناگونی از خیر و شر ارائه شده است.
🔸احسان یارشاطر در مقالهای با نام «زادن زردشت» نوشت: «از روزی که اهریمن بدنهاد، نخستین بار به جهان هرمزد حمله برد، هرمزد تا سه هزار سال به ساختن و پرداختن جهان ما مشغول بود و اهریمن از بیم پیروزی هرمزد و شکست خویش در قعر دوزخ مدهوش افتاده بود. در سه هزار سال دوم، اهریمن با دیوان و پریان به جهان ما هجوم آورد و آفریدگان هرمزد را به آفات اهریمنی آلود و تاریکی و بیماری و درد و نیاز و خشم و دروغ و جانوران زیانکار را به این جهان آورد و آب و خاک و گیاه و حیوان و مردم را آزار کرد. در سه هزار سال سوم، هرمزد برای رهایی از این آفتها زردشت را به این عالم فرستاد و آیین خود را به او سپرد تا مردمان را به نیکی رهبر باشد و جهان را به راستی و پاکی و آبادانی از شر اهریمن آزاد کند و پیروزی هرمزد را به انجام رساند.»
ibna.ir/x6Gzx
@ibna_official
🔰از مجموعه مشاهیر کتابشناسی معاصر ایران بازخوانی شد
زندگی و زمانه ابنیوسف شیرازی؛ مردی که گنجینهها را زنده کرد
🔸سالهای پرهیاهوی آغاز قرن چهاردهم قمری، در کوچههای آرام شیراز کودکی چشم به جهان گشود که بعدها نامش در تاریخ کتاب و فرهنگ ایران ماندگار شد؛ ضیاءالدین حدائق شیرازی، «ابن یوسف».
🔸ابنیوسف از نوجوانی با کتاب و کتابخانه آشنا بود. و تا آخرین ساعات عمر هم که در بستر بیماری بود، از کتاب جدا نشد. آنچه بهصورت حرفهای و به اصطلاح «حیات کتابشناسانه» میتوان از آن نام برد، پانزده سالی است که وی در تهران اقامت داشت.مهمترین فعالیت کتابشناسانه وی با نوشتن فهرست نسخههای خطی مدرسه سپهسالار شروع میشود.شیوه فهرستنگاری ابن یوسف مورد توجه تمام اهل کتاب و کتابشناسی قرار گرفت.
🔸درخصوص ارزش کار ابن یوسف، زریاب خویی بیان میکند: «بنده یک وقتی بین سالهای ۱۳۱۰ و ۱۳۱۱ شاید هم پیش از این سالها به آن مجله نگاه میکردم و میدیدم که دائماً از نداشتن آگاهی و دسترسی به کتابهای خطی و چاپی و کتابخانههای ایران شکوه میکنند، ... یکی حاج میرزا اباعبدالله زنجانی بود. این مرحوم کتابهای خطی را که متعلق به عمویش بود و در دسترس او قرار گرفته بود، در مجله معرفی میکرد. و یک وقتی هم سعید نفیسی از کتابهای چاپ سنگی ایران تهیه کرده بود که در همین مجله منتشر شد.
🔸عشق به کتاب موجب شده بود که ابن یوسف، تمام کتابهای موجود در کتابخانهاش و بهخصوص نسخههای خطی را با دقت، از اول تا به آخر مطالعه کند و با حافظة قوی خدادادی، در جای جای تألیفاتش از مطالب آنها بهره گیرد. برای نمونه، در کتاب «شرح آیات معنونه» که در سالهای پایانی عمر وی نوشته شده میگوید: «در کتابی که در خواصّ آیات در کتابخانة اینجانب موجود است بهخاطر دارم که نگاشته شده: آیت الکرسی را که مشتمل بر پنجاه حرف است با ده وقف اگر تلاوت کنی فایدههای بسیار دارد و شماره کردم تا «و هو العلی العظیم» پنجاه حرف و در کتب قرائت مواقف وقفهای دهگانة آن مشخص شده است!».
ibna.ir/x6GBk
@ibna_official
🔰گفتوگوی ایبنا با شاعر مشهدی؛
خلأ نقد جدی در شعر مدرن داریم/ تعداد خوانندگان جدی شعر کم است
🔸 «محمد توکلیکوشا» شاعرمشهدی با بیان اینکه خلأ نقد جدی در حوزه شعر مدرن فارسی از مهمترین آسیبهای وضعیت فعلی است، گفت: امروز کسی که بتواند خارج گود بایستد و تکنیکهای زبانی یک شاعر را تحلیل کند و در مورد اتفاقها در شعر امروز حرف بزند، کمتر وجود دارد.
🔸از نظر من مفهوم مخاطب یک سوتفاهم تاریخی است. مخاطب هیچوقت عامه مردم نبودهاند. منظورم این نیست که عامه مردم به شعر علاقهمند نیستند، ولی ذائقه مخاطب عام شعر، مثل سینما به سمت آثار سطحی میرود و یک امر غیر جدی است. پس وقتی از مخاطب حرف میزنیم منظورمان مخاطب فهیم است که ضرورتش در شعر امروز بسیار حائز اهمیت است.
شعر مخاطبان کمی دارد و از این هم شاید کمتر شود. دلیل کم بودن مخاطبانش هم فوران هنرهای متفاوت است و از این امر امکان فرار نبوده و نیست و ربطی به کشور ایران ندارد و یک امر جهانی است. مخاطب شعر در تمام دنیا به همین مقدار کم رسیده است.
🔸شاعر امروز فقط شاعر است و ابزار او برای چنین چیزی کلمه و زبان است. مفهوم در شعر امروز از تجربه زیسته و فردی میآید و اشتراکات هم در پی شخصیسازی میروند. آن چیزی که برای تمام شاعرانی که نگاه جدی به شعر دارند ضروری است، در پی نحوه اجرای شعر گشتن است. همچنین چگونگی اجرا، روایت، استفاده از تکنیکهای زبانی، نحوه برخورد با سطر و کلمه، رسیدن به زبانی منحصر بهفرد که ویژگیهای قابل دفاع و درجه یکی داشته باشد. شاعر امروز در واقع درگیر چه گفتن نیست بلکه درگیر چگونه گفتن است.
🔸 مهمترین و بزرگترین آسیب شعر امروز ما شبیه هم نویسی شاعران است. پس از جریان سادهنویسی در حدود دو دهه اخیر ما با خیل شاعرانی شبیه به هم مواجه هستیم؛ البته اگر بشود به آنها شاعر اطلاق کرد. آنقدر شبیه به هم مینویسند که بین شعرشان تمیز هم نمیتوان داد.
🔸 شاعر تشخص و فردیت میخواهد، زبان مخصوص خودش را میخواهد و بهنظرم اگر جدی باشیم به کسی که به این مرحله نرسیده باشد اطلاق کلمه شاعر اشتباه است!
ibna.ir/x6Gx2
@ibna_official
🔰گزارش تصویری
شب همدلی
🔸نهصدوچهلمین شب از سلسله شبهای مجله بخارا با عنوان شب همدلی، پنجشنبه (۳ اردیبهشت ۱۴۰۵) در تالار خلیجفارس فرهنگسرای نیاوران برگزار شد.
📸عکاس: نیلوفر عباسی
ibna.ir/x6GCf
@ibna_official
🔰به همت نشر ۲۷ بعثت و با همکاری انتشارات سفیر اردهال؛
«کتاب ترور در تهران» منتشر شد
🔸یکی از مهمترین نمونهها، ترور دانشمندان و متخصصان مرتبط با برنامه هستهای ایران از سالهای پایانی دهه ۱۳۸۰ است. این حوادث که در مواردی با استفاده از شیوههای پیچیده عملیاتی، از جمله بمبهای مغناطیسی، عملیاتهای موتوری و یا حملات هدفمند رخ داد.
🔸ترور، در معنای کلاسیک و علوم سیاسی، به «قتل هدفمند یک فرد با انگیزه سیاسی، ایدئولوژیک یا امنیتی برای ایجاد اثر اجتماعی یا تغییر مسیر یک روند سیاسی» گفته میشود.ترور، در نهایت، کنشی است که از دل تضادهای حلنشده، رقابتهای ایدئولوژیک تند، و ساختارهای سیاسی خشک و ناکارآمد زاده میشود.
ibna.ir/x6GC8
@ibna_official