🔰بخش دوم میزگرد بررسی و نقد «ترورهای سیاسی در ایران»؛
پرونده بازجویی که مفقود شد
🔸کمیته مجازات یک رشته منسجم از ترورها بود و به نظر میرسد تیم طراح آن با اسناد و مدارک کافی و با نگاه به آیندهای متفاوت عمل میکرد. آنها تلاش میکردند یکییکی اهداف خود را از سر راه بردارند و در برخی موارد نیز موفق شدند. بعداً برخی از اعضای این کمیته در نهضت جنگل ظاهر شدند. اما در نهایت، در گمنامی و به دلیل اقدام توطئهآمیز حکومت مرکزی، همهٔ آنها کشته شدند.
🔸مولاییتوانی: ناکام ماندن اصلاحات اقتصادی مورگان شوستر، کارشکنیها در پرداخت حقوق مصوب مجلس به او و نزدیکی شاه با سفارت روسیه را نیز در همین چارچوب ارزیابی کرد. مجموعه این رویدادها نشان میدهد که تداوم حضور چنین پادشاهی، عملاً به تعمیق بحرانها انجامید. از این منظر، نبودن او میتوانست به سود کشور باشد؛ بهویژه آنکه آلترناتیوی مانند عضدالملک وجود داشت که قادر بود در مقام نایبالسلطنه، خلأ قدرت را پر کند و با رویکردی همدلانهتر و قانونمدارانهتر، زمینه گشایشهای بیشتری را در مسیر تثبیت مشروطه فراهم آورد.
🔸در چنین سناریویی، احتمالاً از بروز حرکتهای رادیکال و تند که فضای کشور را بهسوی ناامنی، خودکامگی و تنشهای انقلابی سوق داد، جلوگیری میشد یا دستکم دامنه آن محدودتر میماند. از اینرو، من در این نقطه با نظر شما اختلاف دارم و معتقدم اگر آن ترور به نتیجه میرسید، میتوانست برای کشور سودمند باشد. با این حال، همنظر هستم که نافرجام ماندن آن سوءقصد، پیامدهایی فاجعهبار به همراه داشت و به تشدید بحرانهای سیاسی انجامید.
🔸کمیتهٔ مجازات یک رشتهٔ منسجم از ترورها بود و به نظر میرسد تیم طراح آن با اسناد و مدارک کافی و با نگاه به آیندهای متفاوت عمل میکرد. آنها تلاش میکردند یکییکی اهداف خود را از سر راه بردارند و در برخی موارد نیز موفق شدند. بعداً برخی از اعضای این کمیته در نهضت جنگل ظاهر شدند. اما در نهایت، در گمنامی و به دلیل اقدام توطئهآمیز حکومت مرکزی، همهٔ آنها کشته شدند و به کمک تبلیغات و ابزارهای حکومتی بدنام جلوه داده شدند. در این میان، تاریخنگاری ایرانی، تاریخنگاری رسمی آن زمان و حتی خاطرهنویسان ذینفع تلاش کردند چهرهٔ آنها را منفی نشان دهند.
🔸جوادی یگانه: اگر ناصرالدینشاه قاجار ترور نمیشد، روند تغییرات در ایران احتمالاً تدریجیتر و در نتیجه پایدارتر پیش میرفت و جامعه با این همه افتوخیز و گسستهای تند مواجه نمیشد. همچنین در مورد محمدعلیشاه قاجار نیز—اگر فرض کنیم ترور او میتوانست معادلات را بر هم بزند—تجربه تاریخی نشان میدهد که حذف یک فرد لزوماً به تثبیت یک نظم جدید منجر نمیشود. پس از روی کار آمدن احمدشاه قاجار نیز کشور دورهای طولانی از ناامنی و بیثباتی را تجربه کرد و سرانجام با قدرتگیری رضاشاه، عملاً بخش مهمی از محتوای مشروطه تضعیف شد و تنها صورتی ظاهری از آن باقی ماند؛ بهگونهای که مخالفت جدی و سازمانیافتهای با استقرار دیکتاتوری شکل نگرفت.
🔸از این منظر، تغییراتی که از مسیر ترور پدید میآیند، الزاماً ماندگار و موفق نیستند. چنین رخدادهایی ممکن است روند تحولات را شتاب دهند و فشرده کنند—چنانکه در تجربه جنگ جهانی اول دیدیم که تحولات چندینساله در مدتی کوتاه رقم خورد—اما این شتابزدگی لزوماً به تثبیت نهادهای پایدار نمیانجامد.
ibna.ir/x6G2s
@ibna_official
🔰مدیرمسئول انتشارات کولهپشتی در گفتوگو با ایبنا؛
ناشران با قیمتگذاری سنتی خداحافظی کردهاند
🔸مدیر نشر کولهپشتی هرچند میگوید، کتاب با مبلغ زیاد خریداری نمیشود و بازار کشش چنین قیمتهایی را ندارد اما از سیاست ناگزیر بهروزرسانی قیمت کتابها میگوید.
🔸در شرایط فعلی بهعنوان ناشر عملاً نمیتوانم برای کتابها قیمت ثابت تعیین کنم؛ بنابراین برای کتابها بارکد یا کیوآرکد درج میشود، تا قیمت بهروز شده از طریق سامانه قابل مشاهده باشد، زیرا قیمتگذاری سنتی دیگر پاسخگو نیست.
🔸بهطور سنتی، از آبان تا اسفندماه، بهترین دوره فروش و گردش مالی برای کتابهای غیردرسی بود، اما در ماههای پایانی یکیدو سال اخیر بهویژه سال قبل و با توجه به جنگ، شرایط متفاوتی رقم خورد و فروش بهشدت کاهش یافت.
🔸تعدادی کتاب جدید آماده انتشار داشتیم و حتی برخی آثار نیز منتشر شده بودند، اما به دلیل شرایط نامساعد بازار، از توزیع آنها خودداری کردیم؛ زیرا عرضه در چنین وضعیتی میتوانست زیان بیشتری به همراه داشته باشد.
ibna.ir/x6G5p
@ibna_official
🔰خوانشی از «در باب مراقبت» اثر تاد می فیلسوف معاصر؛
کلید فهم کیستی انسان
🔸چگونه دلبستگیهای ما از ما انسان میسازند؟
🔸تاد می، که تجربهی سالها تدریس فلسفه و همکاری با سریال تلویزیونی «جای خوب» (The Good Place) را در کارنامه دارد، در این کتاب تلاش میکند مفهوم مراقبت را از سطح توصیهای اخلاقی و احساساتی روزمره فراتر ببرد و به آن جایگاه «کلید فهم کیستی انسان» بدهد.
🔸کتاب در گفتوگویی ضمنی با اخلاق مبتنی بر اصول و قواعد کلی، بر این نکته دست میگذارد که روابط انسانی در بافتهای واقعی، همیشه سر و کارشان با موقعیتهای جزئی، افراد خاص و وابستگیهای نامتقارن است؛ جاهایی که صرفِ تکرار یک قاعدهی عام کافی نیست و چیزی از جنس حضور، توجه، گوشسپردن و مسئولیتپذیری لازم است؛ چیزی که می آن را «مراقبت» مینامد. اخلاق، در این نگاه، فقط انتخاب بین درست و نادرست طبق یک فرمول ثابت نیست، بلکه نحوهی خاضعی است که در آن با دیگری روبهرو میشویم و حاضر میمانیم. از همین روست که در کتاب، مراقبت هم به معنای توجه به «دیگران» فهمیده میشود و هم به همان اندازه، به معنای مراقبت از «خود».
🔸کتاب بهطور مستقیم به زبان شبکههای اجتماعی یا اقتصاد توجه وارد نمیشود، اما خوانندهی امروز بهراحتی میتواند آن را در این زمینهها بخواند. آنچه می عرضه میکند، بیش از هر چیز دعوت به مکث است: عقب کشیدن از جریان پیوستهی دادهها تا بتوانیم از بیرون نگاه کنیم که کدام اشتغالات، عملاً موضوع مراقبت ما شدهاند، حتی اگر در سطح شعار چیز دیگری بگوییم. به تعبیر خودش، فلسفه در اینجا دو کار میکند: گاهی چیزهایی را به ما نشان میدهد که تا پیش از آن به آنها فکر نکرده بودیم، و گاهی ما را به چیزهایی برمیگرداند که همیشه به شکلی مبهم میدانستیم، اما در شلوغی روزمره فرصت نکردهایم برایشان نام و صورت پیدا کنیم. «در باب مراقبت» جنس دستهی دوم است: یادآوری متمرکز و فلسفیِ چیزی که در تجربهی زیستهی ما پراکنده و بینام حضور دارد.
ibna.ir/x6GyV
@ibna_official
🔰گفتوگو با ستار جلیلزاده به بهانه ترجمه رمان «یک مشت ستاره»
حکایت امید از زبان رفیق شامی
🔸ستار جلیلزاده، مترجم، گفت: از سال ۲۰۰۰ به این سو، رماننویسان بسیار بزرگی در ادبیات عرب ظهور کردهاند. جدا از «نجیب محفوظ» که جایزه نوبل را بهحق دریافت کرد و آثارش چراغ راهی برای نویسندگان بعدی شد (از جمال الغیطانی تا ابراهیم نصرالله فلسطینی و دیگران)، رمان در ادبیات عرب تحول بسیار زیادی یافته است. دلایل آن هم مشخص است؛ یکی ارتباطات جهانی بیشتر و دیگری گستره جغرافیایی وسیع آنهاست.
🔸شعر معاصر عرب، همسو با شعر معاصر فارسی، همان حرکت کلاسیک را دارد. شعرهای خوب فارسی، از فروغ فرخزاد و شاملو گرفته تا سهراب سپهری و حتی نیما، بهخوبی به عربی ترجمه میشوند.
🔸ترجمه در واقع پل بین دو فرهنگ مبدأ و مقصد است. وقتی از ترجمه ادبیات عرب صحبت میکنیم، با توجه به مشترکات فراوانی که با کشورهای عربی در آیینها، آداب و رسوم، شیوه گفتار، رفتار و اخلاقیات داریم، اقبال خواننده ایرانی به این آثار به این دلیل است که هنگام مطالعه اثر یک نویسنده یا شاعر عرب، با آن احساس همذاتپنداری میکند.
🔸نویسندگان زن بسیار خوبی در حوزه رمان در سوریه حضور دارند که این فضاها را در کتابهایشان فوقالعاده زیبا بیان کردهاند. در کل، سوریه و لبنان مشترکات بسیار عمیق و یکسانی دارند. چه رماننویسان لبنانی و چه سوری، وقتی از یک محل، یک جغرافیا، یک منطقه یا حتی یک خانه سخن میگویند، میتوان تولد این فضاها را در آثار نویسندگان بزرگ هر دو کشور دید. همین وضعیت را در مورد نویسندگان فلسطینی و اردنی نیز میتوان مشاهده کرد؛ آنها هم مشترکات عمیق و یکسانی با سوریه و لبنان دارند. وقتی آثار نویسندگان اردنی یا فلسطینی را میخوانیم،
🔸مشترکات عمیقی در ارتباط با مسائل انسانی، دردها و رنجها، آیینها و کردارهایشان میبینیم. لذت خواندن این آثار در این است که انسان با فرهنگهای مختلف آشنا میشود. خوشبختانه ادبیات عرب در چهار پنج سال اخیر توانسته در میان خوانندگان ایرانی جای خوبی باز کند؛ زیرا بسیاری احساس میکنند این آثار حرف دل خودشان را میزند.
ibna.ir/x6GCL
@ibna_officil
🔰روایتی سینمایی از مارکز با نگاهی به کتاب «وداع با گابو و مرسدس»؛
گابریل گارسیا مارکز؛ از سختگیری در اقتباس تا آرزوی ناتمام نوشتن فیلمنامه با پسرش
🔸سینما و نگاهِ سینمایی در کتاب از مقابل چشم رودیگو گارسیا دور نمانده است. بخشی از کتاب به اتفاقات و موقعیتهای سینمایی اختصاص دارد و پرداختن به همین مسئله جذابیت دوچندانی به کتاب میبخشد که میتواند نظر علاقهمندان به سینما را جلب کند.
🔸با وجودی که مضمون کتاب درباره مرگ یک نویسنده موفق و صاحبنام است، ولی خواننده نه تنها با محتوای تلخ و غمباری روبهرو نیست،که اتفاقاً به لطف قلم دلنشین رودریگو گارسیا و اشاره به شوخیها و طنازیهای پدرش تا لحظه وداع، با اثری شیرین و بامزه مواجه میشود که حتی گاهی برخی موقعیتهای کتاب او را به خنده وا میدارد.
🔸یکی از نکات جالب توجه و ویژه کتاب، اشاره نویسنده به شباهتها و موقعیتهای سینمایی در زندگی شخصی و برخورد با مرگ پدرش است. رودریگو گارسیا که در روزهای بیماری مارکز، درگیر تدوین یک فیلم تازه و بین مکزیک و لسآنجلس در رفتوآمد بوده، ناخواسته با لحظههایی مواجه میشود که برای او یادآور موقعیت بیماری پدرش است. همچنین برخی خاطرات سینماییاش با پدر در ذهن او تداعی میشود.
🔸رودریگو گارسیا در کتاب خود،گزارشی صمیمانه و صادقانه از آخرین روزهای زندگی گابریل گارسیا مارکز ارائه کرده که نه تنها احوال او را در پایان زندگی، بلکه چهرهای بسیار انسانی از این نویسنده به نمایش گذاشته؛ داستان مردی که جسم و جانش در حال زوال کامل است اما هنوز طنزی قوی دارد.
ibna.ir/x6GDz
@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «گلدا اینجا خوابیده»؛
تجربه زیستی نویسنده درباره از دست دادنها و به دست آوردنهاست
🔸لیلا مهدوی، نویسنده در یادداشتی به بررسی کتاب «گلدا اینجا خوابیده است» پرداخته و نکات خاص آن را مرور کرده است
🔸اگر بگویم سعادالعامری را بهخاطر رمان خاصش دوست دارم و او نیز مثل سعود السنعوسی با همان یک رمان توی ذهن من جایگاه خوبی در ادبیات عرب پیدا کرده گزاف نگفتهام ولی خب این یک دیدگاه شخصی است. نویسنده در آثاری که از ترجمه شده است، با سوژه ای خلاقانه و دراماتیک نقطهنظر و دغدغه خود را از مسیر مقاومت نشان میدهد چه در رمان «چیزی برای از دست دادن ندارید جز جانهایتان» و چه در اثر تازه «گلدا اینجا خوابیده»، اثری برخاسته از تجربه زیستی نویسنده درباره از دست دادنها و به دست آوردنهاست. نویسنده از تجربه تعلق خاک و خانه مینویسد. گشتن در کوچهسار بیتالمقدس به دنبال تعلقات آشنا برای یافتن یک هویت اصیل و قدیمی به نام خانه...
اگر به کتاب برگردیم سعادالعامری به دنبال فردیت گمشده خودش میگردد. فردیتی که اگر چه در اثر، از آن راوی است اما کوچهراههای بیتالمقدس و یافا خانههایی دارد پر از احساس جاماندگی و خالی از صدای هویتهای اصلی خود که حالا و در کتاب گلدا اینجا خوابیده، هم نفیر راوی شده اند و نویسنده اثر با خلاقیت در یافتن ایده داستانی سعی دارد کنشهای جمعی برای این یافتن پیدا کند. همانقدر که آدمها در فلسطین غایبان حاضر به دنبال هویت گمشده و جامانده در خانههای پدریشان هستند، خانهها هم با تمام اجزای خود در رحیل صاحبان اصلی سوگوارند.
ibna.ir/x6GDw
@ibna_official
🔰یادداشت «المیرا یادمند» درباره روزهای جنگ و تاثیر نوشتن بر زندگی؛
غوغای همیشه کلمات
🔸المیرا یادمند، نویسنده، در یادداشتی تاملبرانگیز از قدرت «کلمات» در روزهای سیاه جنگ میگوید. او معتقد است در حالی که اخبار تلخ روح جامعه را میخراشد، هنر نوشتن میتواند با خلق امید و تابآوری، به پناهگاهی برای قلبهای خسته تبدیل شود و بار سنگین جنگ را بر شانههای مردم سبکتر کند.
🔸اکنون که همه چشمها شب و روز با نگرانی و وسواس عجیبی به گروهها و کانالهای مجازی دوخته شده، میشود با کلمات معجزه کرد. برای مثال، با یک متن صمیمانه دلداریدهنده، در میان طوفانِ سیاهیها میتوان تبدیل به یک چکه نور شد و در دلها نشست و تابید، یا با جادوی قلم، عبارات طنز بر دلِ سنگِ خبرها افزود تا دنبالکردن اخبار برای ذهنهای آشفته و خسته قابل تحمل بشود. میتوان هنوز از عشق و امید داستان نوشت؛ همان کاری که بسیاری از نویسندگان بزرگ جهان در برهههای مختلف جنگ در سراسر دنیا انجام دادهاند و نتیجه مطلوبی گرفتهاند.
🔸کلمات همیشه غوغا میکنند. نباید از نوشتن غافل شد. نویسنده اگر در روزهای جنگ به نوشتن پناه ببرد، میتواند با نگاشتههایش پناه خیلیها بشود.
ibna.ir/x6GDx
@ibna_official
🔰جنجال بر سر برنده بوکر؛
اتهام الهامگیری از فیلم کلاسیک کوبریک
🔸رمان «گوشت» نوشته دیوید سالای، برنده جایزه بوکر، به دلیل شباهتهای روایی قابل توجه با فیلمی ساخته استنلی کوبریک در سال ۱۹۷۵ با انتقادهایی روبهرو شده است.
🔸منتقدان اکنون به شباهتهای قابل توجه میان این اثر و فیلم کوبریک اشاره میکنند. «بری لیندان» نیز بر اساس رمان «شانس بری لیندان» اثر ویلیام میکپیس تاکری ساخته شده و داستان مردی ایرلندی از طبقه پایین را دنبال میکند که به ارتش میپیوندد، با زنی ثروتمند ازدواج میکند و در نهایت به ورشکستگی میرسد.
ibna.ir/x6GzL
@ibna_official
🔰در گفتوگو با ایبنا تاکید شد؛
پلتفرم ملی صنعت چاپ؛ حلقه مفقوده تحول دیجیتال
🔸بیژن گلستانیان، فعال حوزه صنعت چاپ با تأکید بر پراکندگی اطلاعات و کمبود زیرساختهای دیجیتال، «پلتفرم ملی صنعت چاپ» را گامی ضروری برای یکپارچهسازی خدمات، ارتقای آموزش و تصمیمسازی دادهمحور دانست.
🔸این پلتفرم ملی میتواند با ارائه دورههای آنلاین تخصصی، آموزش فناوریهای نوین چاپ، و دورههای نگهداری و تعمیر ماشینآلات، سطح مهارت نیروی انسانی را ارتقا دهد.
🔸قابلیت جمعآوری و تحلیل کلاندادههای صنعت چاپ یکی از ارزشمندترین دستاوردهای این پلتفرم به شمار میآید، در کوتاهمدت و بلندمدت تحلیل این دادهها میتواند روندهای بازار، الگوی تقاضا و نیازهای تولید را شفاف کند و مسیر تصمیمسازی هوشمند و برنامهریزی استراتژیک را برای مدیران چاپخانهها و سیاستگذاران هموار سازد.
ibna.ir/x6Gzh
@ibna_official
🔰مروری بر کتاب «ستیز قدرت» نوشته محمد صادقی؛
ابهام در پرونده قتل رزمآرا
🔸در شرح ماجرای ترور رزمآرا میخوانیم: «علی رزمآرا چرا و چگونه ترور شد؟ چه کسی یا کسانی مقدمه و زمینه از میان بردن او را فراهم کردند و چه کسی یا کسانی در از میان بردن او نقش داشتند؟ رزمآرا در ۱۶ اسفند ۱۳۲۹ توسط خلیل طهماسبی ترور شد، اما برخی از نویسندهها، تاریخنگارها و اهالی سیاست با طرح ادعاهایی، چرایی و چگونگی این ترور را مبهم و مرموز جلوه دادهاند.
🔸در قسمتی دیگر میخوانیم: «نواب صفوی درباره نشستی که در خانه آقائی برگزار میشود و بقایی وجود رزمآرا را خطرناک و مانع دانسته و میگوید باید از بین برود توضیح میدهد. سپس، بقایی میگوید: «در خصوص ملاقات با آقای نواب صفوی قبل از کشته شدن سپهبد رزمآرا شدیدا و صراحتا تکذیب میکنم.» نواب صفوی باز توضیح میدهد و به نام شرکتکنندگان در آن نشست هم اشاره میکند. بقایی میگوید: «تصور میکنم که آقای نواب صفوی در مورد تاریخ اشتباه میکنند زیرا ملاقاتی را که اشاره کردهاند مربوط به چندین ماه بعد از کشته شدن سپهبد رزمآرا میباشد.»»
ibna.ir/x6GxZ
@ibna_official
🔰ورود اجتنابناپذیر هوش مصنوعی به فرآیند نشر؛
هوش مصنوعی ابزار یا جایگزین ویراستار و مترجم؟
🔸ابزارهای هوش مصنوعی میتوانند سرعت تولید محتوا را افزایش دهند اما کارشناسان معتقدند خلاقیت، درک فرهنگی و عمق تحلیلی همچنان مختص انسان است.
🔸این ابزارها کمک میکنند کیفیت اولیه متن بالا برود. ویراستار بعد از آن میتواند زمان بیشتری روی نثر و ساختار بگذارد. بهنوعی زمان از کارهای تکراری آزاد میشود.
ibna.ir/x6GBp
@ibna_official
🔰کتابها درباره تابآوری و بحران چه میگویند -۲
«بحران» در جهان مدرن صرفاً یک وضعیت موقت نیست
🔸با نگاهی به کتاب «وضعیت استثنایی» اثر جورجو آگامبن
🔸بحران در نگاه آگامبن بهعنوان «ابزار قدرت» نیز قابل تحلیل است. این یعنی تابآوری فقط توان جامعه برای بقا نیست بلکه به میزان توان جامعه برای حفظ حقوق و ساختارهای قانونی در دل بحران هم مربوط است.
🔸یکی از مهمترین ایدههای کتاب این است که بحرانها در جهان معاصر صرفاً رخدادهای طبیعی یا اضطراری نیستند، بلکه میتوانند به ابزار حکمرانی تبدیل شوند. در این چارچوب، وضعیتهای اضطراری (مثل جنگ، تروریسم، یا پاندمیها) به دولتها این امکان را میدهند که قوانین عادی را کنار بگذارند، اختیارات فوقالعاده اعمال کنند و کنترل بیشتری بر زندگی اجتماعی داشته باشند. آگامبن هشدار میدهد که اگر این وضعیت دائمی شود، مرز میان «دموکراسی» و «اقتدارگرایی» بهتدریج از بین میرود.
🔸یکی از مفاهیم مرکزی آگامبن در این کتاب و آثار مرتبط، مفهوم «زندگی برهنه» (bare life) است. او توضیح میدهد که در وضعیت استثنایی، انسان از جایگاه شهروندی خود خارج شده و صرفاً به یک موجود زیستی تقلیل مییابد؛ موجودی که میتواند بدون برخورداری کامل از حقوق سیاسی، تحت کنترل قرار گیرد. این مفهوم نشان میدهد که چگونه در شرایط بحران، مرز میان «زندگی سیاسی» و «زندگی صرفاً زیستی» دچار فروپاشی میشود.
ibna.ir/x6GBZ
@ibna_official