🔰کتاب «محیط زیست از نگاه هنرمندان» منتشر می‌شود؛ روایتی تصویری از دغدغه‌های زیست‌محیطی 🔸کتاب «محیط زیست از نگاه هنرمندان» شامل مجموعه‌ای از آثار عکاسان، گرافیست‌ها و کاریکاتوریست‌های ایرانی، از سوی انتشارات تصویر ایران در ۲۴۴ صفحه گلاسه تمام‌رنگی منتشر شده و روانه بازار کتاب می‌شود. 🔸چاپ این کتاب و برگزاری نمایشگاه مرتبط با آن با حمایت خانه هنرمندان ایران، سازمان حفاظت محیط زیست و چند شرکت دیگر صورت گرفته است. گزیده آثار این کتاب بر اساس نظر هیات‌های داوران مختلفی انتخاب شده است: در بخش عکس آلفرد یعقوب‌زاده، پیمان هوشمندزاده و نیوشا توکلیان داوری را بر عهده داشته‌اند. بخش کاریکاتور با داوری جواد علیزاده، بزرگمهر حسین‌پور و مهدی کریم‌زاده همراه بوده و بخش پوستر زیر نظر ابراهیم حقیقی، رضا عابدینی و مریم کهوند انتخاب شده است. همچنین برای بخش فیلم جشنواره فیلم تصویر، ساعد نیک‌ذات، محمد شیروانی و شهرام مکری به عنوان داور حضور داشته‌اند. ibna.ir/x6GDM @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا؛ اصفهان؛ تجلی «اسطوره‌شهر» در حافظه تمدنی ایران 🔸بهمن نامورمطلق یک اسطوره‌شناس با تبیین مفهوم «اسطوره‌شهر»، اصفهان را الگویی روایت‌مند و زنده دانست که در آن عناصر تاریخی، فرهنگی و انسانی به شکلی منحصربه‌فرد در تولید معنا نقش‌آفرینی می‌کنند 🔸اصفهان را نمی‌توان صرفاً به این دلیل که در آن شخصیت‌های تاریخی یا حتی اسطوره‌ای زیسته‌اند، یک شهر اسطوره‌ای دانست؛ بلکه این شهر خود به یک اسطوره تبدیل شده است. همان‌گونه که ما از «شاهنامه» به‌عنوان یک متن اسطوره‌ای یاد می‌کنیم، نه فقط به‌خاطر حضور شخصیت‌هایی چون رستم، بلکه به‌خاطر ساختار روایی و الگوهای معنایی آن، اصفهان نیز چنین وضعیتی دارد. این شهر دارای روایت است، روایتی که الگو شده، تکثیر شده و دیگران را به تقلید وامی‌دارد. 🔸 اسطوره‌ها همواره با انسان‌های ویژه سر و کار دارند؛ انسان‌هایی که به‌نوعی از وضعیت عادی فراتر می‌روند و به الگو تبدیل می‌شوند. اصفهان در طول تاریخ، خاستگاه و محل زیست چنین انسان‌هایی بوده است؛ از هنرمندان و اندیشمندان گرفته تا عارفان و کنشگران اجتماعی. این سرمایه انسانی، به شهر جان داده و آن را از یک کالبد صرف به یک موجود زنده و معنادار تبدیل کرده است. 🔸میدان نقش‌جهان بدون تردید یکی از برجسته‌ترین عناصر اسطوره‌ای اصفهان است. این میدان نه‌تنها از نظر ابعاد و ترکیب فضایی کم‌نظیر است، بلکه از منظر معنایی نیز جایگاهی ویژه دارد. در این میدان، قدرت سیاسی، دین، اقتصاد و هنر در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند و نوعی «تمامیت» را به نمایش می‌گذارند که کمتر در جایی دیگر دیده می‌شود. ibna.ir/x6GFq @ibna_official

🔰مزیت‌های صادراتی صنعت چاپ/۳ ایران بدون تحریم جزو سه قدرت برتر چاپ و بسته‌بندی جهان می‌شد 🔸دارایی‌های پنهان صنعت چاپ ایران چیست؟ 🔸یک فعال حوزه چاپ و بسته‌بندی، درحالی موقعیت جغرافیایی، هزینه اندک تولید و نیروی متخصص را مهم‌ترین مزیت‌های صنعت چاپ ایران می‌داند، درعین حال، تحریم‌ها و محدودیت دسترسی به فناوری‌های نوین را از مهم‌ترین چالش‌های توسعه این حوزه ارزیابی می‌کند. 🔸یکی از بزرگ‌ترین مزیت‌های صنعت چاپ ایران، مهارت و تخصص نیروی انسانی آن است. با وجود تحریم‌ها، استفاده از ماشین‌آلات قدیمی و محدودیت در دسترسی به مواد اولیه مرغوب، اپراتورها و متخصصان ایرانی توانسته‌اند محصولات بسیار باکیفیت و حرفه‌ای تولید کنند. معتقدم اگر این نیروها به تجهیزات به‌روز و مواد اولیه استاندارد جهانی دسترسی داشته باشند، عملکردی در سطح بهترین‌های جهان خواهند داشت. در این زمینه تاکید می‌کنم که اگر ایران، تحریم نبود، بدون شک جزو سه کشور برتر دنیا در تولید محصولات چاپی و بسته‌بندی قرار می‌گرفت. 🔸در بسیاری از موارد با محدودیت مواجه هستیم. بخش عمده بسته‌بندی‌های مدرن با ماشین‌آلات کاملاً اتوماتیک تولید می‌شوند که فرآیند شکل‌دهی، چسب‌زنی و بسته‌بندی محصول را با حداقل دخالت نیروی انسانی انجام می‌دهند. این ماشین‌آلات عمدتاً ازسوی کشورهای صنعتی تولید می‌شوند و به دلیل تحریم‌ها دسترسی به آن‌ها برای ایران دشوار است. به همین دلیل تنوع بسته‌بندی در ایران محدود شده و سرمایه‌گذاران نیز به دلیل هزینه‌های زیاد و ریسک‌های موجود، کمتر وارد این حوزه می‌شوند. در نتیجه تولیدکنندگان یا به سمت بسته‌بندی‌های ساده می‌روند یا با استفاده از مهندسی معکوس و نیروی انسانی بسته‌بندی را تولید می‌کنند که طبیعتاً هزینه نهایی را افزایش می‌دهد. 🔸اگر زیرساخت‌های لجستیکی اصلاح، قوانین تسهیل و فرآیندهای گمرکی تسریع شود، همچنین از ظرفیت نیروهای متخصص و شرکت‌های دانش‌بنیان حمایت شود، می‌توانیم حتی با وجود محدودیت‌ها نیز در حوزه صادرات موفق‌تر عمل کنیم. ایران نیروی انسانی متخصص و توان علمی بالایی دارد و اگر تیم‌های کارشناسی و مدیریتی به‌صورت هماهنگ برنامه‌ریزی کنند، می‌توان مسیر صادرات را هموار کرد و گام‌های مؤثری در توسعه این صنعت برداشت. ibna.ir/x6G27 @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «هگل و نقد متافیزیک» اثر بئاتریس لونگونس؛ در برابر مابعدالطبیعه 🔸عالی‌ترین دستاورد فلسفی هگل توجه مولف به «علم منطق» هگل ابتدا به‌واسطه علاقه‌اش به مارکس، نظریه سیاسی و اجتماعی معاصر با الهام از مارکس و مدعاهای برانگیزننده آلتوسر در باب رابطه مارکس و لنین با هگل جرقه زد. ردپاهای این علاقه اولیه را می‌توان در بخش نخست کتاب حاضر یافت که در آن‌ها، بحث درباره انگاره‌های هگل از «تناقض» و «مبنا» در عین‌حال، بحثی است درباره تفاسیر مارکسیستی برجسته‌ای از هگل نظیر تفسیرهای لوئی آلتوسر یا تفسیرهای گالوانو دلاولپه و لوچیو کولتی. 🔸کتاب مشتمل بر دو بخش است. بخش نخست با عنوان «هگل و نقد متافیزیک: پژوهشی در منطق ذات» مشتمل بر سه فصل است که در آن «منطق استعلایی و منطق دیالکتیکی: از کانت تا هگل، نقدی بر هرگونه متافیزیک جزمی»، «پیچ‌وخم‌های تناقض نزد هگل»، «مبنا علیه مفهوم؟» و «امر عقلانی بالفعل است، امر بالفعل عقلانی است» بررسی می‌گردد. لونگونس در بخش دوم که مشتمل بر دو فصل است، «چشم‌انداز انسان یا شناخت خدا. دیدگاه کانت و هگل در باب مفهوم، حکم و عقل» و «رأی هگل در باب دیدگاه کانت در باب حکم» را واکاوی می‌کند. بخش نخست اثر، حاصل ترجمه «هگل و نقد متافیزیک: تحقیقی در آموزه ذات» و بخش دوم شامل دو مقاله است که لونگونس در اوایل دهه ۱۹۹۰ نگاشت و در آن‌ها، چشم‌اندازی نسبتاً متفاوت به پروژه فلسفی هگل به‌دست داد. ibna.ir/x6GBD @ibna_official

🔰مروری بر کتاب «آینشتاین» نوشته جرمی برنشتاین؛ فیزیکدانی که قدرت اندیشه را به ثبوت رسانیده است 🔸سخنی از قول آندره موروا نقل شده است: «آینشتاین نه تنها فیزیک را زیروزبر کرده است بلکه از زمان نیوتن و دکارت تا حال تنها کسی است که قدرت اندیشه را به بهترین صورت به ثبوت رسانیده.» 🔸یکی از بخش‌های جالب کتاب «آینشتاین» روایت احوال او در دوران جنگ جهانی است. آنجا که او به دوست فیزیکدانش پاول ارنفست می‌نویسد: «اروپا در حال جنون دست به کاری زده است که باورکردنی نیست. آدمی در این گونه موارد پی می‌برد که به نوع بدبختی از جانوران تعلق دارد. من به آرامی به ادامه مطالعات و تفکرات مسالمت‌آمیز خود می‌پردازم و فقط احساس دلسوزی و نفرت می‌کنم.» 🔸نویسنده در شرح نظریه‌ نسبیت به سال‌های نخستین زندگی آینشتاین می‌پردازد: «در خانواده آینشتاین پیشینه‌ای از کار خاص علمی یا فکری نبود تا جایی که خود او می‌توانست رشته نیاکان پدری و مادری را دنبال کند، آنان از بازرگانان و افزارمندان معمولی جامعه یهودیان آلمانی، یا به طورکلی یهودیان اروپایی بوده‌اند. پدرش، هرمان، کاسبی بود تا حدی بیغم و نه چندان موفق. وقتی که آینشتاین یک ساله بود پدرش خانواده خود را از اولم به مونیخ منتقل کرد و در آنجا با برادرش، در خانه‌ای که برای دو خانواده ساخته شده بود، سکنا گزید و با او شروع به کار کرد. ibna.ir/x6GDZ @ibna_official

🔰گفت‌وگو با فرشید پارسی‌کیا، مدیر هنری به مناسبت روز جهانی گرافیک؛ طراحی جلد کتاب‌ها باید با تغییر خواسته‌های اجتماعی تغییر کند 🔸فرشید پارسی‌کیا، طراح و مدیر هنری به مناسبت روز جهانی گرافیک از تحولات طراحی جلد کتاب در ایران طی دهه‌های مختلف می‌گوید و آسیب‌های امروز این حوزه را بررسی می‌کند. 🔸از اواخر دهه ۷۰ که  دستگاه‌های چهاررنگ در کشور ما زیاد شد، استفاده از عکاسی هم در جلدسازی متداول شد. قبل از آن کارها با دستگاه‌های تک‌رنگ یا دورنگ چاپ می‌شد و کیفیت چاپ بالا نبود. البته دستگاه‌های باکیفیتی هم وجود داشت اما عمومی نبود. از اواخر دهه ۷۰ و اوایل ۸۰ استفاده از عکاسی در جلدسازی هم رایج شد. 🔸وقتی وارد جهان کتابت‌های تصویری می‌شویم نمی‌توانیم خودمان را با کشورهایی مانند انگلستان و فرانسه قیاس کنیم. اما درباره عمومیت کتاب‌ها وضع بدی نداریم. در این چندسال اخیر طرح جلد کتاب‌هایمان، نمره قابل‌قبولی می‌گیرد. اما ذهن سخت‌گیر من هیچگاه نمی‌تواند بگوید ما نسبت به کتاب‌های خارجی وضع خیلی خوبی داریم و بسیار خلاق هستیم. شاید نسبت به کتاب‌های منطقه بتوان گفت وضع بهتری داریم. 🔸اساسا ما ایرانی‌ها حداقل دارای چندین نوع ذائقه تصویری هستیم؛ به این معنا که ادبیات تولید تصویرمان دارای خصوصیت ایرانی‌بودن است. ما می‌توانیم با این ادبیات رفتاری تصویری ایرانی تولید اثر کنیم و نیازی نیست الزاما از عناصر ایرانی بهره ببریم. ibna.ir/x6GFv @ibna_official

🔰بازخوانی کتاب «تاریخ طبیعی ویرانی» اثر دبلیو. جی. زیبالد؛ آواربرداری از کلمات؛ وقتی زبان در برابر فاجعه به لکنت می‌افتد 🔸دبلیو. جی. زیبالد یبالد در کتاب «تاریخ طبیعی ویرانی: جستارهایی در باب تاثیر جنگ بر هنر و ادبیات» به بررسی سکوت ادبیات پس از بمباران‌های هولناک جنگ جهانی دوم می‌پردازد. او می‌پرسد چرا در برابر فاجعه لکنت می‌گیریم؟ در روزگاری که ما نیز سایه سنگین جنگ را حس می‌کنیم، این جستار بازخوانی مسئولیت کلمات در میانه خاکستر و آوار است؛ دعوتی برای دیدن آنچه نباید فراموش شود. 🔸او انگشت بر یک «قلمرو ممنوعه» می‌گذارد. او می‌پرسد چگونه ممکن است ۶۰۰ هزار غیرنظامی در آتش بمب‌های خوشه‌ای ذوب شوند و ادبیات یک کشور، به جای روایت این تروما، به «توطئه سکوت» بپیوندد؟ زیبالد معتقد است این سکوت، ثمره‌ی پیوند شوم میان «قدرت حاکم» و «روشنفکرانی» است که آموخته‌اند جهان را از پشت شیشه‌های ضخیم تئوری و انتزاع ببینند. 🔸زیبالد در جستارهایش، از نقش غریب هنر به عنوان «مخدر» در زمان جنگ پرده برمی‌دارد. او از رادیوهایی می‌گوید که شب قبل از ویرانی کامل شهرها، اپراهای جادویی اشتراوس یا آیدای وردی را پخش می‌کردند. پیوند میان «امر مقدس هنر» و «کفرگویی مطلق جنگ»، ترفندی است که همواره برای نرم کردن ضربه‌ی فاجعه به کار آمده است. 🔸خواندن زیبالد برای ما که امروز با اضطراب فردا بیدار می‌شویم، یک ضرورت است. او به ما یاد می‌دهد که «عادی‌سازیِ فاجعه»، اولین قدم برای سقوط اخلاقی است. وقتی ما به شنیدنِ آمار کشته‌شدگان عادت می‌کنیم، وقتی بمباران یک شهر دیگر برایمان یک «خبر» عادی در کنار وضعیت آب‌وهواست، ما در حال تکرار همان سکوت برلین و هامبورگ در سال ۱۹۴۳ هستیم. ibna.ir/x6GDV @ibna_official

🔰راسته انقلاب؛ از حاشیه تا ویترین کتابفروشی‌ها؛ جنگ و آتش بس در دل ویترین 🔸راسته انقلاب؛ از حاشیه تا ویترین کتابفروشی‌ها عنوان گزارشی است که حاصل نگاهی به ویترین و بساط کتاب در آخرین روز فروردین ماه است از آنچه در زمانه جنگ و آتش‌بس به مخاطبان عرضه کردند. 🔸جنگ و آتش‌بس کلمات پربسامدی است که در ذهن اکثر اهالی خاورمیانه تداعی می‌شود، حتی اگر از بیان آن خودداری کنند. در چنین حال و هوایی کتاب‌ها هم جدا از فضای جامعه ایرانی نیستند و در جهان نویسندگان به دنبال آثاری هستند که به آنها امید بدهد یا در جنگ‌های گذشته فرو بروند یا به آنها بگویند در جنگ چه کردند و حالا آنها به عنوان کتابخوان ایرانی چه باید بکنند. مخلص کلام کتاب‌ها جنگ را به چه شکلی می‌بینند و در جنگ چگونه باید زندگی کرد؟ مدعیان ما در جنگ چه در چنته دارند، اندیشه و نگاه آنها درباره ایران به چه سمت و سویی است و چه شناختی از خاورمیانه دارند؟ چه رمان‌هایی در جنگ خواندنی است؟ آیا هنوز رمان‌هایی که درباره دو جنگ جهانی نوشته شده قابل توصیه است؟ یا رمان‌هایی که درباره جنگ ویتنام، عراق، افغانستان، لبنان، سوریه و فلسطین نوشته شدند، هم جایی در ویترین کتابفروشی‌ها دارند؟ 🔸گاهی ویترین کتاب‌فروشی‌ها در شرایط خاص کتاب‌هایی را عرضه می‌کنند که مناسب زمانه است، زمانه جنگ هم ادبیات و اطلاعات و آثار خودش را دارد و در راسته انقلاب کتاب‌فروشیها و بساطهای کتاب هم کتاب‌هایی را عرضه می‌کردند که با حال و هوای جنگ بیگانه نبود، کتاب‌هایی که درباره آمریکا بود، کتاب‌هایی درباره اسرائیل و قوم یهود و کتاب‌هایی درباره ایران. همچنین در بساط کتابفروشیها آثار کامو و کافکا، جورج اورول و رمان‌های خاص در دسترس علاقه‌مندان بود. ضمن اینکه زندگی و زمانه هیتلر هم یکی از جمله موضوعاتی بود که هم در ویترین هم در بساطها ارائه می‌شد. 🔸نکته جالب اینکه ترامپ و پدیده ترامپ در ویترین و بساطهای کتاب غایب بود، در حالی که طی چند سال اخیر کتاب‌های زیادی چه به صورت تحلیل شخصیت و رویکرد ترامپ چه به صورت خاطراتی که نزدیکانش نوشته بودند، منتشر شده بود. عرضه کتاب‌هایی از این دست می‌تواند گام کوچکی در شناخت رئیس جمهور عجول و عصبانی و پیجیده و غیرمنتظره آمریکا باشد. ibna.ir/x6GFc @ibna_official

🔰سیدمهدی سیدی فرخد در گفت‌وگو با ایبنا بیان کرد؛ تخریب آثار تاریخی و فرهنگی غیرقابل جبران است 🔸تخریب آثار تاریخی و فرهنگی غیرقابل جبران است. اینکه مشابه این آثار را نمی‌شود بازسازی کرد به جای خود، ولی میراث فرهنگی ایران قبل از جنگ نیز بسیار ذلیل، بدبخت و فراموش شده بود. 🔸از زمانی که میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با هم قاطی شد، به قول دوستی صدای قاشق و چنگال گردشگری با این وام‌هایی که پرداخت می‌کنند، میراث فرهنگی ما را تحت‌الشعاع قرار داده است. یعنی از بین اداره کل‌ها ذلیل و بدبخت‌ترینش اداره کلی است که میراث فرهنگی را اداره می‌کند. من در استان خراسان هستم، در این استان اشخاص بی‌اطلاع مسئولیت دارند. 🔸اینکه میراث فرهنگی در جنگ آسیب می‌بیند، مربوط به حوزه کلان کشور است و من در آن حوزه وارد نمی‌شوم ولی قبل از آن هم میراث فرهنگی ما توسط افراد نااهلی اداره می‌شد و اداره می‌شود. ibna.ir/x6Gsd @ibna_official

🔰یادداشت؛ نقش استعاره‌های مفهومی در جنگ شناختی  🔸علیرضا قائمی‌نیا، مدیرگروه معرفت‌شناسی و علوم‌شناختی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در یادداشتی به بررسی جنگ شناختی پرداخته است. 🔸نقش این استعاره‌ها را در جنگ‌ شناختی با جزئیات بیشتری بررسی کنیم: ۱. شکل‌دهی به چارچوب‌های ادراکی استعاره‌های‌ مفهومی، مانند جنگ، سفر، یا شیء، چارچوب‌هایی را برای درک ما از مفاهیم انتزاعی مانند «جامعه»، «پیشرفت»، «دشمن» یا «آزادی» فراهم می‌کنند. در جنگ ‌شناختی، طرفین سعی می‌کنند استعاره‌های غالب را به نفع خود تغییر دهند یا استعاره‌های جدیدی را تحمیل کنند. 🔸استعاره مفهومی «علاج در وطن است» استعاره ایرانی «مردم علاج در وطن است» که در سرود محسن چاوشی آمده مفهومی عمیق و چندلایه است که در آن «وطن» به عنوان منبع اصلی درمان، راه حل و قدرت در برابر چالش‌ها، به ویژه در بستر جنگ‌شناختی، معرفی می‌شود. این استعاره با تأکید بر ظرفیت‌های درونی و جمعی ملت ایران، رویکردی مبتنی بر خوداتکایی و مقاومت را ترویج می‌کند. 🔸این استعاره یک رویکرد دفاعی و تهاجمی شناختی است که با تأکید بر قدرت، هویت و اصالت ملی، ملت ایران را در برابر ابزارهای جنگ روانی و اطلاعاتی دشمن مقاوم می‌سازد و رویکردی مبتنی بر استقلال و خودکفایی را ترویج می‌دهد. ibna.ir/x6GFW @ibna_official

🔰«بعد از خواندن پاره نکردیم» به قلم شرمین نادری منتشر شد؛ بازگویی بخشی از تاریخ زنان ایران در میان سطرهای چندین نامه 🔸کتاب «بعد از خواندن پاره نکردیم» شامل روایت‌های شرمین نادری از نامه‌های اداری دوران پهلوی اول زنی به نام رباب دیده‌بان منتشر شد. 🔸 «بعد از خواندن پاره نکردیم»، نه فقط مرور زندگی یک زن بلکه کاوشی در وضعیت اجتماعی، سیاسی و حقوقی زنان در دوران پهلوی اول است. روایت مستند و تاریخی و درعین‌حال همراه با خاطره‌نگاری ادبی و نقد اجتماعی است. در بخشی از پشت جلد کتاب نیز اشاره شده که «بعد از خواندن پاره نکردیم به نوعی بازگویی بخشی از تاریخ زنان ایران است که در زیرزمین‌های تاریک خانه‌ها، چمدان‌های خاک‌گرفته و کاغذهای زرد، منتظر بازخوانی‌اند.» 🔸نادری «یک جور مقدمه» را این گونه به پایان رسانده است: «رباب مادر همه ما بود انگار و همین جان کندن برای رسیدن به چیزی که دوست داری یا اصلا تیرانداختن در تاریکی را خوب یادمان می‌داد. زنی ساده و معمولی که در تاریکی سوختن تنها چراغ خانه می‌نشست و برای خودش، برای من و تو می‌نوشت و بخش مهمی از تاریخ ایران را بازمی‌گفت بخشی که در پستوها و نامه‌ها و چمدان‌های چرمی قدیمی و توی زیرزمین‌های خاک‌گرفته خانه‌های کلنگی گم شده بود. 🔸قصه زنانی که برای اولین بار بی‌خجالت و ترس از عشق و درد و حتی خشمشان حرف زدند، زنانی که دندان رو ی هم فشردند از پله‌های مرمری ساختمان تلگرافخانه بالا رفتند در اتاق‌های دلگیر روسای بی‌حوصله را بازکردند و روشن و سربلند واردشدند و به قول پدر رباب حتی کار مردانه کردند اما همیشه زن بودند عاشق بودند و عاشق ماندند خیلی عاشق درست مثل همین رباب دیده‌بان.» ibna.ir/x6GFB @ibna_official

🔰کتاب‌ها درباره تاب‌آوری و بحران چه می‌گویند - ۳ تاب‌آوری اجتماعی چیزی فراتر از واکنش به بحران است 🔸بر اساس کتاب «فروپاشی: چگونه جوامع شکست یا بقا را برمی‌گزینند» اثر جرد دایموند 🔸دایموند در  کتاب «فروپاشی: چگونه جوامع راه شکست یا بقا را برمی‌گزینند» تلاش می‌کند نشان دهد که فروپاشی جوامع نه یک اتفاق ناگهانی، بلکه نتیجه انباشت انتخاب‌های اجتماعی در طول زمان است. او در واقع یک سؤال بنیادین مطرح می‌کند؛ چرا برخی جوامع در مواجهه با بحران‌ها تاب می‌آورند و برخی دیگر فرو می‌پاشند؟ 🔸دایموند برخلاف نگاه‌های ساده‌انگارانه، فروپاشی را یک رویداد ناگهانی نمی‌داند. او معتقد است فروپاشی نتیجه یک فرآیند تدریجی است که در آن، جامعه به‌تدریج توان سازگاری خود با محیط را از دست می‌دهد. در این چارچوب، فروپاشی معمولاً زمانی رخ می‌دهد که چند عامل هم‌زمان عمل کنند: تخریب محیط‌زیست، فشار جمعیتی، ضعف نهادهای سیاسی و ناتوانی در اصلاح مسیر. این نگاه، مفهوم «تاب‌آوری اجتماعی» را در سطحی بسیار بنیادی‌تر قرار می‌دهد: تاب‌آوری نه واکنش کوتاه‌مدت، بلکه توانایی «تصمیم‌گیری درست در طول زمان» است. ibna.ir/x6GC2 @ibna_official