🔰کتاب‌ها درباره تاب‌آوری و بحران چه می‌گویند - ۳ تاب‌آوری اجتماعی چیزی فراتر از واکنش به بحران است 🔸بر اساس کتاب «فروپاشی: چگونه جوامع شکست یا بقا را برمی‌گزینند» اثر جرد دایموند 🔸دایموند در  کتاب «فروپاشی: چگونه جوامع راه شکست یا بقا را برمی‌گزینند» تلاش می‌کند نشان دهد که فروپاشی جوامع نه یک اتفاق ناگهانی، بلکه نتیجه انباشت انتخاب‌های اجتماعی در طول زمان است. او در واقع یک سؤال بنیادین مطرح می‌کند؛ چرا برخی جوامع در مواجهه با بحران‌ها تاب می‌آورند و برخی دیگر فرو می‌پاشند؟ 🔸دایموند برخلاف نگاه‌های ساده‌انگارانه، فروپاشی را یک رویداد ناگهانی نمی‌داند. او معتقد است فروپاشی نتیجه یک فرآیند تدریجی است که در آن، جامعه به‌تدریج توان سازگاری خود با محیط را از دست می‌دهد. در این چارچوب، فروپاشی معمولاً زمانی رخ می‌دهد که چند عامل هم‌زمان عمل کنند: تخریب محیط‌زیست، فشار جمعیتی، ضعف نهادهای سیاسی و ناتوانی در اصلاح مسیر. این نگاه، مفهوم «تاب‌آوری اجتماعی» را در سطحی بسیار بنیادی‌تر قرار می‌دهد: تاب‌آوری نه واکنش کوتاه‌مدت، بلکه توانایی «تصمیم‌گیری درست در طول زمان» است. ibna.ir/x6GC2 @ibna_official

🔰بابک پرهام، منتقد سینما و ادبیات مطرح کرد؛ نمایشگاه مجازی کتاب به تقویت جریان فرهنگی جامعه کمک می‌کند 🔸بابک پرهام با تأکید بر نقش نمایشگاه کتاب در پویایی فضای فرهنگی گفت: این رویداد در جایگاه خود توانسته وظیفه‌اش را به‌خوبی انجام دهد و در کنار عرضه کتاب به تقویت جریان فرهنگی جامعه کمک کند. 🔸می‌توان با بهره‌گیری از ابزارهای مکمل که در دسترس عموم قرار دارد زمینه برگزاری نشست‌ها و گفت‌وگوهای میان مخاطبان و پدیدآورندگان را فراهم کرد. مدیریت و هماهنگی این فرآیند نیازمند برنامه‌ریزی دقیق‌تری است و حرکت در این مسیر می‌تواند به غنای هرچه بیشتر این رویداد کمک کند. ibna.ir/x6GFN @ibna_official

🔰معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ به ایبنا خبر داد: کاهش ۵۰درصدی واردات چاپ؛ جهش ۶۵درصدی صادرات 🔸رشد ۲۳۰ درصدی ارزش ریالی صادرات 🔸️معاون امو فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از کاهش ۵۰ درصدی واردات محصولات چاپی و افزایش ۶۵ درصدی صادرات در سال ۱۴۰۴ خبر داد. 🔸جوادی با اشاره به تنوع محصولات اظهار کرد: یکی از دستاوردهای مهم سال ۱۴۰۴، افزایش تنوع انواع محصولات چاپی صادراتی از ۲۶ نوع به ۴۱ نوع است که نشان‌دهنده توانایی تولیدکنندگان داخلی در ارائه محصولات متنوع و باکیفیت است. 🔸 در مقابل، تنوع واردات از ۳۸ نوع به ۳۰ نوع کاهش یافته که نشان می‌دهد، در حال هوشمندسازی سبد وارداتی و تمرکز بر کالاهای ضروری‌تر هستیم. 🔸هنوز راه درازی در پیش داریم، اما این آمار نویدبخش آینده‌ای روشن برای صنعت چاپ کشور است و نشان می‌دهد سیاست‌های حمایتی از تولید داخلی و توسعه صادرات در حال نتیجه دادن است. ibna.ir/x6GGb @ibna_official

🔰ضرورت‌ها و فرصت‌های خانه‌های ادبیات و فرهنگ- ۲۰ تاسیس خانه شعر و ادبیات کرمانشاه؛ مطالبه‌ اهالی فرهنگ غرب کشور 🔸 با وجود ریشه‌های عمیق و غنای تاریخی ادبیات کرمانشاه در فرهنگ کردی و فارسی، نبود یک نهاد ساختاریافته مانع شکوفایی کامل این استعدادها در این دیار شده است. فعالان فرهنگی تأسیس «خانه شعر و ادبیات» را نه یک گردهمایی ساده بلکه استراتژی ضروری برای شبکه‌سازی تخصصی، هدایت علمی آثار و پرورش نسل جدید می‌دانند؛ سیاستی که مورد استقبال و تأیید مسئولان اداره‌کل ارشاد نیز قرار گرفته است. 🔸ادبیات کرمانشاه یکی از شاخه‌های عمیق و متنوع در پهنه‌ فرهنگ ایرانی است که ریشه در تاریخ، زبان، اسطوره و روح مقاومت مردم این دیار دارد. کرمانشاه از دیرباز با شعر، داستان، ترانه‌های کُردی و فرهنگ شفاهی مردمش شناخته می‌شود؛ استانی که دروازه‌ غرب ایران و گذرگاه تمدن‌ها بوده و همین موقعیت جغرافیایی باعث تعامل فرهنگی با اقوام و زبان‌های گوناگون شده است. 🔸برپایی کارگاه‌های شعر و ادبیات به پراکندگی دورهمی‌های ادبی پایان می‌دهد و علاقه‌مندان، پیشکسوتان، شاعران و نویسندگان می‌توانند در یک مکان منسجم دورهم جمع شوند و اقدامات خود را شکل دهند. 🔸اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه آمادگی دارد تا در صورت تقاضا از سوی شاعران، داستان‌نویسان و هنرمندان خانه شعر و ادبیات را تاسیس و حمایت‌های لازم را به‌عمل آورد تا بتواند گامی در راستای حمایت از هنرمندان و تجمیع فعالیت‌های فرهنگی و هنری بردارد. 🔸تأسیس خانه شعر و ادبیات کرمانشاه دیگر یک گزینه نیست، بلکه یک فوریتی فرهنگی است. این نهاد با برگزاری کلاس‌ها و کارگاه‌های تخصصی می‌تواند پلی محکم میان سنت و نسل معاصر بزند، استعدادهای پراکنده را تجمیع و از هدر رفتن پتانسیل‌های عظیم ادبی استان جلوگیری کند. تقویت هویت فرهنگی استان از طریق این نهاد منسجم، گامی اساسی است که باید با حمایت شود و عزم جدی اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی کرمانشاه به سرانجام برسد و ادبیات این دیار صدای رسا خود را در سپهر فرهنگی کشور پیدا کند. ibna.ir/x6FHs @ibna_official

🔰اقتباس در آثار سیمین دانشور در گفت‌وگو با جابر قاسمعلی؛ داستان‌گویی در آثار سیمین دانشور رمز تناسب با اقتباس 🔸دانشور نخستین فمینیست جامعه روشنفکری ایران است 🔸قاسمعلی گفت: مبنای داستان‌های خانم دانشور عموما اتفاق، رویداد، کنش و حرکت داستانی است و سینما هم دقیقا به همین عناصر نیاز دارد 🔸حضور زنان در آثار دانشور فرصتی غنیمت فراهم آورده که دانشور بتواند دغدغه خویش درباره زنان را به تماشا بگذارد. این دغدغه الزاما همدلی او با زنان و یا تایید آنان نیست، بلکه دانشور جدی‌ترین نقد خود نسبت به جامعه زنان را در داستان‌های خود آورده. به اعتقاد من، سیمین دانشور نخستین فمینیست به معنای دقیق کلمه در جامعه روشنفکری ایران است. او به مثابه یک خانم داستان‌نویس، نخست طیف‌های مختلف زنان ایران را بازشناسی کرد و با آوردن آنها در داستان‌های خود، به آسیب‌شناسی مسئله زنان در حوزه فرهنگی و اجتماعی پرداخت 🔸به‌نظر من، دانشور یک داستان‌گوست؛ با زبانی ساده و در لحظاتی جسور. اگر در بازگردان سینمایی آثار او ـ احتمالا ـ مشکلی وجود دارد، باید رد آن را در نحوه اقتباس و روایت سینمایی جستجو کرد. تردیدی ندارم که مخاطب سریال‌های امروز با آثار او ارتباط خوبی خواهد داشت. چون او به ویژگی‌های آشنا و منحصر به فرد زنان در دوره‌های مختلف تاریخی پرداخته است. ibna.ir/x6GGj @ibna_official

🔰رساله سمپوزیوم نوشته افلاطون در گفت‌وگو با هادی جعفری؛ انقلاب افلاطون در تاریخ فرهنگ یونان باستان 🔸هادی جعفری گفت:‌در سمپوزیوم افلاطون، موسیقی و رقص در کار نیست و به‌جای تفریح، هر میهمان مأمور می‌شود که یک خطابه فلسفی درباره اروس (خدای عشق) تنظیم کند. این تصمیم افلاطون، در واقع یک بیانیه‌ فلسفی و کمابیش انقلابی در تاریخ فرهنگ یونان باستان به شمار می‌رود. در این سمپوزیم، اروس، نه‌فقط یک نوع احساس شخصی، بل‌که یک نیروی برانگیزاننده‌ آموزش فضیلت و آفریننده‌ نوعی گفتمان فلسفی به شمار رفته است. 🔸پیش از افلاطون، سمپوزیوم‌ها عمدتاً یا کاملاً جنبه‌ اجتماعی و تفریحی و رقص و آواز و موسیقی و نمایش و بازی و معاشقه و گفت‌وگوهای خودمانی و نوشیدن شراب بوده است؛ با حاشیه‌ کمابیش علمی کم‌رنگ. اما افلاطون در کاربرد سمپوزیوم کاملاً نوآوری کرد. او همه‌ یا اغلب مؤلفه‌های پیشین را کم‌رنگ و بلکه بی‌رنگ می‌کند. در سمپوزیوم افلاطون، موسیقی و رقص در کار نیست و شراب فقط در حد اعتدال نوشیده می‌شود و به‌جای تفریح، هر میهمان مأمور می‌شود که یک خطابه فلسفی درباره اروس (خدای عشق) تنظیم کند. این تصمیم افلاطون، در واقع یک بیانیه‌ فلسفی و کمابیش انقلابی در تاریخ فرهنگ یونان باستان به شمار می‌رود. در این سمپوزیم، اروس، نه‌فقط یک نوع احساس شخصی، بل‌که یک نیروی برانگیزاننده‌ آموزش فضیلت و آفریننده‌ نوعی گفتمان فلسفی به شمار رفته است. 🔸افلاطون سمپوزیوم را با خطابه‌های بلاغی و بلکه نمایش‌های بلاغی شروع می‌کند. ظاهراً افلاطون می‌خواهد تقابل خطابه و گفت‌وگوی حقیقت‌محور را نشان بدهد. و شاید از همین‌روست که سقراط را نیز دیر وارد چنین سمپوزیومی می‌کند. و نیز شاید افلاطون می‌خواهد ابتدا با چیدن خطابه‌های نمایشی و هنری و متنوع و گاه متناقض، و طرح عشق جسمانی و اجتماعی و کمدی و شاعرانه و ...، در نهایت، عشق اصیل و حقیقی را از زبان سقراط (و به‌نقل از دیوتیما) بگوید. انگار چنین محفلی، چندان جای انسانی چون سقراط نیست! و اگر هست، سقراط به‌جای این‌که خودش سخن بگوید، از زبان استادش سخن می‌گوید. ibna.ir/x6GFh @ibna_official

🔰محمد صادقی مولف کتاب «ستیز قدرت» در گفت‌وگو با ایبنا؛ تاریخ‌نگاری در چنبره ایدئولوژی 🔸محمد صادقی، مولف کتاب «ستیز قدرت» گفت: تاریخ‌نگاریِ ما و در روایت و تحلیلِ رویدادها، جهت‌دهیِ آگاهانه به حافظه جمعی، برجسته‌سازی و پنهان‌سازیِ برآمده از گرایش‌هایِ ایدئولوژیک یا سیاسی برایِ جاانداختن یا توجیه یا تثبیت یک نگرشِ خاص، بیش از هر چیزی دیده می‌شود. 🔸در تاریخ‌پژوهی کوشش برای فهمِ رخدادهایِ تاریخی اهمیت زیادی دارد، با این حال، حذفِ نگرش اخلاقی را مطلوب نمی‌دانم، بویژه وقتی که نقد انجام می‌شود. البته باید موقعیت‌های تاریخی، ساختار قدرت، هنجارهایِ زمانه و... را در نظر گرفت، اما در مواجهه با دروغ‌گویی، نفرت‌پراکنی، خشونت‌ورزی و... اگر بی‌تفاوتی در کار باشد بینایی اخلاقی از دست می‌رود. به نظرم کوشش برای فهمِ درست و سپس داوری در تاریخ‌پژوهی و نقد تاریخی، لازم و ضروری است. البته برخی نیز چنین باوری ندارند و بر روی آنچه رخ داده است متمرکز می‌شوند و قائل به داوری هم نیستند. 🔸هر کوششی که بخواهد در تاریخ‌پژوهی همه چیز را به یک علت تقلیل دهد، برای نمونه، همه چیز را فقط در نقش کنشگرها یا نقش ساختارها ارزیابی کند، بخشی از واقعیت را کتمان می‌کند. 🔸در تاریخ‌نگاریِ ما و در روایت و تحلیلِ رویدادها، جهت‌دهیِ آگاهانه به حافظه جمعی، برجسته‌سازی و پنهان‌سازیِ برآمده از گرایش‌هایِ ایدئولوژیک یا سیاسی برایِ جاانداختن یا توجیه یا تثبیت یک نگرشِ خاص، بیش از هر چیزی دیده می‌شود. محصولِ چنین تاریخ‌نگاری‌هایی، جاانداختنِ روایت‌هایی یک‌سویه، ناقص و نادرست است. مقصود اینکه، تاریخ‌پژوهی و تاریخ‌نگاریِ ما در دورانِ جدید بیش از هر چیزی نیازمندِ نقد و بازنگریِ دقیق است، زیرا نگرش‌هایِ ایدئولوژیک و جانبدارانه در آن غلبه چشمگیری دارند. ibna.ir/x6G8T @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با «فاطمه سرمشقی» به‌مناسبت تولد سیمین دانشور؛ هدیه نگاه زنانه سیمین به ادبیات داستانی ایران 🔸فاطمه سرمشقی گفت: سیمین دانشور اولین زنی است که به زبان فارسی داستان به معنای امروزی آن را نوشت. جزو اولین زنانی است که توانست مدرک دکتری زبان و ادبیات فارسی بگیرد و جزو اولین نسل‌هایی است که برای تحصیل به آمریکا رفت، آن هم تک‌وتنها. فکر می‌کنم فقط همین سه نکته از زندگی سیمین کلی حرف دارد و دلیل کافی است که او را مانند الگویی در پیش چشم داشت. 🔸به نظرم سیمین فراتر از زن و مرد بودن، یک انسان بود که شغلش نویسندگی بود و در کنار آن برای گذران امورات زندگی مجبور بود کار خانه هم انجام بدهد؛ یعنی آشپزی کند، لباس بشوید، غذا درست کند و... کاری که در دنیای مدرن و در دنیای امروزه که مرزبندیِ مرد و زن را از میان برداشته، یک مرد نویسنده هم مجبور است انجام بدهد. 🔸به نظر من، یکی از بزرگ‌ترین و ارزشمندترین میراث سیمین دانشور برای ادبیات داستانی ما، تغییر نگاه بود. داستان‌هایی که قبل از سیمین در ایران نوشته می‌شدند، اکثراً نگاهی مردانه داشتند و در واقع نویسنده داستان و ماجراهایش و مهم‌تر از همه جهانی را که خلق کرده بود، همه را از نگاهی مردانه می‌دید و توصیف می‌کرد و عجیب این که حتی اگر شخصیت داستان زن بود، باز هم این نگاه مردانه در داستان به وضوح دیده می‌شد. اما سیمین دانشور داستانش را از نگاهی کاملاً زنانه روایت می‌کند و در واقع می‌توان گفت نگاه زنانه را به دنیای داستانی ما هدیه می‌کند؛ کاری که فروغ فرخزاد به شکلی دیگر در شعر فارسی کرد. 🔸دانشور «سووشون» را از نگاه زری نوشت و با این کار برای اولین بار یک راویِ زنِ واقعی را وارد دنیای داستانی کرد و به مخاطب این فرصت را داد تا بتواند دنیا را از نگاه یک زن ببیند. ibna.ir/x6GFJ @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا به بهانه هفته نکوداشت اصفهان؛ اصفهان؛ «متن نویسایی» که شهروندانش را به راویان روایت بدل می‌کند 🔸محمد عیدی نجف‌آبادیپژوهشگر مطالعات فرهنگی و اسطوره‌شناختی معتقد است: که شهر تاریخی اصفهان که می‌توان از آن به عنوان یک «اسطوره‌ شهر» یاد کرد، نه صرفاً مجموعه‌ای از میراث کالبدی، بلکه بستری زنده برای تولید روایت‌های متکثر فرهنگی است؛ ظرفی زمان‌مند که فهم آن بدون بازگشت به گذشته و درک منطق چندصدایی آن ممکن نیست. 🔸چندصدایی یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های فرهنگی اصفهان در طول تاریخ بوده است. شهری که در موقعیت تلاقی قرار می‌گیرد، ناگزیر پذیرای تنوع و تکثر می‌شود. اگر این تکثر به‌درستی مدیریت شود، به خلاقیت فرهنگی می‌انجامد. در اصفهان، این وضعیت به شکل‌گیری نوعی «گفت‌وگومندی مبتنی بر چندصدایی» انجامیده است؛ به این معنا که به‌جای حذف صداهای متفاوت، امکان حضور و تعامل آن‌ها فراهم شده است. 🔸برآیند این وضعیت، فرهنگی است که در آن خلاقیت، نوآوری و تجربه‌باوری اهمیت می‌یابد. از همین‌رو، در تاریخ اصفهان با مکاتب گوناگونی در حوزه‌های هنری، فلسفی و علمی مواجه می‌شویم که هر یک ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارند. این مکاتب صرفاً مقلد سنت‌های پیشین نیستند، بلکه بر پایه تجربه، تألیف و فردیت شکل گرفته‌اند. 🔸این‌که شهری مانند اصفهان بتواند خود را در برابر بغداد تعریف کند و حتی در برخی روایت‌ها برتری خود را مطرح سازد، نشان‌دهنده سطح بالای خلاقیت، پویایی اجتماعی و توان تولید فرهنگی آن است. این رقابت در واقع محرکی برای پویایی فرهنگی بوده و به غنای روایت‌های شهری اصفهان کمک کرده است. 🔸به باور من، اصفهان یک متن نویساست؛ شهری که در آن شهروندان صرفاً مصرف‌کننده روایت نیستند، بلکه خود در تولید روایت مشارکت دارند. این ویژگی، اصفهان را به یک «اسطوره‌شهر» بدل می‌کند. در چنین شهری، هر فرد می‌تواند راوی روایت خود باشد و این روایت‌ها در کنار یکدیگر، کلیتی چندلایه را شکل می‌دهند. ibna.ir/x6GGf @ibna_official

🔰سطوری از کتاب «اخگر به گریبان»؛ چشیدن طعم پرتقال یافای غزه 🔸برادران ما در غزه ما را به یکی از باغستان‌های غزه بردند و طعم پرتقال غزه را چشیدیم که شبیه پرتقال یافا پیش از سال ۱۹۴۸ بود. 🔸ارتش صهیونیستی در آن تاریخ، برای همه ارتش‌های عربی و از جمله ارتش مصر جمال عبدالناصر که جرات نداشت از مرزها گذر کند و ارتش عربی سوریه، ترسناک بود. ارتش صهیونیستی هرگاه اراده می‌کرد، می‌توانست هر پایتخت عربی را که می‌خواهد محاصره و بمباران کند، پیشرفت به دست آمده پس از جنگ اکتبر ۱۹۷۳ در موازنه قوا را نیز سادات ضایع کرد. معادله، امروزبه کلی متفاوت شده و ارتش صهیونیستی نمی‌تواند در پس نبردی میدانی و قوی در سال ۲۰۱۴ ، نوار غزه را اشغال کند ibna.ir/x6GGx @ibna_official

🔰چرا بزرگسالان باید بیشتر کتاب‌های کودکانه بخوانند 🔸به باور زاخ پریشتاپ، نویسنده و پدر دو فرزند، کتاب‌های کودکانه فقط برای سرگرمی بچه‌ها نیستند؛ آنها می‌توانند حس شگفتی، معنا و حتی نوعی جادو را دوباره به زندگی بزرگسالان برگردانند—حسی که در میان فشار کار و مسئولیت‌های روزمره کم‌رنگ می‌شود. 🔸ادبیات بزرگسال اغلب با مضامین سنگین مانند قتل، خیانت و روابط پیچیده همراه است و همین موضوع گاهی آن را سنگین و حتی افسرده‌کننده می‌کند. در مقابل، ادبیات کودک نیز به پرسش‌های بزرگ زندگی می‌پردازد—مانند عدالت، معنای زندگی و مرگ—اما این کار را با زبانی ساده‌تر، کوتاه‌تر و الهام‌بخش‌تر انجام می‌دهد. 🔸به باور او، کتاب‌های کودکانه یادآور این حقیقت هستند که حس جادو، ماجراجویی و امکان‌های بی‌پایان زندگی هنوز از بین نرفته است. تنها مشکل این است که با ورود به بزرگسالی، کار، پرداخت هزینه‌ها و مسئولیت‌های روزمره باعث می‌شود این حس کم‌رنگ شود. ibna.ir/x6GzS @ibna_official

🔰مدیر انتشارات شمع و مه خبر داد: ترجمه کتاب محمد علی موحد درباره خلیج فارس به انگلیسی 🔸مدیر انتشارات شمع و مه از ترجمه کتاب «هیاهو بر سر هیچ» استاد محمدعلی موحد به زبان انگلیسی خبر داد. 🔸شحنه‌تبار پیش‌تر دلیل انتخاب این اثر برای ترجمه و توزیع در بازارهای بین‌المللی کتاب را اینطور توضیح داده بود: نخستین مزیت این کتاب، فرم نوشتاری آن است که مستند است، از سوی دیگر، مؤلف کتاب را می‌توان دومین مزیت این اثر نسبت به کارهای مشابه دانست. استاد موحد از جمله مؤلفان ایرانی شناخته‌شده در اروپاست که آثار زیادی از ایشان تاکنون ترجمه شده است. پیشنهاد همکاران فرانسوی این بود که روی کتابی کار کنیم که مؤلف آن شناخته ‌شده باشد تا بتوان از این اثر به‌عنوان یک اثر مرجع یاد کرد. ibna.ir/x6GGv @ibna_official