🔰محمد صادقی مولف کتاب «ستیز قدرت» در گفت‌وگو با ایبنا؛ تاریخ‌نگاری در چنبره ایدئولوژی 🔸محمد صادقی، مولف کتاب «ستیز قدرت» گفت: تاریخ‌نگاریِ ما و در روایت و تحلیلِ رویدادها، جهت‌دهیِ آگاهانه به حافظه جمعی، برجسته‌سازی و پنهان‌سازیِ برآمده از گرایش‌هایِ ایدئولوژیک یا سیاسی برایِ جاانداختن یا توجیه یا تثبیت یک نگرشِ خاص، بیش از هر چیزی دیده می‌شود. 🔸در تاریخ‌پژوهی کوشش برای فهمِ رخدادهایِ تاریخی اهمیت زیادی دارد، با این حال، حذفِ نگرش اخلاقی را مطلوب نمی‌دانم، بویژه وقتی که نقد انجام می‌شود. البته باید موقعیت‌های تاریخی، ساختار قدرت، هنجارهایِ زمانه و... را در نظر گرفت، اما در مواجهه با دروغ‌گویی، نفرت‌پراکنی، خشونت‌ورزی و... اگر بی‌تفاوتی در کار باشد بینایی اخلاقی از دست می‌رود. به نظرم کوشش برای فهمِ درست و سپس داوری در تاریخ‌پژوهی و نقد تاریخی، لازم و ضروری است. البته برخی نیز چنین باوری ندارند و بر روی آنچه رخ داده است متمرکز می‌شوند و قائل به داوری هم نیستند. 🔸هر کوششی که بخواهد در تاریخ‌پژوهی همه چیز را به یک علت تقلیل دهد، برای نمونه، همه چیز را فقط در نقش کنشگرها یا نقش ساختارها ارزیابی کند، بخشی از واقعیت را کتمان می‌کند. 🔸در تاریخ‌نگاریِ ما و در روایت و تحلیلِ رویدادها، جهت‌دهیِ آگاهانه به حافظه جمعی، برجسته‌سازی و پنهان‌سازیِ برآمده از گرایش‌هایِ ایدئولوژیک یا سیاسی برایِ جاانداختن یا توجیه یا تثبیت یک نگرشِ خاص، بیش از هر چیزی دیده می‌شود. محصولِ چنین تاریخ‌نگاری‌هایی، جاانداختنِ روایت‌هایی یک‌سویه، ناقص و نادرست است. مقصود اینکه، تاریخ‌پژوهی و تاریخ‌نگاریِ ما در دورانِ جدید بیش از هر چیزی نیازمندِ نقد و بازنگریِ دقیق است، زیرا نگرش‌هایِ ایدئولوژیک و جانبدارانه در آن غلبه چشمگیری دارند. ibna.ir/x6G8T @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با «فاطمه سرمشقی» به‌مناسبت تولد سیمین دانشور؛ هدیه نگاه زنانه سیمین به ادبیات داستانی ایران 🔸فاطمه سرمشقی گفت: سیمین دانشور اولین زنی است که به زبان فارسی داستان به معنای امروزی آن را نوشت. جزو اولین زنانی است که توانست مدرک دکتری زبان و ادبیات فارسی بگیرد و جزو اولین نسل‌هایی است که برای تحصیل به آمریکا رفت، آن هم تک‌وتنها. فکر می‌کنم فقط همین سه نکته از زندگی سیمین کلی حرف دارد و دلیل کافی است که او را مانند الگویی در پیش چشم داشت. 🔸به نظرم سیمین فراتر از زن و مرد بودن، یک انسان بود که شغلش نویسندگی بود و در کنار آن برای گذران امورات زندگی مجبور بود کار خانه هم انجام بدهد؛ یعنی آشپزی کند، لباس بشوید، غذا درست کند و... کاری که در دنیای مدرن و در دنیای امروزه که مرزبندیِ مرد و زن را از میان برداشته، یک مرد نویسنده هم مجبور است انجام بدهد. 🔸به نظر من، یکی از بزرگ‌ترین و ارزشمندترین میراث سیمین دانشور برای ادبیات داستانی ما، تغییر نگاه بود. داستان‌هایی که قبل از سیمین در ایران نوشته می‌شدند، اکثراً نگاهی مردانه داشتند و در واقع نویسنده داستان و ماجراهایش و مهم‌تر از همه جهانی را که خلق کرده بود، همه را از نگاهی مردانه می‌دید و توصیف می‌کرد و عجیب این که حتی اگر شخصیت داستان زن بود، باز هم این نگاه مردانه در داستان به وضوح دیده می‌شد. اما سیمین دانشور داستانش را از نگاهی کاملاً زنانه روایت می‌کند و در واقع می‌توان گفت نگاه زنانه را به دنیای داستانی ما هدیه می‌کند؛ کاری که فروغ فرخزاد به شکلی دیگر در شعر فارسی کرد. 🔸دانشور «سووشون» را از نگاه زری نوشت و با این کار برای اولین بار یک راویِ زنِ واقعی را وارد دنیای داستانی کرد و به مخاطب این فرصت را داد تا بتواند دنیا را از نگاه یک زن ببیند. ibna.ir/x6GFJ @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا به بهانه هفته نکوداشت اصفهان؛ اصفهان؛ «متن نویسایی» که شهروندانش را به راویان روایت بدل می‌کند 🔸محمد عیدی نجف‌آبادیپژوهشگر مطالعات فرهنگی و اسطوره‌شناختی معتقد است: که شهر تاریخی اصفهان که می‌توان از آن به عنوان یک «اسطوره‌ شهر» یاد کرد، نه صرفاً مجموعه‌ای از میراث کالبدی، بلکه بستری زنده برای تولید روایت‌های متکثر فرهنگی است؛ ظرفی زمان‌مند که فهم آن بدون بازگشت به گذشته و درک منطق چندصدایی آن ممکن نیست. 🔸چندصدایی یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های فرهنگی اصفهان در طول تاریخ بوده است. شهری که در موقعیت تلاقی قرار می‌گیرد، ناگزیر پذیرای تنوع و تکثر می‌شود. اگر این تکثر به‌درستی مدیریت شود، به خلاقیت فرهنگی می‌انجامد. در اصفهان، این وضعیت به شکل‌گیری نوعی «گفت‌وگومندی مبتنی بر چندصدایی» انجامیده است؛ به این معنا که به‌جای حذف صداهای متفاوت، امکان حضور و تعامل آن‌ها فراهم شده است. 🔸برآیند این وضعیت، فرهنگی است که در آن خلاقیت، نوآوری و تجربه‌باوری اهمیت می‌یابد. از همین‌رو، در تاریخ اصفهان با مکاتب گوناگونی در حوزه‌های هنری، فلسفی و علمی مواجه می‌شویم که هر یک ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارند. این مکاتب صرفاً مقلد سنت‌های پیشین نیستند، بلکه بر پایه تجربه، تألیف و فردیت شکل گرفته‌اند. 🔸این‌که شهری مانند اصفهان بتواند خود را در برابر بغداد تعریف کند و حتی در برخی روایت‌ها برتری خود را مطرح سازد، نشان‌دهنده سطح بالای خلاقیت، پویایی اجتماعی و توان تولید فرهنگی آن است. این رقابت در واقع محرکی برای پویایی فرهنگی بوده و به غنای روایت‌های شهری اصفهان کمک کرده است. 🔸به باور من، اصفهان یک متن نویساست؛ شهری که در آن شهروندان صرفاً مصرف‌کننده روایت نیستند، بلکه خود در تولید روایت مشارکت دارند. این ویژگی، اصفهان را به یک «اسطوره‌شهر» بدل می‌کند. در چنین شهری، هر فرد می‌تواند راوی روایت خود باشد و این روایت‌ها در کنار یکدیگر، کلیتی چندلایه را شکل می‌دهند. ibna.ir/x6GGf @ibna_official

🔰سطوری از کتاب «اخگر به گریبان»؛ چشیدن طعم پرتقال یافای غزه 🔸برادران ما در غزه ما را به یکی از باغستان‌های غزه بردند و طعم پرتقال غزه را چشیدیم که شبیه پرتقال یافا پیش از سال ۱۹۴۸ بود. 🔸ارتش صهیونیستی در آن تاریخ، برای همه ارتش‌های عربی و از جمله ارتش مصر جمال عبدالناصر که جرات نداشت از مرزها گذر کند و ارتش عربی سوریه، ترسناک بود. ارتش صهیونیستی هرگاه اراده می‌کرد، می‌توانست هر پایتخت عربی را که می‌خواهد محاصره و بمباران کند، پیشرفت به دست آمده پس از جنگ اکتبر ۱۹۷۳ در موازنه قوا را نیز سادات ضایع کرد. معادله، امروزبه کلی متفاوت شده و ارتش صهیونیستی نمی‌تواند در پس نبردی میدانی و قوی در سال ۲۰۱۴ ، نوار غزه را اشغال کند ibna.ir/x6GGx @ibna_official

🔰چرا بزرگسالان باید بیشتر کتاب‌های کودکانه بخوانند 🔸به باور زاخ پریشتاپ، نویسنده و پدر دو فرزند، کتاب‌های کودکانه فقط برای سرگرمی بچه‌ها نیستند؛ آنها می‌توانند حس شگفتی، معنا و حتی نوعی جادو را دوباره به زندگی بزرگسالان برگردانند—حسی که در میان فشار کار و مسئولیت‌های روزمره کم‌رنگ می‌شود. 🔸ادبیات بزرگسال اغلب با مضامین سنگین مانند قتل، خیانت و روابط پیچیده همراه است و همین موضوع گاهی آن را سنگین و حتی افسرده‌کننده می‌کند. در مقابل، ادبیات کودک نیز به پرسش‌های بزرگ زندگی می‌پردازد—مانند عدالت، معنای زندگی و مرگ—اما این کار را با زبانی ساده‌تر، کوتاه‌تر و الهام‌بخش‌تر انجام می‌دهد. 🔸به باور او، کتاب‌های کودکانه یادآور این حقیقت هستند که حس جادو، ماجراجویی و امکان‌های بی‌پایان زندگی هنوز از بین نرفته است. تنها مشکل این است که با ورود به بزرگسالی، کار، پرداخت هزینه‌ها و مسئولیت‌های روزمره باعث می‌شود این حس کم‌رنگ شود. ibna.ir/x6GzS @ibna_official

🔰مدیر انتشارات شمع و مه خبر داد: ترجمه کتاب محمد علی موحد درباره خلیج فارس به انگلیسی 🔸مدیر انتشارات شمع و مه از ترجمه کتاب «هیاهو بر سر هیچ» استاد محمدعلی موحد به زبان انگلیسی خبر داد. 🔸شحنه‌تبار پیش‌تر دلیل انتخاب این اثر برای ترجمه و توزیع در بازارهای بین‌المللی کتاب را اینطور توضیح داده بود: نخستین مزیت این کتاب، فرم نوشتاری آن است که مستند است، از سوی دیگر، مؤلف کتاب را می‌توان دومین مزیت این اثر نسبت به کارهای مشابه دانست. استاد موحد از جمله مؤلفان ایرانی شناخته‌شده در اروپاست که آثار زیادی از ایشان تاکنون ترجمه شده است. پیشنهاد همکاران فرانسوی این بود که روی کتابی کار کنیم که مؤلف آن شناخته ‌شده باشد تا بتوان از این اثر به‌عنوان یک اثر مرجع یاد کرد. ibna.ir/x6GGv @ibna_official

🔰در گفت‌وگو با ایبنا مطرح شد؛ بازگشت یک پایگاه فرهنگی به قلب روستا/ کتابخانه آیت‌الله مردوخ آرندان در آستانه بازگشایی 🔸 مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کردستان از پایان عملیات بازسازی کتابخانه آیت‌الله مردوخ روستای آرندان خبر داد و گفت: این مرکز فرهنگی باسابقه، پس از نوسازی کامل، به‌زودی فعالیت خود را با خدماتی به‌روز از سر می‌گیرد. 🔸وی با اشاره به برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده برای آغاز به کار مجدد این مرکز فرهنگی گفت: با اتمام عملیات اجرایی، هماهنگی‌های لازم برای برگزاری آیین افتتاح رسمی در حال انجام است و این کتابخانه به‌زودی میزبان اعضا، کودکان، نوجوانان و علاقه‌مندان به کتاب و کتابخوانی خواهد بود. ibna.ir/x6GF4 @ibna_official

🔰در تولد سیمین دانشور؛ بانوی داستان ایران در لابه‌لای مجلات قدیمی 🔸در این نوشته کوشش شده در تولد سیمین دانشور به مجلات قدیمی‌ای که او در آن می‌نوشته رجوع کنیم و شرحی بر روند نویسندگی بانوی داستان ایران داشته باشیم. 🔸سیمین در سن 27 سالگی احترام اهالی ادبیات ایران را به‌دست آورده و خودش را به‌عنوان زنی معرفی کرده که قرار است اثرگذارترین زن داستان‌نویس در ایران باشد و در سال‌ها و قرن بعد هم هنوز مورد توجه قرار بگیرد. 🔸از خیلی قبل‌تر است که پای سیمین دانشور به ادبیات باز شده است. تاثیر شوهرش بر او غیرقابل‌انکار است اما بالاخره دانشور توانست صدای مستقلی در ادبیات فارسی به‌دست بیاورد. چه زمانی که پا در ترجمه گذاشت و چه زمانی که به‌عنوان نخستین زن داستان‌نویس مدرن ایران شناخته شد و رمان‌هایش خواننده پیدا کرد. 🔸در شماره پنج مجله «آرش» که در آذر 1341 منتشر شده مطلبی می‌خوانیم با این عنوان: «درباره شهری چون بهشت». 🔸این نوشته این‌طور شروع می‌شود: «این‌که زن ایرانی قصه بنویسد، نشانه رسم و راهی تازه و قصدی دیگر است، آن‌طور که قرن‌ها گفته است؛ و در آن قصه‌های خوب و خواب‌کننده، درد و امید خویش را پنهان کرده است، و نه این‌که تنها درد خودش را، بل، راه و رسمش را، یکسانی و یکنواختی و رویاگری، و این را: همدردی و زاری و شدت حساسیتش را. و این است که قصه‌های ما را زنان ساخته‌اند، تاروپودش را بافته‌اند و فرازوفرودش را و نماونمودش را آراسته‌اند.» 🔸دانشور در گفت‌وگویی که با مجله کیهان فرهنگی در شهریور 1366 داشته درباره این رمانش این‌طور می‌گوید: «در سووشون به ایهام بر داغ‌های مردم ایران گریسته‌ام، اما امید هم داده‌ام.» ibna.ir/x6GFw @ibna_official

🔰به مناسبت میلاد با سعادت امام هشتم شیعیان علی‌ابن موسی‌الرضا(ع)؛ «عیون اخبارالرضا»: از کتاب تا گفتمان 🔸علی راد استاد دانشگاه تهران نوشت:‌«عیون اخبارالرضا» را می‌توان نمونه‌ای ممتاز از متنی دانست که پتانسیل تبدیل شدن به گفتمان را دارد. حفظ و تصحیح این اثر، تنها گام نخست است؛ گام‌های بعدی عبارت‌اند از: فهم روشمند، خوانش میان‌رشته‌ای، و به‌کارگیری آن در بازسازی تصویر معاصر از امامت و نقش آن در هدایت فکری و فرهنگی جامعه. 🔸این اثر، افزون بر گردآوری روایات، تصویری منسجم از جایگاه امامت، سنت‌های معنوی و دستگاه معرفتیِ مرتبط با امام هشتم(ع) ارائه می‌کند و از این جهت، فراتر از یک «مجموعه حدیثی» صرف، به مثابه یک «منظومه معنایی» قابل مطالعه است. 🔸ساختار روایی کتاب، تنها به طرح معارف اعتقادی و اخلاقی بسنده نمی‌کند، بلکه تصویری از «امام به‌مثابه معمار جامعه دینی» ارائه می‌دهد. مناظرات علمی، گفت‌وگوها، توصیه‌های اخلاقی، کنش‌های اجتماعی و نحوه مواجهه امام با جریان‌های فکری زمانه، در «عیون اخبارالرضا» به‌گونه‌ای بازتاب یافته که می‌توان از آن برای فهم الگوی جامعه‌سازی دینی بهره برد. ibna.ir/x6GHg @ibna_official

🔰در مسیر دانایی/ کرمانشاه؛ کتابداری که در روزهای جنگ برای کودکان روستایی امیدآفرین شد/ کتابخوانی در روزهای سخت 🔸 در دل کوه‌های جوانرود در استان کرمانشاه جایی که شاید دسترسی به امکانات فرهنگی دشوار باشد، یک کتابدار با کتابخانه سیارش در روزهای جنگ به دل جاده‌ها زد تا کتاب‌ها را به کودکان روستایی برساند و امید در دل کودکان و نوجوانان زنده بماند. 🔸نقش کتابداران در کتابخانه‌های سیار تنها امانت‌دادن کتاب نیست؛ آن‌ها قلب تپنده‌ این خدمات فرهنگی‌اند. کتابدار سیار باید در مدت زمانی کوتاه، ارتباطی صمیمی و مؤثر با مخاطب برقرار کند و نیازهای مطالعاتی گروه‌های متفاوت را تشخیص دهد. حضور فعال و تعامل‌محور او باعث می‌شود مراجعه‌کنندگان به‌ویژه کودکانی که تجربه‌ی حضور در کتابخانه ثابت را ندارند احساس استقبال، امنیت و انگیزه کنند. 🔸اهمیت کار آن‌ها زمانی بیشتر نمایان می‌شود که کتابخانه سیار در مناطق محروم یا دورافتاده فعالیت می‌کند. در چنین محیط‌هایی کتابدار نقش تسهیل‌گر فرهنگی دارد؛ فردی که نخستین جرقه‌ی علاقه به کتاب و یادگیری را در ذهن کودکان و بزرگسالان روشن می‌کند. توانایی ارتباط انسانی، انعطاف‌پذیری در شرایط متغیر، مدیریت زمان و برنامه‌ریزی متناسب با شرایط محلی همه بخشی از مهارت‌های ضروری آنان است. 🔸مسئول کتابخانه سیار جوانرود:کتابداران در این حوزه وظیفه دارند مجموعه‌ای محدود را به بهترین شکل مدیریت و به‌روز کنند زیرا فضای فیزیکی کتابخانه سیار اجازه حمل منابع حجیم را نمی‌دهد. این انتخاب دقیق کتاب‌ها بر اساس شناخت از نیازهای هر منطقه صورت می‌گیرد و در کنار آن کتابدار سیار باید توانایی برگزاری فعالیت‌های مکمل مانند قصه‌گویی، آموزش مهارت‌های مطالعه و اجرای برنامه‌های کوتاه فرهنگی را داشته باشد تا تجربه‌ای فراتر از تحویل و دریافت کتاب را شکل دهد. 🔸کتابداری به ویژه کتابداری در کتابخانه سیار عشق می‌خواهد، در مناطق مرزی و روستایی جامعه مخاطب شما ثابت است اما این ثابت بودن باعث روزمرگی نمی‌شود بلکه این شور و اشتیاق مخاطبان به مطالعه آثار جدید چه در کودکان و چه در بزرگسالان عشق و علاقه به کار را افزایش می‌دهد. ibna.ir/x6GjX @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ خانه شاعران ایران تعطیل شده؟!/ مطالبه برای پاسخ شهرداری 🔸منابع آگاه از توقف فعالیت خانه شاعران ایران خبر می‌دهند؛ نهادی فرهنگی با بیش از سه‌دهه سابقه که از چند ماه گذشته با موانعی برای ادامه فعالیت روبه‌رو شده و احتمال تعطیلی این خانه پیش‌بینی می‌شود. 🔸با وجود سابقه طولانی و بانیان صاحب‌نام در شکل‌گیری این نهاد فرهنگی، از چند ماه قبل و پاییز سال گذشته، خبرهایی از بروز مسائل و توقف فعالیت‌های این خانه دریافت می‌شود. 🔸برخی شرکت‌کنندگان در «حلقه مهر شاعران ایران» از توقف نشست‌های این حلقه با عمر بیش از ۳ دهه، خبر می‌دهند. این نشست‌ها بی‌وقفه، هر پنج‌شنبه با تدریس و مدیریت استاد ساعد باقری با حضورعلاقه‌مندان، بسیار پُرشور برپا می‌شد. ibna.ir/x6GG5 @ibna_official

🔰چگونه هیچکاک از ادبیات متوسط، شاهکارهای جاودان ساخت؟ کتاب را بخوان، دور بینداز و فیلمت را بساز 🔸آلفرد هیچکاک امروزه به عنوان یکی از تأثیرگذارترین فیلمسازان سینمای کلاسیک شناخته می‌شود. 🔸همواره درباره اقتباس‌های هیچکاک و پیروی او از نظریه مولف بحث‌های مختلفی بوده است. برخی منتقدان او معتقدند، به خاطر اینکه او فیلمنامه‌های فیلم‌هایش را خودش نمی‌نوشت، نمی‌توان عنوان مولف را به او اطلاق کرد ولی برخی دیگر با فاصله گرفتن از این نظریه متصلب و سخت‌گیرانه اعتقاد دارند الصاق نظریه مولف به یک فیلمساز، هیچ ارتباطی با نگارش فیلمنامه توسط او ندارد. 🔸هیچکاک بیشتر به سراغ رمان‌ها و داستان‌هایی می‌رفت که در مرز میان ادبیات عامه‌پسند و روان‌شناختی قرار داشتند. آثار نویسندگانی چون دافنه دوموریه و پاتریشیا های‌اسمیت برای او جذاب بودند، چراکه در دل روایت‌های به‌ظاهر ساده، لایه‌هایی از اضطراب، هویت‌های دوگانه و خشونت پنهان وجود داشت. نمونه بارز این گرایش را می‌توان در اقتباس او از رمان «ربکا» و همچنین «غریبه‌ها در قطار» بر اساس رمان های‌اسمیت دید. 🔸رابطه هیچکاک با نویسندگان، اغلب رابطه‌ای حرفه‌ای و تا حدی فاصله‌مند بود. او معمولاً پس از خرید حقوق اثر، کنترل کامل را در دست می‌گرفت و نویسنده نقش چندانی در فرآیند تولید نداشت. این موضوع گاه باعث نارضایتی نویسندگان می‌شد، اما در عین حال، نتیجه نهایی اغلب موفق‌تر از متن اولیه از کار درمی‌آمد. ibna.ir/x6GHj @ibna_official