🔰در تولد سیمین دانشور؛ بانوی داستان ایران در لابه‌لای مجلات قدیمی 🔸در این نوشته کوشش شده در تولد سیمین دانشور به مجلات قدیمی‌ای که او در آن می‌نوشته رجوع کنیم و شرحی بر روند نویسندگی بانوی داستان ایران داشته باشیم. 🔸سیمین در سن 27 سالگی احترام اهالی ادبیات ایران را به‌دست آورده و خودش را به‌عنوان زنی معرفی کرده که قرار است اثرگذارترین زن داستان‌نویس در ایران باشد و در سال‌ها و قرن بعد هم هنوز مورد توجه قرار بگیرد. 🔸از خیلی قبل‌تر است که پای سیمین دانشور به ادبیات باز شده است. تاثیر شوهرش بر او غیرقابل‌انکار است اما بالاخره دانشور توانست صدای مستقلی در ادبیات فارسی به‌دست بیاورد. چه زمانی که پا در ترجمه گذاشت و چه زمانی که به‌عنوان نخستین زن داستان‌نویس مدرن ایران شناخته شد و رمان‌هایش خواننده پیدا کرد. 🔸در شماره پنج مجله «آرش» که در آذر 1341 منتشر شده مطلبی می‌خوانیم با این عنوان: «درباره شهری چون بهشت». 🔸این نوشته این‌طور شروع می‌شود: «این‌که زن ایرانی قصه بنویسد، نشانه رسم و راهی تازه و قصدی دیگر است، آن‌طور که قرن‌ها گفته است؛ و در آن قصه‌های خوب و خواب‌کننده، درد و امید خویش را پنهان کرده است، و نه این‌که تنها درد خودش را، بل، راه و رسمش را، یکسانی و یکنواختی و رویاگری، و این را: همدردی و زاری و شدت حساسیتش را. و این است که قصه‌های ما را زنان ساخته‌اند، تاروپودش را بافته‌اند و فرازوفرودش را و نماونمودش را آراسته‌اند.» 🔸دانشور در گفت‌وگویی که با مجله کیهان فرهنگی در شهریور 1366 داشته درباره این رمانش این‌طور می‌گوید: «در سووشون به ایهام بر داغ‌های مردم ایران گریسته‌ام، اما امید هم داده‌ام.» ibna.ir/x6GFw @ibna_official

🔰به مناسبت میلاد با سعادت امام هشتم شیعیان علی‌ابن موسی‌الرضا(ع)؛ «عیون اخبارالرضا»: از کتاب تا گفتمان 🔸علی راد استاد دانشگاه تهران نوشت:‌«عیون اخبارالرضا» را می‌توان نمونه‌ای ممتاز از متنی دانست که پتانسیل تبدیل شدن به گفتمان را دارد. حفظ و تصحیح این اثر، تنها گام نخست است؛ گام‌های بعدی عبارت‌اند از: فهم روشمند، خوانش میان‌رشته‌ای، و به‌کارگیری آن در بازسازی تصویر معاصر از امامت و نقش آن در هدایت فکری و فرهنگی جامعه. 🔸این اثر، افزون بر گردآوری روایات، تصویری منسجم از جایگاه امامت، سنت‌های معنوی و دستگاه معرفتیِ مرتبط با امام هشتم(ع) ارائه می‌کند و از این جهت، فراتر از یک «مجموعه حدیثی» صرف، به مثابه یک «منظومه معنایی» قابل مطالعه است. 🔸ساختار روایی کتاب، تنها به طرح معارف اعتقادی و اخلاقی بسنده نمی‌کند، بلکه تصویری از «امام به‌مثابه معمار جامعه دینی» ارائه می‌دهد. مناظرات علمی، گفت‌وگوها، توصیه‌های اخلاقی، کنش‌های اجتماعی و نحوه مواجهه امام با جریان‌های فکری زمانه، در «عیون اخبارالرضا» به‌گونه‌ای بازتاب یافته که می‌توان از آن برای فهم الگوی جامعه‌سازی دینی بهره برد. ibna.ir/x6GHg @ibna_official

🔰در مسیر دانایی/ کرمانشاه؛ کتابداری که در روزهای جنگ برای کودکان روستایی امیدآفرین شد/ کتابخوانی در روزهای سخت 🔸 در دل کوه‌های جوانرود در استان کرمانشاه جایی که شاید دسترسی به امکانات فرهنگی دشوار باشد، یک کتابدار با کتابخانه سیارش در روزهای جنگ به دل جاده‌ها زد تا کتاب‌ها را به کودکان روستایی برساند و امید در دل کودکان و نوجوانان زنده بماند. 🔸نقش کتابداران در کتابخانه‌های سیار تنها امانت‌دادن کتاب نیست؛ آن‌ها قلب تپنده‌ این خدمات فرهنگی‌اند. کتابدار سیار باید در مدت زمانی کوتاه، ارتباطی صمیمی و مؤثر با مخاطب برقرار کند و نیازهای مطالعاتی گروه‌های متفاوت را تشخیص دهد. حضور فعال و تعامل‌محور او باعث می‌شود مراجعه‌کنندگان به‌ویژه کودکانی که تجربه‌ی حضور در کتابخانه ثابت را ندارند احساس استقبال، امنیت و انگیزه کنند. 🔸اهمیت کار آن‌ها زمانی بیشتر نمایان می‌شود که کتابخانه سیار در مناطق محروم یا دورافتاده فعالیت می‌کند. در چنین محیط‌هایی کتابدار نقش تسهیل‌گر فرهنگی دارد؛ فردی که نخستین جرقه‌ی علاقه به کتاب و یادگیری را در ذهن کودکان و بزرگسالان روشن می‌کند. توانایی ارتباط انسانی، انعطاف‌پذیری در شرایط متغیر، مدیریت زمان و برنامه‌ریزی متناسب با شرایط محلی همه بخشی از مهارت‌های ضروری آنان است. 🔸مسئول کتابخانه سیار جوانرود:کتابداران در این حوزه وظیفه دارند مجموعه‌ای محدود را به بهترین شکل مدیریت و به‌روز کنند زیرا فضای فیزیکی کتابخانه سیار اجازه حمل منابع حجیم را نمی‌دهد. این انتخاب دقیق کتاب‌ها بر اساس شناخت از نیازهای هر منطقه صورت می‌گیرد و در کنار آن کتابدار سیار باید توانایی برگزاری فعالیت‌های مکمل مانند قصه‌گویی، آموزش مهارت‌های مطالعه و اجرای برنامه‌های کوتاه فرهنگی را داشته باشد تا تجربه‌ای فراتر از تحویل و دریافت کتاب را شکل دهد. 🔸کتابداری به ویژه کتابداری در کتابخانه سیار عشق می‌خواهد، در مناطق مرزی و روستایی جامعه مخاطب شما ثابت است اما این ثابت بودن باعث روزمرگی نمی‌شود بلکه این شور و اشتیاق مخاطبان به مطالعه آثار جدید چه در کودکان و چه در بزرگسالان عشق و علاقه به کار را افزایش می‌دهد. ibna.ir/x6GjX @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ خانه شاعران ایران تعطیل شده؟!/ مطالبه برای پاسخ شهرداری 🔸منابع آگاه از توقف فعالیت خانه شاعران ایران خبر می‌دهند؛ نهادی فرهنگی با بیش از سه‌دهه سابقه که از چند ماه گذشته با موانعی برای ادامه فعالیت روبه‌رو شده و احتمال تعطیلی این خانه پیش‌بینی می‌شود. 🔸با وجود سابقه طولانی و بانیان صاحب‌نام در شکل‌گیری این نهاد فرهنگی، از چند ماه قبل و پاییز سال گذشته، خبرهایی از بروز مسائل و توقف فعالیت‌های این خانه دریافت می‌شود. 🔸برخی شرکت‌کنندگان در «حلقه مهر شاعران ایران» از توقف نشست‌های این حلقه با عمر بیش از ۳ دهه، خبر می‌دهند. این نشست‌ها بی‌وقفه، هر پنج‌شنبه با تدریس و مدیریت استاد ساعد باقری با حضورعلاقه‌مندان، بسیار پُرشور برپا می‌شد. ibna.ir/x6GG5 @ibna_official

🔰چگونه هیچکاک از ادبیات متوسط، شاهکارهای جاودان ساخت؟ کتاب را بخوان، دور بینداز و فیلمت را بساز 🔸آلفرد هیچکاک امروزه به عنوان یکی از تأثیرگذارترین فیلمسازان سینمای کلاسیک شناخته می‌شود. 🔸همواره درباره اقتباس‌های هیچکاک و پیروی او از نظریه مولف بحث‌های مختلفی بوده است. برخی منتقدان او معتقدند، به خاطر اینکه او فیلمنامه‌های فیلم‌هایش را خودش نمی‌نوشت، نمی‌توان عنوان مولف را به او اطلاق کرد ولی برخی دیگر با فاصله گرفتن از این نظریه متصلب و سخت‌گیرانه اعتقاد دارند الصاق نظریه مولف به یک فیلمساز، هیچ ارتباطی با نگارش فیلمنامه توسط او ندارد. 🔸هیچکاک بیشتر به سراغ رمان‌ها و داستان‌هایی می‌رفت که در مرز میان ادبیات عامه‌پسند و روان‌شناختی قرار داشتند. آثار نویسندگانی چون دافنه دوموریه و پاتریشیا های‌اسمیت برای او جذاب بودند، چراکه در دل روایت‌های به‌ظاهر ساده، لایه‌هایی از اضطراب، هویت‌های دوگانه و خشونت پنهان وجود داشت. نمونه بارز این گرایش را می‌توان در اقتباس او از رمان «ربکا» و همچنین «غریبه‌ها در قطار» بر اساس رمان های‌اسمیت دید. 🔸رابطه هیچکاک با نویسندگان، اغلب رابطه‌ای حرفه‌ای و تا حدی فاصله‌مند بود. او معمولاً پس از خرید حقوق اثر، کنترل کامل را در دست می‌گرفت و نویسنده نقش چندانی در فرآیند تولید نداشت. این موضوع گاه باعث نارضایتی نویسندگان می‌شد، اما در عین حال، نتیجه نهایی اغلب موفق‌تر از متن اولیه از کار درمی‌آمد. ibna.ir/x6GHj @ibna_official

🔰نگاهی به گشت‌وگذار تاجر ماجراجوی ونیزی در ایران؛ مارکوپولو در تنگه هرمز 🔸مارکوپولو جزیره هرمز را مرکز مهم تجارت دریایی می‌داند؛ محل تلاقی بازرگانان هند و آسیا، با دادوستد کالاهایی چون ادویه‌جات، سنگ‌های قیمتی، مروارید، منسوجات زربفت و عاج فیل. تمرکز او بر جزیره هرمز، دریچه‌ای ارزشمند برای شناخت تاریخ و تمدن خلیج فارس و ایران فراهم می‌سازد. 🔸در این سفرنامه، شرح عبور از ایران و مناطق کرمان و تنگه هرمز آمده است؛ مناطقی که در دوره ایلخانان مغول، از مراکز مهم سیاسی و اقتصادی محسوب می‌شدند. مارکوپولو درباره ایران چنین نوشته است: «ایران کشور بزرگی است که در گذشته بسیار نیرومند و باشکوه بوده است اما اکنون تاتارها آن را ویران کرده‌اند.» مارکوپولو جزیره هرمز را پس از تخریب شهر قدیمی هرمز، مکانی نو بنیان با موقعیت جغرافیایی ویژه و دژی طبیعی امن معرفی می‌کند که در برابر حملات زمینی دشمنان مقاومت داشت. 🔸مردمان این سرزمین مسلمان و سیه‌چرده‌اند. گندم، برنج و دیگر دانه‌ها را در ماه نوامبر می‌کارند و در ماه مارس درو می‌کنند. محصولات میوه را نیز در همین ماه برداشت می‌کنند. خوراک مردم بومی با غذای ما تفاوت دارد و کمتر از نان گندم و گوشت استفاده می‌کنند، بلکه بیشتر غذایشان را خرما و ماهی شور تشکیل می‌دهد. بجز در مناطق مرطوب و باتلاقی، در جای دیگری علف نمی‌روید زیرا که گرما به اندازه‌ای است که همه رستنی‌ها را می‌سوزاند. این‌گونه رسم است که برای اشخاص متشخصی که می‌میرند، چهار هفته سوگواری می‌کنند. ibna.ir/x6GDQ @ibna_official

🔰گفت‌وگو با حمید شریف‌زاده به بهانه انتشار «من شاعر نیستم»؛ می‌خواستم دیوانه‌بازی کنم و عادی نباشم 🔸حمید شریف‌زاده، شاعر مجموعه نقاشی‌خط «من شاعر نیستم» گفت: تولید این کتاب به شکل یک معجزه اتفاق افتاد و محصول یک دیوانه‌بازی است؛ من دیوانه‌ام و شعرم نیز دیوانه است. 🔸می‌خواستم کتابی باشد که در آن آشنایی‌زدایی کرده باشم و قواعدی از خودم بگذارم. فکر می‌کردم باید چه کنم که اثرم شبیه کتاب‌های متداول همیشگی نباشد. می‌خواستم یک دیوانه‌بازی کنم و عادی نباشم. واقعاً این کتاب عادی نیست. برای این عادی نبودن، مقاومت‌ها و مخالفت‌های بسیاری روبه‌روی من بود و می‌گفتند: «چرا باید کتاب این شکلی باشد؟ مخاطب پس می‌زند. شما باید کاری کنید که عرف است.» من می‌گویم عرف چیست؟ قاعده و چارچوب چیست و کی ما می‌خواهیم از این چارچوب‌ها بیرون بیاییم و این قاعده را بشکنیم؟ من دلم نمی‌خواست عادی باشم، اصلاً دلیل نداشت. من که شاعر نیستم و دغدغه‌ام نبوده کتاب چاپ کنم، حالا اگر می‌خواهم این کار را بکنم دوست دارم کاری متفاوت باشد. ترکیب شعر و طراحی خط سعید نقاشیان با قلم گیتی، عجیب‌وغریب و واقعاً چشم‌نواز است و یک مفهوم را پیش روی مخاطب می‌گذارد. نمی‌خواستم مفهوم را ساده تقدیم نگاه مخاطب کنم و دوست داشتم مخاطب این کتاب هم دیوانه باشد. این کتاب دیوانه است؛ کسی هم که قرار است پس بزند، خب دیوانه نیست. من دلم می‌خواهد مخاطبان این کتاب، مخاطبان دیوانه‌ای باشند و بازخوردهایشان به من نشان دهد از من چقدر دیوانه‌ترند ibna.ir/x6GD8 @ibna_official

🔰یادداشت؛ سواد رسانه‌ای به‌مثابه خط مقدم حمایت از کودکان در جنگ 🔸در عصر ارتباطات، جنگ دیگر محدود به میدان‌های فیزیکی نیست؛ هم‌زمان در میدان «اطلاعات و روایت» نیز جریان دارد. کودکان، که به‌طور فزاینده‌ای در معرض رسانه‌های دیداری، شنیداری و شبکه‌های اجتماعی قرار دارند، در این میدانِ ناپیدا به‌شدت آسیب‌پذیرند. 🔸سواد رسانه‌ای صرفاً به معنای توانایی استفاده از ابزارهای دیجیتال نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از مهارت‌های شناختی، انتقادی و اخلاقی است که به کودک امکان می‌دهد پیام‌های رسانه‌ای را درک کند، آن‌ها را تحلیل کند و میان واقعیت و تحریف تمایز قائل شود. در شرایط جنگ، این مهارت‌ها اهمیتی دوچندان می‌یابند، زیرا مرز میان خبر و تبلیغ، واقعیت و شایعه، و اطلاع‌رسانی و عملیات روانی، به‌شدت تیره می‌شود. کودکی که فاقد سواد رسانه‌ای است، هر تصویر را حقیقت، هر خبر را قطعی و هر روایت را بی‌طرف می‌پندارد. 🔸نظام آموزشی باید سواد رسانه‌ای را به‌عنوان یک مهارت اساسی در برنامه‌های درسی بگنجاند. در شرایط جنگی، این آموزش‌ها باید تقویت شده و به‌صورت کاربردی و متناسب با شرایط ارائه شود. آموزش تحلیل خبر، تشخیص شایعه، و مدیریت هیجانات ناشی از مواجهه با رسانه، از جمله محورهای مهم است. 🔸رسانه‌ها نیز در قبال کودکان مسئولیت دارند. تولید محتوای متناسب با سن، پرهیز از نمایش بی‌رویه خشونت، و ارائه روایت‌های متعادل و انسانی، می‌تواند به کاهش آسیب‌ها کمک کند. رسانه‌ها باید بدانند که هر تصویر و هر تیتر، می‌تواند بر ذهن یک کودک اثر بگذارد. ibna.ir/x6GBt @ibna_official

🔰وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد؛ عشق به کتاب و مطالعه میراث پدر رهبر شهید به ایشان است 🔸وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی زمینه علاقه رهبر شهید انقلاب به امام رضا(ع) و مطالعه را میراثی از پدر ایشان دانست. 🔸این ارتباط، فقط عشق و علاقه نبود، بلکه نوعی از دلدادگی قوی به امام رضا (ع) بود که در همه صحبت‌ها و رفتارهای ایشان وجود داشت. 🔸رهبر شهید، هم در گفتار و هم در روایت تجربه‌های شخصی، علاقه خود به امام رضا(ع) را ابراز می‌کردند؛ علاقه‌ای که در عملکردشان نیز مشخص بود. ازجمله اینکه وقتی ضریح پنجم مرقد مطهر، سال ۱۳۷۹ به همت استاد فرشچیان، ساخته شد، رهبر شهید انقلاب به مشهد رفتند. همچنین غباروبی‌هایی که در آن شرکت می‌کردند. 🔸تعبیری که رهبر شهید، بارها به کار بردند این است که امام رضا (ع) «ولی‌نعمت» ایرانی‌ها هستند. رابطه ایران و امام رضا (ع) در نگاه ایشان یک نگاه ویژه و دقیق است. ibna.ir/x6GH5 @ibna_official

🔰به یاد خلبانان جسور هوانیروز ارتش و با یادی از علیرضا انقطاع؛ حیف بود برگردیم و ماموریت ناتمام بماند 🔸بالای سر نیروهای خودی که رسیدیم، چون پدافند از ماموریت بی‌خبر بود، شروع به تیراندازی کرد، اما به سرعت از بالای سر آنها گذشتیم. 🔸چهار فروند فانتوم در عملیات شرکت داشتند. معرف پروازی را فطر گذاشتیم. چون پرواز در ارتفاع خیلی پایین برنامه‌ریزی شد، ترجیح دادیم حتی نیروهای خودی ندادند از بالای سرشان می‌گذریم. در مسیر باید نیروهای خودی و دشمن را رد می‌کردیم و از بالای سر عراقی‌ها وارد خاکشان می‌شدیم. باید بیش از دویست کیلومتر پیش می‌رفتیم که مسلما خالی از پدافند، رادار و شکاری‌های آماده نبود. برای انجام ماموریت، همه بچه‌ها داوطلب شدند، اما قرعه به نام ما افتاد و ما افتخار انجام دادن آن ماموریت را پیدا کردیم ... 🔸از چند پاسگاه عراق هم عبور کردیم و به هدف نزدیک شدیم. عراق از این تلمبه‌خانه به چهار کشور نفت صادر می‌کرد که اگر آن را می‌زدیم، ضربه بزرگی به عراق وارد می‌شد. دو تیپ از پدافند آنها در اطراف منطقه هدف مستقر بود. وقتی ما را دیدند، پنج شش مایل قبل از هدف شروع کردند به زدن ما. گلوله‌ها را می‌دیدم که از جلوی هواپیما می‌گذرند. گردش به چپ کردیم و هدف را رد کردیم! چون مسافت زیادی آمده بودیم، حیف بود برگردیم و ماموریت ناتمام بماند. تصمیم گرفتیم حتما هدف را بزنیم. در حالی که پدافند همچنان تیراندازی می‌کرد، به طرف شمال گردش کردیم. تلمبه‌خانه در ۴۵ کیلومتری شمال تکریت قرار داشت. کمی بالا رفتیم و آن را پیدا کردیم و دوباره پایین رفتیم. 🔸کتاب «ستاره‌های نبرد هوایی» روایت شهید علیرضا انقطاع از جسارت و مهارت خلبانان ارتش حکایت دارد که چطور بدون ذره‌ای ترس برای حفظ وطن از جان گذشتند و ماموریت خود را در سخت‌ترین شرایط به اتمام رساندند. ibna.ir/x6GHz @ibna_official

🔰برای نخستین بار با ترجمه‌ای از پیمان طالبی؛ یادداشت‌های روزانه جان اشتاین‌بک در نمایشگاه کتاب 🔸کتاب تازه انتشارات مهرگان خرد با عنوان «برای امروز کافی است» در هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران ۱۴۰۵ عرضه خواهد شد. 🔸در نسخه دست‌نویس این شاهکار ادبیات جهان، یک‌طرف صفحات یادداشت‌های روزانه اشتاین‌بک در قالب نامه بود و در طرف دیگر متن رمان «شرق بهشت». ویراستار کتاب، نامه‌های درج شده در این دفتر را جدا کرد و آنها را سالها در صندوقچه‌ای پنهان کرد. 🔸کتاب با عنوان The Journal of a novel یا «مجله یک رمان» و با عنوان ثانویه «نامه‌های شرق بهشت» به بازار عرضه و با استقبال خوانندگان انگلیسی‌زبان مواجه می‌شود، اما در زبان فارسی تاکنون مترجمی به سراغ این نامه‌های خواندنی نرفته بود. ibna.ir/x6GH9 @ibna_official

🔰کتاب‌ها درباره تاب‌آوری و بحران چه می‌گویند- ۵ نقش نهادها در تاب‌آوری جامعه 🔸بر اساس کتاب «دیدگاه‌های جدید در مورد تاب‌آوری در حوزه‌های اجتماعی-اقتصادی» 🔸یکی از محورهای مهم کتاب، نقش نهادها در شکل‌دهی به تاب‌آوری است. به‌جای تمرکز صرف بر فرد یا جامعه، این اثر نشان می‌دهد که کیفیت نهادها سطح اعتماد اجتماعی و ساختارهای اقتصادی تعیین می‌کنند یک جامعه تا چه حد در برابر بحران‌ها پایدار می‌ماند. 🔸تمرکز اصلی کتاب بر این است که جوامع چگونه در برابر بحران‌های اقتصادی و اجتماعی واکنش نشان می‌دهند. نویسندگان نشان می‌دهند که بازارها، نهادهای اجتماعی و سازمان‌ها همگی در برابر شوک‌ها رفتارهای متفاوتی دارند و این تفاوت به ساختارهای قدرت و اعتماد اجتماعی وابسته است. در اینجا تاب‌آوری به یک مفهوم تحلیلی برای فهم «پایداری نظام‌های اجتماعی» تبدیل می‌شود. 🔸بخش مهمی از کتاب به اقتصاد اختصاص دارد. در اینجا تاب‌آوری به معنای توان بازارها و سیستم‌های مالی برای جذب شوک‌های اقتصادی بررسی می‌شود. نکته مهم کتاب این است که بازارها همیشه خودتنظیم نیستند و در بحران‌ها، نقش نهادهای اجتماعی و نظارتی بسیار مهم می‌شود. این تحلیل در امتداد نقدهای اقتصاد نئولیبرال قرار می‌گیرد. ibna.ir/x6GC4 @ibna_official