🔰گفت‌وگوی ایبنا با حامد شیخی، کارگردان نمایش «سیاه‌وش»؛ اجرای طنز «شاهنامه» مخاطبان را وادار کرد تا قصه «سیاوش» را بخوانند 🔸کارگردان نمایش «سیاه‌وش» گفت:‌ درباره مرز شوخی با شاهنامه، باید حرمت حفظ شود. اگر شوخی با بی‌حرمتی و ادبیات رکیک همراه باشد، با واکنش تند مخاطب روبه‌رو می‌شود، چون مردم به تاریخ و ادبیات خود ارادت دارند. 🔸شاهنامه برای ما ایرانیان از آن جهت اهمیت بنیادین دارد که هر رویدادی در این مملکت رخ می‌دهد، مصداق آن را در شاهنامه می‌توان دید. همین ماجراهای اخیر و جنگ مرا به سمت قصه نبرد ایران و توران در زمان سیاوش و کیکاووس برد. در همین جنگ و مسائلی که مثل مذاکره یا آتش‌بس پیش آمد، همه مصداق همان نبردی است که رستم می‌گفت مذاکره شود و کیکاووس می‌گفت نشود. 🔸اگر در شوخی‌مان بخواهیم از ادبیات رکیک استفاده کنیم قطعا با واکنش تند مخاطبان روبه‌رو خواهیم شد چون مردم ما ارادت زیادی به تاریخ ادبیات و گنجینه‌های ادبی کشورشان دارند. انقدر در مکتوبات مختلف خارجی به ما ظلم شده که حالا اگر یک هموطن بخواهد به این گنجینه ظلم کند دیگر برای کسی قابل تحمل نیست. به همین خاطر شوخی به هیچ وجه نباید همراه با بی‌حرمتی باشد. 🔸اگر در شوخی‌مان بخواهیم از ادبیات رکیک استفاده کنیم قطعا با واکنش تند مخاطبان روبه‌رو خواهیم شد چون مردم ما ارادت زیادی به تاریخ ادبیات و گنجینه‌های ادبی کشورشان دارند. انقدر در مکتوبات مختلف خارجی به ما ظلم شده که حالا اگر یک هموطن بخواهد به این گنجینه ظلم کند دیگر برای کسی قابل تحمل نیست. ibna.ir/x6GKg @ibna_official

🔰یادداشت؛ زمین سوخته؛ زیست‌جهان جنگ و تاب‌آوری انسان 🔸 کانون نگاه رمان زمین سوخته بر «مردمان عادی» استوار است؛ آنانی که غالباً در روایت‌های رسمی به حاشیه رانده می‌شوند. محمود، زندگی کارگران، خانواده‌ها، آوارگان، بیماران و حتی روابط ساده و روزمره همسایگی را در دل هیاهوی جنگ به ثبت می‌رساند. او نشان می‌دهد که زخم جنگ، تنها در خط مقدم نبرد نیست؛ در صف نانوایی، در راهروهای بیمارستان، در کوچ اجباری از خانه و در نگرانی شبانه مادران نیز جاری است. ✍ علی چراغی نویسنده، مدرس دانشگاه و دکتری تخصصی ادبیات:  🔸زمین سوخته، تصویری واقع‌گرایانه از زیست‌جهان یک شهر جنگ‌زده ارائه می‌دهد؛ جهانی که در آن، صدای آژیر، خشت‌های فرو ریخته و دود، نظم روزمره مردمان را در هم دریده است. محمود، جنگ را نه رویدادی گذرا؛ که واقعیتی در تار و پود وجود شخصیت‌ها می‌بیند؛ زخمی که زندگی‌شان را دگرگون کرده است. 🔸«واقعیت‌نگاری»، یکی از بارزترین امتیازهای این رمان است. محمود، با الهام از تجربه مستقیم خود، تصویری قانع‌کننده و مستند ارائه می‌دهد. این واقعیت‌نگاری، در بازنمایی روان انسان‌ها، تغییرات خلقی، اضطراب‌های جمعی و حتی سکوت‌های کشدار، نمود پیدا می‌کند. اما نقدی که می‌توان به آن وارد کرد، این است که گاه، این وفاداری به واقعیت، چنان گزارش‌محور می‌شود که از شدت ادبی‌بودن اثر می‌کاهد؛ یعنی اثر در فاصله میان «رمان» و «روایت مستند» معلق می‌ماند. ibna.ir/x6GvK @ibna_official

🔰نویسنده کتاب «نوشخند» در گفت‌وگو با ایبنا: جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به طنز آگاهانه نیاز دارد 🔸 قربان محمد زاهدی نویسنده خراسانی که اخیرا کتاب «نوشخند» را روانه بازار کتاب کرده است، گفت: جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به طنز آگاهانه نیاز دارد. نقد مستقیم گاهی مقاومت ایجاد می‌کند، اما طنز، آرام و بی‌صدا وارد ذهن و دل مخاطب می‌شود. 🔸انگیزه اصلی من برای نگارش «نوشخند» از دل زندگی و مشاهدات روزمره‌ام شکل گرفت. سال‌ها با مردم زندگی کرده‌ام، قصه‌هایشان را شنیده‌ام، با شادی‌ها و غم‌هایشان همراه بوده‌ام و همیشه برایم جالب بوده که چگونه مردم، حتی در سخت‌ترین شرایط، طنز را به‌عنوان راهی برای تحمل زندگی حفظ می‌کنند. احساس کردم این نگاه شیرین و این فرهنگ لبخند، کم‌کم در هیاهوی زندگی مدرن در حال کم‌رنگ شدن است. از همین رو تصمیم گرفتم این لحظه‌ها، این آدم‌ها و این روایت‌های ناب را در قالب داستان ثبت کنم تا هم ماندگار شوند و هم به نسل‌های بعد منتقل شوند. 🔸در «نوشخند» بیشتر به دغدغه‌هایی پرداخته‌ام که در ظاهر ساده‌اند اما در عمق، بسیار جدی‌اند، فاصله نسل‌ها، مشکلات معیشتی، تغییر سبک زندگی، فراموش شدن اصالت‌ها، مهاجرت از روستا به شهر و گاهی سوءتفاهم‌های انسانی که زندگی را پیچیده می‌کنند. تلاش کردم این مسائل را با زبانی مردمی و قابل لمس روایت کنم. 🔸گاهی حقیقت اگر مستقیم گفته شود، تلخ و گزنده است و مخاطب از آن فاصله می‌گیرد اما وقتی در جامه طنز عرضه می‌شود، هم لبخند می‌آفریند و هم اندیشه. من معتقدم طنز، زبان نرمِ نقد است. زبانی که می‌تواند بدون رنجاندن، تلنگر بزند و بی‌آنکه دیوار بسازد، پل ارتباطی میان نویسنده و مخاطب ایجاد کند. جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به طنز آگاهانه نیاز دارد. نقد مستقیم گاهی مقاومت ایجاد می‌کند، اما طنز، آرام و بی‌صدا وارد ذهن و دل مخاطب می‌شود. طنز می‌تواند همان حرف جدی را بزند، اما با زبانی که شنیده شود. ibna.ir/x6GHC @ibna_official

🔰نگاهی کوتاه به جدیدترین اثر منتشر شده از پیشگام شعر گفتار؛ «طرب‌نامه کائنات»؛ منشور شش‌گانه سیدعلی صالحی 🔸تازه ترین اثر سیدعلی صالحی با نام «طرب‌نامه کائنات» توسط نشر بدرقه جاویدان روانه بازار شده است؛ مجموعه‌ای شش‌جلدی که عصاره‌ی نگاه بنیان‌گذار موج ناب به هستی است و با زبانی شفاف، نغمه‌هایی در ستایش عشق و رنج انسان را واگویه می‌کند. 🔸«طرب‌نامه کائنات» که با طراحی جلد متمایز هادی حیدری آراسته شده، مجموعه‌ای است که در آن هر دفتر، فصلی مجزا از زیستن را روایت می‌کند. 🔸صالحی که سال‌ها پیش برای حفظ استقلال زبانی خود از جریان‌های کلیشه‌ای فاصله گرفته بود، در این اثر تازه نشان می‌دهد که چگونه می‌توان با زبانی شفاف، عمیق‌ترین مفاهیم انسانی همچون اسطوره، تنهایی و سرنوشت را بازآفرینی کرد. او که همواره شاعری از دل مردم و برای مردم بوده، در این شش نغمه، ریتمی واحد از عشق و رنج را پدید آورده است که مخاطب را به سفری در درونیات خویش دعوت می‌کند. ibna.ir/x6GGz @ibna_official

🔰به زودی؛ هاروکی موراکامی اولین رمان خود با قهرمان زن را منتشر می‌کند   🔸«حکایت کهو» که جولای ۲۰۲۶ در ژاپن منتشر می‌شود، شانزدهمین رمان نویسنده ژاپنی است که پیشتر به خاطر نحوه پرداخت شخصیت‌های زن در آثارش با انتقادهایی روبه‌رو بوده. این رمان ۳۵۲ صفحه‌ای ماجرای کهو، نویسنده ۲۶ ساله کتاب‌های تصویری، را روایت می‌کند. 🔸موراکامی در مصاحبه با نیویورک تایمز در فوریه ۲۰۲۶، نوشتن از دیدگاه یک زن را ناآشنا اما طبیعی توصیف کرد و گفت: «من او شدم.» همچنین گفت این رمان نسبت به کارهای قبلی‌اش خوش‌بینانه‌تر است. 🔸او جزئیات زیادی درباره پیرنگ داستان فاش نکرد، اما کهو را چنین توصیف کرد: «دختری کاملاً معمولی، نه چندان خوش‌گل، نه چندان باهوش» و افزود «این‌قدر اتفاقات عجیب و غریب برای او و اطرافش می‌افتد.» ibna.ir/x6GHK @ibna_official

🔰واکاوی میراث نوابغ تعلیم و تربیت به مناسبت روز معلم؛ ارتش معنوی؛ روایت نیم‌قرن مادری و پدری برای فرزندان ایران 🔸در غبار تقویم‌ها، روزی به نام «معلم» ایستاده است؛ اما برای آنان که جان‌شان با گچ و تخته‌سیاه گره خورده، معلمی نه یک روز، که یک «زیستنِ مداوم» است. امروز در 12 اردیبهشت ۱۴۰۵، به سراغ گنجینه‌ای از دهه ۵۰ رفتیم که در آن سیمین ضرابی با توران میرهادی، حسین گل‌گلاب، علیمحمد کاردان، محمد صدیق اسفندیاری و محمد مشایخی درباره معلمی گفت‌وگو کرده است. این گزارش، واکاوی اندیشه‌ی این افراد در این مجموعه گفت‌وگو است 🔸این میراث سترگ، تنها در نام‌های میرهادی و گل‌گلاب خلاصه نمی‌شود؛ بلکه منظومه‌ای از نخبگان در این اسناد می‌درخشند که هر یک، گوشه‌ای از هویت تربیتی ما را بنا کرده‌اند. نمی‌توان از هنر معلمی گفت و از ظرافت‌های بی‌بدیل جبار باغچه‌بان در مواجهه با دنیای کودکان یاد نکرد، یا از قدرت تشویق محمدباقر هوشیار که با یک کلام به‌موقع، مسیر زندگی شاگردانش را دگرگون ساخت، سخنی به میان نیاورد. 🔸در این میان، نام‌های بزرگی چون یحیی مهدوی، غلامحسین صدیقی، عیسی صدیق و علی‌اکبر سیاسی به‌عنوان معماران دانشسرای عالی و دانشگاه، یادآورِ روزگاری هستند که تخصص با اخلاق و مربی‌گری با فرزانگی گره خورده بود. حضور این چهره‌ها در کنار هم، نشان می‌دهد که معلمی در ایران، جریانی است که از «ایثارِ» اسفندیاری تا «بینشِ» کاردان و از «هنرِ» علی‌نقی وزیری در موسیقی مدارس تا «دقتِ» سیمین ضرابی در ثبت این وقایع، امتداد یافته است. این بزرگان به ما آموختند که معلم، فراتر از یک مدرس، «مرشدِ» جان است و نباید اجازه داد یاد این ارتش معنوی در پیچ‌وخم زمانه به فراموشی سپرده شود، چرا که آن‌ها نه فقط کتاب، که راه‌ورسمِ «بودن» را تدریس کردند. ibna.ir/x6GGN @ibna_official

🔰تب میان‌بُرهای خواندن: راه‌حل‌های سریع خواندن کودکان را گمراه می‌کنند 🔸در سال‌های اخیر بازار ابزارها و توصیه‌هایی که وعده پیشرفت سریع در خواندن می‌دهند داغ شده است. اما تحقیقات آموزشی نشان می‌دهد مهارت خواندن همچنان با آموزش نظام‌مند و تمرین تدریجی شکل می‌گیرد. 🔸بحران واژگانی در عصر دیجیتال کاهش میل به مطالعه، فراتر از یک تغییر سلیقه‌ی ساده است؛ این یک تهدید برای زیرساخت‌های فکری نسل آینده محسوب می‌شود. کتاب‌ها تنها حامل داستان نیستند، بلکه آزمایشگاه‌های زبانی‌اند. کودک در صفحات یک کتاب با واژگان نادر و ساختارهای دستوری پیچیده‌ای روبه‌رو می‌شود که هرگز در گفت‌وگوهای روزمره یا ویدئوهای کوتاه شبکه‌های اجتماعی شنیده نمی‌شوند. وقتی پیوند کودک با کتاب سست می‌شود، در واقع دایره‌ی واژگانی و قدرت تحلیل او محدود می‌گردد. در این فضایِ هراس‌الود، بازار «راه‌حل‌های سریع» پررونق شده است؛ محصولاتی که وعده می‌دهند بدون رنجِ تمرین، معجزه‌ی خواندن را رقم بزنند. 🔸ما به عنوان شیفتگان دنیای کتاب باید بپذیریم که یادگیری زبان مکتوب، سفری طولانی است. میان‌بُرها شاید برای مدتی اضطراب والدین را تسکین دهند، اما در نهایت، این «تمرینِ مداوم» و «مواجهه با لذتِ کشف واژه‌هاست» که یک کودک را به یک خواننده‌ی مادام‌العمر تبدیل می‌کند. در دنیایی که همه چیز با یک کلیک جابه‌جا می‌شود، اجازه ندهیم مهارت خواندن، قربانیِ توهمِ سرعت شود. کتابخوانی یک ماراتن است، نه یک دوی سرعت. ibna.ir/x6GGd @ibna_official

🔰به‌مناسبت چهلمین روز شهادت؛ آغاز آیین بزرگداشت شهید علی لاریجانی؛ «سیاستمدار حکیم ایران» 🔸آیین بزرگداشت شهید علی لاریجانی، دبیر شورای‌ عالی امنیت ملی و وزیر اسبق فرهنگ و ارشاد اسلامی با عنوان «سیاستمدار حکیم ایران» آغاز شد. 🔸این مراسم به پاس خدمات گسترده و ماندگار این شخصیت برجسته در عرصه‌های ملی، فرهنگی و هنری و با حضور جمعی از مسئولان، هنرمندان، اصحاب فرهنگ، هنر، رسانه و چهره‌های علمی و اجتماعی کشور برگزار شد. در این آیین، ابعاد شخصیتی، خدمات فرهنگی، سوابق مدیریتی و نقش‌آفرینی‌های ملی آن شهید والامقام مورد توجه قرار می‌گیرد. ibna.ir/x6GKy @ibna_official

🔰آیین بزرگداشت شهید علی لاریجانی؛ «سیاستمدار حکیم ایران» برگزار شد انتظامی: لاریجانی، گلوگاه‌ها را درست می‌شناخت 🔸معاون توسعه مدیریت و منابع وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، گفت: لاریجانی، مدیری چندبُعدی، مؤثر، اندیشمند و عمل‌گرا که در هر جایگاه، کار را به سرانجام می‌رساند و دست‌کم یک گره از کار کشور می‌گشود. 🔸محقق داماد:علی لاریجانی یک مسلمان واقعی بود. اسلام، یعنی تسلیم به آنچه حق است و مسلمان واقعی کسی است که در برابر «حق» تسلیم شود و محکم پای آن بایستد؛ نه برای خوشایند گروه‌ها، نه برای فرار از سرزنش‌ها، بلکه برای اینکه از مسیر حق منحرف نشود. این همان مصداق «لَا یَخَافُونَ لَوْمَةَ لَائِمٍ» است. 🔸تجربه من در این انقلاب نشان داده که ضربه‌ای که انقلاب اسلامی خورده، از دست کسانی بوده که شجاعتِ تسلیم شدن به آنچه عقل و خردمندی اقتضا می‌کند را نداشته‌اند. 🔸 ملت ایران امروز منتظر یک عده خردمند است که درباره مسائل کشور، خردمندانه تصمیم بگیرند و از ملامت‌ها نگران نباشند. راهی را که به آن ایمان دارند، عمل کنند؛ ولو منزوی شوند، ولو در گوشه خانه بنشینند، ولو از در و دیوارِ دوست و دشمن بر آن‌ها سخت بگیرند. 🔸علی اکبر صالحی رئیس بنیاد ایران‌شناسی: دکتر لاریجانی شخصیتی بود که نام نیک و آثار گرانقدری از خود به یادگار گذاشت، اگر این شخصیت را بخواهم تعریف کنم در یک کلمه او یک «دولت‌مرد» واقعی بود. 🔸دشمنان، اعتراف می‌کنند، با چه ملت قدرتمند و چه نیروی مسلحِ توانمندی مواجه‌اند. این ملت، اگر مقاومت، صبر، تحمل و استقامت داشته باشد، همراه با درایت، تفکر و تعقل، قطعاً پیروز میدان خواهد بود. هزینه خواهیم داد اما نابرده رنج، گنج میسر نمی‌شود. ibna.ir/x6GKy @ibna_official

🔰مروری بر تاریخچه اوپک به روایت فواد روحانی؛ فرازی از تاریخ پرفراز و نشیب نفت 🔸کتاب «یادداشت‌های فواد روحانی» پژوهشی دست اول درباره‌ تاریخ پرفراز و نشیب نفت در ایران است که برای علاقه‌مندان به تاریخ و به‌خصوص تاریخ نفت خواندنی و قابل تامل است. 🔸تشکیل سازمان اوپک در اوایل دهه ۱۹۶۰ سبب شد تا کشورهای صادرکننده نفت جهان سوم برای چندین دهه با اتکا به قدرت سازماندهی شده خود از نقش موثرتری نسبت به گذشته برخوردار شوند. با فروپاشی نظام دو قطبی جهانی و حذف فشارهای ناشی از این نظام و عدم استقرار نظامی جانشین، انتظار می‌رفت تا اعضای سازمان اوپک با اتکا به قدرت تولید نفت خود، برخورداری از ذخایر عمده انرژی جهان و نیاز روزافزون جوامع صنعتی و کشورهای در حال توسعه برای دستیابی به اصلی‌ترین حامل انرژی جهان، به وزنه‌های سیاسی قابل توجهی در نظام بین‌الملل تبدیل شوند. 🔸این کتاب از ۲۰ فصل و سه پیوست تشکیل شده که عنوان‌های برخی از این سرفصل‌ها عبارتند از: «ایجاد سازمان کشورهای صادرکننده نفت و شکل‌گیری آن»، «قطعنامه سه‌گانه اوپک»، «کشورها در تلاش اجرای قطعنامه‌ها و ایستادگی سرسختانه شرکت‌ها»، «ادامه تلاش کشورهای عضو اوپک»، «مذاکرات فواد روحانی با شرکت‌های نفتی»، «مذاکره کنسرسیوم روحانی در نیویورک در آبان ۱۳۴۲»، «ارزیابی پیشنهاد کنسرسیوم» و «تبادل نظرشاه با وزیر نفت عربستان سعودی». 🔸ویراستار در مقدمه کتاب درباره چگونگی دستیابی به یادداشت‌های فؤاد روحانی می‌نویسد: «اوراق شخصی روحانی در اوایل سال ۱۳۸۵ یعنی نزدیک به سه سال پس از درگذشت آن زنده‌یاد در یک کارتن سنگین وزن در آمریکا به دستم رسید.» «نوشته‌ها حاکی است که در نتیجه پیگیری‌های مستمر دبیرکل که در سال‌های اولیه از حمایت بی‌دریغ همه کشورهای عضو بهره‌مند بود، شرکت‌های نفتی پس از مدتی سرسختی، در وضعی قرار گرفتند که هیچ راهی جز آن نداشتند که در پاییز سال ۱۳۴۲(۱۹۶۳) با او بر سر میز مذاکره بنشینند.» ibna.ir/x6GJs @ibna_official

🔰گزارش ایبنا از یزد؛ داستان «عمو کتابی» و کتابخانه سیارش/ قصه عشق به کتاب در روزهای سخت 🔸«عمو کتابی» و کتابخانه سیارش این روزها همگام با مردم یزد در میادین شهر میزبان علاقه‌مندان به کتاب و کتابخوانی است. 🔸کتابخانه‌ سیار «عمو کتابی» ۲۸۰۰ نسخه کتاب دارد، اما او از کمبود منابع، به ویژه در بخش کودک و نوجوان، گلایه دارد: «ما محدودیت امانت داریم و به شدت به منابع جدید نیاز داریم. اگر بتوانم این منابع را با کمک پروردگار و خیرین تهیه کنم، دل تک تک این بچه‌ها شاد می‌شود. 🔸اما «عمو کتابی» فقط به امانت دادن کتاب محدود نمی‌شود. او و همکارانش، برنامه‌های متنوعی را برای کودکان و نوجوانان تدارک دیده‌اند. در کنار امانت کتاب و مطالعه، قصه‌گویی، کارگاه‌های نقاشی برگزار می‌کنیم و همچنین عکس نقاشی روی صورت و اوریگامی هم داریم. خیلی از همکارانمان هم می‌آیند و با ذوق و شوق به ما کمک می‌کنند. ibna.ir/x6GBC @ibna_official

🔰مترجم «پرنده‌ای روی پیراهنت» در گفت‌وگو با ایبنا: شعر «بی‌کس» واژگان مهجور کردی را احیا کرد 🔸فرامرز آقابیگی، مترجم مجموعه «پرنده‌ای روی پیراهنت» شامل گزیده اشعار شیرکو بی‌کس گفت: شیرکو بی‌کس توانست واژگان زیادی را که تنها در قاموس‌های کردی ضبط شده بودند با به‌کارگیری مجدد جان و رمقی تازه ببخشد برای همین مروارید واژگانش بر رشته شعر بسیار متنوع و گونه‌گونند. 🔸شیرکو بی‌کس توانست واژگان زیادی را که تنها در قاموس‌های کردی ضبط شده بودند با به‌کارگیری مجدد جان و رمقی تازه ببخشد برای همین مروارید واژگانش بر رشته شعر بسیار متنوع و گونه‌گونند. در کاربرد کلمات استاد بود و لیستی از واژه‌ها را در جیب داشت و استادانه در جای جای اشعارش به کار می‌برد. 🔸خوشبختانه زیبایی و هجایی بودن اشعار بی‌کس باعث شده فارسی‌زبانان از ترجمه آثارش استقبال کنند. من هم سعی کرده‌ام در ترجمه موسیقی خاص و طنین کردی را حفظ کنم تا نثروار نباشد. بی‌کس نیز که آثارش به اغلب زبان‌ها ترجمه شده و به نوعی امپراتوری شعر جهان را کسب کرده برای فارسی‌زبانان چهره ادبی شناخته شده‌ای است؛ ضمن اینکه شیرکو نیز مطالعات زیادی درباره ادبیات فارسی و اشعار کلاسیک و معاصر ایرانی داشته است. ibna.ir/x6GHw @ibna_official