🔰بررسی نشر کتاب‌های ادبی در گفت‌وگو با محسن فرجی؛ رکود جشنواره‌ها و نشریه‌های ادبی چالش بزرگ نشر ادبیات است 🔸محسن فرجی، مدیر انتشارات خزه گفت: در سال‌های اخیر با کم شدن فعالیت رسانه‌های تخصصی و نشریات ادبی که به نوعی راهبری و نقادی کتاب‌های حوزه ادبیات را انجام می‌دادند و نیز رکود و کم شدن فعالیت جشنواره‌ها مواجه شده‌ایم که معضل و چالش بزرگ نشر شده است. 🔸چند ماه گذشته و نیمه دوم سالی که گذشت برای حوزه نشر و ادبیات با دشواری بسیاری همراه بود که متاسفانه چالش‌های آن زمان هنوز هم ادامه دارد. در چنین شرایطی امیدواریم برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب به ناشران خسته و آسیب‌دیده از مشکلات اقتصادی اخیر مجال تنفس بدهد و شرایط را برای ادامه فعالیت و افزایش توان مالی فعالان نشر کتاب‌های ادبی فراهم کند. 🔸کم‌کار شدن رسانه‌های ادبی که با نقدها و بررسی کتاب‌ها، سره را از ناسره مشخص می‌کردند و نیز کاهش تنوع جشنواره‌های ادبی که در معرفی آثار از این دست در حوزه‌های مختلف تاثیرگذار بوده‌اند، به افزایش چالش‌های بزرگ نشر کتاب‌های ادبیات و عدم آشنایی جوانان ایرانی با تالیف‌های خوب ایرانی دامن زده است. ibna.ir/x6GMV @ibna_official

🔰مترجم حوزه ادبیات کودک و نوجوان؛ نمایشگاه مجازی کتاب تهران مسیر ساده‌تری برای خرید کتاب است 🔸نجف‌خانی مترجم حوزه ادبیات کودک و نوجوان بیان کرد: نمایشگاه مجازی کتاب تهران مسیر ساده‌تری فراهم می‌کند تا علاقه‌مندان بتوانند به صورت برخط کتاب دلخواه خود را انتخاب و تهیه کنند. 🔸هدف نمایشگاه مجازی کتاب تهران نباید صرفا فروش کتاب باشد،این نمایشگاه باید فرصتی برای آشنایی خانواده‌ها با کتاب‌های جدید و نویسندگان آنها باشد تا این شناخت به انتخاب آگاهانه‌ منجر شود. 🔸معتقدم همراهی و همدلی میان ناشران، خانواده‌ها و مسئولان فرهنگی می‌تواند راه‌گشای عبور از شرایط فعلی باشد. ibna.ir/x6GN3 @ibna_official

🔰واکاوی مناسکی‌ترین دوره تاریخ معاصر ایران؛ چرا مناسک شیعی در ایران پس از جنگ هشت ساله رشد کرد؟ 🔸 کتاب «تورم مناسک؛ توسعه و تغییرات مناسک شیعی در ایران معاصر» جدیدترین پژوهش محسن حسام مظاهری در نشر آرما منتشر شد؛ پژوهشی مستند که نشان می‌دهد چگونه از میانه دهه ۱۳۷۰، فرهنگ مناسکی و تقویم مذهبی ایرانیان رشدی بی‌سابقه داشته شده است. 🔸نویسنده در این اثر استدلال می‌کند: «در هیچ دوره‌ای از تاریخ ایران، تقویم مناسکی شیعیان تا این اندازه متراکم و فربه نبوده و تنوع و تکثر فضاها و اماکن مناسکی چنین گسترش نیافته است». او با رویکردی انتقادی این فرض رایج را که افزایش مناسک لزوماً به معنای رشد دینداری است به چالش می‌کشد و نشان می‌دهد که پدیده تورم مناسک را باید در بستری پیچیده‌تر از تحولات اجتماعی، فرهنگی و سیاسی تحلیل کرد. 🔸کتاب تورم مناسک در پی پاسخ به پرسش‌هایی بنیادین در فهم تغییر فرهنگ دینی در ایران است. از جمله آن‌که چه زمینه‌هایی جامعه ایرانی را مستعد رشد شتابان مناسک کرده است؟ این توسعه چه دلالت‌هایی برای نسبت دین و جامعه در ایران معاصر دارد؟ و آیا می‌توان این وضعیت را نشانه تعمیق دینداری دانست یا باید آن را در چارچوبی گسترده‌تر از تحولات مدرن تحلیل کرد؟ ibna.ir/x6GLK @ibna_official

🔰با مشارکت خانه اندیشمندان علوم انسانی؛ حفظ تمامیت ارضی یک اصل انکارناپذیر است 🔸خلیج فارس و تنگه هرمز؛ از حماسه‌های دیروز و امروز تا راهبردهای فرد 🔸علی‌اصغر قاسمی با اشاره به پیوستگی آزادی و استقلال ملی گفت: این جنگ به ما آموخت که آرمان آزادی و استقلال مستلزم یکدیگر هستند و هیچ‌کدام به‌تنهایی محقق نمی‌شوند. اگر نگاهی کوتاه به تحولات تاریخ معاصر ایران، حداقل از مشروطه به این سو، بیندازیم، متوجه می‌شویم که یکی از مهم‌ترین مطالبات مردم ایران همواره حفظ تمامیت ارضی ایران بوده است. 🔸رسیدن به رشد و توسعه پایدار بدون توجه به آزادی و استقلال در کشور هیچ‌گاه محقق نخواهد شد. همان‌گونه که تجربه تاریخی ما و بسیاری از کشورهای دیگر در سطح جهان نشان داده است، هر زمان استقلال یک کشور به‌واسطه مداخله بیگانگان دچار خلل شد، آزادی و دیگر اهداف مانند رشد و توسعه پایدار در آن کشور نیز از بین رفته است. مداخله خارجی باعث از بین رفتن تمام دستاوردهای دموکراسی‌خواهی و توسعه سیاسی در کشور می‌شود. 🔸مجید تفرشی، مورخ و سندپژوه: «رقبا و دشمنان ما در موضوع خلیج فارس هر ساله سرمایه‌گذاری‌های هنگفتی می‌کنند تا بتوانند هویت خلیج فارس را به نفع خود تغییر دهند و تقریباً هیچ توجهی به حرف‌ها و جلسات داخلی ما ندارند. به همین جهت باید عمده توجه و تمرکز ما در خارج از کشور باشد. اما متأسفانه ما از این امر غافل هستیم و به‌تدریج، به‌واسطه کاهش سطح روابط بین‌المللی و همچنین بی‌اعتنایی به دیپلماسی عمومی، عرصه برای ایران‌ستیزان و ایران‌هراسان افزایش یافته است.» 🔸پاسداری از نام و جایگاه خلیج فارس نه‌تنها وظیفه دولت، بلکه وظیفه همه ما، یعنی نخبگان، روشنفکران، اهالی رسانه، مردم و افکار عمومی است. باید بتوانیم در مقابل این مسائل و کوتاهی‌ها ایستادگی کنیم و نسبت به حاکمیت و مالکیت ایران بر خلیج فارس و تنگه هرمز و آنچه که حق ماست آگاه باشیم. ibna.ir/x6GMQ @ibna_official

🔰مدیر نشر اساطیر در گفت‌وگو با ایبنا: حسین‌خانی از نسل پهلوانان نشر ایران بود 🔸نسل بی‌جانشین فرهنگ 🔸مدیر نشر اساطیر، می‌گوید، صحبت از نسل حسین‌خانی، سهل و ممتنع است، هرکدام از این پهلوانان صنعت نشر که می‌روند، به‌سختی می‌توان جایگزین نمونه‌ای برای آن‌ها، پیدا کرد. 🔸حسین‌خانی به واقع، به خودی خود یک دانشکده بود؛ کاری کرد که انتشارات آگاه به نوعی به یک دانشگاه تبدیل شده بود، او آنقدر که به جنبه‌های آموزشی و گسترش فرهنگی توجه می‌کرد، به ارزش مادی و جنبه مادی، توجه نداشت. 🔸هرکدام از این بزرگان، یک عالم و انسان عالی بودند و نبود فردی مثل حسین‌خانی واقعاً یک خسران بزرگ برای فرهنگ کشور و حوزه کتاب است. آن‌ها با عشق به کتاب آمدند، با عشق به کتاب نفس کشیدند و تا آخرین لحظه، عاشق کتاب بودند. ibna.ir/x6GN8 @ibna_official

🔰سند ۱۳۴ ساله در تبریز؛ نام «خلیج فارس» در نقشه تاریخی ایران 🔸 نام تاریخی «خلیج فارس» در یکی از نخستین نقشه‌های تاریخی «ممالک محروسه ایران» که مربوط به ۱۳۴ سال قبل در دوره قاجار است، حک و ثبت شده و این سند ارزشمند اکنون در مجموعه کتابخانه مرکزی تبریز نگهداری می‌شود. 🔸این نقشه از اسناد ارزشمند تاریخی کشور محسوب می‌شود، وجود عنوان «خلیج فارس» در چنین نقشه‌هایی نشان‌دهنده رواج و تثبیت این نام در منابع جغرافیایی و تاریخی دوره‌های مختلف است. 🔸کارشناسان بر این باورند که وجود چنین اسناد و نقشه‌های تاریخی، که در مراکز علمی و آرشیوی جهان نگهداری می‌شوند، گواهی روشن بر پیشینه تاریخی و تثبیت نام «خلیج فارس» در منابع جغرافیایی بین‌المللی است. ibna.ir/x6GNh @ibna_official

🔰در گفت‌وگو با ایبنا مطرح شد؛ شعر مرحوم ململی متاثر از فرهنگ ایلی و عناصر بومی بود 🔸 شاعر و منتقد ادبی، ململی را شاعری پاک‌اندیش دانست و گفت: شعر ململی در محدوده ذهن و زبان خودش و متاثر از فرهنگ ایلی و عناصر بومی بود. 🔸علی‌پور با بیان اینکه ململی شاعر خوب خوزستان و کشوری بود، تصریح کرد: اگر چه ممکن است برخی او را نشناسند اما شاعر بود و اشعارش تلفیقی از شعر ناب (موج) و تاثیر هوشنگ چارلنگی بود. 🔸اشعار به جا مانده ململی این ظرفیت را دارد که در قالب دو یا سه مجموعه و یا یک مجموعه ناب منتشر شود. ibna.ir/x6GMP @ibna_official

🔰کتاب‌ها درباره تاب‌آوری و بحران چه می‌گویند - ۸ توان جامعه برای یادگیری، تغییر و بازسازی خود 🔸بر اساس کتاب «مخاطب تاب آوری جامعه» اثر دنیل لرچ 🔸کتاب لرچ نشان می‌دهد که تاب‌آوری جامعه مفهومی چندلایه و میان‌رشته‌ای است که در تقاطع شهر، سیاست، عدالت اجتماعی و محیط‌زیست شکل می‌گیرد. در این نگاه، تاب‌آوری نه فقط توان بقا در بحران، بلکه توان یک جامعه برای یادگیری، تغییر و بازسازی خود به‌صورت عادلانه‌تر است. 🔸این کتاب اساساً بر این ایده بنا شده که تاب‌آوری دیگر نمی‌تواند در یک حوزه محدود (مثلاً فقط مهندسی یا فقط روان‌شناسی) فهم شود. بلکه باید آن را یک مفهوم، شهری، اجتماعی، زیست‌محیطی و سیاسی دانست. به همین دلیل، کتاب مجموعه‌ای از مقالات و دیدگاه‌های مختلف را کنار هم قرار می‌دهد تا نشان دهد تاب‌آوری یک «چارچوب تحلیلی باز» است، نه یک تعریف واحد. 🔸یکی از مهم‌ترین پیام‌های کتاب این است که تاب‌آوری بدون عدالت اجتماعی ناقص است. در بسیاری از شهرها برخی محله‌ها سریع‌تر بازسازی می‌شوند، برخی دیگر در بحران مزمن باقی می‌مانند. این تفاوت نشان می‌دهد که تاب‌آوری به‌شدت با فقر، نابرابری و دسترسی به منابع گره خورده است. در اینجا تاب‌آوری دیگر یک مفهوم خنثی نیست، بلکه یک مسئله کاملاً سیاسی است. ibna.ir/x6GCz @ibna_official

🔰بیانیه اتحادیه تولید و نشر محتوا در فضای مجازی؛ زندگی میلیون‌ها ایرانی نباید بازیچه منافع سیاسی باشد 🔸اتحادیه تولید و نشر محتوا در فضای مجازی در بیانیه‌ای از دسترسی امن مردم به اینترنت حمایت و تاکید کرده است که راه‌حل پایدار، ساختن شبکه‌ای است که در شرایط بحران نیازی به قطع نداشته باشد. 🔸در شرایطی که کشورمان درگیر رویارویی با قدرت‌های جهانی است و دغدغه‌های امنیتی و بحران‌های منطقه‌ای وجود دارد و فرزندان رشید ایران در خط مقدم مقاومت در برابر دشمن ایستاده‌اند، اتحادیه تولید و نشر محتوا در فضای مجازی، به عنوان نهادی که نمایندگی طیف گسترده‌ای از تولیدکنندگان، ناشران و فعالان تولید و نشر محتوا در فضای مجازی را بر عهده دارد، لازم می‌داند موضع صریح و مسئولانه خود را درباره سیاست‌های اخیر در حوزه اینترنت اعلام نماید. 🔸ما اعلام آمادگی می‌کنیم که به عنوان یک شریک فعال و متعهد، در فرآیند اجرا، اصلاح و بهینه‌سازی طرح اینترنت کسب و کارها مشارکت سازنده داشته باشیم تا این ظرفیت بتواند گرهی واقعی از فعالیت کسب‌وکارهای بخش خصوصی بگشاید و مقدمه ای برای استقلال دیجیتال کشور باشد. 🔸راه‌حل پایدار، قطع اینترنت نیست؛ راه‌حل پایدار، ساختن شبکه‌ای است که در شرایط بحران نیازی به قطع نداشته باشد. از مسئولان مربوطه می‌خواهیم با سرمایه‌گذاری جدی در زیرساخت شبکه ملی اطلاعات و تحقق استقلال دیجیتال، کشور را به نقطه‌ای برسانند که هیچ تهدید خارجی نتواند خدمات دیجیتال کشور را مختل کند. متأسفانه کم‌کاری در این حوزه از دلایلی است که چنین شرایطی را پدید آورده است؛ با مطالبه قاطع از مسئولان، باید موانع برطرف شده و شبکه ملی اطلاعات با تجهیزات امن تکمیل شود. در این هدف مهم اعتماد به جوانان توانمند و شرکتهای دانش بنیان باید از حد حرف به حد عمل تغییر نماید. ibna.ir/x6GNj @ibna_official

🔰یادداشت رضا داوری اردکانی درباره شهید علی لاریجانی؛ شهید لاریجانی جناحی نبود و اهل اعتدال بود 🔸رضا داوری اردکانی درباره شهید لاریجانی نوشت:‌ نکته‌ای که کمتر به آن توجه می‌شود جناحی نبودن اوست. او تاحدودی اهل اعتدال بود و در پی کوشش‌هایی که بعض دیگر از سیاستمداران اعتدالی کرده بودند قدم‌هایی برداشت و به سهم خود از غلبه کامل جو افراط‌وتفریط بر فضای سیاست و انقلاب جلوگیری کرد. 🔸 دکتر لاریجانی انصافاً در علم و فلسفه استعداد درخشان داشت، با لیسانس ریاضی‌ای که از دانشگاه صنعتی شریف گرفته بود در کنکور فوق‌لیسانس فلسفه شرکت کرد و نه‌فقط پذیرفته شد، بلکه تا پایان دورۀ دکتری در عداد دانشجویان ممتاز بود و پس از اخذ درجه دکتری عضو گروه آموزشی فلسفه شد، ولی این عضویت شغل اصلی او نبود. دانشگاهیانی که به سیاست رو می‌کنند کمتر می‌توانند هردوشان و مقام را یکسان حفظ کنند، زیراسیاست عمل وقت‌گیر است و مجال کار دیگر نمی‌دهد. ظاهراً علاقه شهید لاریجانی به سیاست بیشتر بود و او به سمت سیاست رفت و در سیاست پیچیده و دشوار کشور، در حدی که رأی و نظر و اقدام‌های یک شخص می‌تواند اثر داشته باشد، اثرگذار شد. 🔸ما هنوز توجه نکرده‌ایم که شعار دیگر یک موضع‌گیری سیاسی نیست، بلکه در زبان ما وارد شده و از این طریق در جان ما نفوذ کرده است. لاریجانی هم گاهی شعار می‌داد، اما طبع و روحیه صبور و معتدل داشت و در مناصبی مثل ریاست مجلس این روحیه می‌توانست مؤثر باشد. 🔸من نمی‌خواهم دربارۀ سلیقه‌های سیاسی بحث کنم و اگر این یادداشت را در شرایط دشوار پیری و بیماری می‌نویسم برای تذکر دو نکته است؛ یکی ‌این‌که زمانه ما زمانه زشتی است و از زشتی‌هایش یکی هم ظهور تروریسم حکومتی است. با این پیش‌آمد زشت، ارتکاب جنایت از سوی حکومت رسمیت پیدا کرده است. نکتۀ دوم اظهار تأسف شخصی از ترور همکار و دوست گران‌مایه و عزیز، آقای لاریجانی، و اظهار همدردی با بازماندگان و دوستان ایشان است. آقای لاریجانی صرف‌نظر از موقع و مقام سیاسی که داشت دانشمند و صاحب‌نظر و خوش‌محضر و نجیب بود که به مقام شهادت هم رسید. ibna.ir/x6GN2 @ibna_official

🔰به بهانه روز شیراز؛ حافظ و سعدی شیراز را چگونه روایت کردند؟ 🔸 شیراز در ادبیات کلاسیک فارسی، فراتر از یک مختصات جغرافیایی و تجسمی از هنر، حکمت و زیبایی است. در دیوان سعدی، این شهر صحنه‌ تئاترِ زندگی اجتماعی و اخلاقی است و در غزلیات حافظ، به عرشی برای پروازِ معنویت و راز تبدیل می‌شود. واکاوی اشعار این دو پیکر ادب پارسی نشان می‌دهد که چگونه اقلیم، باغ‌ها و فضای فرهنگی شیراز، رنگ به پیکره‌ اشعار آن‌ها بخشیده و چرا خواندن شعر کلاسیک، بدون درک شهرشناسیِ نمادینِ شیراز، ناقص است. 🔸در ادبیات داستانی و شعری، گاهی «شهر» تنها یک پس‌زمینه‌ بی‌جان است؛ اما در آثار سعدی شیرازی و حافظ شیرازی، شهر نقش یک «شخصیت فعال» را بازی می‌کند. قرن هفتم و هشتم هجری، دوران اوج شکوفایی فرهنگی ایران در شیراز بود. این شهر با اقلیم خوش‌هوای خود، باغ‌های سرسبز و مردمی مهربان و بافرهنگ، بستری فراهم کرد تا دو شاعر بزرگ، جهان‌بینی متفاوت خود را در قالب واژه‌ها متبلور کنند؛ اما تفاوت نگاه سعدی و حافظ به این شهر، تفاوتی است میان «واقع‌نگاریِ اجتماعی» و «عرفانِ عملی». 🔸سعدی در «گلستان» بارها به بازارها، کاروانسراها و گذرگاه‌های شیراز اشاره می‌کند. او حکایت‌های خود را در این فضاها روایت می‌کند تا درس‌های اجتماعی، تجارتِ سالم و آدابِ معاشرت را بیاموزد. برای سعدی، شیراز «مدرسه‌ زندگی» است؛ جایی که باید در میانِ مردم، انسانیت را تمرین کرد. سعدی در بیتی مشهور می‌گوید: «بازار علم، بازار عشق است / کس که نماند، بی‌حاصل برنگردد»*؛ این بیت نشان می‌دهد که چگونه فضای تجاری و اجتماعی شهر، در ذهن سعدی به استعاره‌ای از ارزشِ علم و اخلاق تبدیل شده است. 🔸اگر سعدی شیراز را از بیرون و از منظرِ اجتماع می‌بیند، حافظ شیراز را از درون و از منظرِ عشق و عرفان می‌نگرد. برای حافظ، شیراز یک حس است، نه فقط یک مکان. حافظ، شیراز را شهری می‌داند که در آن، مرزهای دنیوی و اخروی محو می‌شوند. شهر در اشعار حافظ، پر از میخانه‌ها، گل‌فروشان و یارانِ باوفا است. این فضاها، نمادهایی از نقدِ ظاهری‌گرایی و جست‌وجویِ حقیقت‌اند. 🔸با ظهور سعدی در شعر و ادبیات فارسی، وصف شیراز، عناصر و متعلقات مربوط به آن به طرز فراوانی در شعر وی مورد توجه قرار گرفت. در این راستا، با انتشار و اشاعه شعر او، نام و جایگاه شیراز نیز به‌گونه‌ای مطبوع و دوست داشتی گسترش یافت. به‌طوری که نام سعدی و حافظ، بلافاصله شیراز و مردمانش را در ذهن مخاطب متبادر می‌نماید. از این‌رو آوازه و شهرت شیراز مرهون زحمات و تلاش‌های ادبی سعدی و در کنارش حافظ است. ibna.ir/x6Gyd @ibna_official

🔰«تقاطع هوش مصنوعی و روزنامه‌نگاری» در گفت‌وگو با علی شاکر؛ دستیارِ تحلیل‌گر یا «میرزابنویسِ مدرن» 🔸ماشین، بازتولیدکننده‌ی معدلِ گذشته است، اما روزنامه‌نگار، خالقِ روایت‌های انتقادیِ آینده 🔸در روزگاری که زنگِ خطرِ تقابلِ انسان و ماشین در تحریریه‌های جهان به صدا درآمده، روزنامه‌نگار ایرانی در میانه‌ی یک تناقضِ تاریخی گرفتار است: از یک سو «شتاب سرسام‌آور توسعه‌ی هوش مصنوعی مولد» و از سوی دیگر «انسداد زیرساختی و اقتصادِ نحیفِ رسانه». در این شکاف عمیق، آیا صحبت از لبه‌ی فناوری یک فانتزی لوکس است یا تنها «ابزار بقا» و تاب‌آوریِ ما؟ 🔸کتاب بیسوال و کولکارنی به صراحت توضیح می‌دهد که با ورود هوش مصنوعی، نقش سنتی روزنامه‌نگار به پایان رسیده است. در آینده‌ی میان‌مدت، ما دیگر صرفاً «خبرنگار» نخواهیم بود، بلکه باید به «کارگران دانش» (Knowledge Workers) و «شکارچیان جعلیات» تبدیل شویم. کتاب در بحث‌های خود درباره‌ی اخبار جعلی به خوبی نشان می‌دهد که چگونه دیپ‌فیک‌ها و محتوای دستکاری‌شده می‌توانند افکار عمومی را مسموم کنند. امروز هزینه‌ی تولید یک خبر جعلی با هوش مصنوعی تقریباً به صفر رسیده، اما هزینه‌ای که به ساختار یک جامعه تحمیل می‌کند ویرانگر است. اینجاست که روزنامه‌نگار باید به‌عنوان ناظر اخلاقی و سَدی در برابر این فریبِ الگوریتمی عمل کند. 🔸نویسندگان برای جلوگیری از تبدیل شدن روزنامه‌نگار به «بازیچه‌ی الگوریتم‌ها»، بر رویکرد«فناوری با چهره‌ی انسانی» (Technology with a Human Face) و حفظ نقش محوری «دروازه‌بانی خبر» تأکید دارند. در درجه‌ نخست آنان هوش مصنوعی را به عنوان دستیار در نظر می‌گیرند، نه تصمیم‌گیرنده نهایی. 🔸کتاب در فصل‌های مختلف به نگرانی‌های اقتصادی مبنی بر «جایگزینی ماشین با کار انسان» و به خطر افتادنِ امنیت شغلیِ کارگران دانش می‌پردازد. با این حال، راهکاری که ارائه می‌دهد، حرکت به سمت «فعالیت‌های تقویتی به جای جایگزینی» و شکل‌گیری یک مدل هم‌زیستی و همکاریِ تنگاتنگ میان روزنامه‌نگاران و توسعه‌دهندگان فنی است. ibna.ir/x6GNs @ibna_official